هاآرتص: ایران در کانون تنشهای منطقهای و محاسبات سیاسی نتانیاهو قرار دارد
یک تحلیل منتشرشده در روزنامه هاآرتص میگوید ایران به یکی از محورهای اصلی تنشهای امنیتی اخیر اسرائیل تبدیل شده است؛ تنشهایی که به باور نویسنده، همزمان با کارکرد امنیتی، در خدمت اهداف سیاسی بنیامین نتانیاهو نیز قرار دارد.
بر اساس تحلیلی که در این روزنامه اسرائیلی منتقد دولت منتشر شده، فضای امنیتی اسرائیل در هفتههای اخیر بار دیگر با برجسته شدن «خطر جنگ» در چند جبهه، از جمله ایران، ملتهب شده است. نویسنده گزارش تاکید میکند که هرچند دستاوردهای نظامی ارتش اسرائیل در ایران، لبنان و سوریه بهطور مکرر برجسته میشود، اما این اقدامات هنوز به یک چارچوب سیاسی باثبات منجر نشده و ریسکهای امنیتی همچنان پابرجاست.
در بخش مرتبط با ایران، این تحلیل میگوید ارتش اسرائیل ناچار است طرحهای حمله خود را با توجه به دو عامل بهروزرسانی کند: نخست، نبود هرگونه توافق سیاسی میان واشینگتن و تهران و دوم، اطلاعات تازه درباره تلاش ایران برای گسترش سریع زرادخانه موشکهای بالستیک. به نوشته هاآرتص، این وضعیت موجب شده ایران همچنان بهعنوان یک تهدید فعال و فوری در محاسبات نظامی اسرائیل باقی بماند.
نویسنده گزارش همچنین به همزمانی این تحولات با سفر برنامهریزیشده نخست وزیر اسرائیل به ایالات متحده و دیدار او با دونالد ترامپ اشاره میکند و مینویسد هرگونه تصمیم عملیاتی مهم، از جمله در قبال ایران، عملاً به نتایج این دیدار موکول شده است. در این چارچوب، اختلافنظرهای پنهان و آشکار میان نتانیاهو و دولت آمریکا نیز بهعنوان عاملی تأثیرگذار مطرح میشود.
به گزارش هاآرتص، برجسته شدن مداوم احتمال درگیری با ایران، علاوه بر ابعاد امنیتی، کارکرد سیاسی داخلی نیز دارد. نویسنده استدلال میکند که طرح مکرر سناریوهای جنگی، توجه افکار عمومی و رسانهها را از پروندهها و حاشیههای سیاسی داخلی دور میکند و همزمان به نتانیاهو امکان میدهد خود را تنها رهبر «واجد صلاحیت» برای مقابله با تهدیدهای بزرگ منطقهای معرفی کند؛ ادعایی که به گفته تحلیل، با وجود شکستهای پیشین همچنان در گفتمان او تکرار میشود.
در عین حال، این تحلیل تاکید میکند که نشانهای از تمایل جدی دولت آمریکا برای تشویق یک حمله نظامی تازه علیه ایران دیده نمیشود. به نوشته هاآرتص، واشینگتن در حال حاضر بیشتر به دنبال پیشبرد ابتکارهای سیاسی منطقهای است و ترجیح میدهد از تشدید درگیریهای نظامی گسترده جلوگیری کند.
جمعبندی این گزارش آن است که ایران، در کنار غزه و لبنان، به یکی از ستونهای اصلی فضای «هراس دائمی از جنگ» در سیاست اسرائیل تبدیل شده است؛ فضایی که اگرچه وعده «پیروزی کامل» را بارها تضعیف کرده، اما همچنان بهعنوان ابزاری مؤثر در مدیریت افکار عمومی و معادلات سیاسی داخلی مورد استفاده قرار میگیرد.
