در دنیای رسانههای مدرن، جایی که محتوای دیجیتال با سرعت نور در حال تحول است، خبر تعطیلی پنج کانال موسیقیمحور امتیوی از سوی شرکت پارامونت گلوبال، مانند خداحافظی با یک نماد فرهنگی عمل میکند. تصمیمی که نشاندهنده پایان یک عصر ۴۴ ساله است: عصر پخش موزیک ویدیو از تلویزیون.
امتیوی از تولد یک انقلاب تا اوج فرهنگی
امتیوی در اول اوت ۱۹۸۱ در ایالات متحده متولد شد و با پخش ویدیو «ویدیو ستاره رادیو را کشت» از گروه باگلز، عصر جدیدی را در صنعت موسیقی آغاز کرد. این کانال، که از سوی شرکت ویاکام (که بعدها به پارامونت گلوبال تبدیل شد) راهاندازی شد، نخستین شبکه تلویزیونی بیستوچهار ساعته اختصاصی برای پخش ویدیوهای موسیقی بود. در سالهای اولیه، امتیوی نهتنها موسیقی پخش میکرد، بلکه فرهنگ جوانی را نیز شکل میداد.
ویدیو «تریلر» مایکل جکسون در سال ۱۹۸۳، که بهطور گسترده از این شبکه پخش شد، نمونهای از تاثیر عظیم امتیوی بود و نقش مهمی در افزایش فروش این آلبوم به میلیونها نسخه ایفا کرد.
گسترش بینالمللی امتیوی در سال ۱۹۸۷ آغاز شد، زمانی که شبکه جهانی امتیوی در لندن راهاندازی شد و با ویدیو «پول در برابر هیچ» از گروه دایر استریتس افتتاح گردید.
در دهههای ۸۰ و ۹۰ میلادی، امتیوی با برنامههایی مانند «توتال ریکوئست لایو»، «امتیوی آنپلاگد» و جوایز موسیقی امتیوی به اوج رسید. این شبکه هنرمندانی مانند مدونا، پرینس و نیروانا را به ستارههای جهانی تبدیل کرد و موسیقی را از یک تجربه صرفا شنیداری به یک پدیده بصری بدل ساخت. در اوج خود، امتیوی بیش از صد میلیون بیننده در سراسر جهان داشت و شعار «من امتیوی خودم را میخواهم» به نمادی از فرهنگ پاپ تبدیل شد.
با این حال، از اوایل دهه دوهزار میلادی، امتیوی بهتدریج مسیر خود را تغییر داد. برنامههای واقعنما مانند «دنیای واقعی»، «لاگونا بیچ» و «جرزی شور» جایگزین ویدیوهای موسیقی شدند، زیرا مخاطبان بیشتری جذب میکردند.
این چرخش راهبردی، هرچند از نظر اقتصادی سودآور بود، اما هویت اصلی امتیوی بهعنوان یک شبکه موسیقیمحور را تضعیف کرد. تا سال ۲۰۲۵، تعداد بینندگان کانالهای موسیقی این شبکه در ایالات متحده در ساعات پربیننده به حدود ۲۵۶ هزار نفر کاهش یافت؛ رقمی که تنها کسری از دوران اوج آن بهشمار میرود.
تعطیلی کانالها
تعطیلی پنج کانال موسیقی امتیوی بخشی از راهبرد گسترده پارامونت گلوبال برای کاهش هزینهها است. کانالهای مشمول این تصمیم عبارتاند از:
امتیوی میوزیک: کانال اصلی پخش ویدیوهای موسیقی معاصر
امتیوی دهه ۸۰: تمرکز بر موسیقی دهه ۸۰ میلادی
امتیوی دهه ۹۰: پخش موسیقی دهه ۹۰، شامل پاپ و راک کلاسیک
کلاب امتیوی: اختصاصی موسیقی رقص، الکترونیک و کلاب
امتیوی لایو: پخش کنسرتها، اجراهای زنده و برنامههای مرتبط
این تعطیلی از سیویکم دسامبر ۲۰۲۵ در بریتانیا و ایرلند آغاز میشود و سپس به دیگر کشورها گسترش مییابد.
طبق گزارشها، برنامههای تولیدی امتیوی در بریتانیا نیز لغو شدهاند. کانال اصلی امتیوی اچدی به فعالیت خود ادامه خواهد داد، اما تمرکز آن بر برنامههای واقعنما مانند «تین مام»، «اکس آن د بیچ» و «جوردی شور» خواهد بود.
در سطح جهانی، این تغییرات بخشی از روند ادغام پارامونت با شرکت اسکایدنس مدیا است؛ فرآیندی که بررسیهای قانونی آن باعث شده برگزاری جوایز موسیقی اروپا امتیوی در سال ۲۰۲۵ به تعویق بیفتد.
