اوکراین اعلام کرد پیکر هزار سرباز کشتهشده در جنگ را از روسیه دریافت کرده است. همزمان کیت کلوگ، فرستاده ویژه دونالد ترامپ در امور اوکراین، به نزدیکان خود گفت قصد دارد در ژانویه دولت را ترک کند. اقدامی که به معنای از دست رفتن یکی از مدافعان اصلی کییف در دولت ترامپ خواهد بود.
اوکراین پنجشنبه ۲۹ آبان خبر داد در تازهترین روند بازگرداندن اجساد که از معدود زمینههای همکاری میان مسکو و کییف به شمار میرود، پیکر هزار سرباز کشتهشده خود را دریافت کرد.
این خبر را ستاد هماهنگی رسیدگی به اسیران جنگی اوکراین در شبکههای اجتماعی اعلام کرد: «امروز روند بازگردانی انجام شد. هزار پیکر که طرف روسی ادعا میکند متعلق به نظامیان اوکراینی است، به اوکراین بازگردانده شد.»
از سوی دیگر چهار منبع آگاه ضمن اعلام خبر خروج کلوگ از دولت ترامپ، به خبرگزاری رویترز گفتند عنوان «فرستاده ویژه» در ساختار دولت آمریکا موقت است و برای ادامه فعالیت بیش از ۳۶۰ روز، تایید سنا الزامی است.
به گفته این منابع که بهدلیل حساسیت موضوع خواستهاند نامشان فاش نشود، کلوگ با توجه به این محدودیت قانونی، ژانویه را زمان طبیعی برای خروج از دولت دانسته است.
رویترز افزود کنارهگیری کلوگ برای کییف خوشایند نخواهد بود. از نگاه دیپلماتهای اروپایی و مقامات اوکراینی، این ژنرال بازنشسته یکی از معدود صداهای همدل با کییف در دولت ترامپ به شمار میرفت؛ بهویژه در شرایطی که کاخ سفید در مواردی به دیدگاه مسکو درباره ریشههای جنگ اوکراین گرایش نشان داده است.
فشار تازه واشینگتن بر زلنسکی
خبر کنارهگیری کلوگ در زمانی منتشر میشود که اوکراین با موانع دیپلماتیک جدیدی روبهروست.
دو منبع دیگر به رویترز گفتند ایالات متحده به ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، نشانههایی ارسال کرده است مبنی بر اینکه باید چارچوب پیشنهادی واشینگتن را برای پایان جنگ با روسیه بپذیرد.
این طرح شامل واگذاری بخشی از مناطق تحت کنترل اوکراین، تحویل برخی تسلیحات و کاهش تعداد نیروهای مسلح اوکراین است. اقداماتی که به نوشته رویترز، «یک عقبنشینی بزرگ» برای کییف محسوب میشود.
طرح مورد نظر از سوی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا در ماموریتهای صلح تدوین شده و به نظر نمیرسد کلوگ نقشی در آن داشته باشد.
اختلاف با ویتکاف بر سر مسکو
کلوگ، برخلاف شماری از مقامات دولت ترامپ، حملات روسیه به زیرساختهای غیرنظامی اوکراین را با لحنی صریح محکوم کرده است.
او گاه با ویتکاف که برخی مواضع ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، را تکرار کرده و مدتهاست خواهان یک معاوضه سرزمینی نابرابر در قالب صلح بلندمدت است، دچار تنش شده است.
از جمله موفقیتهای کلوگ در این دوره، مشارکت در آزادی دهها گروگان بازداشتشده در بلاروس در قبال تخفیفهای محدود تحریمی بوده است.
کاخ سفید و وزارت خارجه آمریکا در خصوص آینده کلوگ اظهار نظری نکردهاند.
یک فرد نزدیک به کلوگ گفت او از ابتدا نیز قصد نداشته مدت زیادی در دولت بماند.
