اسپانیا و ایتالیا کشتیهای نظامی خود را برای پشتیبانی از ناوگان بینالمللی کمکرسانی به غزه که پیشتر هدف حمله پهپادی قرار گرفته بود، اعزام کردهاند. اقدامی که میتواند به افزایش سطح تنشها با اسرائیل بینجامد.
گویدو کروزتو، وزیر دفاع ایتالیا، پنجشنبه سوم مهر در سخنانی در سنای این کشور اعلام کرد ایتالیا یک کشتی برای پشتیبانی از «ناوگان جهانی صمود» اعزام کرده و کشتی دیگری نیز در راه است تا بهطور ویژه از شهروندان ایتالیایی حاضر در این کاروان حمایت کند.
او افزود: «این یک اقدام جنگی یا تحریکآمیز نیست، بلکه اقدامی انسانی است؛ وظیفهای که هر دولت در قبال شهروندان خود بر عهده دارد.»
وزیر دفاع ایتالیا در عین حال از فعالان ضد جنگ خواست از تلاش خود برای شکستن محاصره نوار غزه صرفنظر کنند.
ایتالیا چهارشنبه دوم مهر نخستین ناوچه خود را برای کمک به این ناوگان اعزام کرد. پیشتر در همان روز، ناوگان جهانی صمود اعلام کرده بود در فاصله ۵۶ کیلومتری جزیره گاودوس یونان هدف حمله پهپادی قرار گرفته است. حملهای که طی آن پهپادها، نارنجکهای صوتی و پودر خارشزا بر روی کشتیهای این کاروان پرتاب کردند.
در این حمله کسی آسیب ندید اما چند کشتی دچار خسارت شدند.
اسپانیا نیز یک ناو جنگی را به منظور پشتیبانی از این کاروان اعزام کرده است.
خبرگزاری رویترز اقدام مادرید و رم در حمایت از ناوگان کمکرسانی به غزه را «بیسابقه» توصیف کرد.
کاروان جهانی صمود با بهکارگیری نزدیک به ۵۰ قایق غیرنظامی در تلاش است محاصره دریایی اسرائیل علیه غزه را در هم بشکند.
در میان سرنشینان این کشتیها شماری از وکلا، نمایندگان پارلمان و فعالان مدنی حضور دارند که از جمله آنها میتوان به گرتا تونبرگ، فعال سوئدی محیط زیست، اشاره کرد.
وزارت امور خارجه اسرائیل ۳۱ شهریور ناوگان جهانی صمود را «ابزاری در خدمت حماس» خواند و تاکید کرد به این کشتیها اجازه نخواهد داد به غزه برسند.
«صمود» واژهای عربی به معنای پایداری، استقامت و ایستادگی است. این اصطلاح در گفتمان فلسطینی بهویژه برای توصیف ماندگاری مردم در سرزمین خود با وجود فشارها و دشواریها به کار میرود.
پیشتر و در ۱۹ خرداد، اسرائیل قایق حامل کمکهای بشردوستانه «مادلین» را که برای شکستن محاصره غزه راهی منطقه شده بود، توقیف کرد.
حمله ارتش اسرائیل به ۱۷۰ موضع در غزه در ۲۴ ساعت گذشته
ارتش اسرائیل سوم مهر اعلام کرد نیروهای هوایی این کشور در ۲۴ ساعت گذشته، ۱۷۰ موضع را در نوار غزه هدف قرار دادهاند.
به گفته ارتش اسرائیل، این اهداف شامل «نیروهای عملیاتی گروههای تروریستی، ساختمانهای مورد استفاده این گروهها، انبارهای سلاح و دیگر زیرساختها» بوده است.
همزمان نیروهای اسرائیلی به پیشروی خود در شهر غزه ادامه میدهند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل سوم مهر گزارش داد پلیس یک دختر نوجوان از جامعه عربهای بادیهنشین را به ظن نصب پوسترهایی در حمایت از حماس در یکی از شهرهای یهودینشین جنوب اسرائیل بازداشت کرده است.
بر اساس این گزارش، این دختر نوجوان از تل شیوا، شهر محل سکونت خود، به شهر عومر رفته و پوسترهایی نصب کرده بود که بر روی یکی از آنها عبارت «اورشلیم از آن ماست» به چشم میخورد.
