وزیر خارجه اسرائیل و معاون نخستوزیر اوکراین برای گفتوگو درباره تهدید ایران توافق کردند
گیدئون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، در اورشلیم با تارس کاچکا، معاون نخستوزیر اوکراین، دیدار کرد و طی گفتوگویی درباره تهدیدهای جمهوری اسلامی و مذاکرات مشترک دو کشور درباره آن توافق کرد.
او ارشدترین مقام اوکراینی که از زمان حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ به اسرائیل سفر کرده، است.
کاچکا ریاست هیئتی را برعهده دارد که برای برگزاری نشست «کمیسیون اقتصادی بیندولتی اسرائیل–اوکراین» به اورشلیم آمده است.
دفتر ساعر اعلام کرد دو طرف درباره جنگ اوکراین و روابط دوجانبه اسرائیل و اوکراین گفتوگو کردند. ساعر گفت اسرائیل «از شرایط دشوار اوکراین و رنج مردم اوکراین آگاه است». او همچنین از اوکراین خواست حماس و سپاه را سازمانهای «تروریستی» معرفی کند.
دو طرف توافق کردند که گفتوگوی مشترک اسرائیل–اوکراین درباره تهدید ایران — که پس از تهاجم روسیه متوقف شده بود — بهزودی از سر گرفته شود. ساعر از سرگیری این گفتوگو را در سفر ماه ژوئیه به کییف اعلام کرد، اما زمان مشخصی تعیین نکرده بود.
اسرائیل در حالی به اوکراین کمکهای انسانی ارائه میکند که واکنشی نسبتاً محدود به تهاجم روسیه داشته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سهشنبه ۱۱ آذر با مورگان اورتگاس، نماینده رییسجمهوری آمریکا در امور لبنان، دیدار کرد. اورشلیمپست گزارش داد که این دیدار همزمان با تشدید تنشهای مرزی اسرائیل و لبنان انجام شد.
بهنوشته این روزنامه، وزیر دفاع و رییس اطلاعات ارتش اسرائیل نیز در این دیدار حضور داشتند.
بر اساس این گزارش، این مذاکرات یک سال پس از آتشبس بین اسرائیل و حزبالله لبنان، که مقامات اسرائیلی میگویند در حال از بین رفتن است، برگزار شد.
یک مقام امنیتی به اورشلیمپست گفت که اگر تغییر چشمگیری رخ ندهد، «دور دیگری از جنگ در شمال تقریبا اجتنابناپذیر است.»
مقامات ارشد اسرائیلی میگویند دولت و ارتش لبنان اقدامات کافی برای خلع سلاح حزبالله انجام نمیدهند و هشدار دادهاند که این گروه نیروهای خود را افزایش داده و دوباره به موشکها و راکتهای قاچاق شده از سوریه مجهز شده است.
در این ارتباط، والاستریت ژورنال پنجشنبه ششم آذر به نقل از منابع آگاه نوشت: «تهران سالها از دبی برای دور زدن تحریمها استفاده کرده است و اکنون در غیاب مسیرهای پیشین، هم جمهوری اسلامی و هم حزبالله بیش از گذشته به مسیر انتقال از دبی متکی شدهاند.»
به گزارش این روزنامه، حزبالله پس از جنگ سال گذشته با اسرائیل و در حالی که برای بازسازی و تجدید تسلیحات با کمبود شدید منابع مالی روبهروست، مسیرهای سابق انتقال پول از طریق سوریه را از دست داده است.
با سقوط رژیم بشار اسد در سوریه که متحد کلیدی جمهوری اسلامی به شمار میآمد، مسیرهای سنتی قاچاق آنها مختل شد.
از سوی دیگر، مقامهای لبنانی نظارت سختگیرانهتری بر ورود پول نقد از طریق فرودگاه بیروت اعمال میکنند.
پیام روشن اسرائیل: یا حزبالله خلع سلاح میشود یا اقدام خواهیم کرد
یک مقام امنیتی گفت که اسرائیل برای هر سناریو، برنامهای را برای اجرا دارد.
