نشریه تخصصی ماریتایم اکسکیوتیو(The Maritime Executive)، که در حوزه صنعت دریانوردی فعال است، در گزارشی نوشت که تحریمهای جدیدی که با مکانیسم ماشه علیه ایران اعمال خواهد شد، بسیار سختگیرانهتر از محدودیتهای فعلی است و کشتیرانی ایران را بهطور جدی تحت تاثیر قرار میدهد.
این نشریه در گزارشی که یکشنبه ۳۰ شهریور منتشر شد، نوشت اگر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد آنگونه که انتظار میرود پنجم مهرماه بازگردند، ناوگان تجاری شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران (IRISL) و شرکتهای تابعه تحت فشار قرار میگیرند. بهنوشته ماریتایم اکسکیوتیو، این ناوگان ۱۱۵ فروند کشتی در اختیار دارد.
این نشریه افزود همچنین ۳۸ نفتکش غولپیکر (VLCC) متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران (NITC) نیز با محدودیتهای جدیدی روبهرو خواهند شد و نفت ایران که در نفتکشهای شناور نگهداری میشود و انتقال کشتیبهکشتی نفت (STS) نیز در معرض خطر بیشتری قرار خواهد گرفت.
شورای امنیت سازمان ملل متحد جمعه ۲۸ شهریور به رد تلاش برای به تعویق انداختن بازگشت تحریمهایی رای داد که در سال ۲۰۱۵ پس از توافق اتمی معروف به برجام به حالت تعلیق درآمد.
این تصمیم، راه را برای اعمال مجدد تحریمها طبق مکانیسم ماشه یا اسنپبک هموار کرده است. امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه جمعه ۲۸ شهریور تاکید کرد که بازگشت تحریمها علیه جمهوری اسلامی قطعی است.
رای شورای امنیت سازمان ملل به ادامه روند مکانیسم ماشه با واکنش گسترده مقامهای جمهوری اسلامی مواجه شده است. شورای عالی امنیت ملی از تعلیق همکاری با آژانس خبر داد و شماری از نمایندگان مجلس خواهان خروج از انپیتی و حتی ساخت بمب اتمی شدند.
در حال حاضر جمهوری اسلامی تحت فشار تحریمهای یکجانبه آمریکا و برخی کشورهای غربی قرار دارد، اما بازگشت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد باعث میشود کشورهایی مانند چین، هند، مالزی و امارات که به بهانه نبودِ مشروعیت بینالمللی همچنان با حکومت ایران تجارت میکنند، ناچار به تبعیت از این تحریمها شوند.
تحریمهای سازمان ملل متحد شامل حوزههای صادرات نفت و گاز، کشتیرانی و بیمه، بانکداری و دسترسی به سیستم مالی بینالمللی و تولید و واردات تسلیحات و فناوریهای حساس میشود.
نشریه ماریتایم اکسکیوتیو در پایان گزارش خود تاکید کرده است که با بازگشت تحریمهای سازمان ملل، ایران با دور تازهای از فشارهای بینالمللی در حوزه انرژی، تجارت و مالی مواجه خواهد شد؛ فشاری که میتواند هم اقتصاد کشور را فلجتر کند و هم پیامدهای سیاسی گستردهای در داخل و خارج داشته باشد.
نشریه گلوبال ترید ریویو نیز ۱۰ شهریور در گزارشی با اشاره به سیاست «فشار حداکثری» دولت ترامپ علیه جمهوری اسلامی نوشت که رییسجمهوری آمریکا وعده داده که صادرات نفت تهران را به صفر برساند. براساس این گزارش، یکسوم تحریمهای آمریکا بخش کشتیرانی ایران را هدف گرفته است.
گلوبال ترید ریویو نوشت کاخ سفید بهطور ویژه بر تضعیف توان «ناوگان سایه» ایران و درآمدهای انرژی آن متمرکز است و یکسوم کل تحریمها کشتیرانی ایران را هدف گرفتهاند. اکنون دامنه تحریمها فراتر از کشتیها رفته و پالایشگاههای چینی و اپراتورهای ذخیره نفت خام را نیز در بر میگیرد.