رویکرد متغیر دولت ترامپ نسبت به جنگ اوکراین
رویترز در ادامه گزارش خود نوشت هرچند ترامپ اصرار داشته جنگ اوکراین هرچه سریعتر پایان یابد، اما راهبرد او در رسیدن به این هدف در ماههای گذشته تغییرات بزرگی داشته است.
این تغییرات شامل قطع موقت همکاری اطلاعاتی با اوکراین در ماه مارس و برقراری مجدد آن، افزایش همکاریهای اطلاعاتی در ماههای اخیر، ایجاد برنامه خرید تسلیحات از آمریکا از سوی متحدان اروپایی برای کییف و توقف بخش عمده حمایتهای نظامی مستقیم آمریکا که در دولت جو بایدن پایهگذاری شده بود، هستند.
ترامپ هنگام آغاز به کار خود در کاخ سفید خواستار آتشبس فوری در جنگ اوکراین بود اما پس از دیدار با پوتین در آلاسکا، از این مطالبه عقب نشست.
او سپس در اکتبر، بعد از دیدار با زلنسکی در واشینگتن، فشارها بر مسکو را افزایش داد.
رویترز افزود تازهترین طرح تحت هدایت ویتکاف، اگر مورد قبول سایر جناحهای دولت قرار گیرد، نشانه دیگری از حرکت کاخ سفید به سمت در نظر گرفتن منافع کرملین خواهد بود.
ادامه حملات مرگبار روسیه به اوکراین
زلنسکی پنجشنبه ۲۹ آبان اعلام کرد ۲۲ نفر در محل حمله ۲۸ آبان روسیه به شهر ترنوپیل در غرب اوکراین مفقود شدهاند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت تا این لحظه کشته شدن ۲۶ نفر در این حمله به تایید رسیده است که سه کودک نیز در میان آنها هستند.
زلنسکی افزود عملیات جستوجو و نجات تا صبح ادامه یافته است.
روزنامه اورشلیمپست پنجشنبه ۲۹ آبان به نقل از مقامهای دفاعی اسرائیل گزارش داد نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری شلیک راکت از غزه و واکنش اسرائیل در جبهه شمالی افزایش یافته است.
منابع ارتش اسرائیل میگویند فشار آمریکا در حال حاضر مانع واکنش سختتر این کشور به نقضهای آتشبس از سوی حماس و حزبالله شده است.
به گفته منابع فرماندهی جنوب، شاخه نظامی حماس از زمان اجرای آتشبس دوباره در حال جمعآوری اطلاعات، جذب نیرو و آموزش است و دنبال فرصتهایی برای انجام یک حمله غافلگیرکننده محدود علیه واحدهای ارتش در داخل مناطق فلسطینی میگردد؛ اقدامی که نقض آشکار توافق آتشبس محسوب میشود.
وبسایت نشنالاینترست چهارشنبه در گزارشی نوشت: «تحولات اخیر در امتداد مرز اسرائیل و لبنان بیش از پیش نشان میدهد که احتمال یک رویارویی بزرگ میان اسرائیل و حزبالله وجود دارد.»
اوشلیمپست میگوید فرماندهی جنوب، بهویژه سرتیپ یانیو آسور و فرماندهان تیپها، خواهان رویکرد تهاجمیتر در برابر فعالیتهای نظامی حماس در نوار غزه هستند.
در جبهه شمالی، مقامهای نظامی میگویند حزبالله با تشویق و تامین مالی جمهوری اسلامی در حال بازسازی زیرساختهای نظامی، انتقال سلاح به جنوب و دره بقاع، جذب نیرو و افزایش تمرینهای نظامی برای دور جدید درگیری با اسرائیل است.
به گفته این منابع، حزبالله آشکارا مفاد آتشبس را نقض میکند و برخلاف تعهدات، بهجای خلع سلاح، توان نظامی خود را تقویت کرده است.
