حسین نوری همدانی، مرجع تقلید حامی حکومت در دیدار با رئیس سازمان صدا و سیما گفت: «امروز هم مشکل فرهنگی مثل حجاب داریم هم مشکل اقتصادی، مردم از گرانی و سختی معیشت به ستوه آمدند، کاهش ارزش پول ملی مردم را سرگردان کرد و این گرانی و سختی معیشت کمر مردم را خم کرد.»
او افزود: «درست است تحریم اثر دارد ولی علت کلی نیست و نبود اشراف وعدم مدیریت درست باعث این مشکلات است، باید مشکل حل شود و مردم راضی باشند.»
تام توگندهات، نماینده کنونی پارلمان بریتانیا، وزیر سابق امنیت این کشور و افسر پیشین ارتش بریتانیا در جنگهای عراق و افغانستان، پنجشنبه ۱۱ دی ماه در مقالهای تحلیلی، اعتراضات اخیر در ایران را نشانه ورود جمهوری اسلامی به مرحلهای «تعیینکننده و پرخطر» توصیف کرده است.
به باور او، بریتانیا نه میتواند و نه باید سرنوشت این روند را تعیین کند، اما آنچه در ایران رخ میدهد، بهطور مستقیم امنیت، اقتصاد و نظم بینالمللی را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
توگندهات تاکید میکند که جمهوری اسلامی صرفا یک حکومت اقتدارگرا با سیاستهایی نامطلوب برای غرب نیست، بلکه نظامی است که بقای خود را بر سرکوب داخلی و تهاجم خارجی بنا کرده و عامدانه بریتانیا و شهروندان بریتانیایی را هدف قرار داده است.
او به برنامهریزی برای ترور و حمله در خاک بریتانیا، تعقیب روزنامهنگاران و مخالفان، سازماندهی خشونت علیه نیروهای بریتانیایی در خاورمیانه و تلاش برای کشتن دیپلماتهای بریتانیایی اشاره میکند و مینویسد نقش ایران در بیثباتسازی منطقهای از افغانستان تا لبنان، موجهای پناهجویی را به راه انداخته که به اروپا و بریتانیا رسیده و فشار فزایندهای بر خدمات عمومی، همبستگی اجتماعی و اعتماد سیاسی وارد کرده است.
در بخش دیگری از این مقاله، پیامدهای اقتصادی و امنیتی سیاستهای منطقهای جمهوری اسلامی بررسی شده است. توگندهات مینویسد تسلیحات ایرانی در اختیار حوثیها به مختل شدن کشتیرانی تجاری در دریای سرخ انجامیده و افزایش هزینههای حملونقل، حق بیمه و قیمتها را برای مصرفکنندگان اروپایی و بریتانیایی به دنبال داشته است.
او همچنین به گسترش توان نظامی حزبالله و شراکت نظامی تهران با مسکو اشاره میکند؛ شراکتی که با تامین پهپادها، موشکها و قطعات، به تداوم جنگ روسیه در اوکراین کمک کرده و هزینه غذا و سوخت را در سراسر اروپا افزایش داده است، در حالی که چین با دور زدن تحریمها از نفت ارزان ایران بهره میبرد و صنعت اروپا بهای بیشتری میپردازد.
توگندهات در ادامه مقاله خود مینویسد پیامدهای تغییر معنادار یا ادامه زوال ایران، جهانی و فوری خواهد بود. به گفته او، یک ایران متفاوت میتواند بازارهای انرژی را یکشبه دگرگون کند.
بازگشت بیش از شش میلیون بشکه نفت در روز، به کاهش قیمتها، فروکش کردن تورم در اروپا و آمریکای شمالی و وارد آمدن فشار مالی شدید بر دولتهای نفتی، بهویژه روسیه، منجر خواهد شد.
او تاکید میکند کاهش ریسک انرژی که از سال ۲۰۲۲ اقتصادها را مختل کرده، پیامدهای مستقیمی بر هزینههای تولید، قبوض خانوارها و بودجههای دولتی خواهد داشت.
به نوشته توگندهات، در چنین سناریویی چین دسترسی خود به نفت تخفیفدار ایران را که از طریق دور زدن تحریمها به دست آورده، از دست خواهد داد؛ موضوعی که نفوذ پکن در خلیج فارس را تضعیف کرده و هزینهها را برای پالایشگاهها و تولیدکنندگان در سراسر آسیا افزایش میدهد.
