جمعی از بازنشستگان شرکت مخابرات ایران در استانهای مختلف کشور تجمع اعتراضی برگزار کردند. گروهی از دانشجویان دانشگاه تهران نیز برای دومین روز در اعتراض به مصوبه لغو اسکان برخی دانشجویان تجمع کردند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد بازنشستگان شرکت مخابرات ایران دوشنبه اول دیماه با برگزاری تجمعاتی نسبت به بیتوجهی به مطالبات معیشتی و حقوقی خود اعتراض کردند.
حاضران در این تجمعات، خواستار رسیدگی فوری به وضعیت معیشت، انتقال پوشش بیمه به تامین اجتماعی، بهبود خدمات درمانی، پرداخت کامل مطالبات و مزایا و بازنگری در همسانسازی حقوق شدند.
این تجمعات در استانهایی از جمله آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اصفهان، تهران، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، لرستان، مازندران، همدان و هرمزگان، شکل گرفت.
حاضران در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان، به سیاستهای «ستاد اجرایی فرمان امام»، «بنیاد تعاون سپاه پاسداران» و «شرکت اعتماد مبین» که سهامداران عمده شرکت مخابرات هستند، اعتراض کردند.
آنها در این تجمعات شعارهایی چون « بلهقربانگو نمیخواهیم، وزیر ترسو نمیخواهیم»، «شرکت شده صدپاره، بخور بخور در کاره»، «مخابرات رها شده، در حق ما جفا شده» و «یک اختلاس کم بشه، مشکل ما حل میشه»، سردادند.
کارکنان و بازنشستگان مخابرات در سالهای اخیر بارها در اعتراض به تاخیر در پرداخت حقوق و کمکهزینههای رفاهی و مشکلات بیمه و خدمات درمانی، با خواست بازنگری در همسانسازی، در نقاط مختلف ایران تجمع کرده و خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدهاند.
آنها در سالهای گذشته بیش از ۱۰۰ تجمع در اعتراض به وضعیت خود، بهصورت سراسری در استانهای مختلف برگزار کردهاند.
دانشجویان دانشگاه تهران نیز دوشنبه اول دیماه در اعتراض به مصوبه لغو اسکان برخی دانشجویان تحصیلات تکمیلی و احضار دانشجویان به کمیتههای انضباطی تجمع کردند.
دانشجویان معترض در این تجمع شعارهایی از جمله «مدیر بیلیاقت، استعفا استعفا»، «دانشجو تعلیق بشه، دانشگاه تعطیل میشه» و «نه پادگان نه زندان، دانشگاه دانشگاه»، سردادند.
شماری از دانشجویان نیز با سردادن شعارهایی از جمله «دانشگاه سنگر آزادی است» و «دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد»، خواستار توقف برخوردهای انضباطی شدند و اعلام کردند که اعتراضات تا دستیابی به نتیجه ادامه خواهد داشت.
سازمان خدمات دانشجویی با صدور اطلاعیهای، این تجمع را «فاقد مجوز و وجاهت قانونی» خواند و اعلام کرد فراخوان مذکور «توسط گروههای معاند نظام پشتیبانی میشود».
شرکتکنندگان در بیانیه پایانی این تجمع تاکید کردند: «ما خواستار تحقق فوری و بیقید و شرط مطالباتمان هستیم؛ به هیچ کلام کلی یا کمتر از این رضایت نخواهیم داد.»
دانشجویان دانشگاه تهران ۲۹ آذر نیز در اعتراض به حذف خدمات رفاهی و آنچه «پولیسازی دانشگاه» خواندند، تجمع کردند و شعارهایی چون «دانشجو داد بزن، حقتو فریاد بزن»، سردادند.
در سالهای اخیر، دانشجویان، بازنشستگان، کارگران و مستمریبگیران بارها در شهرهای مختلف ایران تجمع و راهپیمایی اعتراضی برگزار کردهاند؛ اعتراضهایی که با تشدید فشارهای معیشتی، روندی رو به افزایش داشته و طبق گزارش هرانا، تنها در سال ۱۴۰۳، دستکم سه هزار و ۷۰۲ تجمع و اعتصاب در بخشهای مختلف کشور شکل گرفته است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
