فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به سایت دیدهبان ایران گفت: «جمهوری اسلامی کاری را که باید در قبال اتفاقات ونزوئلا انجام میداد، یعنی محکومیت صریح و شدید اقدام آمریکا در تعرض به خاک یک کشور مستقل و آدمربایی و ربایش رئیسجمهور یک کشور، انجام داده است.»
او افزود: «اینکه روسیه در ماجرای حمله آمریکا به ونزوئلا و بازداشت رئیسجمهوری این کشور صرفا به صدور یک بیانیه و محکومیت ربایش مادورو اکتفا کرده و هیچ حرکت خاصی انجام نداده است، مشکوک به نظر میرسد.»
به گزارش کان نیوز، اعضای جامعه یهودیان ایران که جمعیت آنها حدود ۸ هزار نفر برآورد میشود، در روزهای اخیر با احتیاط بیشتری رفتار کرده و از نزدیک شدن به مناطق درگیری و تجمعات اعتراضی خودداری میکنند. این رسانه نوشت که گسترش ناآرامیها در شهرهای مختلف، نگرانیهایی را در میان اعضای این اقلیت مذهبی ایجاد کرده است.
کان نیوز همچنین گزارش داد که خاخام یونس حمامی لالهزار، از چهرههای شناختهشده جامعه یهودیان ایران، اخیراً در یک کنفرانس مجازی در تهران شرکت کرده است؛ نشستی که به مناسبت ششمین سالگرد کشتهشدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، برگزار شد. به گفته این رسانه، نمایندگانی از گروههای حزبالله و حماس نیز در این کنفرانس حضور داشتند.
در ادامه گزارش آمده است که روابط جامعه یهودیان ایران با حکومت جمهوری اسلامی همواره با تنشهایی همراه بوده، بهویژه در مقاطعی که تحولات مرتبط با اسرائیل شدت میگیرد. کان نیوز یادآوری کرد که در ماه دسامبر، همایون سامیه نجفآبادی، نماینده یهودیان در مجلس ایران، از سوی نهادهای امنیتی احضار شد؛ اقدامی که به گفته این رسانه، در پی فعالیت برخی یهودیان ایرانی در شبکههای اجتماعی و واکنش آنها به محتوای مرتبط با اسرائیل صورت گرفت.
این گزارش میافزاید جامعه یهودیان ایران در جریان جنگ ایران و اسرائیل در ماه خرداد نیز کوشید فاصله خود را از اسرائیل حفظ کند. در همان زمان، یهودا گرمی، خاخام ارشد ایران، اعلام کرده بود که یهودیان کشور «در دفاع از میهن خود در یک جبهه واحد ایستادهاند.»
با این حال، به نوشته کان نیوز، مقامهای ایرانی دستکم ۷۰۰ نفر از اعضای جامعه یهودیان را به اتهام ارتباط با اسرائیل بازداشت کردهاند؛ اقدامی که به گفته این رسانه، نگرانیها درباره وضعیت امنیتی این جامعه را تشدید کرده است.
گستره جغرافیایی اعتراضات
بر اساس آمار تجمیعی هرانا، در هفت روز گذشته دستکم ۱۷۴ نقطه در کشور شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بودهاند. این تحرکات اعتراضی در ۶۰ شهر از ۲۵ استان ایران گزارش شده و نشان میدهد اعتراضات به کلانشهرها محدود نمانده و شهرهای کوچکتر و مناطق پیرامونی را نیز دربر گرفته است.
در کنار اعتراضات خیابانی و صنفی، ۱۸ تجمع دانشجویی در ۱۵ دانشگاه نیز ثبت شده که بیانگر تداوم نقش دانشگاهها بهعنوان یکی از کانونهای فعال اعتراض است.
آمار بازداشتها
طبق گزارش هرانا، در جریان هفت روز اعتراضات، دستکم ۵۸۲ شهروند بازداشت شدهاند؛ آماری که به تاکید این خبرگزاری، حداقل شمار بازداشتهاست و رقم واقعی احتمالاً بیش از این میزان است.
دادهها نشان میدهد نوجوانان سهم قابل توجهی از بازداشتشدگان را تشکیل میدهند. تنها در شهر یاسوج، دستکم ۸۱ نفر بازداشت شدهاند که ۷۰ نفر از آنان زیر ۱۸ سال هستند. همچنین موارد متعددی از بازداشت نوجوانان ۱۵ تا ۱۷ ساله در شهرهایی چون سبزوار، ایذه، یاسوج، زاهدان و اصفهان گزارش شده است.
علاوه بر این، شماری از دانشجویان دانشگاههای تهران، علموصنعت، دانشگاه تهران، دانشگاه رجایی قزوین، دانشگاه یاسوج و دانشگاه سیستان و بلوچستان نیز در میان بازداشتشدگان هستند.
جانباختگان و تلفات انسانی
هرانا تا زمان انتشار این گزارش، مرگ دستکم ۱۶ نفر را در جریان اعتراضات هفتروزه محرز دانسته است. در میان جانباختگان، یک نفر از نیروهای انتظامی–امنیتی و سایر موارد مربوط به شهروندان معترض عنوان شدهاند.
در برخی پروندهها، روایتهای رسمی مقامات با شهادت شاهدان عینی و گزارشهای غیررسمی در تعارض است. نمونه بارز آن، جانباختن یک معترض در شهر قم و نیز مرگ یک نوجوان ۱۷ ساله است که درباره علت کشتهشدن آنان روایتهای متفاوتی ارائه شده است. هرانا هشدار داده که بهدلیل فشارهای امنیتی بر خانوادهها و محدودیت شدید اطلاعرسانی، احتمال افزایش شمار جانباختگان وجود دارد.
وضعیت برخوردهای امنیتی
بر اساس گزارشهای میدانی و ویدیوهای راستیآزماییشده، در طول هفت روز اعتراضات، نیروهای انتظامی–امنیتی بهطور گسترده از تیراندازی، گاز اشکآور، ابزارهای کنترل جمعیت و بازداشت خشونتآمیز استفاده کردهاند.
همچنین گزارشهایی از مجروح شدن معترضان و خودداری برخی شهروندان از مراجعه به مراکز درمانی به دلیل ترس از بازداشت ثبت شده است. تشدید فضای امنیتی، استقرار نیروها در میادین و معابر اصلی و استفاده از اعترافات اجباری تلویزیونی، از دیگر الگوهای تکرارشونده در برخورد با معترضان بوده است.
بررسیهای ایراناینترنشنال نیز نشان میدهد در اعتراضات شش روز گذشته در ایران، دستکم ۴۴ شهروند معترض هدف گلولههای جنگی و ساچمهای نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی قرار گرفته و زخمی شدهاند. همزمان دهها نفر دیگر بر اثر ضربوجرح با باتون و حمله نیروهای امنیتی و لباسشخصی مصدوم شدهاند.
این دادهها نشان میدهد موج کنونی اعتراضات، از نظر دامنه جغرافیایی، شدت برخوردهای امنیتی و میزان بازداشتها و تلفات، وارد مرحلهای گسترده و چندلایه شده است که پیامدهای آن همچنان در حال گسترش و بهروزرسانی است.