او افزود: «از قبل برای هر نوع عملیاتی، یک برنامه آماده وجود دارد.»
بهنوشته اورشلیمپست، هم در اورشلیم و هم در واشینگتن، روز ۳۱ دسامبر، دهم دی، به عنوان زمانی تعیین شده است که پس از آن، اسرائیل و ایالات متحده گزینههای پیش رو را دوباره ارزیابی خواهند کرد.
در این حال، قرار است نمایندگان کشورهایی که بر اجرای آتشبس نظارت دارند، چهارشنبه ۱۲ آذر در ناقوره لبنان دیدار کنند. انتظار میرود اورتگاس در این جلسه شرکت کند و سپس برای انتقال پیام مقامات ارشد اسرائیلی به بیروت برود.
به گفته مقامات اسرائیلی، این پیام روشن است: «یا حزبالله خلع سلاح میشود، یا اسرائیل مجبور به اقدام خواهد شد.»
اورشلیمپست نوشت ناامیدی اسرائیل و غرب از سرعت خلع سلاح حزبالله در هفتههای اخیر، در کنار گزارشهایی از افزایش فعالیت در امتداد مرز و بحث بر سر نقش یونیفل، نیروی موقت سازمان ملل متحد در لبنان، افزایش یافته است.
روزنامه تلگراف دوشنبه دهم آذر گزارش داد لبنان احتمالا تا ضربالاجل تعيين شده از سوی آمريکا قادر به خلع سلاح حزبالله نخواهد بود؛ موضوعی که به گفته مقامهای فعلی و پيشين ارتش اسرائيل ممکن است به تشديد جدی تنشها و احیای جنگ با اسرائيل منجر شود.
يک مقام نظامی اسرائيل که خواست نامش فاش نشود، به اين روزنامه گفت با وجود اقداماتی که ارتش لبنان «در سطحی بیسابقه در دهههای اخير» انجام داده است، اين اقدامات برای خلع سلاح کامل حزبالله کافی نیست.
او در واکنش به سخنان نخستوزير لبنان درباره خلع سلاح ۸۰ درصدی حزبالله تاکيد کرد: «پذيرفتن اين عدد دشوار است.»
تلگراف نوشت اسرائیل با تشديد حملات روزانه به اهداف حزبالله فشارها را افزايش داده است؛ حملاتی که با خشم دولت لبنان روبهرو شده است.
اسرائیل در پاییز سال گذشته عملیات خود علیه حزبالله لبنان را آغاز کرد که به کشته شدن حسن نصرالله و بسیاری از فرماندهان این گروه نیابتی جمهوری اسلامی منجر شد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، جزئیاتی از عملیات ایالات متحده در جنگ ۱۲ روزه را که طی آن سه تاسیسات هستهای ایران تنها در مدت ۲۴ ساعت منهدم شدند، تشریح کرد.
وزیر امور خارجه آمریکا در گفتوگو با شبکه خبری فاکس که سهشنبه شب ۱۱ آذر به وقت واشینگتن پخش شد، گفت: «ایران تاسیسات هستهای داشت و ما مدتها بود که میدانستیم برای چه هستند. رییسجمهوری یک کارزار دقیق انجام داد؛ این یک جنگ طولانی نبود.»
او افزود: «درگیری پنجروزه یا اعزام نیروهای زمینی در کار نبود. هدف ساده بود: تاسیسات هستهای را نابود کنیم و ادامه دهیم.»
روبیو با دفاع از حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی گفت: «ما به هدف خود رسیدیم. هدف، نابودی تاسیسات هستهای بود؛ هدفی که بدون گرفتار کردن آمریکا در یک درگیری گستردهتر محقق شد.»
او حملات هوایی به این تاسیسات پس از دستور دونالد ترامپ را «عملیاتی دقیق» نامید.