ارتش اسرائیل طی هفتههای اخیر چندین مرکز و عناصر مرتبط با این روند را هدف قرار داده است.
در همین حال، فرمانده جبهه شمالی تمایل دارد واکنش بسیار سختتری به نقضهای آتشبس حزبالله نشان دهد اما واشینگتن فعلا دست اسرائیل را بسته است.
بازدید بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از جنوب سوریه همراه با وزیر دفاع، وزیر خارجه و رییس شینبت نیز با هدف انتقال پیام روشنی به آمریکا و احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، انجام شد: اسرائیل حاضر نیست از «کمربند امنیتی» خود در بلندیهای جولان عقبنشینی کند.
این موضعگیری پس از آن انجام شد که الشرع گفت در ازای خروج ارتش اسرائیل از جولان، آماده عادیسازی روابط با این کشور است.
مقامهای امنیتی اسرائیل میگویند تحولات اخیر در روابط کاخ سفید و دمشق با میانجیگری ترکیه، باعث تغییر نگاه آنها به دولت سوریه نشده است.
به گفته آنها، «گذشته جهادی» الشرع با لغو جایزه آمریکا از سر او پاک نمیشود و او «حتی کنترل کامل کشور خود را نیز در دست ندارد».
این سازمان پنجشنبه ۲۹ آبان خواستار اقدام فوری بینالمللی برای پاسخگو کردن مقامهای اسرائیلی و جلوگیری از تداوم نقض حقوق بشر شد.
بر اساس گزارش ۱۰۵ صفحهای دیدهبان حقوق بشر با عنوان «تمام رویاهایم نابود شدهاند»، حدود ۳۲ هزار نفر از ساکنان اردوگاههای جنین، طولکرم و نور شمس در جریان عملیات «دیوار آهنین» اسرائیل در ماههای ژانویه و فوریه بهاجبار از خانههای خود رانده شدند.
به گفته این سازمان، این افراد اجازه بازگشت به محل زندگی خود را ندارند و صدها خانه نیز در این عملیات تخریب شده است.
ملینا انصاری، پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر و از تهیهکنندگان این گزارش، ۲۸ آبان در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفت: «۱۰ ماه پس از آوارگی، هیچیک از خانوادهها نتوانستهاند به خانههای خود بازگردند.»
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل ۲۸ آبان در بیانیهای اعلام کرد هدف از تخریب زیرساختهای غیرنظامی در منطقه، جلوگیری از بهرهبرداری گروههای مسلح از آنها بوده است.
با این حال، در این بیانیه زمانی برای بازگشت ساکنان به خانههایشان مشخص نشده است.
رویترز در همین رابطه نوشت بر اساس کنوانسیونهای ژنو، جابهجایی غیرنظامیان از «سرزمینهای اشغالی» ممنوع است؛ مگر بهطور موقت و در موارد استثنایی که دلایل فوری نظامی یا حفظ امنیت آنها ایجاب کند.
اسرائیل بارها جمهوری اسلامی را به تلاش برای قاچاق سلاح به کرانه باختری متهم کرده و میگوید حکومت ایران در پی آن است تا این منطقه را به کانونی برای تهدید امنیت اسرائیل تبدیل کند.
وبسایت واشینگتن فریبیکن ۲۰ آبان گزارش داد از زمان آغاز آتشبس میان اسرائیل و حماس با میانجیگری دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، جمهوری اسلامی تلاشهای خود را برای قاچاق تسلیحات پیشرفته به گروههای مسلح در کرانه باختری تشدید کرده است.
جزییات عملیات «دیوار آهنین»
دیدهبان حقوق بشر در ادامه گزارش خود تاکید کرد مقامهای ارشد اسرائیلی دخیل در عملیات «دیوار آهنین» باید به اتهام ارتکاب «جنایات جنگی» و «جنایت علیه بشریت» تحت پیگرد قرار گیرند.