پلیس اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: «از همه ابزارهای موجود علیه هر فردی که به تحریک تروریسم بپردازد، در زمان جنگ از دشمن حمایت کند و به تضعیف دولت اسرائیل و حاکمیت قانون دست بزند، استفاده میکنیم.»
بر اساس گزارش بلومبرگ، چین در دو ماه گذشته شاهد افزایش چشمگیر واردات نفت خام از اندونزی بوده که این امر مسیری غیرمعمول را نشان میدهد و گویای آن است که ممکن است با توجه به تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی، روشهای جدیدی برای صادرات نفت ایران در حال شکلگیری باشد.
این وبسایت خبری بر اساس دادههای گمرک چین گزارش داد که ماه گذشته میلادی (اوت) در مجموع ۲.۷ میلیون تُن نفت خام از اندونزی به چین رفته است که معادل تقریبی ۶۳۰ هزار بشکه در روز است.
در ماه قبل از آن (ژوئیه)، میزان واردات از اندونزی به چین سه برابر ماه گذشتهاش شده بود.
بلومبرگ نوشت این سطح واردات «هم غیرمعمول و هم بالا» محسوب میشود زیرا اندونزی به عنوان اقتصاد بزرگ جنوب شرق آسیا، بیش از دو دهه است که واردکننده نفت بوده است.
طبق اطلاعات اداره اطلاعات انرژی آمریکا، خرید چین در ماه اوت به راحتی از تولید اندونزی (در حدود ۵۸۰ هزار بشکه در روز در سال گذشته) فراتر رفته است.
بیشتر تولید نفت اندونزی در داخل کشور مصرف میشود. تقاضای نفت در داخل اندونزی نزدیک به ۱.۷ میلیون بشکه در روز است.
بلومبرگ با اشاره به اینکه چین امروزه بزرگترین خریدار نفت ایران است، افزود که این جریان که بهطور حیاتی برای اقتصاد تهران اهمیت دارد، به پکن امکان میدهد بهمنظور تقویت امنیت انرژی خود از منابع ارزان بهره ببرد.
اما این تجارت که به ناوگان کشتیهای سایه وابسته است، بارها هدف تحریمهای آمریکا قرار گرفته است.
بازگشت تحریمها میتواند عملا به معنای «مرگ توافق هستهای سال ۲۰۱۵» (برجام) باشد؛ توافقی که با خروج دونالد ترامپ، رییسجمهوری وقت آمریکا از آن در سال ۲۰۱۸، ضربه سنگینی متحمل شد و پس از آن، تحریمهای سختگیرانه آمریکا علیه حکومت ایران، دوباره برقرار شد.
اعلام کاهش واردات نفت از مالزی
طبق دادههای گمرک چین، این کشور از اواسط سال ۲۰۲۲ رسما هیچ نفت خامی از ایران وارد نکرده است.
در همین حال، چین از مالزی بیشتر از تولید این کشور نفت خریداری میکند.
مناطق نزدیک به ساحل شرقی مالزی بهطور مکرر به عنوان نقطهای برای انتقال نفت در دریا استفاده میشوند و محمولهها اغلب پیش از حرکت به چین تغییر برند داده میشوند.
در دو ماه گذشته، همزمان با افزایش واردات نفت از اندونزی، حجم اعلامشده واردات نفت از مالزی بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است.
خبرگزاری رویترز دوم مهرماه در یادداشتی به بازگشت قریبالوقوع تحریمهای بینالمللی ایران پرداخت و نوشت که این تحریمها احتمالا صادرات حیاتی نفت این کشور را متوقف نخواهد کرد اما میتواند برای پالایشگران چینی سودآور باشد و امکان دسترسی آنها را به سهم بزرگتری از نفت تخفیفی ایران، فراهم کند.
فرانسه، بریتانیا و آلمان از ششم شهریور ماه روند ۳۰ روزه فعال شدن مکانیسم ماشه (اسنپبک) را آغاز کردند که منجر به بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران خواهد شد.
آنها تهران را به نقض توافق برجام متهم کردهاند. توافقی که هدف آن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای بود.
خبرگزاری رویترز پنجشنبه سوم مهر گزارش داد پس از مشاهده پهپادها در غرب دانمارک در طول شب گذشته، فرودگاههای منطقه سرانجام بامداد پنجشنبه فعالیت خود را از سر گرفتند.