دیوید تاننباوم، کارشناس اطلاعات دریایی، به این نشریه گفت این رویکرد ادامه راهبردی است که پس از حملات ۷ اکتبر به اسرائیل در دولت جو بایدن دنبال شد؛ یعنی تحریم کشتیها در حالیکه بارگیری روی آب بود و این روش باعث بازگشت کشتیها با محموله یا فروش با تخفیف شدید شد.
تاننباوم گفت خریداران اصلی نفت ایران همچنان پالایشگاههای کوچک چین و هند هستند. انتقال کشتی به کشتی در مالزی نیز ادامه دارد.
او افزود تکنیکهای دور زدن تحریمها پیشرفتهتر شدهاند اما تغییر اساسی در خریداران رخ نداده است.
پیش از این در ۳۰ مرداد، وزارت خزانهداری آمریکا ۱۳ شرکت کشتیرانی و هشت نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی را با هدف مقابله با تلاش تهران برای دور زدن تحریمهای واشینگتن تحریم کرد.
دولت بریتانیا نیز همان روز و در همسویی با ایالات متحده و اتحادیه اروپا، حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی، مشاور علی خامنهای و یکی از چهرههای کلیدی در فروش نفت جمهوری اسلامی و روسیه، و شرکتهای وابسته به او را تحریم کرد.
علاوه بر شمخانی، شرکتهای مستقر در دبی متعلق به او، شامل گروه کشتیرانی «ادمیرال» و گروه «میلاووس»، هدف تحریمهای جدید قرار گرفتهاند.
همچنین شرکت «اوشن لئونید اینوستمنتس» که دفتر آن در لندن واقع است، از سوی بریتانیا تحریم شده است. این صندوق سرمایهگذاری در امپراتوری اقتصادی حسین شمخانی نقشی مهم ایفا میکند.
کوهن یکشنبه ۳۰ شهریور در گفتوگویی با فرید زکریا در شبکه سیانان گفت: «ممکن است حکومت [ایران] ظاهری مذهبی داشته باشد یا برخی از رهبران آن مذهبی باشند، اما مردم دیگر نمیخواهند زندگیشان زیر فرمان یک دیکتاتوری اداره شود.»
این اولین بار نیست که کوهن از «تغییر رژیم» در ایران سخن میگوید.
در تیرماه گذشته و در جریان جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، او در مصاحبه با کانال ۱۲ اسرائیل خواستار سرنگونی کامل رژیم ایران شد و گفت: «به نخستوزیر [اسرائیل] و جهان روشنفکر توصیه میکنم از این فرصت استثنایی برای فروپاشی کامل رژیم استفاده کنند. بهنظرم اطلاعات لازم برای این هدف در دسترس است.»
رییس پیشین موساد درباره این اظهاراتش در مصاحبهای با کانال ۱۲ گفت: «من گفتم پس از حمله ترکیبی بسیار موفق اسرائیل و آمریکا که با بی-۲ دنبال شد باید تا ته قضیه پیش رفت. من گفتم باید جلو برویم و همین حالا رژیم را ساقط کنیم. به نظر من آن لحظه احتمالا ضعیفترین نقطه رژیم ایران در سالهای اخیر بود.»
در جریان جنگ، نخستوزیر، رییسجمهوری و وزیر خارجه اسرائیل اعلام کردند که تغییر رژیم بخشی از برنامههای رسمی اسرائیل نیست، هرچند چنین نتیجهای مطلوب است.
دونالد ترامپ، ريیسجمهور یآمریکا نیز اول تیر، از تغییر حکومت در ایران حمایت کرد و گفت چنین تغییری میتواند به توسعه این کشور منجر شود.
کشندگی ترکیب اطلاعات انسانی با فناوری
یوسی کوهن در گفتوگوی یکشنبه ۳۰ شهریور خود با سیانان در مورد نفوذ اسرائیل در جمهوری اسلامی و استفاده همزمان از فنآوری و نیروی انسانی در این زمینه گفت: «اطلاعات انسانی نفوذپذیرترین عنصری است که میتوان به دست آورد. ترکیب اطلاعات انسانی با فناوری تاثیر و کشندگی بسیار بیشتری دارد.»
