رویترز گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در حالی که تعطیلات زمستانی خود را در فلوریدا میگذراند، بامداد شنبه بر یک عملیات غافلگیرانه برای بازداشت نیکلاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، نظارت کرد.
به گزارش رویترز، این عملیات بیسابقه نقطه پایانی بر اقامت زمستانی ترامپ در مارالاگو بود؛ اقامتی که با ترکیبی نامتعارف از تصمیمهای ژئوپلیتیکی حساس و فعالیتهای شخصی همراه شده بود.
رویترز مینویسد ترامپ تنها یک روز پیش از آغاز عملیات ونزوئلا، نزدیک به یک ساعت را صرف بازدید از یک واردکننده ایتالیایی مرمر و سنگ اونیکس در لیکورث بیچ فلوریدا کرد؛ جایی که برای پروژه ساخت سالن باله جدید کاخ سفید به دنبال انتخاب سنگ بود. عبور لیموزین ریاستجمهوری از خیابانهای باریک این منطقه برای انجام این خرید، توجه و شگفتی رهگذران را برانگیخت.
طبق این گزارش، ترامپ همچنین در شبهای پیش از عملیات، در شبکه اجتماعی تروث سوشال پیامهایی درباره موضوعات متنوع منتشر کرده بود؛ از تهدید ایران و اعلام آمادگی آمریکا برای حمایت از معترضان گرفته تا انتشار تصاویر نمادین و اظهارنظر درباره وضعیت سلامت خود. هیچیک از این پیامها مستقیماً به ونزوئلا اشاره نداشتند.
رویترز تاکید میکند که در طول اقامت ترامپ در مارالاگو، برنامههای او ترکیبی از مسائل ژئوپلیتیکی حساس—از جمله دیدار با رهبران خارجی—و مراسمهای پرزرقوبرق اجتماعی بوده است؛ از جمله یک مراسم رسمی شب سال نو. با این حال، به نوشته این خبرگزاری، «هیچ مقطعی به اندازه روزهای پایانی این اقامت، تضاد میان امور شخصی و تصمیمهای نظامی بزرگ را برجسته نکرد».
در بخش دیگری از گزارش، رویترز به علاقه دیرینه ترامپ به پروژههای معماری و بهویژه استفاده از مرمر اشاره میکند و یادآور میشود که او پیشتر نیز در دوره نخست ریاستجمهوری، بر استفاده گسترده از این سنگ در پروژههای دولتی تاکید داشته است. یک مقام کاخ سفید به رویترز گفته است که ترامپ هزینه خرید مرمر و اونیکس برای سالن باله جدید کاخ سفید را شخصاً پرداخت میکند.
این خبرگزاری در پایان مینویسد پس از خرید مرمر در روز جمعه و حضور ترامپ در زمین گلف، او همان شب با سفیر آمریکا در چین دیدار کرد و تنها چند ساعت بعد، عملیات بازداشت مادورو وارد مرحله اجرا شد؛ عملیاتی که به گفته رویترز، یکی از مهمترین اقدامات نظامی ایالات متحده در آمریکای لاتین طی سالهای اخیر به شمار میرود.
یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در واکنش به اعتراضات سراسری اخیر در ایران به شبکه ایراناینترنشنال اعلام کرد این اعتراضها نشاندهنده نارضایتی عمیق شهروندان ایرانی از ناکامیهای حکومت ایران است. به گفته این مقام آمریکایی، خشم مردم ایران ریشه در سالها سوءمدیریت و بیتوجهی حکومت به مطالبات اولیه جامعه دارد.
این سخنگو تاکید کرد که حکومت ایران طی دههها، بهجای تمرکز بر حل مشکلات داخلی از جمله اقتصاد، کشاورزی و زیرساختهای حیاتی مانند آب و برق، میلیاردها دلار از ثروت ملی را صرف حمایت از گروههای نیابتی تروریستی و پیشبرد تحقیقات تسلیحات هستهای کرده است. به گفته او، این سیاستها همزمان با اقداماتی بوده که ایالات متحده آنها را اقداماتی «تروریستی» علیه منافع آمریکا و متحدانش توصیف میکند.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، جمهوری اسلامی همچنان منابع کشور را برای حمایت از تروریسم در سطح جهانی و سرکوب داخلی هزینه میکند؛ در حالی که مردم ایران، به گفته این مقام، «خواهان و شایسته زندگی بهتری هستند».