فاکسنیوز به نقل از یک نشریه و یک مقام اوکراینی گزارش داد که وضعیت نیروهای روسیِ محاصرهشده در شهر کوپیانسک در شمالشرق اوکراین به شدت بحرانی است و بهطور فزایندهای در حال تسلیم شدن هستند.
فاکسنیوز پنجشنبه چهارم دی به نقل از گزارش «کییفپست» و ویکتور ترهوبوف، سخنگوی نظامی اوکراین، نوشت تنها تعداد کمی از نیروهای پراکنده روسی در این شهر باقی ماندهاند.
کییفپست به نقل از مقامات نظامی اوکراین گزارش داده واحدهای روسی باقیمانده در داخل کوپیانسک از خطوط تدارکاتی پشت جبهه خود جدا افتادهاند.
به گفته ترهوبوف، نیروهای روسی باقیمانده در داخل کوپیانسک چند ده نفر هستند و شماری از آنان هم مزدوران خارجی هستند.
او در یک مصاحبه تلویزیونی که رسانههای دولتی اوکراین پخش کرند، گفت: «ما شاهد موجی از تسلیم شدنها هستیم که حتی مزدوران خارجی ارتش روسیه را هم شامل میشود.»
به گفته مقامات اوکراینی، پشتیبانی هوایی محدود روسیه کمک کرده واحدهای باقیمانده روسی زنده بمانند اما این تاکتیک نمیتواند در طولانی مدت عملیات آنها را در داخل شهر پشتیبانی کند.
ترهوبوف گفت: «نیروهای روسیه اکنون تنها با تکیه بر پشتیبانی محدود هوایی مقاومت میکنند.» تاکتیکی که به گفته او در بلندمدت کارساز نخواهد بود و اجازه ایستادگی بیشتر را به آنها نمیدهد.
فاکسنیوز افزود در شرایطی که حملات پراکنده نیروهای روسی در محور کوپیانسک به صورت روزانه ادامه دارد، مقامات اوکراینی میگویند این حملات فاقد لجستیک کافی و پشتوانه نیروی انسانی برای تغییر موازنه در زمین هستند.
ترهوبوف با اشاره به این وضعیت گفت نیرهای روسی در این شرایط توانایی لازم برای تغییر شرایط جنگی و گرفتن دست بالا در درگیریهای این منطقه را ندارند.
در همین حال، کییف پست گزارش داده که حتی وبلاگنویسان نظامی و خبرنگاران جنگی روسیه نیز با پذیرش شکست، اذعان کردهاند که کوپیانسک دیگر در اختیار نیروهای مسکو نیست.
ترهوبوف هم گفت موج گستردهای از پیامها مبنی بر اینکه کوپیانسک از دست رفته، از سمت روسها منتشر شده که اذعان میکند این شهر دیگر تحت کنترل آنها نیست.
به گزارش فاکسنیوز، مقامات اوکراینی تاکید کردند که روسیه پس از آزادسازی کوپیانسک در سپتامبر ۲۰۲۲ به دست نیروهای این کشور، توانایی اشغال و کنترل کامل آن را از دست داده است.
آنها همچنین گفتند که تلاشهای واحدهای روسی برای نفوذ به مناطق شمالی کوپیانسک شکست خورده است.
آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، اعلام کرد که دولت قصد دارد یک نشان ملی شجاعت برای قدردانی از شهروندان عادی و نیروهای امدادی که در حمله تروریستی ساحل بوندای شهر سیدنی که به گفته او «با بدترین جلوههای شهر» روبهرو شدند، ایجاد کند.
او پنجشنبه ۴ آذر گفت که قصد دارد یک نظام افتخارات ویژه برای افرادی، از جمله احمد الاحمد، مسلمان سوری-استرالیایی، ایجاد کند که جان خود را به خطر انداختند تا در جریان حمله به جشن حانوکای بوندای به دیگران کمک کنند.
آلبانیزی پس از شرکت در ناهار روز کریسمس در یک بنیاد خیریه در سیدنی، در یک نشست خبری حاضر شد و کریسمس امسال را کریسمسی توصیف کرد که با «تضادی تند میان خشونت افراطگرایانه و بهترین جلوههای انسانیت» تعریف میشود.