کوهن افزود: «اگر منبعی از درون داشته باشید که کاملا جذب شده و دقیقا میداند شما چه میخواهید او میتواند با رییس ستاد یا هر رهبر یا فرمانده نظامی یا عضو سپاه پاسداران کار کند و درهای بسیاری را بگشاید.»
او تاکید کرد: «شدت و ابزارهایی که بر اساس چنین منبعی و فناوری میتوان به کار گرفت بسیار فراتر از کارایی هر یک بهتنهایی است. فکر میکنم اقدامی که موساد انجام داده و همچنان ادامه میدهد ایجاد همین نوع ترکیب است.»
شروع برقآسای جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی که با حمله ناگهانی به فرماندهان عالیرتبه سپاه و رییس ستاد مشترک نیروهای مسلح جمهوری اسلامی صورت گرفت، میزان نفوذپذیری اطلاعاتی جمهوری اسلامی را به نمایش گذاشت.
پیشتر رسانهها گزارش دادند که جنگ ۱۲ روزه بزرگترین عملیات تاریخ موساد بود و این سازمان ۱۰۰ مامور خود را به داخل ایران اعزام کرد تا سکوهای پرتاب موشک و پدافند جمهوری اسلامی را نابود کنند.
کوهن گفت: «ما تاکنون نتوانستهایم همه اهداف خود را بهطور کامل محقق کنیم. خود رژیم و متحدانش مانند گروههای انقلابی و نهادهای مذهبی نفوذ و قدرت عظیمی در نیروی انتظامی و سپاه پاسداران دارند و از این قدرت برای سرکوب شهروندان خود استفاده میکنند.»
او با این حال تاکید کرد که «رژیم شکننده است و در واکنش تلاش میکند سرکوب را افزایش دهد تا خود را قویتر نگه دارد.»
جمهوری اسلامی پس از جنگ اخیر با اسرائیل، سرکوبها در ایران را شدت بخشیده و تعدادی از شهروندان را به اتهام «جاسوسی» برای اسرائیل اعدام کرده است.
در آخرین مورد، بابک شهبازی، زندانی سیاسی در زندان قزلحصار کرج ۲۶ شهریور با اتهام «افساد فیالارض از طریق محاربه و جاسوسی برای اسرائیل» اعدام شد.
یکشنبه، ۳۰ شهریور در آستانه مراسم موسوم به «هفته دفاع مقدس» نیروهای مسلح به روال معمول بیانیههایی صادر کردند. در این بین، بیانیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء به تشدید تنشها با اسرائیل، آمریکا و احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه پرداخته است.
سپاه پاسداران در بیانیه خود از آنچه «اتحاد مقدس ایرانیان غیور» در مقابل «اردوگاه خصم» برای حفظ «میهن اسلامی» خوانده قدردانی کرد. در این بیانیه همچنین به اسرائیل و هیات حاکمه آمریکا که «مستکبر» و «دغلباز» توصیف شده، هشدار داده است.
ارزیابیهای متعدد نشان میدهد مقامات تهران و سپاه پاسداران، با توجه به در جریان بودن مذاکرات با ایالات متحده، حمله تهران را بعید میدانستند. موضوعی که در اظهار نظر مقامها نیز پیداست.
مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، تیرماه، در گفتوگویی با تاکر کارلسون، مجری مشهور آمریکایی، با گلایه از آمریکا گفت: «آمریکا در آستانه جلسه ششم، در حالی که ما همچنان در حال مذاکره بودیم، عملا روی میز مذاکره بمب انداخت و دیپلماسی را نابود کرد.»