این سخنگو در پایان تاکید کرد که واشینگتن به سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد؛ سیاستی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف واداشتن حکومت ایران به تغییر رفتارهای منطقهای و داخلی دنبال میشود.
اعتراضات سراسری روزهای اخیر در ایران، بازتاب گستردهای در سطح جهان داشت.
پیش از این، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در گفتوگو با شبکه خبری فاکس درباره اعتراضات گفت: «مدت بسیار طولانی است که شاهد اعتراضها در ایران بودهایم.اما اینبار شرایط گستردهتر و تا حدی متفاوت به نظر میرسد، زیرا فشار اقتصادیای که دولت ترامپ بر ایران وارد کرده، بسیار شدید بوده است.»
هانا نیومن، نماینده حزب سبز آلمان و رییس هیات ارتباط با مردم ایران در پارلمان اروپا، نیز پنجشنبه ۱۱ دی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سال ۲۰۲۶ در ایران با یک پرسش آغاز میشود: رژیم اسلامی تا چه مدت میتواند علیه مردم خود حکومت کند؟»
صفحه وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی در ایکس نیز نوشت مردم ایران با صدایی رسا در خیابان حضور دارند و اعلام میکنند که این حکومت را نمیخواهند.
وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی همچنین جمهوری اسلامی را حکومتی دانست که «پول مردم را در گلوی گروههای تروریستی حماس، حزبالله و حوثیها ریخته و اقتصاد کشور را برای جاهطلبیهای هستهای» به نابودی کشانده است.
سایت اسرائیلی واینت اعتراضات سراسری را بزرگترین اعتراضاتی در ایران از سال ۱۴۰۱ تاکنون دانست و اشاره کرد که اعتراضات فعلی هنوز به شدت مشابه آن نرسیده است.
واینت نوشت این اعتراضات پس از سقوط شدید ارزش پول ایران آغاز شد و اضافه کرد: «اعتراضات در حالی صورت میگیرد که رهبری ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ماه ژوئن، که طی آن ایالات متحده سایتهای هستهای ایران را بمباران کرد، همچنان تحت فشار است.»
بر اساس اعلام سنتکام که سهشنبه ۹ دی منتشر شد، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سراسر سوریه طی ۱۱ ماموریت که بین ۲۰ تا ۲۹ دسامبر انجام شد، دستکم هفت عضو داعش را کشتند و سایر افراد را بازداشت کردند. این عملیاتها همچنین به نابودی چهار مخفیگاه تسلیحاتی داعش منجر شد.
شنبه ۲۲ آذر در جریان تیراندازی در نزدیکی شهر تدمر سوریه، یک عضو نیروهای امنیتی این کشور همراه با دو نظامی و یک مترجم آمریکایی کشته و سه نظامی دیگر زخمی شدند. پس از آن دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، هشدار داد «تلافی بسیار جدی» در واکنش به این حمله در راه خواهد بود.
سنتکام افزود این ماموریتها پس از آغاز عملیات «شاهین ضربت» در ۱۹ دسامبر انجام شد؛ عملیاتی که طی آن نیروهای آمریکا و اردن بیش از ۷۰ هدف را با بیش از ۱۰۰ مهمات دقیق هدف قرار دادند.
به گفته سنتکام، این حمله گسترده با مشارکت دهها جنگنده، بالگرد تهاجمی و یگانهای توپخانه انجام شد و زیرساختها و مراکز تسلیحاتی داعش را در مناطق مرکزی سوریه منهدم کرد.
برد کوپر، فرمانده سنتکام، گفت: «ما کوتاه نخواهیم آمد و با تعهدی راسخ به همکاری با شرکای منطقهای، برای ریشهکن کردن تهدید داعش علیه امنیت آمریکا و امنیت منطقه تلاش میکنیم.»