در جریان حمله ساجد و نوید اکرم به حاضران در جشن حانوکا در ساحل بوندای سیدنی، ۱۵ نفر کشته و دهها نفر زخمی شدند.
آلبانیزی همچنین از برنامههایی برای سختگیرانهتر کردن قوانین مالکیت سلاح در استرالیا، که پیشتر هم جزو قوانین سختگیرانه محسوب میشدند، خبر داده است.
ژائیر بولسونارو، رییسجمهوری پیشین برزیل، از پسرش، فلاویو بولسونارو برای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۶ در این کشور حمایت کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، بولسونارو که پس از درمان بیماری فتق در بیمارستانی در برزیلیا، پایتخت برزیل، بستری است، در نامهای که پسرش خواند، گفت: «با تعهد به اینکه نگذارم اراده عمومی خاموش شود، تصمیم میگیرم فلاویو بولسونارو را به عنوان نامزد پیش از انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۶ معرفی کنم.»
انتظار میرود بولسوناروی پسر، که به عنوان سناتور فعالیت میکند، در انتخابات ماه اکتبر سال آینده با رییسجمهوری فعلی، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا (لولا)، رقابت کند.
او ۱۸ آذر گفته بود تصمیمش برای نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۶ «غیرقابل بازگشت» است.
پیش از این، بولسوناروی پدر اصرار کرده بود که دوباره برای سمت ریاست جمهوری نامزد خواهد شد. این در شرایطی بود که او تا سال ۲۰۶۰، یعنی هشت سال پس از پایان دوران محکومیتش، از نامزدی برای مناصب دولتی منع شده بود.
بر اساس این گزارش، بولسوناروی پدر، مشهور به «ترامپ مناطق گرمسیری»، به جرم توطئه کودتا برای سرنگونی لولا پس از انتخابات سال ۲۰۲۲ به اعدام محکوم شد. پس از آن، دیوان عالی برزیل حکم قطعی ۲۷سال و سه ماه زندان را علیه او صادر کرد.
الکساندر دِ مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل، چهارم آذر اعلام کرد که دیگر امکان تجدیدنظرخواهی برای بولسونارو وجود ندارد.
در پی صدور این حکم، بولسونارو دوران محکومیت خود را آغاز کرد، در حالی که اعضای خانوادهاش برای مداخله دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به نفع او تماس گرفتند. ترامپ پیش از این نیز در سخنانی از بولسونارو حمایت کرده و از جمله روند رسیدگی قضایی به پرونده بولسونارو را «شکار جادوگران» توصیف کرده بود.
به گزارش رویترز، کلودیو بیرولینی، پزشک بولسونارو، عمل فتق او در پنجشنبه را بدون حادثه توصیف کرد، اما انتظار میرود او پنج تا هفت روز در بیمارستان بماند.
به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، پزشکان در بیانیهای اعلام کردند که «مراقبتهای پس از عمل، از جمله کنترل درد، فیزیوتراپی و پیشگیری از ترومبوز وریدی» برای او ادامه خواهد یافت.
بولسونارو پس از جراحات ناشی از چاقو خوردن در سال ۲۰۱۸ در جریان یک تجمع انتخاباتی، تحت عمل جراحی متعددی قرار گرفته است.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که ایالات متحده در حال ردیابی نفتکش بلا-۱ مرتبط با جمهوری اسلامی و ونزوئلا است و ارتش این کشور خود را آماده میکند تا احتمالا به زور وارد این کشتی شود که پیشتر از دستور توقف و بازرسی نیروهای نظامی آمریکا سر باز زده بود.
این رسانه در گزارشی که پنجشنبه چهارم دی منتشر کرد، نوشت که این نفتکش پس از مجموعهای تغییرات ناگهانی و غیرمنتظره در مسیر حرکتش، هنگام تردد در سواحل نزدیک به ونزوئلا شناسایی شد.