روبیو تاکید کرد: «این جنگی طولانی نبود. عملیاتی ۲۴ ساعته بود. هواپیماهای بی–۲ از سرزمین اصلی ایالات متحده پرواز کردند و به سمت هدف مشخصی رفتند و محموله را رها کردند؛ ۱۴ موشک یا ۱۴ راکت. درست در دهانههای موردنظر. مجموعهای از بمبهای سنگرشکن. سپس برگشتند و به خانه رفتند. همین.»
حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲ روزه انجام شد.
او دوباره هدف حملات را نابودی تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی دانست و افزود: «ما میخواستیم آن را محو کنیم. این کار انجام شد، خارج شدیم. تمام شد.»
روبیو حملات را که «بدون گرفتار کردن آمریکا در یک درگیری گستردهتر» انجام شد، «نمونهای عالی از استفاده محدود، راهبردی و متمرکز» از قدرت آمریکا برای دستیابی به «منافع ملی» ارزیابی کرد.
او تاکید کرد این موضوع به نفع امنیت ملی ایالات متحده بود که جمهوری اسلامی برنامه هستهای نداشته باشد که بتواند تبدیل به یک برنامه تسلیحاتی شود و روزی آمریکا را تهدید کند.
روبیو گفت رییسجمهوری این فرصت را پیدا کرد که برای جلوگیری از آن کاری انجام دهد و این کار را انجام داد.
پیش از این مصاحبه، دونالد ترامپ سهشنبه ۱۱ آذر در کاخ سفید گفت ما با بمبافکنهای بی–٢ تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی را کاملا نابود کرديم و تکتک آن موشکها به هدف خوردند. واقعا شگفتانگيز بود.
او اضافه کرد جمهوری اسلامی پیشتر قلدر خاورمیانه بود، به عراق زور میگفت و برای مدتی طولانی به خاورمیانه مسلط شده بود اما حالا آنها دیگر قلدر خاورمیانه نیستند.
ترامپ قبل از این در هفتم آذر گفت برخی رسانههای «جعلی» سعی کردند بگویند «حمله آمریکا به تاسیسات اتمی ایران چندان مخرب نبود، اما واقعیت این است که این حمله خیلی مخربتر از چیزی بود که هر فرد تصور میکرد.»
او افزود: «وقتی بمبافکنهای بی-۲ به تاسیسات اتمی ایران حمله کردند، هیچکس آنها را ندید. ایرانیها میدانستند که میآیند اما نمیتوانستند آنها را ببینند.»
ترامپ همچنین ۲۸ آبان در مجمع سرمایهگذاری آمریکا و عربستان سعودی در واشینگتن، جمهوری اسلامی را «ابری تیره» نامید که سایهاش بر فراز خاورمیانه بود.
او گفت: «ما ابر تیره را از کشور شما (عربستان سعودی) دور کردیم، نامش ایران و توانایی هستهایاش بود، و ما آن را خیلی سریع، قوی و قدرتمند محو کردیم.»
پیشتر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نهم آبان در گفتوگو با شبکه العربیه با تاکید بر اینکه سانتریفیوژهای جمهوری اسلامی کاملا آسیب دیدند، اعلام کرد که حملات آمریکا فعالیت هستهای ایران را «بهطور قابل توجهی» متوقف کرده است.
روزنامه معاریو اسرائیل گزارش داد نهاد امنیتی این کشور برای جلوگیری از حمله جمهوری اسلامی به مقامهای ارشد صنایع دفاعی، از جمله دانشمندان و مدیران این شرکتها، تامین حفاظت از آنها را آغاز کرده است.
معاریو سهشنبه ۱۱ آذر در گزارشی نوشت که سرویسهای امنیتی اسرائیل به این نتیجه رسیدهاند که جمهوری اسلامی، اقدامات خود به عنوان «انتقام» را تنها علیه نظامیان اسرائیلی محدود نمیکند و تلاش خواهد کرد به مقامات ارشد صنایع امنیتی این کشور، از جمله دانشمندان و مدیران شرکتها، آسیب برساند.
بر اساس این گزارش، امنیت این مقامها و دانشمندان هنگام سفرهای خارجی نیز تقویت شده و سطح حفاظت از مقامهای وزارت دفاع، بهویژه اخیرا افزایش یافته است.