سنتکام همچنین اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، داعش الهامبخش دستکم ۱۱ طرح یا حمله علیه اهدافی در ایالات متحده بوده است. به گفته این فرماندهی، در واکنش به این تهدید، نیروهای آمریکا و شرکای آنها در سوریه طی ۱۲ ماه گذشته عملیاتهایی انجام دادهاند که به بازداشت بیش از ۳۰۰ تروریست و کشته شدن بیش از ۲۰ نفر منجر شده است.
فرمانده سنتکام در ادامه تاکید کرد: «ادامه تعقیب عوامل تروریستی، نابودی شبکههای داعش و همکاری با شرکا برای جلوگیری از بازگشت داعش، آمریکا، منطقه و جهان را امنتر میکند.»
پیشتر وزارت کشور سوریه از بازداشت طه الزعبی، چهره ارشد فرماندهی داعش، پس از انجام عملیاتی هدفمند در حومه دمشق خبر داد. این وزارتخانه همچنین اعلام کرد در جریان عملیات امنیتی دیگری، ابوعمر شداد، یکی دیگر از فرماندهان برجسته داعش، کشته شده است.
وزارت کشور سوریه پنجشنبه چهارم دی از اجرای عملیات امنیتی در شهرک البویضه در حومه دمشق با همکاری دستگاه اطلاعات عمومی و در هماهنگی با نیروهای ائتلاف بینالمللی خبر داد که منجر به مرگ محمد شحاده، معروف به ابوعمر شداد، یکی از فرماندهان ارشد داعش، شد.
بر اساس این گزارش، شداد از چهرههای برجسته رهبری داعش در سوریه به شمار میرفت و سمت «والی حوران» را بر عهده داشت.
حضور او به تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه و جان ساکنان آن تبدیل شده بود.
وزارت کشور سوریه این عملیات را تاکیدی دانست بر کارآمدی هماهنگی مشترک میان نهادهای امنیتی ملی و شرکای بینالمللی و آن را ادامه «ضربات پیشدستانه به گروههای تروریستی» خواند و افزود این رویکرد به تقویت امنیت و ثبات و جلوگیری از هر تهدید بالقوه کمک میکند.
توماس تامی پیگوت، معاون سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، سهشنبه ۹ دی در بیانیهای با اشاره به تحریمهای جدید علیه ۱۰ نهاد و فرد در ایران و ونزوئلا گفت که تحریمها شامل یک شرکت ونزوئلایی است که در فروش میلیونها دلار پهپاد جنگی طراحیشده توسط ایران نقش داشته است.
او اشاره کرد که نهادها و افراد تحریم شده ایرانی نیز که با شبکههای تدارکاتی مرتبط با برنامههای پهپاد و موشک بالستیک ایران در ارتباط بودهاند، تحریم شدهاند.
روزنامه هیل در این مورد اشاره کرد که در میان افراد و شرکتهای تحریم شده، شرکت هوانوردی ملی امپرسا در ونزوئلا (EANSA) در ونزوئلا، در زمینه مونتاژ پهپادهای ساخت صنایع هوایی قدس در ایران فعالیت دارد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی (اوفک) در وزارت خزانهداری ایالات متحده هم گفته است که این شرکت همچنین به فروش شماری از پهپادهای مونتاژ شده به ارزش چندین میلیون دلار، به حکومت مادورو کمک کرده است.
به نوشته هیل، ایالات متحده همچنین سه فرد در ایران را در ارتباط با تلاشها برای دستیابی به مواد شیمیایی برای موشکهای بالستیک، و همچنین دو شرکت و سه فرد در ایران را که با برنامه پهپاد و هوافضای جمهوری اسلامی مرتبط هستند، تحریم میکند.
پیگوت در این بیانیه تاکید کرد که اقدام وزارت خزانهداری ایالات متحده «اهمیت اعمال مجدد تحریمها و سایر محدودیتهای اعمالشده بر ایران طبق قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل را برجسته میکند.»