فرماندهان نظامی آمریکا گفتهاند این کشتی بهطور قابل توجهی بزرگتر از شناورهای گارد ساحلی است و در تلاش بوده تا از محاصره کشتیهای تحریمشدهای که به مقصد ونزوئلا یا از مبدا این کشور در حرکت هستند، بگریزد.
دولت ایالات متحده مدعی است این نفتکش حامل نفت ایران است و به نمایندگی از گروههایی فعالیت میکند که در فهرست تحریمهای واشینگتن قرار دارند.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین این کشتی را به نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مرتبط دانسته است.
رویترز سوم دی به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه نوشته بود که گارد ساحلی ایالات متحده در انتظار رسیدن نیروهای کمکی است تا در صورت لزوم، برای سوار شدن و توقیف یک نفتکش مرتبط با ونزوئلا که از روز یکشنبه ۳۰ آذر در تعقیب آن است، اقدام کند.
تنها دو تیم تخصصی گارد ساحلی ایالات متحده با عنوان «تیمهای واکنش ویژه دریایی» توانایی انجام ماموریتهایی را دارند که مستلزم ورود قهری به کشتیها، از جمله از طریق پایین آمدن از هلیکوپتر از طریق طناب، هستند.
پنتاگون پس از دریافت گزارشهایی مبنی بر خودداری خدمه این کشتی از همکاری، وادار شد تجهیزات بیشتری برای مقابله با بلا-۱ فراهم کند.
به نوشته والاستریت ژورنال، یک شرکت مستقر در ترکیه به نام «لوئیس مارین شیپهولدینگ اینترپرایز» مالک این کشتی است و به درخواستهای این رسانه برای اظهار نظر پاسخی نداده است.
این تعقیب بخشی از تلاش ایالات متحده برای اجرای تحریمها علیه صنعت نفت ونزوئلا و قطع جریانهای مالی مرتبط با نیکلاس مادورو، رییسجمهوری این کشور، است.
دولت آمریکا، مادورو را به قاچاق مواد مخدر متهم کرده و مدعی شده است که صادرات نفت برای تامین مالی فعالیتهای غیرقانونی مورد استفاده قرار میگیرد.
گارد ساحلی آمریکا در هفتههای اخیر دو نفتکش را در نزدیکی ونزوئلا توقیف کرده است. پس از نخستین توقیف در ۱۹ آذر، پم باندی، دادستان کل ایالات متحده، ویدئویی ۴۵ ثانیهای منتشر کرد که در آن دو هلیکوپتر در حال نزدیک شدن به یک کشتی دیده میشدند و افراد مسلح با لباس استتاری از طریق طناب روی آن فرود میآمدند.
۲۹ آذر نفتکش دیگری به نام سنتریز در آبهای ونزوئلا توقیف شد. افزون بر این، نیروهای نظامی آمریکا در حال رهگیری یک نفتکش دیگر به نام کلی بودند اما سوم دی اعلام شد که این نفتکش به آبهای ساحلی ونزوئلا بازگشته است.
در توقیف و رهگیریهای پیشین خدمه نفتکشها با نیروهای آمریکایی همکاری کردند و شناورها بدون بروز حادثه به بندرهای ایالات متحده هدایت شدند. همین مساله باعث شده است که وضعیت بلا-۱ متفاوت به نظر برسد.
به گزارش شرکت رهگیری دریایی کپلر، بلا-۱ در فعالیتهایی چون خاموش کردن سیستم مکانیاب، انتقال کشتی به کشتی نفت در دریا و ادعای نادرست ثبت کشتی تحت پرچم کشوری دیگر، که با «ناوگان سایه» مرتبط دانسته میشود، مشارکت داشته است.
ناوگان سایه به شبکهای از نفتکشها، شرکتهای پوششی و عملیات لجستیکی مخفی گفته میشود که کشورهایی مثل ایران برای دور زدن تحریمهای بینالمللی علیه صادرات نفتشان، از آن استفاده میکنند.