در بیانیه سپاه آمده است هرگونه خطای محاسباتی اسرائیل و آمریکا علیه منافع و امنیت ملی یا «قلمرو سرزمینی جمهوری اسلامی» با واکنش قاطع نیروهای مسلح بهویژه «پاسداران رشید انقلاب اسلامی» مواجه خواهد شد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از زمان تاسیس تاکنون، به جز دوران کوتاه جنگ ۱۲ روزه، همواره تاکید داشته از نام ایران را در عنوان رسمی یا توصیفات خود استفاده نکند.
سپاه در بیانیه خود، جنگ ۱۲ روزه را جنگی در مقیاس «جنگ جهانی» ارزیابی کرد. در این بیانیه آنچه «پیروزی» نیروهای مسلح در جنگ ۱۲ روزه خوانده شده، محصول «آمادگی دائمی و توسعه مستمر فناوریها و سامانه های پیشرفته دفاعی و نظامی» خوانده شده و تاکید شده است روند «توانافزایی نیروهای مسلح» متوقف نخواهد شد.
۱۶ شهریور، کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی طرح «تقویت بنیه نیروهای مسلح در مقابله همهجانبه با جنایات و تجاوزات» اسرائیل را تصویب کرد. بر اساس این طرح، علاوه بر بودجه معمول، دستکم دو میلیارد یورو دیگر برای «تقویت بنیه دفاعی» به نیروهای مسلح اختصاص خواهد یافت.
در این بیانیه آمده است در سختترین شرایط تحریم های اقتصادی و فشارهای ترکیبی چند لایه حداکثری دشمنان در بخشهای مختلف، بازهم نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با «حفظ ابتکار عمل» در جنگ ۱۲ روزه به پیروزی دست یافتند.
در اولین روز جنگ از بامداد ۲۳ خرداد تا ظهر آن، اسرائیل با هدف قراردادن فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، از فرمانده کل سپاه پاسداران، فرمانده قرارگاه خاتم، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران تا رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، زنجیره فرماندهی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را متلاشی کرد.
ارزیابیهای جدید هم نشان داد، اسرائیل با اعزام ۱۰۰ نیروی نظامی به داخل خاک ایران، ظرف مدت ۴۸ ساعت از آغاز حملات، پدافند جمهوری اسلامی را از کار انداخته و آسمان ایران را در اختیار گرفته است.
پیشتر خبرنگار شبکه زد دی اف تلویزیون آلمان در گزارش زنده خود از کنفرانس ژنو اعلام کرد عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی برای خروج از ایران به اسرائیل اطلاع داده است، چون حریم هوایی ایران کاملا در اختیار اسرائیل بود.
شورای عالی امنیت ملی و تهدید به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی
در اطلاعیهای که به نقل از شورای عالی امنیت ملی شنبه شب، ۲۹ شهریور منتشر شد آمده است در جلسه این شورا که به ریاست رییسجمهور تشکیل شد، ضمن بحث و تبادلنظر در مورد وضعیت منطقه و «ماجراجوییهای» اسرائیل، تاکید شد که سیاست جمهوری اسلامی در شرایط فعلی «همکاری هرچه بیشتر برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه» خواهد بود.
با این حال در ادامه این بیانیه، اقدامات اخیر سه کشور اروپایی در یک ماه اخیر و حرکت در مسیر فعال سازی مکانیسم ماشه، «اقدامات نسنجیده» توصیف شده است.
اطلاعیه تصریح کرده است «علیرغم همکاریهای وزارت امورخارجه با آژانس» و ارائه طرحهایی برای حل و فصل موضوع، با اقدامات کشورهای اروپایی عملا مسیر همکاری با آژانس دچار تعلیق خواهد شد.
این بیانیه یکروز پس از عدم تصویب قطعنامه تعلیق تحریمهای بینالمللی علیه جمهوری اسلامی منتشر شد. وضعیتی که میتواند در ۶ مهرماه به بازگشت خودکار همه تحریمهای پیشین شورای امنیت علیه ایران منجر شود.
