وزارت دفاع رومانی اعلام کرد که جنگندههای این کشور پس از ورود یک پهپاد به حریم هوایی رومانی در جریان حمله روسیه به زیرساختهای اوکراین به پرواز درآمدند. این حادثه در شرایطی رخ داد که نگرانیها درباره گسترش جنگ به کشورهای عضو ناتو افزایش یافته است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یونوت موستهآنو، وزیر دفاع رومانی، شنبه گفت خلبانان اف-۱۶ تا لحظه شلیک پیش رفتند اما پهپاد در ارتفاعی بسیار پایین پرواز میکرد و نهایتاً پیش از رهگیری، از حریم هوایی رومانی خارج و به سمت اوکراین بازگشت.
به گفته مقامهای وزارت دفاع، دو جنگنده اف-۱۶ و سپس دو یوروفایتر آلمانی که بخشی از ماموریت پلیس هوایی ناتو در رومانی هستند، به تعقیب پهپاد پرداختند. رادارها مسیر آن را تا ۲۰ کیلومتری جنوبغربی روستای چیلیا وچ دنبال کردند، اما سپس سیگنال آن از دست رفت.
در پی این حادثه، به ساکنان استان تولچا در جنوبشرقی رومانی که در مجاورت مرز اوکراین قرار دارد هشدار داده شد پناه بگیرند. موستهآنو همچنین اعلام کرد بالگردها منطقه را برای یافتن احتمالی بقایای پهپاد جستوجو خواهند کرد.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، در واکنش به این گزارشها نوشت دادهها نشان میدهد این پهپاد حدود ۱۰ کیلومتر وارد خاک رومانی شده و نزدیک به ۵۰ دقیقه در حریم هوایی ناتو حضور داشته است. او این اقدام را «گسترش آشکار جنگ توسط روسیه» توصیف کرد و خواستار تحریمهای تازه و تقویت دفاع جمعی شد.
این رویداد سه روز پس از آن رخ داد که لهستان چند پهپاد روسی را با کمک متحدان ناتو در حریم هوایی خود سرنگون کرد. ناتو نیز یک روز پیش از این حادثه اعلام کرده بود که برای تقویت جناح شرقی اروپا تدابیر تازهای اتخاذ خواهد کرد.
رومانی، عضو اتحادیه اروپا و ناتو با ۶۵۰ کیلومتر مرز مشترک با اوکراین، بارها شاهد سقوط قطعات پهپادهای روسی بوده است. قانون تازهای نیز در این کشور تصویب شده که به ارتش اجازه میدهد پهپادهای متجاوز را در زمان صلح هدف قرار دهد، هرچند هنوز تمام مقررات اجرایی آن نهایی نشده است.
وزیر خارجه سوئد نیز در واکنش به این رویداد آن را «نقض غیرقابل قبول حریم ناتو» دانست و تاکید کرد استکهلم در همبستگی کامل با رومانی ایستاده و آماده کمک بیشتر به دفاع و بازدارندگی ائتلاف است.
پیشتر در روز جمعه ۲۱ شهریور چند ساعت پس از آغاز رزمایش مشترک روسیه و بلاروس در نزدیکی مرزهای ناتو، مارک روته، دبیرکل ناتو اعلام کرد این ائتلاف عملیاتی با نام «نگهبان شرقی» را برای تقویت جناح شرقی اروپا آغاز میکند.
روته در بروکسل گفت این اقدام برای نمایش عزم و توانایی ناتو در دفاع از سرزمینهایش طراحی شده و در روزهای آینده با حضور تجهیزات و نیروهایی از دانمارک، فرانسه، بریتانیا، آلمان و دیگر کشورها اجرا میشود.
این اعلام پس از آن صورت گرفت که لهستان و متحدانش پهپادهای روسی را در حریم هواییاش سرنگون کردند؛ روته این اقدام روسیه را «بیپروا و غیرقابل قبول» خواند.
مسکو مدعی شد پهپادها هنگام حمله به اوکراین وارد حریم لهستان شدند، اما ورشو این توضیح را رد و آن را عمدی توصیف کرد.
ژنرال آلکسیوس گرینکویچ گفت عملیات نگهبان شرقی دفاع از سراسر جناح شرقی ناتو، از بالتیک تا رومانی و بلغارستان، را تقویت میکند.
او افزود این اقدام نشان میدهد لهستان و دیگر اعضای ناتو میتوانند به واکنش سریع و هماهنگ ائتلاف اطمینان داشته باشند.
ایوان گیل، وزیر خارجه ونزوئلا شنبه ۲۲ شهریور در بیانیهای اعلام کرد که این کشتی ماهیگیری «به شکلی غیرقانونی و خصمانه» مورد بازرسی قرار گرفته و با ۹ ماهیگیر «بیخطر» بوده است.