دادههای کپلر نشان میدهد که این نفتکش پس از بارگیری نفت خام جمهوری اسلامی در اوایل سپتامبر، سیستم رهگیری خود را در نزدیکی تنگه هرمز خاموش کرده بود.
چند هفته بعد که دوباره در سامانههای رهگیری ظاهر شد، فاقد محموله نفتی بود. این نشان میدهد نفت این کشتی به کشتیهای دیگر منتقل شده است.
وزارت امنیت داخلی ایالات متحده که گارد ساحلی زیر نظر آن فعالیت میکند، پس از توقیف نفتکش سنتریز پستی منتشر کرد که در تصاویر آن افسران گارد ساحلی بر عرشه ناو هواپیمابر «جرالد فورد» دیده میشوند که در حال آماده شدن برای توقیف نفتکش سنتریز هستند.
یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفت نیروهای گارد ساحلی مستقر بر ناو فورد از اعضای «تیم واکنش امنیتی دریایی» بودند و در آن زمان فاصلهشان با بلا-۱ برای اجرای عملیات بیش از حد زیاد بود.
وزارت امنیت داخلی به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد و رویترز نیز نتوانست مشخص کند که چه دلایل احتمالی دیگری موجب شده است گارد ساحلی تاکنون این کشتی را توقیف نکند.
کاخ سفید اعلام کرده است که ایالات متحده همچنان در «تعقیب فعال یک کشتی از ناوگان تاریکِ تحریمشده است که بخشی از تلاشهای غیرقانونی ونزوئلا برای دور زدن تحریمها به شمار میرود».
سایت اسرائیلی واینت در گزارشی نوشت انتظار میرود بنیامین نتانیاهو اطلاعاتی را به دونالد ترامپ ارائه دهد که نشان میدهد جمهوری اسلامی در حال تولید تعداد زیادی موشک بالستیک است.
واینت پنجشنبه چهارم دی به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت نخستوزیر اسرائیل، قصد دارد در دیدار هفته آینده خود با رییسجمهوری ایالات متحده در فلوریدای آمریکا، «اطلاعات بهروز شدهای را به او ارائه دهد که نشان میدهد ایران در حال تولید تعداد زیادی موشک بالستیک برای هدف قرار دادن اسرائیل است.»
این مقام اسرائیلی که واینت به نام او اشاره نکرد، گفت: «اگر آمریکاییها با ایرانیها به توافقی نرسند که برنامه موشکهای بالستیک آنها را متوقف کند، ممکن است لازم باشد با تهران مقابله شود.»
او ابراز امیدواری کرد: «ترامپ در رسیدن به توافق موفق شود، اما باید برای احتمال موفق نشدن او آماده باشیم.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، چند روز قبل با طرح این موضوع که «این موشکها برای دفاع از خود و بازدارندگی در نظر گرفته شدهاند»، تاکید کرد که موضوع تولید آنها «قابل مذاکره نیست.»
مقام اسرائیلی، افزایش تعداد موشکها را «تهدیدی جدی» توصیف کرد و افزود پرتاب بسیار زیاد آنها به اسرائیل میتواند «خساراتی قابل مقایسه با یک بمب هستهای کوچک ایجاد کند.» او اضافه کرد: «این چیزی است که اسرائیل نمیتواند بپذیرد و نخواهد پذیرفت.»
در همین ارتباط، عاموس گلعاد، مقام ارشد پیشین وزارت دفاع اسرائیل، در گفتوگو با رادیو افام ۱۰۳ تلآویو گفت جمهوری اسلامی علیرغم ضربات سنگینی که در ماههای اخیر متحمل شده، از «چشمانداز نابودی اسرائیل» دست نکشیده است.