او افزود: «نهادها و افرادی که تحریم شدهاند، نشان میدهند که ایران بهطور فعال پهپادهای جنگی خود را گسترش میدهد و همچنان اقلام مرتبط با موشک را با نقض محدودیتهای سازمان ملل تهیه میکند.»
پیگوت با اشاره به یادداشت امنیت ملی شماره دو ریاستجمهوری ایالات متحده، اضافه کرد آمریکا برای محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی، مقابله با توسعه سایر قابلیتهای تسلیحاتی نامتقارن و متعارف جمهوری اسلامی، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای و جلوگیری از دسترسی سپاه پاسداران به داراییها و منابعی که فعالیتهای بیثباتکننده آنها را تداوم میبخشد، اقدام خواهد کرد.
او تاکید کرد که ایالات متحده برای پاسخگو کردن هر فردی که از فعالیتهای اشاعه تسلیحاتی تهران حمایت کند، تردید نخواهد کرد.
به گفته پیگوت، اقدامات وزارت خزانهداری طبق یک فرمان اجرایی که گسترشدهندگان سلاحهای کشتار جمعی و حامیان آنها را هدف قرار میدهد، و یک فرمان اجرایی که اموال برخی افراد را در رابطه با فعالیتهای تسلیحاتی متعارف جمهوری اسلامی هدف قرار میدهد، انجام شده است.
هیل نیز نوشت: «تحریمهای جدید در حالی اعمال میشوند که دونالد ترامپ با اعمال تحریمهایی علیه نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ایالات متحده، و دستور حملات نظامی به تاسیساتی که به گفته او، به عنوان اسکله برای قایقهای ادعایی حمل مواد مخدر استفاده میشد، فشار بر ونزوئلا را افزایش داده است.»
دوشنبه هشتم دی ماه نیز، ترامپ در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت اجازه نخواهد داد تهران دوباره به سطح پیشین قدرت نظامی بازگردد.
او افزود اگر جمهوری اسلامی بخواهد توان نظامی خود را بازیابد، تهدید را ریشهکن میکند. ترامپ همچنین در واکنش به اعتراضات در ایران، رهبران جمهوری اسلامی را «بسیار بیرحم» خواند.
او جمهوری اسلامی را «مانع اصلی» تحقق صلح در خاورمیانه معرفی کرد و گفت اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مسیر صلح در منطقه را هموار کرده است.
ترامپ همچنین با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی «دوباره در تلاش برای تقویت خود است»، هشدار داد که واشینگتن تحرکات تهران را «دقیقا» زیر نظر دارد و جمهوری اسلامی در صورت بازسازی توان نظامی، با واکنشی قاطع روبهرو خواهد شد.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، دستکم دو نفتکش در روزهای اخیر وارد آبهای ونزوئلا شدهاند و چند کشتی دیگر نیز در مسیر رسیدن به سواحل این کشور قرار دارند. این روند در حالی ادامه دارد که محاصره اعلامشده از سوی ایالات متحده، صادرات نفت ونزوئلا را به کمترین سطح خود رسانده است.
این محاصره که در ماه جاری از سوی دونالد ترامپ اعلام شد، شامل همه کشتیهای تحریمشدهای است که به آبهای ونزوئلا وارد یا از آن خارج میشوند و بخشی از راهبرد واشینگتن برای افزایش فشار بر دولت نیکلاس مادورو به شمار میرود. به گفته رویترز، این اقدام باعث شده صادرات نفت ونزوئلا در ماه دسامبر به حدود نصف سطح ماه نوامبر کاهش یابد.
ایالات متحده تاکنون دو محموله کاملاً بارگیریشده نفت ونزوئلا را توقیف کرده و ناوگان دریایی این کشور در دریای کارائیب به گشتزنی ادامه میدهد. این وضعیت بسیاری از مالکان کشتیها را نگران کرده و موجب تغییر مسیر یا بازگشت نفتکشها شده است، بهگونهای که تنها تعداد محدودی از کشتیها همچنان مسیر خود را به سوی این کشور عضو اوپک ادامه دادهاند.