پلیس دانمارک اعلام کرد شامگاه دوم مهر فعالیت فرودگاه بیلوند، دومین فرودگاه بزرگ این کشور، بهمدت یک ساعت و فرودگاه آلبورگ که هم برای پروازهای تجاری و هم نظامی استفاده میشود، بهمدت سه ساعت متوقف شد.
پهپادها همچنین در اطراف فرودگاههای اسبیرگ و سوندربورگ و نیز در نزدیکی پایگاه هوایی اسکریدستروپ، محل استقرار بخشی از جنگندههای اف-۱۶ و اف-۳۵ دانمارک، مشاهده شدند.
این پنج مکان همگی در شبهجزیره یوتلاند در غرب دانمارک قرار دارند.
شامگاه ۳۱ شهریور نیز فعالیت فرودگاههای اسلو نروژ و همچنین کپنهاگ دانمارک بهدنبال دریافت گزارشهای متعددی از مشاهده پهپاد، برای مدتی به حالت تعلیق درآمده بود.
پلیس دانمارک سوم مهر اعلام کرد حادثه پهپادی اخیر در شبهجزیره یوتلاند از همان الگویی پیروی میکرده است که پیشتر در فرودگاه کپنهاگ مشاهده شده بود.
«تهدید حملات ترکیبی پایدار خواهد بود»
پیتر هوملگارد، وزیر دادگستری دانمارک، سوم مهر حادثه پهپادی در غرب این کشور را «حملهای ترکیبی» خواند که با هدف «ایجاد هراس» انجام شده است.
او افزود: «تهدید حملات ترکیبی پایدار خواهد بود. دولت قصد دارد لایحهای ارائه کند که به مالکان زیرساختها اجازه میدهد پهپادها را ساقط کنند. همچنین توانمندیهای جدیدی برای شناسایی و خنثیسازی پهپادها به دست خواهیم آورد.»
تروئلز لوند پولسن، وزیر دفاع دانمارک نیز در همین رابطه گفت: «تردیدی نیست که این اقدام از سوی یک عامل حرفهای انجام شده است. انتظار داریم در آینده رویدادهای ترکیبی بیشتری رخ دهد.»
او خبر داد دانمارک برای بررسی حوادث مربوط به پهپادها با ناتو و اتحادیه اروپا وارد گفتوگو شده اما هنوز تصمیم نهایی درباره درخواست برگزاری نشست ذیل «ماده ۴» ناتو اتخاذ نشده است.
پولسن در عین حال افزود هنوز مدرکی دال بر نقش روسیه در این رویدادها به دست نیامده است.
ماده چهار ناتو به اعضا امکان میدهد در صورت بروز تهدید علیه امنیت یا تمامیت ارضیشان، نشست مشورتی برگزار کنند. این ماده تعهد نظامی ایجاد نمیکند و صرفا برای گفتوگو و هماهنگی سیاسی و امنیتی است.
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو ناتو پس از آغاز جنگ اوکراین به سردی گراییده است.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین اسفندماه ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز لهستان و استونی، با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
خبرگزاری فرانسه پنجشنبه سوم مهر گزارش داد از ابتدای سال جاری میلادی، حدود دو میلیون و ۶۰۰ هزار شهروند افغانستانی به این کشور بازگشتهاند که شمار زیادی از آنها دههها در خارج از کشور زندگی کرده بودند و برخی نیز برای نخستین بار قدم به خاک افغانستان گذاشتهاند.
هانس-یاکوب شیندلر، هماهنگکننده پیشین کمیته سازمان ملل برای نظارت بر گروههای شبهنظامی، در مصاحبه با این خبرگزاری هشدار داد: «خطر آنکه داعش خراسان افغانهای تازهوارد را بهعنوان منبع بالقوه برای جذب نیرو در نظر بگیرد، بالاست.»
او افزود داعش خراسان از مرداد ۱۴۰۰ به جذب نیرو از میان اعضای ناراضی طالبان و نیز افغانهایی مشغول است که در ساختار حکومت جدید جایی ندارند.
یک منبع دیپلماتیک اروپایی نیز به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما میدانیم که برخی افغانها نه از سر اعتقاد، بلکه بهدلیل "ضرورت اقتصادی" به گروههای تروریستی میپیوندند.»
مرداد ۱۴۰۰، طالبان با تصرف کابل، پایتخت افغانستان، پس از دو دهه بار دیگر قدرت را در این کشور به دست گرفت. از آن زمان، شرایط امنیتی در این کشور تا حد زیادی بهبود یافته است. با این حال، داعش خراسان که در شرق افغانستان حضور دارد، همچنان با انجام حملات پراکنده تهدیدی مستمر علیه حاکمیت طالبان و ثبات منطقه محسوب میشود.