در گزارش معاریو آمده که اسرائیل میداند جمهوری اسلامی در تلاش است کشتهشدن چهرههای کلیدی برنامههای هستهای و موشکی و ضربه سنگینی را که متحمل شده تلافی کند.
در ماههای اخیر، گزارشهای مختلفی از تلاش جمهوری اسلامی و هکرهای وابسته به آن برای نفوذ در دستگاههای نظامی و امنیتی اسرائیل منتشر شده است.
اول آذر، شبکه کان اسرائیل گزارش داد گروه هکری «حنظله»، وابسته به جمهوری اسلامی، اطلاعات شخصی ۱۰ نفر از کسانی را منتشر کرده که گفته میشود «مهندسان و کارکنان ارشد صنایع دفاعی اسرائیل» هستند.
همچنین شرکت امنیت سایبری مندیانت، وابسته به گوگل، ۲۸ آبان گزارش داد گروه «یوانسی۱۵۴۹»، مرتبط با جمهوری اسلامی، در کارزاری از اواخر ۲۰۲۳ تا اکتبر ۲۰۲۵ به سازمانهای هوانوردی، هوافضا و دفاعی در خاورمیانه نفوذ کرده است.
یک ماه قبل از آن و در ۳۰ مهر، آژانس ملی فضای سایبری اسرائیل از شناسایی موجی از حملات سایبری علیه شرکتهای اسرائیلی فعال در حوزه خدمات فناوری اطلاعات خبر داد و اعلام کرد احتمال میرود این حملات با جمهوری اسلامی در ارتباط باشد.
بر اساس گزارش معاریو، پس از عملیات نظامی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، اطلاعات ارتش اسرائیل به این نتیجه رسید که باید سیاست «تامین امنیت شخصیتها» در داخل ارتش تغییر کند.
این روزنامه افزود که ارتش اسرائیل تصمیم گرفت واحد تامین امنیت شخصیتهای ستادی به یک تیپ تبدیل شود و همچنین تصمیم گرفته شد گروهی از افسران ارتش، از جمله افسرانی با درجه سرتیپ، و نه فقط ژنرالهای ستاد کل، وارد دایره حفاظت شوند.
این روزنامه نوشت بهتازگی فاش شده جمهوری اسلامی علیه یک دانشمند ارشد هستهای اسرائیل اقدام کرده و فردی ناشناس به خودرو او که نزدیک خانهاش پارک شده بود، نفوذ کرده و یک دستهگل همراه با نامهای امضاشده از سوی اطلاعات ایران داخل خودرو گذاشته است.
وزارت دفاع از اظهار نظر درباره این خبر خودداری کرد.
پیشتر اورشلیمپست گزارش داد ارتش اسرائیل مقررات جدیدی برای استفاده از تلفن همراه در میان افسران ارشد وضع میکند که بر اساس آن، استفاده از گوشیهای اندرویدی در خطوط سازمانی ممنوع خواهد بود.
بر اساس این گزارش، از این پس در ارتش اسرائیل، از رتبه سرهنگ دوم به بالا، تنها گوشیهای آیفون برای ارتباطات رسمی مجاز خواهند بود.
هدف این اقدام، «کاهش خطر نفوذ و تقویت امنیت دستگاههای مورد استفاده فرماندهان» اعلام شده است.
ماتانیاهو انگلمن، حسابرس کل اسرائیل، با اشاره به آسیب دیدن چند سایت حیاتی این کشور در جنگ ۱۲ روزه، وزارت دفاع، ارتش و شورای امنیت ملی اسرائیل را متهم کرد که در تامین دفاع فیزیکی برای زیرساختهای حیاتی این کشور کوتاهی کردهاند.
او سهشنبه ۱۱ آذر افزود: در جنگ ۱۲ روزه، چند سایت حیاتی اسرائیل، از جمله مرکز پزشکی بئرشِبع، پالایشگاه نفت بازان در حیفا و چندین آزمایشگاه مهم در موسسه علمی وایزمن هدف موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی قرار گرفتند.