به گزارش این سازمان، نیروهای اسرائیلی در جریان این عملیات، به منازل مردم یورش بردند، به تخریب وسایل شخصی آنها دست زدند و از طریق بلندگوهای نصبشده بر پهپادها دستور تخلیه خانهها را صادر کردند.
ساکنان اردوگاهها گزارش دادند هنگام فرار از منطقه، بولدوزرها در حال تخریب خانهها بودند و ارتش اسرائیل هیچگونه پناهگاه یا کمکی در اختیار آنها قرار نداد؛ به گونهای که خانوادهها ناچار شدند در خانه بستگان یا در مساجد، مدارس و مراکز خیریه پناه بگیرند.
به گفته دیدهبان حقوق بشر، مقامهای اسرائیلی در پاسخ مکتوب خود تاکید کردهاند هدف عملیات، «عناصر تروریستی» بوده است؛ با این حال، هیچ توضیحی درباره اخراج گسترده ساکنان یا ممانعت از بازگشت آنان ارائه نکردهاند.
این سازمان برای تهیه گزارش خود با ۳۱ آواره فلسطینی مصاحبه کرد و همچنین تصاویر ماهوارهای، دستورهای صادرشده برای تخریب سازهها و ویدیوهای راستیآزماییشده را مورد بررسی قرار داد.
افزایش حملات در کرانه باختری پس از واقعه هفتم اکتبر
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر، از زمان حمله هفتم اکتبر حماس، نیروهای اسرائیلی نزدیک به هزار فلسطینی را در کرانه باختری کشتهاند، بازداشتهای بدون محاکمه را گسترش دادهاند، خانههای بسیاری را ویران کردهاند و روند شهرکسازی را سرعت بخشیدهاند.
در همین حال، «خشونت شهرکنشینان» و موارد «شکنجه بازداشتشدگان» نیز افزایش چشمگیری یافته است.
سازمان ملل پیشتر گزارش داد خشونت شهرکنشینان اسرائیلی در ماه اکتبر به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۶ رسید و آنها دستکم ۲۶۴ حمله علیه فلسطینیها انجام دادند.
اکثریت جامعه جهانی تمام شهرکهای اسرائیلی را بر اساس قوانین بینالمللی «غیرقانونی» میدانند اما اسرائیل این تفسیر را رد کرده و تاکید دارد کرانه باختری «منطقهای مورد مناقشه» است، نه «سرزمینی اشغالی».
این دیدار پس از آن برگزار خواهد شد که در یکی از غیرمنتظرهترین تحولات انتخاباتی آمریکا، ممدانی ۳۴ ساله و چهره نوظهور چپگرای نیویورک، با شکست اندرو کومو، فرماندار پیشین ایالت، شهردار بزرگترین شهر آمریکا شد.
تیم انتقال قدرت ممدانی چهارشنبه تایید کرد که این دیدار در واشینگتن انجام میشود. دورا پکش، سخنگوی او، گفت شهردار منتخب طبق روال معمول دولتهای تازه شهری، قصد دارد در این دیدار درباره امنیت عمومی، امنیت اقتصادی و برنامه هزینهکرد — که بیش از یک میلیون نیویورکی به آن رای دادهاند — با ترامپ گفتوگو کند.
ترامپ در ماههای گذشته بارها ممدانی را هدف حمله قرار داده و او را «کمونیست» خطاب کرده بود؛ اتهامی که به گفته رسانههای آمریکایی هیچ مبنای واقعی ندارد اما بخشی از حملات سیاسی ترامپ به رقیبان چپگرای اوست.
رییسجمهوری آمریکا حتی تهدید کرده بود در صورت پیروزی ممدانی، بودجههای کلیدی فدرال برای شهر نیویورک را قطع میکند و درباره تابعیت او — که در اوگاندا به دنیا آمده و بعد شهروند آمریکا شده است — اظهار نظرهای جنجالی مطرح کرده بود.