جمهوری اسلامی در ماههای گذشته سیاستهای ضد مهاجرتی خود را علیه شهروندان افغانستانی تشدید و شمار زیادی از آنان را از ایران اخراج کرده است.
سازمان عفو بینالملل تیرماه از حکومت ایران خواست روند اخراج شهروندان افغانستانی را فورا متوقف کند.
مهاجران اخراجی، فقر و سایه داعش
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل برآورد کرده است تا پایان سال ۲۰۲۵، احتمالا تا چهار میلیون شهروند افغانستانی به این کشور باز خواهند گشت.
ایندریکا راتواته، هماهنگکننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، اعلام کرد این افراد «با چالشهای گستردهای از جمله فقدان شغل، مسکن و دسترسی به خدمات ابتدایی مواجه خواهند شد».
او افزود: «ممکن است این افراد در برابر راهبردهای منفی برای بقا، از جمله سوءاستفاده از سوی گروههای مسلح، آسیبپذیر شوند.»
طبق گزارش بانک جهانی، نزدیک به نیمی از جمعیت ۴۸ میلیونی افغانستان زیر خط فقر زندگی میکنند و حدود یکچهارم از جوانان ۱۵ تا ۲۹ ساله بیکار هستند.
سازمان ملل پیشتر در گزارش ماه ژوئیه خود هشدار داد: «بستر مناسبی برای فعالیت گروههای مختلف تروریستی فراهم شده که تهدیدی جدی برای امنیت آسیای مرکزی و دیگر کشورها به شمار میرود».
بر اساس این گزارش، خطرناکترین تهدید از سوی داعش است؛ گروهی با حدود دو هزار جنگجو که در سالهای اخیر حملاتی را در روسیه، ایران و پاکستان سازماندهی کرده است.
آمینه خان، عضو موسسه مطالعات استراتژیک در اسلامآباد، گفت افغانهایی که دههها زندگی خود را در خارج سپری کردهاند، هنگام بازگشت به کشور «به چشم بیگانه» نگریسته میشوند.
او اضافه کرد شماری از آنان بهدلیل از دست دادن کسبوکار و داراییهایشان دلخور و کینهجو هستند و همین امر آنها را به «طعمهای ایدهآل برای گروههای تروریستی فراملی فعال در منطقه» بدل میکند.
جمهوری اسلامی بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، اتهام «همکاری و جاسوسی» برای موساد را متوجه برخی شهروندان خارجی، بهخصوص مهاجران افغانستانی کرده است.
این رویکرد در عمل بهعنوان ابزاری برای مشروعیتبخشی و توجیه سیاستهای ضد مهاجرتی حکومت به کار گرفته شده است.
این مقام کره جنوبی، پنجشنبه سوم مهر در مصاحبه با خبرنگاران گفت: «سازمانهای اطلاعاتی برآورد میکنند ذخایر اورانیوم با غنای بالای پیونگیانگ - با خلوص بیش از ۹۰ درصد - تا حدود دو هزار کیلوگرم باشد.»
چونگ اضافه کرد: «حتی در همین لحظه سانتریفیوژهای اورانیوم کره شمالی در چهار سایت فعال هستند.»
خبرگزاری فرانسه اظهارات این مقام کره جنوبی را «کمسابقه» توصیف کرد.
پیشتر وزارت دفاع کره جنوبی خبر داده بود پیونگیانگ مقادیر «قابل توجهی» اورانیوم با غنای بالا ذخیره کرده است؛ مادهای که در تولید کلاهکهای هستهای نقشی محوری دارد.
۳۱ شهریور، کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، اعلام کرد هیچ دلیلی برای پرهیز از گفتوگو با آمریکا وجود ندارد؛ به شرط آنکه واشینگتن از اصرار بر خلع سلاح هستهای پیونگیانگ دست بردارد.
او افزود هرگز زرادخانه هستهای کره شمالی را در ازای لغو تحریمها معامله نخواهد کرد.
«توقف برنامه هستهای پیونگیانگ یک ضرورت فوری است»
وزیر اتحاد کره جنوبی در ادامه سخنان خود تصریح کرد تنها پنج تا شش کیلوگرم پلوتونیوم برای ساخت یک بمب هستهای کافی است.