والاستریت ژورنال همزمان با عدم تصویب تعلیق تحریمها، گزارش داد طبق پیشنهاد جمهوری اسلامی که سه کشور اروپایی اخیرا آن را رد کردند، تهران اعلام آمادگی کرده بود ذخایر اورانیوم غنیشده در سطح نزدیک به درجه تسلیحاتی را بازیابی و آن را به خلوص پایینتر رقیق کند تا در ازای آن تحریمهای جمهوری اسلامی لغو شود.
تهدید به تعلیق همکاریها با آژانس در حالی مطرح میشود که ۱۸ شهریور، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی و گروسی در قاهره برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
این توافق در حالی انجام شد که پزشکیان ۱۱ تیر، قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» مصوب مجلس شورای اسلامی را ابلاغ کرده بود. توافق قاهره با نظر شورای عالی امنیت ملی و در تعطیلات مجلس شورای اسلامی انجام شد، موضوعی که برخی نمایندگان مجلس و نیروهای وفادار جمهوری اسلامی، نسبت به آن انتقاداتی مطرح کردند که مورد توجه قرار نگرفت.
با گذشت دو روز از تصمیم شورای امنیت برای آغاز روند بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه حکومت ایران، واکنشها به آن همچنان ادامه دارد.
علی کشوری، عضو هیات رییسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، یکشنبه ۳۰ شهریور گفت تحریمهای همهجانبه از سوی آمریکا و اروپا از سالها پیش اعمال میشود و به همین دلیل، تهران راه مقابله با تحریمها را «بهخوبی میداند».
حامد یزدیان، نماینده اصفهان در مجلس، نیز گفت جمهوری اسلامی «حق پاسخگویی متناسب نسبت به اقدام غیرقانونی» سه کشور اروپایی و شورای امنیت در بازگرداندن تحریمها را دارد.
او به اینکه اقدام «متناسب» تهران چه خواهد بود اشارهای نکرد، اما در این مدت شمار دیگری از نمایندگان مجلس و رسانههای حکومتی فهرستی از اقدامات تلافیجویانه مدنظر خود را برشمردهاند.
احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس، گفت «خروج از انپیتی، اتخاذ سیاست ابهام و در نهایت آزمایش بمب اتمی» تنها گزینههایی است که میتواند جمهوری اسلامی را از سرنوشت عراق و لیبی محفوظ بدارد.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز تاکید کرد ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به سایتهای هستهای آسیبدیده ممنوع است.
خروج از انپیتی
روزنامه کیهان، رسانه زیر نظر نماینده علی خامنهای، از دولت خواست هرچه زودتر از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج شود.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس، هشدار داد جمهوری اسلامی برای هر سناریویی از جمله «خروج از توافق با آژانس و حتی بررسی جدی خروج از انپیتی» آماده است.
حسینعلی حاجیدلیگانی، عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، هم در واکنش به فعالسازی مکانیسم ماشه گفت: «باید مصوبهای در مجلس داشته باشیم تا سران کشورهای اروپایی را بهعنوان سران تروریستی معرفی کنیم.»
او اضافه کرد مجلس «گزینههای متفاوتی دارد که بهموقع اعلام خواهد شد» و یکی از این گزینهها میتواند خروج از انپیتی باشد.
با وجود شمار فراوان چنین اظهارنظرهایی، برخی چهرههای دیپلماتیک جمهوری اسلامی میکوشند این مواضع را «غیردولتی» یا «شخصی» جلوه دهند.
هادی طحان نظیف، سخنگوی شورای نگهبان، در نشست خبری ۲۹ شهریور خود گفت: «تاکنون صحبتی برای حضور شورای نگهبان در مجلس جهت تصمیمگیری نهایی برای خروج از انپیتی مطرح نشده است.»
قطع همکاری با آژانس
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی شامگاه ۲۹ شهریور خبر داد: «با وجود همکاریهای وزارت امور خارجه با آژانس و همچنین ارائه طرحهایی برای حل و فصل موضوع، با اقدامات کشورهای اروپایی عملا مسیر همکاری با آژانس دچار تعلیق خواهد شد».
