این گمانهزنی پس از آن تقویت شد که شورای دفاع جمهوری اسلامی ۱۶ دی در بیانیهای اعلام کرد در صورت مشاهده نشانههای آشکار تهدید، حکومت ایران ممکن است دست به حمله پیشدستانه بزند.
در این بیانیه آمده است: «در چارچوب دفاع مشروع، جمهوری اسلامی خود را محدود به واکنش پس از اقدام نمیداند و نشانههای عینی تهدید را بخشی از معادله امنیتی تلقی میکند.»
در روزهای اخیر، جنگ لفظی میان مقامهای تهران و واشینگتن شدت گرفته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهتازگی هشدار داده اگر نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به کشتار معترضان ادامه دهند، ایالات متحده در حمایت از معترضان اقدام خواهد کرد.
حکومت ایران بهدنبال بازدارندگی
در چنین فضایی، مقامهای جمهوری اسلامی کوشیدهاند ضمن نمایش آمادگی خود، احتمال وقوع قریبالوقوع جنگ را کماهمیت جلوه دهند.
ابوالفضل ظهرهوند، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، ۱۶ دی گفت: «ایران نه آغازگر جنگ خواهد بود و نه در دام عملیات پیشدستانه میافتد؛ مگر آن که جمعبندی نهایی فرماندهان عالی نظامی چنین اقتضایی داشته باشد.»
این موضعگیری نشان میدهد هرچند تشدید تنشها میان دو طرف قابل اجتناب است، اما اقدام پیشدستانه همچنان بهطور جدی در دستور کار قرار دارد.
در روزهای گذشته، گزارشهای رسانههای بینالمللی از جمله یورونیوز، در کنار روایتهای شاهدان عینی در فضای مجازی، از مشاهده رد موشکها بر فراز چند شهر از جمله تهران، مشهد و کرمانشاه خبر دادهاند.
مقامهای جمهوری اسلامی بهطور علنی درباره این گزارشها اظهارنظر نکردهاند، اما همزمان این برداشت را تقویت کردهاند که برنامه موشکی به برجستهترین ستون بازدارندگی حکومت تبدیل شده است.
وبسایت خبرآنلاین ۱۶ دی از «تغییر در استراتژی ایران در برابر اسرائیل» خبر داد و نوشت تهران اکنون بازسازی توان موشکی خود را در اولویت قرار داده و برنامه هستهای را به حاشیه رانده است.
آماده شدن برای نبرد؟
برخی دیگر از رسانههای همسو با حکومت با صراحت بیشتری به این موضوع پرداختهاند.
پایگاه خبری آسیانیوز ۱۶ دی نوشت رزمایشهای موشکی و پدافند هوایی اخیر، برای سنجش و نمایش توان نظامی حکومت، تقویت هماهنگی میان سپاه پاسداران، ارتش و واحدهای پدافندی، و همچنین ارسال پیام بازدارندگی به اسرائیل و آمریکا برگزار شده است.
بر اساس این گزارش، اجرای عملیاتهای شبانه با هدف افزایش آمادگی رزمی در شرایط کاهش دید صورت گرفته است.
با توجه به این که آسیانیوز در اصل یک رسانه اقتصادی است و تخصصی در حوزه نظامی ندارد، تحلیلگران بر این باورند چنین مطالبی بیش از آن که حاصل ارزیابی مستقل باشد، بازتاب پیامهایی است که از سوی منابع نظامی جمهوری اسلامی تهیه شدهاند.
به گفته تحلیلگران، کمرنگ شدن برنامه هستهای در مواضع حکومت ممکن است نه از تغییر اساسی در راهبرد بلندمدت، بلکه از محدودیتهای مالی و تلاش برای عدم تحریک آمریکا در دورهای ناشی شود که تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی بهشدت در مرکز توجه قرار دارند.
خبرآنلاین در ادامه گزارش خود نوشت این تغییر «ممکن است در بلندمدت بهجای کاهش تنش، زمینه را برای رقابتهای امنیتی پیچیدهتری فراهم کند».