انگلمن اضافه کرد با وجود اینکه دفاع هوایی کشور قدرتمند است اما نفوذ ناپذیر نیست زیرا حماس، حزبالله و جمهوری اسلامی در مقاطعی از جنگ توانستند به سایتهای حیاتی مختلفی که دفاع فیزیکی نداشتند، آسیب بزنند.
به گفته او، موضوع آسیبپذیری برای اولین بار در سال ۲۰۱۱ از سوی یکی از بخشهای وزارت دفاع مطرح شد و دفتر او در سال ۲۰۲۰ گزارش مفصلی منتشر کرد که تمام آسیبپذیریها را برجسته میکرد، اما تقریبا تمام تلاشها تا به امروز در مورد این موضوع نادیده گرفته شده است.
نشریه «اورشلیم پست» سهشنبه نوشت که مساله دفاع فیزیکی با پدافند هوایی مانند گنبد آهنین، فلاخن داوود، پیکان و پرتو آهنین متفاوت است و این پدافندها برای جلوگیری از تهدید هوایی اسرائیل یا نزدیک شدن به انواع تاسیسات یا مناطق مسکونی اسرائیل از طریق هوایی طراحی شدهاند.
انگلمن، مقامات مختلف این کشور را بهدلیل ارائه نکردن دفاع فیزیکی خاص به تاسیسات زیرساختی حیاتی خاص، در صورت عبور موشک از پدافند هوایی و برخورد به آن تاسیسات، مورد بازخواست قرار داده است.
به گفته او، موانع متعددی برای دفاع برای اماکنی که آسیب دیدند، وجود دارد؛ به ویژه آنکه نهاد دفاعی اسرائیل نتوانسته است این مکانها را به صورت فهرستی جامع ترسیم کند.
حسابرس کل اسرائیل هشدار داد که هیچ رویه قانونی برای افزودن مکانهای جدید به فهرست وجود ندارد و هیچ قانونی برای ایجاد چارچوب قانونی برای فرآیندهای حفاظت از این مکانها و تقویت تلاشها برای انجام این کار در عرصههای سیاسی و دفاعی تصویب نشده است.
اختلافنظر در مورد تامین بودجه
بر اساس این گزارش، هیچکدام از این نهادها: وزارت دفاع، سازمان ملی مدیریت بحران در این وزارتخانه، ارتش، شورای امنیت ملی و وزارت دارایی، برای حل اختلافات در این مورد که کدام نهاد باید بودجه این پروژه دفاعی بسیار پرهزینه را تامین کند، تلاش نکرده است.
اورشلیم پست در این مورد نوشت اختلاف بر سر اینکه چه کسی تامینکننده اصلی بودجه خواهد بود، یکی از اختلافنظرها است و افزود که بدون بودجه، پیشرفت کمی در مورد چگونگی ارائه دفاع فیزیکی حاصل شده است.
بر این اساس، چنین تصمیماتی به سالها برنامهریزی و ساختوساز نیاز دارد.
در این میان، «چالش اصلی این است که آیا همه سایتها از نظر فیزیکی برای دفاع کامل امکانپذیر هستند یا خیر و آیا میتوان تمام زیرساختهای برق، آب، پزشکی و سایر زیرساختهای حیاتی را به زیر زمین منتقل کرد، حتی اگر بودجهای برای این کار وجود داشته باشد؟»
انگلمن با متهم کردن وزارت دفاع مبنی بر اینکه بهدنبال راهی برای فرار از مواجهه مستقیم با این موضوع است، این وزارتخانه را بهدلیل رسیدگی نکردن به این موضوع، حتی پس از شروع جنگ و حتی پس از آنکه خاک اسرائیل تحت حملات گسترده موشکهای بالستیک قرار گرفت، مورد انتقاد شدید قرار داد.
او به طور خاص گفت که یسرائیل کاتز، وزیر دفاع، و ایال زمیر، رییس فعلی ارتش اسرائیل، مسئولیت اصلی برای رفع مشکلات را بر عهده دارند.
