تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در کنفرانس ژئوپلیتیک و امنیت جهانی منامه در بحرین، با اشاره به اینکه رییس آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده که اخیرا در تاسیسات هستهای ایران تحرکات تازهای مشاهده شده است، گفت وضعیت جمهوری اسلامی همچنان نگرانکننده است.
به گزارش رسانههای بینالمللی از منامه، تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در نشست امنیتی سالانه «گفتوگوی منامه» اعلام کرد که دولت دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود، سیاست تغییر رژیم و ملتسازی را کنار گذاشته و اکنون تمرکز اصلی واشینگتن بر ثبات منطقهای، مهار تنشهای خاورمیانه و کنترل فعالیتهای هستهای ایران قرار دارد.
او گفت بخشی از این تغییر رویکرد شامل تلاش برای پایان دادن به جنگ ۱۲روزه اسرائیل و حکومت ایران، پس از حملات هوایی آمریکا به تأسیسات هستهای ایران و نیز حفظ آتشبس شکننده در غزه است.
تغییر رویکرد سیاست خارجی آمریکا
مدیر اطلاعات ملی ایالات متحده در اظهارات خود تایید کرد که استراتژی پیشین واشینگتن مبنی بر سرنگونی دولتها و بازسازی کشورهای بحرانزده، در دولت ترامپ متوقف شده است. این موضع در ادامه سخنان رئیسجمهوری آمریکا در سفر امسال او به خاورمیانه مطرح شده است.
به گفته گابارد، سیاست سنتی ایالات متحده برای ترویج دموکراسی و حقوق بشر اکنون جای خود را به رویکردی داده است که بر «رفاه اقتصادی و ثبات منطقهای» تمرکز دارد.
نتیجه تغییر رژیم، دشمنان بیشتر و تهدیدات بزرگتر بود
گابارد با انتقاد از رویکرد گذشته واشینگتن گفت: «برای دههها، سیاست خارجی ما در چرخهای بیپایان از تغییر رژیم و ملتسازی گرفتار بود — رویکردی که شامل سرنگونی دولتها، تحمیل نظام حکمرانی خود بر دیگران و مداخله در درگیریهایی بود که درک اندکی از آن داشتیم. نتیجه آن، هزینههای تریلیونی، جانهای بیشمار از دسترفته و در بسیاری موارد، ایجاد تهدیدات امنیتی بزرگتر بود.»
او افزود: «مسیر [تازه] پیشِرو ساده یا کوتاه نخواهد بود، اما رئیسجمهوری عمیقاً به ادامه این مسیر متعهد است.»
چالشهای باقیمانده در خاورمیانه
گابارد هشدار داد که آتشبس میان اسرائیل و حماس در غزه هنوز بسیار شکننده است و حکومت ایران همچنان یکی از مهمترین نگرانیهای امنیتی آمریکاست. او با اشاره به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت: «نشانههایی از تحرکات تازه در تأسیسات هستهای ایران مشاهده شده است.»
حاشیه نشست منامه
در حاشیه این اجلاس، دولت بحرین ویزای خبرنگار خبرگزاری آسوشیتدپرس را که برای پوشش نشست صادر شده بود، لغو کرد. این تصمیم ساعاتی پس از انتشار گزارشی درباره اعتصاب غذای عبدالهادی الخواجه، فعال سرشناس زندانی بحرینی، اتخاذ شد؛ موضوعی که انتقادهای بینالمللی از وضعیت حقوق بشر در بحرین را دوباره مطرح کرده است.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