شورای عالی امنیت ملی همچنین به وزارت خارجه ماموریت داد در چارچوب تصمیمات این نهاد، «برای حفظ منافع ملی کشور به رایزنیهای خود ادامه دهد».
پیشتر در ۲۱ شهریور، وزارت خارجه آمریکا هشدار داده بود اگر در نهایت بر سر پرونده هستهای حکومت ایران توافقی حاصل نشود، واشینگتن تهران را «پاسخگو» خواهد کرد.
حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه ۲۹ شهریور اذعان کرد فعال شدن مکانیسم ماشه قطعا بر زندگی مردم ایران تاثیر میگذارد، اما میزان آن به متن قطعنامه بستگی دارد.
او در عین حال افزود واکنشهای فعلی بازار به فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل «هیجانی» است.
وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ۲۰ مرداد در نامهای محرمانه به وزارتخانهها و شرکتهای بزرگ هشدار داده بود که فعالسازی مکانیسم ماشه میتواند موجب توقف فروش نفت ایران، وقوع بحرانهای بزرگ اقتصادی و امنیتی، رشد بیکاری و تشدید نارضایتی اجتماعی در کشور شود.
با وجود هشدار کارشناسان و ناظران در خصوص تبعات اقتصادی و سیاسی شدید فعالسازی مکانیسم ماشه، مسعود پزشکیان کوشید این رویداد را کماهمیت جلوه دهد.
پزشکیان ۲۹ شهریور گفت: «آنها میتوانند نطنز و فردو را بزنند، اما آدمها هستند که آنها را میسازند و خواهند ساخت. نمیتوانند جلوی ما را بگیرند.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفت: «بازگشت تحریمها غیرقانونی است. تفاهم قاهره نابود شده و دیگر دلیلی برای ماندن در انپیتی وجود ندارد.»
او افزود جمهوری اسلامی باید رآکتور ۴۰ مگاواتی اراک را بازطراحی کند و ماشینهای نسل جدید سانتریفیوژ را بسازد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
پیشتر کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه، گفته بود در صورت فعالسازی مکانیسم ماشه، اجرای تفاهمنامه اخیر حکومت ایران و آژانس متوقف خواهد شد.
تهدید به ساخت بمب اتمی
تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی از خروج از پیمانها فراتر رفت و شماری از نمایندگان مجلس صراحتا خواهان ساخت بمب اتمی شدند.
احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس، با اشاره به روند بازگشت تحریمها در شبکه ایکس نوشت: «بارها گفتهام و اکنون صریحتر تکرار میکنم که تنها راه حفظ تمامیت ارضی و امنیت ملی ایران، دستیابی به سلاح هستهای است.»
محمد منان رئیسی، نایب رییس کمیسیون عمران مجلس، نیز خواستار خروج تهران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای شد.
او گفت: «اگر قرار است با اتهام دروغین سلاح هستهای دوباره تحت تحریمهای سازمان ملل قرار بگیریم، چرا باید در این جنگل بیدر و پیکر که حرف اول و آخر در آن فقط حرف زور است، از داشتن سلاح هستهای محروم باشیم؟»
تهدیدها و اظهاراتی از این دست در گذشته پیامدهایی برای تهران به همراه داشته است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سوم شهریور ویدیوی سخنان دو سال پیش علی مطهری، نایبرییس پیشین مجلس، در مورد هدف مخفیانه جمهوری اسلامی برای تولید بمب اتمی را در شبکه اجتماعی تروث سوشال بازنشر کرد.
مطهری اردیبهشت ۱۴۰۱ در مصاحبهای ویدیویی گفته بود: «از همان ابتدا که وارد فعالیت هستهای شدیم، هدفمان ساخت بمب و تقویت قوای بازدارنده بود اما نتوانستیم محرمانه بودن این مساله را حفظ کنیم.»
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به بازنشر سخنان او از سوی ترامپ، مطهری را یک «شهروند عادی» خواند.
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته همواره تلاش خود را برای ساخت بمب اتمی انکار کرده و فعالیتهای هستهایاش را «صلحآمیز» خوانده است.
با این حال، بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