او میافزاید این تغییر، فاصله هزینهای میان آسیا و اروپا را کاهش داده و چین را وادار میکند وابستگی خود به مسکو و آسیای مرکزی را برای تامین انرژی عمیقتر کند.
در همین حال، روسیه چیزی فراتر از پهپادهای ارزان را از دست خواهد داد؛ مشارکت نظامی و سیاسیاش با تهران فرو میپاشد، همکاری در سوریه و قفقاز پایان مییابد و نفوذ مسکو در خاورمیانه بدون ایران بهعنوان متحدی راهبردی، بهطور چشمگیری کاهش پیدا میکند.
توگندهات در بخش پایانی این تحلیل مینویسد در صورت تضعیف یا فروپاشی ساختار کنونی جمهوری اسلامی، شبهنظامیان تحت حمایت ایران متلاشی خواهند شد، قدرت حزبالله کاهش مییابد و تداوم حملات حوثیها به کشتیرانی بهمراتب دشوارتر خواهد شد.
به گفته او، با کاهش هزینههای بیمه و متعادل شدن قیمتهای حملونقل جهانی، عراق نیز با تضعیف سلطه شبهنظامیان فضای بیشتری برای حکمرانی به دست خواهد آورد و جریانهای انرژی بیشتری از خلیج فارس آزاد میشود؛ تحولی که مزیتی مضاعف برای کشورهای واردکننده انرژی در سراسر جهان خواهد بود.
در جمعبندی، توگندهات تاکید میکند که آینده ایران را تنها مردم ایران تعیین خواهند کرد، اما آنچه در این کشور رخ میدهد، محدود به مرزهایش نخواهد ماند.
به باور او، ایران بار دیگر به حرکت درآمده، زیرا این نظام از درون در حال پوسیدن است؛ روندی که میتواند به نوزایی یا فاجعه منجر شود، اما در هر صورت، اهمیتی تعیینکننده برای ایران، بریتانیا و جهان دارد؛ لحظهای که به گفته او، تاریخ از زبان مردم در خیابانها سخن میگوید و جهان باید به آن گوش کند.
یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا در واکنش به اعتراضات سراسری اخیر در ایران به شبکه ایراناینترنشنال اعلام کرد این اعتراضها نشاندهنده نارضایتی عمیق شهروندان ایرانی از ناکامیهای حکومت ایران است. به گفته این مقام آمریکایی، خشم مردم ایران ریشه در سالها سوءمدیریت و بیتوجهی حکومت به مطالبات اولیه جامعه دارد.
این سخنگو تاکید کرد که حکومت ایران طی دههها، بهجای تمرکز بر حل مشکلات داخلی از جمله اقتصاد، کشاورزی و زیرساختهای حیاتی مانند آب و برق، میلیاردها دلار از ثروت ملی را صرف حمایت از گروههای نیابتی تروریستی و پیشبرد تحقیقات تسلیحات هستهای کرده است. به گفته او، این سیاستها همزمان با اقداماتی بوده که ایالات متحده آنها را اقداماتی «تروریستی» علیه منافع آمریکا و متحدانش توصیف میکند.
به گفته وزارت خارجه آمریکا، جمهوری اسلامی همچنان منابع کشور را برای حمایت از تروریسم در سطح جهانی و سرکوب داخلی هزینه میکند؛ در حالی که مردم ایران، به گفته این مقام، «خواهان و شایسته زندگی بهتری هستند».
این سخنگو در پایان تاکید کرد که واشینگتن به سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد؛ سیاستی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف واداشتن حکومت ایران به تغییر رفتارهای منطقهای و داخلی دنبال میشود.
اعتراضات سراسری روزهای اخیر در ایران، بازتاب گستردهای در سطح جهان داشت.
پیش از این، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا، در گفتوگو با شبکه خبری فاکس درباره اعتراضات گفت: «مدت بسیار طولانی است که شاهد اعتراضها در ایران بودهایم.اما اینبار شرایط گستردهتر و تا حدی متفاوت به نظر میرسد، زیرا فشار اقتصادیای که دولت ترامپ بر ایران وارد کرده، بسیار شدید بوده است.»