با وجود این مواضع شدید، ترامپ در روزهای اخیر لحن خود را اندکی تغییر داده و گفته است «میخواهد همه چیز برای نیویورک خوب پیش برود» و شاید همکاری با شهردار جدید امکانپذیر باشد.
این تغییر لحن پس از آن صورت گرفت که ممدانی در سخنرانی پیروزی خود، در واکنشی مستقیم به حملات ترامپ، او را خطاب قرار داد و گفت: «صدا را بلند کن.»
کارزار انتخاباتی ممدانی که بر سیاستهای «پیشرو» و پیام مخالفت با برنامه مهاجرتی دولت ترامپ استوار بود، او را از یک قانونگذار ایالتی کمترشناختهشده به چهرهای نمادین در فضای سیاسی نیویورک تبدیل کرد.
او توانست با حمایت گسترده نسل جوان، رایدهندگان مهاجر و گروههای «پیشرو»، حضور کومو — یکی از چهرههای بانفوذ سیاست ایالتی — را به چالش بکشد و با اختلافی قابلتوجه پیروز شود.
اکنون با تعیین زمان این دیدار در کاخ سفید، پرسش اصلی این است که آیا دو چهرهای که طی ماههای گذشته شدیدترین انتقادها را علیه یکدیگر مطرح کردند، میتوانند به همکاری با هم برسند یا این ملاقات تنها تلاشی نمادین برای کاهش تنشها خواهد بود.
منابع نزدیک به تیم ممدانی میگویند او قصد دارد در دوران شهرداری خود نیویورک را در برابر سیاستهای فدرال «ایمن» کند، اما در عین حال آماده است با هر مقام دولتی — از جمله ترامپ — همکاری کند اگر نتیجه آن به سود ساکنان شهر باشد.
بهگفته ناظران سیاسی آمریکا، دیدار روز جمعه میتواند نخستین آزمون رابطه میان شهردار چپگرای نیویورک و رییسجمهوری جمهوریخواه باشد؛ رابطهای که احتمالا یکی از محورهای اصلی سیاست شهری در سالهای آینده خواهد بود.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که پیشرفت تازهای در این پرونده صورت گرفته و نوشت که ابلاغ ظن صادرشده، نخستین موردی است که متوجه یک فرمانده نظامی روسیه شده است.
بوچا، شهری در ۵۶ کیلومتری کییف، یکی از مهمترین صحنههای کشتار غیرنظامیان در جریان تهاجم سراسری روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بود و تصاویر اجساد رهاشده در خیابانها پس از عقبنشینی نیروهای روسیه، در جهان بازتاب گستردهای داشت.
مقامهای اوکراینی میگویند بیش از ۴۵۰ جسد از گورهای جمعی در شهر بوچا کشف شد و صدها نفر در مناطق اطراف هم بهدست نیروهای روسیه کشته شدند.
دادستانهای اوکراین پیش از این برای دهها سرباز روسیه در این پرونده ابلاغ ظن صادر کرده بودند، اما تاکید کردند مورد جدید اهمیت ویژهای دارد زیرا برای نخستینبار متوجه یک فرمانده در ساختار نظامی روسیه شده است.
آندری لشچنکو، معاون دادستان کل اوکراین، در بیانیهای که توسط یک بنیاد حقوقی منتشر شد، گفت این ابلاغ ظن «گامی بنیادی» در پیگیری عدالت است و به رسیدگی به ابعاد وسیع جنایتهای جنگی در بوچا کمک میکند. کرملین همچنان رخدادهای بوچا را «صحنهسازی» مینامد و مسئولیت آن را رد میکند.
در بخش دیگری از همان بیانیه، بنیاد بینالمللی «گلوبال رایتس کامپلاینس» نام فرد مظنون را اعلام کرد و گفت شواهد او را مسئول ۱۷ مورد قتل و چهار مورد بدرفتاری عمدی توسط نیروهای تحت فرمانش نشان میدهد.