پارامونت تاکنون بیانیهای رسمی منتشر نکرده، اما منابع داخلی تایید کردهاند که این تصمیم در راستای هدف کاهش ۵۰۰ میلیون دلار هزینه در سطح جهانی اتخاذ شده است.
دلایل تعطیلی؛ اقتصادی و فرهنگی
دلایل اصلی این تعطیلی ترکیبی از عوامل اقتصادی و تغییرات در الگوهای مصرف رسانهای است. از منظر اقتصادی، پارامونت گلوبال در حال اجرای برنامههای صرفهجویی برای مقابله با چالشهای صنعت رسانه است.
میزان مخاطبان این کانالها بهشدت کاهش یافته است؛ برای نمونه، در بریتانیا کانال امتیوی میوزیک تنها حدود یکمیلیونو ۳۰۰ هزار بیننده و امتیوی دهه ۹۰ حدود ۹۴۹ هزار بیننده در ماه ژوییه داشتهاند.
در کنار این عوامل، تغییرات فرهنگی نیز نقش مهمی ایفا میکنند. شنیدن موسیقی از تلویزیون سنتی به پلتفرمهای دیجیتال منتقل شده است. یوتیوب با بیش از دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون کاربر، اسپاتیفای و اپل موزیک با الگوریتمهای شخصیسازیشده، و تیکتاک با حدود یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون کاربر فعال، موسیقی را به تجربهای تعاملی تبدیل کردهاند. مخاطبان امروز نهتنها مصرفکننده، بلکه تولیدکننده محتوا نیز هستند؛ از طریق تدوینهای هواداری، واکنشها و ویدیوهای کوتاه.
امتیوی که زمانی دروازهبان فرهنگ موسیقی بود، اکنون در رقابت با این پلتفرمها عقب مانده است.
بهگفته تحلیلگران، کشف موسیقی از تماشای منفعل به تعامل خلاقانه تغییر کرده و تلویزیون کابلی توان رقابت با سرعت وایرال شدن در تیکتاک را ندارد.
افزون بر این، خود امتیوی با تمرکز بر برنامههای واقعنما در دهه دوهزار، هویت موسیقاییاش را تضعیف و این روند را تسریع کرد. جوایز موسیقی امتیوی هنوز حدود پنجونیم میلیون بیننده دارد، اما این میزان برای توجیه ادامه فعالیت کانالهای اختصاصی کافی نیست.
تاثیرات بر صنعت موسیقی و رسانه
این تعطیلی پیامدهای گستردهای برای صنعت موسیقی و رسانه دارد.
برای صنعت موسیقی، پایان فعالیت کانالهای موسیقی امتیوی بهمعنای از دست رفتن یک بستر سنتی مهم برای معرفی هنرمندان است.
در گذشته، پخش یک ویدیو در امتیوی میتوانست هنرمندی را به شهرت جهانی برساند، اما امروز این نقش را پلتفرمهای دیجیتال بر عهده گرفتهاند. هنرمندان مستقل ممکن است از این تغییر سود ببرند، زیرا تیکتاک و یوتیوب دسترسی دموکراتیکتری فراهم میکنند، هرچند شبکههایی مانند امتیوی فرصتهای تبلیغاتی ساختاریافتهتری ارائه میدادند.
برای صنعت رسانه، این اتفاق نشانهای از روندی گستردهتر است: افول تلویزیون کابلی در برابر استریمینگ (پخش آنلاین). مخاطبان جوان، که زمانی هویت امتیوی را شکل میدادند، اکنون به محتوای کوتاه و شخصیسازیشده گرایش پیدا کردهاند. این تغییر میتواند به نوآوری بیشتر در رسانههای دیجیتال منجر شود، اما همزمان حس نوستالژی را کمرنگ میکند.
در سطح فرهنگی، تعطیلی امتیوی نمادی از پایان «فرهنگ مشترک» است؛ دورانی که میلیونها نفر بهطور همزمان یک ویدیو موسیقی را تماشا میکردند. اکنون، موسیقی به تجربهای شخصی و مبتنی بر الگوریتمها تبدیل شده است.
آینده موسیقی در دنیای دیجیتال
تعطیلی پنج کانال موسیقی امتیوی نه یک شکست، بلکه نشانهای از تکامل رسانهای است.
امتیوی که زمانی موسیقی را از رادیو به تلویزیون آورد، امروز روح خود را به اینترنت منتقل میکند. آینده در پلتفرمهایی مانند یوتیوب و تیکتاک رقم میخورد؛ جایی که هر کاربر میتواند نقش یک تولیدکننده را ایفا کند.
با این حال، این رویداد پایان عصری نمادین است که فرهنگ پاپ جهانی را شکل داد. برای طرفداران، این لحظه فرصتی برای یادآوری است: عصری که با شروعش ستارههای رادیو به گوشه رفتند، حالا با پخش آنلاین به پایانش رسیده است.
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.