به گزارش روزنامه والاستریت ژورنال، به گفته سم لایر، محقق مرکز غیر دولتی مطالعات عدم اشاعه سلاحهای کشتار جمعی جیمز مارتین، تصاویر ماهوارهای گرفته شده توسط شرکت دادههای ماهوارهای «پلنت لبز» نشان میدهد که جمهوری اسلامی در حال بازسازی سایتهای تولید موشک خود است که در حملات ۱۲ روزه اسرائیل آسیب دیدند.
لایر که این تصاویر ماهوارهای را تجزیه و تحلیل کرده است، به این روزنامه گفت که اگر تهران موفق شود تاسیسات خود را با ظرفیت کامل به کار گیرد، میتواند ماهانه صدها موشک تولید کند.
او اضافه کرد فعالیت در این سایتها نشان میدهد که جمهوری اسلامی ممکن است در حال حاضر موشکهای جدیدی تولید کند ولی با این همه، اشاره کرد که شواهد کافی برای تایید قطعی این موضوع وجود ندارد.
لایر گفت: «به نظر میرسد ایرانیها بخشی از توانایی تولید موشک خود را بازیابی کردهاند، اما آنها در جایی که قبلاً بودند، نیستند. آنها در حال اختصاص منابع برای بازسازی این تاسیسات هستند و میتوانند دوباره به آن نقطه برسند.»
پیش از این اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از آن است که نهادهای اطلاعاتی غربی تحرکات غیرمعمولی را از سوی نیروی هوافضای سپاه پاسداران شناسایی کردهاند و این موضوع باعث افزایش سطح رصد و پایش این فعالیتها شده است.
به نوشته واینت، از زمان جنگ ۱۲روزه، مقامات ارشد نظامی اسرائیل هشدار دادهاند که گزارشهای عمومی در مورد تنشهای جدید با ایران میتواند در تهران به اشتباه تفسیر شود. مقامات امنیتی اسرائیل ارزیابی میکنند که ایران تا زمانی که قابلیتهای خود را بهبود نبخشد، جمعآوری اطلاعات را تقویت نکند و حزبالله لبنان و شورشیان حوثی یمن را بیشتر مسلح نکند، علاقه چندانی به انتقامجویی ندارد.
در این زمینه، مقامات اسرائیل میگویند «بقای رژیم ایران» ظاهراً بر تمایل آن برای انتقام غلبه دارد، اما برداشت اشتباه از آمادگیهای اسرائیل میتواند تهران را به حمله پیشگیرانه سوق دهد.
واینت نوشت نتانیاهو شنبه شب ۲۹ آذر کابینه امنیتی اسرائیل را برای جلسهای دیرهنگام، پیش از سفر خود به فلوریدا تشکیل داد.
در این نشست، مقامات نظامی اسرائیل سناریوهایی را برای غزه ارائه کردند؛ از انتقال به مرحله دوم توافق آتشبس در غزه تا تجدید جنگ با حماس.
بر اساس این گزارش، مقامات اسرائیلی نگران هستند که ترامپ ممکن است نتانیاهو را تحت فشار قرار دهد تا ادعای حماس مبنی بر اینکه نمیتواند جسد گروگان کشته شده، ران گویلی، را پیدا کند، بپذیرد. این در شرایطی است که اسرائیل پیشتر اطلاعاتی را که معتقد است میتواند به یافتن محل او منجر شود، در اختیار میانجیگران قرار داده است.
واینت به نقل از مقامات اسرائیلی نوشت، مشاوران ترامپ، به ویژه استیو ویتکاف و جرد کوشنر، معتقدند که اسرائیل مانع انتقال به مرحله دوم توافق میشود و برای کنترل منطقه حائل در غزه خیلی سریع از زور استفاده میکند. آنها ناامیدی خود را به ترامپ منتقل کردهاند.
بر اساس این گزارش، قرار است نتانیاهو صبح یکشنبه هفتم دی به وقت اسرائیل به آمریکا سفر کند و عصر دوشنبه هشتم دی به وقت محلی در ایالت فلوریدا با ترامپ دیدار کند.