براساس ابلاغ ظن اوکراین، این فرمانده در یکی از واحدهای لشکر ۷۶ هوابرد تهاجمی روسیه خدمت میکرد؛ همان واحدی که پیشتر هم در یک تحقیق جداگانه نقش آن در وقایع بوچا برجسته شده بود.
این بنیاد اعلام کرد بررسیها بر پایه شهادت شاهدان، شواهد جرمشناسی و اطلاعات منبعباز انجام شده است.
در این گزارش آمده فرمانده روسی به نیروهایش دستور داده بود افرادی را که تصور میشد به نیروهای اوکراینی کمک میکنند «شکار کنند، آسیب بزنند و بکشند» و پس از انجام کشتار، برخی اجساد را بسوزانند تا آثار جرم پنهان شود.
مقامهای پلیس اوکراین گفتند این مرحله از تحقیق نشان میدهد رسیدگی قضایی وارد سطح بالاتری شده و اکنون زنجیره فرماندهیای که منجر به اعدامهای گسترده شده، در حال شناسایی است.
به گفته آنان، شواهد تازه میتواند پایهای برای تحقیقات گستردهتر درباره نقش احتمالی رهبری روسیه در این عملیات باشد.
نشانههای تشدید تنش پس از آتشبس غزه
با پایدار ماندن آتشبس در غزه، تحلیلگران معتقدند احتمال رویارویی نظامی میان اسرائیل و حزبالله بیشتر شده است. اسرائیل از زمان پایان جنگ ۲۰۲۴، حملات هوایی—از جمله ترور فرماندهان و حمله به مواضع حزبالله—را در جنوب لبنان افزایش داده و این حملات اکنون شتاب بیشتری گرفته است؛ اقدامی که بسیاری آن را مقدمه یک عملیات گستردهتر میدانند. در این تحلیلها تاکید میشود در صورتی که دولت لبنان نتواند حزبالله را خلعسلاح کند، اسرائیل ممکن است خود وارد عمل شود.
فشارهای آمریکا و باز شدن درِ مذاکره با اسرائیل
آتشبس اخیر فضای جدیدی برای دیپلماسی ایجاد کرده است. دونالد ترامپ در سخنرانی خود در کنست، از تلاشهای لبنان برای خلعسلاح حزبالله تمجید کرد و پس از آن، ژوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، آشکارا خواستار مذاکره با اسرائیل شد—موضعی بیسابقه در سیاست لبنان. چندی بعد، فرستاده ویژه آمریکا، تام باراک، نیز همین موضع را تقویت کرد و هشدار داد که ادامه مسلحبودن حزبالله میتواند به حمله اسرائیل منجر شود. او لبنان را «دولت شکستخورده» خواند و تاکید کرد خلعسلاح حزبالله باید سریعتر انجام شود.
مقاومت حزبالله و توقف برنامه دولت لبنان
بهدنبال تصویب طرح خلعسلاح حزبالله در اوت گذشته و مامور شدن ارتش برای تهیه برنامه اجرایی تا پایان ۲۰۲۵، روند کار عملاً متوقف شده است. حزبالله و نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، فوراً تلاش کردند پیشبرد این طرح و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را سد کنند. علاوه بر مخالفت حزبالله، کندی تصمیمگیری سیاسی و نبود ضربالاجل روشن در برنامه ارتش نیز روند را به تاخیر انداخته است. هرچند ارتش برخی مواضع گروه را در جنوب لیتانی برچیده، حزبالله خلعسلاح کامل را در سراسر لبنان رد میکند.