با این حال، برخی مالکان نفتکشها به فعالیت خود ادامه دادهاند. طبق دادههای سرویس رهگیری «تانکر تراکرز»، دستکم دو کشتی تحت تحریم در روزهای گذشته وارد ونزوئلا شدهاند و دو کشتی دیگر که مشمول تحریم نیستند نیز به سواحل این کشور نزدیک میشوند.
دولت ونزوئلا از سال ۲۰۱۹ و پس از اعمال تحریمهای انرژی آمریکا، بخشی از هزینه خرید کالا و خدمات خود را از طریق تهاتر نفت پرداخت کرده است؛ از جمله بازپرداخت بدهی به چین. دو نفتکش در حال نزدیک شدن به ونزوئلا نیز بخشی از ناوگانی هستند که برای انتقال نفت خام به بنادر چین و تسویه بدهیها مورد استفاده قرار میگیرند. هنوز مشخص نیست که پکن برای تحویل این محمولهها از واشینگتن درخواست معافیت خواهد کرد یا خیر.
شرکت دولتی نفت ونزوئلا، پیدیویاسای، به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداده است، اما وزارت نفت ونزوئلا و شخص مادورو تاکید کردهاند که صادرات نفت ادامه خواهد یافت.
در عین حال، منابع صنعتی میگویند پیدیویاسای در هفتههای اخیر با مشتریان خود بر سر تخفیفهای قیمتی و تغییر قراردادها مذاکره کرده تا از بازگشت محمولهها یا کاهش تولید جلوگیری کند. با این وجود، بسیاری از خریداران بهدلیل نبود گزینههای عملی برای خروج نفت از کشور—حتی با نفتکشهای غیرتحریمی—دچار بیاعتمادی و نارضایتی شدهاند.
گزارش رویترز همچنین به یک حمله سایبری در ماه جاری اشاره میکند که سامانه اداری متمرکز پیدیویاسای را از کار انداخت. پس از این حمله، تحویل محمولهها در بنادر با سرعت کمتری انجام میشود؛ هم برای رعایت زمانبندی بارگیری صادراتی و هم برای ذخیره نفت خام و سوخت در کشتیها، با هدف افزایش ظرفیت ذخیرهسازی شناور.
در حال حاضر، تنها نفتکشهایی که بهطور منظم بنادر ونزوئلا را ترک میکنند، کشتیهای شرکت شورون هستند که با مجوز دولت آمریکا نفت را به مقصد ایالات متحده حمل میکنند، بههمراه تعدادی کشتی کوچک حامل فرآوردههای نفتی و پتروشیمی.
رویترز یادآوری میکند که وضعیتی مشابه در سال ۲۰۲۰، زمانی که آمریکا تحریمها علیه شرکای اصلی تجاری ونزوئلا را تشدید کرد، باعث افت شدید تولید نفت، تعطیلی میادین و کمبود گسترده سوخت شد. سالها طول کشید تا ونزوئلا دوباره به تولید روزانه حدود یک میلیون بشکه برسد و بخشی از ظرفیت پالایشی و صادراتی خود را بازیابی کند.
بر اساس دادههای اخیر، تا این هفته نزدیک به دو دوجین نفتکش در نزدیکی بندر خوزه در انتظار بارگیری یا دریافت دستور حرکت بودهاند. حجم نفت ذخیرهشده در نفتکشهایی که هنوز حرکت نکردهاند، از حدود ۱۱ میلیون بشکه در اواسط دسامبر به حدود ۱۶ میلیون بشکه افزایش یافته است.
این در حالی است که ترامپ دوشنبه ۸ دی ماه اعلام کرده بود که ایالات متحده به منطقهای در ونزوئلا که به گفته او محل بارگیری قایقهای حامل مواد مخدر بوده، حمله کرده است؛ اقدامی که نخستین عملیات شناختهشده آمریکا در خاک ونزوئلا از زمان تشدید فشارها علیه دولت نیکلاس مادورو بهشمار میرود.