انگلمن همچنین گفت که نتانیاهو باید نقش فعالتری ایفا کند، نه اینکه منتظر بماند تا مقامات دیگر با پیشنهادهایی نزد او بیایند.
مقامهای وزارت دفاع اسرائیل میگویند جنگ ۱۲ روزه با حکومت ایران نشان داد که حفظ برتری فضایی برای عملیاتهای نظامی آینده حیاتی است؛ برتریای که قرار است سراسر خاورمیانه را تحت پوشش اطلاعاتی و عملیاتی قرار دهد.
به گزارش «اسرائیل نشنالنیوز» در پی پایان جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی ایران، مقامهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند که این درگیری نقش تعیینکننده توانمندیهای فضایی در عملیاتهای نظامی را بیش از پیش روشن کرده است. آوی برگر، رییس دفتر برنامه فضایی در اداره پژوهش و توسعه دفاعی وزارت دفاع اسرائیل (DDR&D)، در «اجلاس بینالمللی فناوریهای دفاعی» در دانشگاه تلآویو گفت منظومه ماهوارهای اسرائیل در تمامی مراحل عملیات «طلوع شیران»—پیش، حین و پس از آن—نقش محوری داشته است.
به گفته او، طی این دوره «دهها میلیون کیلومتر مربع» تصویر با کیفیت بسیار بالا، در روز و شب، جمعآوری شد و اهداف در لحظه طراحی شدند. برگر تاکید کرد که این توان فضایی امکان ارائه ارتباطات حیاتی با دسترسی بالا و اجرای عملیاتهای تهاجمی «با محرمانگی و بدون بهخطر افتادن نیروهای اسرائیلی» را فراهم کرد.
برگر افزود: «جنگ با [حکومت] ایران نشان داد که باید بهطور چشمگیری سرمایهگذاری در حفظ برتری فضایی اسرائیل بر دشمنان افزایش یابد. هدف ما این است که توان فضایی اسرائیل در تمام نقاط خاورمیانه حضور داشته باشد—شبانهروزی، در هر شرایط آبوهوایی، برای جمعآوری اطلاعات و ارائه هشدار.»
تاکید بر راهبرد پوشش فضایی کامل خاورمیانه بر اساس راهبرد وزارت دفاع اسرائیل، این کشور قصد دارد طی سالهای آینده حضور دائمی و پیوسته ماهوارههای اطلاعاتی خود را در سراسر منطقه تضمین کند تا آزادی عمل ارتش اسرائیل در عملیاتهای آینده حفظ شود.
در اجلاس تلآویو، شماری از چهرههای ارشد دفاعی و فناورانه حضور داشتند؛ از جمله سپهبد بازنشسته امیر بارام، مدیرکل وزارت دفاع، و دکتر دانیل گُلد، رییس اداره پژوهش و توسعه دفاعی وزارت دفاع اسرائیل. کارشناسان بینالمللی از ایالات متحده، اروپا و شرکتهای بزرگ صنایع نظامی نیز در این نشست شرکت کردند.
رشد سریع سرمایهگذاری در فناوری دفاعی سرهنگ ییشای کوهن، رییس بخش برنامهریزی و اقتصاد اداره پژوهش و توسعه دفاعی وزارت دفاع اسرائیل، نیز در سخنانی گفت چالش اصلی، حفظ جایگاه نخست در فناوری دفاعی است. او اعلام کرد که برای نخستین بار، سرمایهگذاری بخش خصوصی در استارتاپهای دفاعی از بودجه دولتی پیشی گرفته و این تغییر بزرگ نشانه اعتماد بازار به صنعت دفاعی اسرائیل است.
بر اساس دادههای ارائهشده، شرکتهای همکار با اداره پژوهش و توسعه دفاعی وزارت دفاع اسرائیل در سال گذشته بیش از یک میلیارد دلار جذب سرمایه داشتهاند. کوهن گفت: «سال آینده درصدی دو رقمی از بودجه این مجموعه به همکاری با استارتاپها و شرکتهای کوچک و متوسط اختصاص خواهد یافت.»