جدل بر سر شکل مذاکرات با اسرائیل
مذاکرات احتمالی میان لبنان و اسرائیل محل اختلاف است. بطور سنتی گفتوگوها غیرمستقیم و با میانجیگری آمریکا و سازمان ملل انجام میشود، اما دولت ترامپ اکنون خواستار گفتوگوهای مستقیم است تا نفوذ حزبالله به حداقل برسد. گزینه دیگر ادامه سازوکار آتشبس نوامبر ۲۰۲۴ است که لبنان را به خلعسلاح گروههای مسلح متعهد میکند و اسرائیل را از عملیات تهاجمی بازمیدارد. حزبالله ترجیح میدهد مذاکرات غیرمستقیم ادامه یابد تا زمان لازم برای بازسازی و حفظ نفوذ خود را داشته باشد.
بازسازی نظامی حزبالله با وجود ضربات سنگین
با وجود ضربههای جدی ناشی از جنگ با اسرائیل—از جمله از دست رفتن فرماندهان باسابقه، کاهش تجهیزات استراتژیک، اختلال مسیرهای تدارکاتی سوریه و کاهش حمایت مالی حکومت ایران—گزارشهایی نشان میدهد حزبالله در حال بازسازی نیرو و توان موشکی است. منابع اسرائیلی و آمریکایی ادعا میکنند این گروه به سرعت نسبت به سرعت ارتش لبنان در برچیدن مواضعش نیرو جذب میکند و تسلیحات خریدار میکند. حزبالله همچنین ساختار فرماندهی خود را در قالب واحدهای کوچکتر و خودمختار تغییر داده و تمرکز خود را بر جنگافزار سبک، موشکهای ضدتانک و پهپادهای تولید داخل گذاشته است.
ایدئولوژی به جای برتری نظامی
در شرایطی که توان نظامی حزبالله بهشدت آسیب دیده، رهبران گروه تلاش کردهاند با تقویت گفتمان «جهاد»، «مقاومت» و «وظیفه الهی»، خلأ قدرت خود را جبران کنند. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، در سخنرانیهای اخیر کمتر به تهدیدهای بزرگنمایانه علیه اسرائیل پرداخته و بیشتر بر «تحمل» و «ایستادگی» تاکید کرده است. همزمان، گزارشهایی درباره احیای شبکه تونلها و بازگشت به تاکتیکهای جنگ نامنظم منتشر شده است.
فشار اقتصادی و تلاش برای بقا
حزبالله تحت فشار مالی قرار دارد؛ از ضربه به مؤسسات مالیاش گرفته تا کاهش منابع ایرانی. با این حال، همچنان از مسیرهای غیررسمی و سوریه تامین مالی میشود و بخش بزرگی از منابع خود را به عملیات نظامی و حمایت از خانوادههای کشتهشدگان اختصاص داده است. فعالیتهای پهپادی و تامین قطعات از طریق شرکتهای پوششی خارجی نیز ادامه دارد.
احتمال اقدام یکجانبه اسرائیل
در حالی که آمریکا در تلاش است دولت لبنان را به سمت گفتوگو با اسرائیل و خلعسلاح حزبالله سوق دهد، حزبالله اخیراً در نامهای علنی اعلام کرده است که «هیچ دولتی در لبنان انحصار سلاح نخواهد داشت» و هرگونه مذاکره مستقیم با اسرائیل را رد کرده است. به دنبال این موضعگیری، اسرائیل حملات خود را افزایش داد و چندین روستا را تخلیه کرد. سفارت آمریکا نیز اعلام کرد که «اجازه نخواهد داد حزبالله همچنان تهدیدی برای لبنان باقی بماند».
فرصت تاریخی یا آغاز یک جنگ جدید؟
لبنان اکنون در نقطه حساسی قرار دارد. آتشبس غزه و تلاشها برای کاهش تنش در منطقه، فرصتی بیسابقه برای اعمال حاکمیت دولت و خلعسلاح حزبالله فراهم کرده است. اما اگر دولت لبنان نتواند با جدول زمانی واضح و تصمیمگیری قاطع پیش برود، احتمالاً اسرائیل خود وارد عمل خواهد شد—موضوعی که میتواند لبنان را وارد دور جدیدی از درگیری و بیثباتی کند.
