رسانهها در ایران از تغییر فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی خبر دادند. بر اساس این گزارشها، علیرضا صباحیفرد از این سمت کنار رفته و علیرضا الهامی بهعنوان فرمانده جدید نیروی پدافند هوایی منصوب شده است.
این خبر دوشنبه ۲۴ آذر بهطور همزمان در رسانههای داخلی و با متنی یکسان منتشر شد، بدون آنکه توضیحی درباره دلایل این تغییر ارائه شود.
الهامی از سال ۱۳۹۸ بهعنوان جانشین نیروی پدافند هوایی مشغول به کار بود و پیشتر مسئولیتهایی از جمله فرماندهی دانشگاه پدافند هوایی و معاونت عملیات قرارگاه پدافند هوایی خاتمالانبیا را بر عهده داشت.
رسانههای داخلی درجه نظامی الهامی را «سرتیپ» عنوان کردند.
صباحیفرد بهمنماه سال گذشته با حکم محمد باقری، رییس پیشین ستاد کل نیروهای مسلح و با تایید علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با حفظ سمت خود بهعنوان فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش، به فرماندهی قرارگاه مشترک پدافند هوایی کشور منصوب شده بود.
باقری یکی از حدود ۲۰ فرمانده ارشد نظامی جمهوری اسلامی بود که در حملات اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه کشته شد.
صباحیفرد پیش از جنگ گفته بود پدافند جمهوری اسلامی از توانایی مقابله با جنگندههای اف-۳۵ برخوردار است.
تکرار ادبیات تهدیدآمیز جمهوری اسلامی از سوی صباحیفرد
مقایسه مواضع صباحیفرد پیش و پس از جنگ نشان میدهد که او همسو با دیگر مقامهای جمهوری اسلامی، به بزرگنمایی توان نظامی حکومت و تکرار ادبیات تهدیدآمیز علیه «دشمنان» پرداخته است.
صباحیفرد اول آبان در یکی از آخرین اظهارنظرهای خود گفت این واقعیت که «دشمن به بخشی از تجهیزات ما» آسیب وارد کرده، امری «طبیعی» محسوب میشود، «اما مهم این است که توانستیم در کوتاهترین زمان ممکن هم تجهیزات را بازسازی و هم نیروهای تازهنفس وارد میدان کنیم».
محمود موسوی، معاون عملیات ارتش جمهوری اسلامی، نیز ۲۹ تیرماه نابود شدن «بخشی از سامانههای پدافندی» جمهوری اسلامی در جنگ با اسرائیل را تایید کرد و در عین حال گفت سامانههای آسیبدیده جایگزین و در محلهای از پیش تعیینشده مستقر شدهاند.
عامیر اویوی، سرتیپ ذخیره ارتش اسرائیل، ۲۱ آذر در گفتوگو با ایراناینترنشنال هشدار داد هرگونه اقدام حکومت ایران برای بازسازی پدافند هوایی، توان موشکی یا تاسیسات هستهای خود موجب خواهد شد اسرائیل مجددا اقدام نظامی را در دستور کار قرار دهد.
لفاظیهای پیش از جنگ
چنین اظهارنظرهایی از سوی صباحیفرد تنها به دوران پس از جنگ محدود نمیشود.
او اواسط فروردین از آمادگی رزمی بسیار بالای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی خبر داده و گفته بود بسیاری از بخشهای پدافندی حکومت به «پیشرفتهترین سلاحهایی» مجهز شدهاند که «دشمنان» قادر به تصور آن نیستند.
او شهریور سال گذشته نیز در اظهاراتی، جمهوری اسلامی را «قدرت برتر منطقهای» خوانده و از «ارتقای چشمگیر امنیت آسمان کشور» و رصد «هر پرنده رادارگریز دشمن از فرسنگها دورتر» تمجید کرده بود.
چهار سال پیش از آن تاریخ و در شهریور ۱۴۰۰ صباحیفرد گفته بود: «هواپیماهای با سرنشین و بدون سرنشین دشمن را به محض اینکه استارت میزنند و روشن میکنند، قبل از پرواز رصد میکنیم.»
به گفته مقامات اسرائیلی، نیروهای این کشور در جریان جنگ ۱۲ روزه توانستند در مدت زمان کوتاهی بر آسمان بخش گستردهای از ایران، از جمله تهران، مسلط شوند.
اسرائیل با شناسایی دقیق محل ۸۴ سامانه پدافند جمهوری اسلامی، آنها را در چند شب متوالی منهدم کرد.
نشریه فوربس ۲۱ آذر با اشاره به سخنان اخیر حسن روحانی درباره ضعف دفاع هوایی جمهوری اسلامی و تخریب سامانههای پدافند هوایی ایران در جنگ اخیر نوشت احتمالا «ادعای» مقامهای حکومت درباره بازسازی پدافند هوایی صحت ندارد.
هشتم آذر، روحانی گزافهگویی درباره قدرت نظامی حکومت ایران را «خیانت» دانست و هشدار داد این اقدام موجب خطای محاسباتی در مواجهه با اسرائیل و آمریکا میشود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