چونگ افزود ذخیره دو تُنی اورانیوم با غنای بالای کره شمالی که میتواند منحصرا در تولید پلوتونیوم به کار گرفته شود، «برای ساخت تعداد بسیار زیادی سلاح هستهای کفایت میکند».
او توقف برنامه هستهای پیونگیانگ را «یک ضرورت فوری» دانست و در عین حال تاکید کرد تحریمها در دستیابی به این هدف کارآمد نخواهند بود و «تنها راهحل» برگزاری نشستی میان آمریکا و کره شمالی است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارم شهریور اعلام کرد مایل است در سال جاری میلادی با رهبر کره شمالی دیدار کند.
پیونگیانگ که نخستین آزمایش هستهای خود را در سال ۲۰۰۶ انجام داد و بهدلیل برنامههای تسلیحاتی ممنوعه خود تحت مجموعهای از تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفته است، تا سپتامبر ۲۰۲۴ هیچگاه جزییات مربوط به تاسیسات غنیسازی اورانیوم خود را بهطور رسمی منتشر نکرده بود.
بر اساس ارزیابی نهادهای اطلاعاتی کره جنوبی، کره شمالی چند مرکز غنیسازی اورانیوم در اختیار دارد؛ از جمله تاسیسات «یونگبیون» که ظاهرا پیونگیانگ پس از مذاکرات آن را از مدار خارج کرده بود اما فعالیت آن در سال ۲۰۲۱ بار دیگر از سر گرفته شد.
تحلیلگر این نشریه مینویسد هرچند غرب توجه چندانی به این خبر نشان نداد، اما برای اسرائیل اهمیت ویژهای دارد، زیرا نشان میدهد «زمین زیر پای محور مقاومت ایران در حال شکاف برداشتن است».
بر اساس این گزارش، روابط عراق و سوریه که در دهههای گذشته به دلیل رقابت دو رژیم بعثی سرشار از خصومت بود، اکنون با تغییر قدرت در دمشق به سمت همکاری حرکت کرده است. تایمز اسرائیل تاکید میکند حمایت بغداد از الشرع به معنای وجود یک رابطه کاری میان دستگاههای امنیتی عراق و سرویسهای جدید اطلاعاتی سوریه است؛ رابطهای که حتی به تبادل پروندههای امنیتی و بازگرداندن افسران پیشین برای تصفیه بقایای رژیم قدیم منجر شده است. این سطح از هماهنگی به نوشته این رسانه اسرائیلی پیامی روشن دارد: «بقای سوریه دیگر صرفاً از مسیر تهران نمیگذرد.»
تحلیلگر این نشریه اضافه میکند که ایران از این روند خشمگین است، زیرا سالها تلاش کرده بغداد را به طور کامل در محور مقاومت درگیر کند. اما اقدام عراق در حمایت از الشرع «توهینی مستقیم به دستورکار تهران» تلقی میشود و نشانهای است از اینکه بغداد نمیخواهد آینده سوریه را در انحصار ایران ببیند. تایمز اسرائیل مینویسد هر گونه همکاری مرزی و امنیتی میان بغداد و دمشق «میخی بر تابوت رؤیای تسلط دائمی ایران بر دمشق» است.
از نگاه تحلیلگر اسرائیلی این رسانه، تحول اخیر برای اسرائیل فراتر از یک اتفاق نمادین است. گزارش یادآور میشود: «اگر دستگاه اطلاعاتی عراق میتواند از رئیسجمهوری سوریه محافظت کند، پس حتی دشمنان دیرینه هم قادرند بر اساس ضرورت بقا به تفاهم امنیتی برسند.» تایمز اسرائیل این روند را فرصتی برای کاهش سطح تقابل با سوریه و حتی زمینهساز چارچوبهای محدود امنیتی میداند که میتواند روزی به نفع ثبات مرزهای شمالی اسرائیل تمام شود.
این نشریه همچنین به اظهارات اخیر الشرع اشاره میکند که از احتمال توافق امنیتی با اسرائیل سخن گفته بود؛ توافقی که حتی میتواند به پیوستن دمشق به توافقهای ابراهیم منجر شود. در پایان، تحلیلگر تایمز اسرائیل نتیجه میگیرد: «هر ترک در محور ایران یک فرصت برای اسرائیل است و این ترک هر روز گستردهتر میشود.»