هانا نیومن، نماینده حزب سبز آلمان و رییس هیات ارتباط با مردم ایران در پارلمان اروپا، نیز پنجشنبه ۱۱ دی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سال ۲۰۲۶ در ایران با یک پرسش آغاز میشود: رژیم اسلامی تا چه مدت میتواند علیه مردم خود حکومت کند؟»
صفحه وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی در ایکس نیز نوشت مردم ایران با صدایی رسا در خیابان حضور دارند و اعلام میکنند که این حکومت را نمیخواهند.
وزارت امور خارجه اسرائیل به فارسی همچنین جمهوری اسلامی را حکومتی دانست که «پول مردم را در گلوی گروههای تروریستی حماس، حزبالله و حوثیها ریخته و اقتصاد کشور را برای جاهطلبیهای هستهای» به نابودی کشانده است.
سایت اسرائیلی واینت اعتراضات سراسری را بزرگترین اعتراضاتی در ایران از سال ۱۴۰۱ تاکنون دانست و اشاره کرد که اعتراضات فعلی هنوز به شدت مشابه آن نرسیده است.
واینت نوشت این اعتراضات پس از سقوط شدید ارزش پول ایران آغاز شد و اضافه کرد: «اعتراضات در حالی صورت میگیرد که رهبری ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ماه ژوئن، که طی آن ایالات متحده سایتهای هستهای ایران را بمباران کرد، همچنان تحت فشار است.»
این رسانهها پنجشنبه ۱۱ دی نوشتند که پس از سخنان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره حمله دوباره به جمهوری اسلامی، از این کارزار با نمایش ساختمانهای ویران شده اسرائیل در جنگ ۱۲روزه رونمایی شد.
عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، گفت: «این کمپین ۱۲ پرده خواهد داشت و در شب رویداد، بزرگترین نمایش میدانی کشور را خواهیم داشت.»
بر اساس این گزارش، قرار است شنبه ۱۳ دی نیز نمایش تندیسی با عنوان «فتح خیبر» در میدان خمینی تهران برگزار شود.
محمدخانی گفت که این اثر هنری جدیدی، نماد فتح خیبر توسط امام اول شیعیان است.
نورمن رول، مسئول پیشین میز ایران در سازمان سیآیای، پنجشنبه در واکنش به کارزار موسوم به «تکرار خواهد شد»، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در بحبوحه یک بحران اقتصادی تاریخی، جمهوری اسلامی اولویتهای هزینهای خود را نشان میدهد. اگر کسی به دنبال یک نمونه باشد که نشان دهد چرا رژیم قادر به پاسخگویی به نیازهای مشروع مردم ایران نیست، همین نمونه است.»
در این حال، با گسترش اعتراضات سراسری در ایران، شبکه ۱۲ اسرائیل گفت مقامهای اسرائیل نگران هستند که جمهوری اسلامی برای منحرفکردن افکار عمومی از بحران داخلی، حملهای غافلگیرانه انجام دهد.
پیش از این، به گزارش نشریه اکسیوس، نتانیاهو دوشنبه هشتم دی در دیدار با ترامپ، درباره احتمال حمله دوباره به ایران در سال ۲۰۲۶ گفتوگو کرد.
براساس این گزارش که چهارشنبه دهم دی منتشر شد، ترامپ و نتانیاهو جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی را موفقیتی بزرگ ارزیابی کردند، اما نتانیاهو اعتقاد دارد که ممکن است ضربات بیشتری برای جلوگیری از بازسازی تواناییهای حکومت ایران لازم باشد.
اکسیوس در ادامه بهنقل از یک مقام آمریکایی نوشت اگر جمهوری اسلامی اقدامات واقعی و قابل راستیآزمایی برای بازسازی برنامه هستهای خود انجام دهد، ترامپ احتمالا از «دور دوم» حملات حمایت خواهد کرد اما توافق بر سر معنای دقیق «بازسازی» چالشی مهم باقی مانده است.
ترامپ پس از دیدار با نتانیاهو گفت اگر حکومت ایران برنامه هستهای خود را بازسازی کند، ایالات متحده بار دیگر آن را نابود خواهد کرد، هرچند ترجیح او دستیابی به یک توافق هستهای با تهران است.