دولت ونزوئلا گفته که ناو جنگی آمریکا، یواساس جیسون دانهام بود، «مجهز به موشکهای کروز قدرتمند و با خدمهای از تفنگداران دریایی بسیار متخصص.»
ونزوئلا خواستار آن شد که ایالات متحده فورا به هدف قرار دادن کشتیها پایان دهد، چرا که این اقدام به گفته کاراکاس «امنیت و صلح دریای کارائیب را در معرض خطر قرار میدهد.»
انتشار این بیانیه در شرایطی صورت گرفته که در هفتههای اخیر تنشها میان واشینگتن و کاراکاس رو به افزایش بوده است.
هفته گذشته، حمله نظامی ایالات متحده در دریای کارائیب باعث کشته شدن ۱۱ نفر و غرق شدن یک قایق ونزوئلایی شد.
رئیسجمهوری آمریکا پس از این حمله هشدار داد: «این پیام روشنی برای هر کسی است که حتی به فکر آوردن مواد مخدر به ایالات متحده است. مراقب باشید.»
دولت دونالد ترامپ اعلام کرد که این کشتی در حال قاچاق مواد مخدر بوده است.
۱۲ شهریور، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز با تاکید بر این که این عملیاتها ادامه خواهند داشت، گفت: «داراییهای ما در آسمان، آب و روی کشتیها فعال هستند. این ماموریتی بسیار جدی است و تنها به همین حمله ختم نمیشود.»
او هشدار داد هر فرد یا گروه دیگری که در این آبها بهعنوان «تروریست مواد مخدر» شناخته شود، با سرنوشتی مشابه روبهرو خواهد شد.
با این حال، اعضای کنگره آمریکا خواستار ارائه توضیح و توجیه این اقدام از سوی دولت این کشور شدهاند.
ترامپ اعلام کرد که سرنشینان کشتی از اعضای باند جنایی «ترن د آرآگوا» بودهاند؛ گروهی که واشینگتن آن را در فوریه گذشته در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد.
او بعدا افزود «مقادیر عظیمی مواد مخدر» در قایق کشف شده و «نوارهایی از مکالمات خدمه» در دست است.
دولت ونزوئلا این اتهام را رد کرده است.
نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، ۱۰ شهریور آمریکا را متهم کرد که با اعزام ناوهای جنگی به دریای کارائیب، در پی تغییر رژیم در ونزوئلا است.
مادورو از سال ۲۰۱۳ و پس از مرگ هوگو چاوز، قدرت را در ونزوئلا در دست دارد. این کشور در دوران ریاستجمهوری مادورو، شاهد فروپاشی اقتصادی و مهاجرت حدود یکسوم از جمعیت ۲۸ میلیونی خود بوده است.
ایرنا شنبه ۲۲ شهریور در گزارشی نوشت اگر غرب بخواهد اقداماتی علیه جمهوری اسلامی انجام دهد، توافق با آژانس لغو خواهد شد.
به گفته خبرگزاری دولت، این موضوع نشان میدهد که «ایران برای حفظ منافع خود، از اهرمهای لازم استفاده میکند».
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، نیز در پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس به سه کشور اروپایی هشدار داد که فعالسازی سازوکار مکانیسم ماشه تبعات سنگینی برای آنها خواهد داشت.
او نوشت: «مسئله تنها این نیست که سه کشور اروپایی هیچ حق قانونی، سیاسی یا اخلاقی برای فعالکردن مکانیسم ماشه ندارند، حتی اگر این حق را هم داشتند حکایت استفاده نکنی از دستت رفته اینجا کارآیی ندارد.»
عراقچی در ادامه تاکید کرد: «تعبیر دقیقتر برای دوراهی سخت پیش روی سه کشور اروپایی آن است که استفاده کنی از دستت رفته. و شاید بهتر باشد بگوییم استفاده کنی همهچیز از دستت رفته.»
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۸ شهریور در قاهره بر سر سازوکاری تازه برای ادامه همکاریها میان دو طرف به توافق رسیدند.
ایرنا در گزارش خود نوشت پس از جنگ ۱۲ روزه، ادامه همکاری تهران و آژانس بر پایه ترتیبات سابق، «دیگر نه واقعبینانه بود و نه عملی» و همچنین انپیتی «دیگر کافی نبود».
بر اساس این گزارش، تفاهم تهران و آژانس مشهور به «توافق قاهره» در حقیقت یک سازوکار عملی برای همکاری ایجاد میکند که بازتاب «شرایط استثنائی» ایجاد شده در نتیجه حمله به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی و تهدیدهای ادامهدار نسبت به آنهااست.
در ادامه مطلب ایرنا نوشته شده که جمهوری اسلامی نمیتواند نسبت به تجارب سه ماه اخیر و «واقعیات موجود که مستلزم اتخاذ تدابیر احتیاطی بیش از پیش برای صیانت از امنیت ملی و حفظ امنیت و ایمنی تاسیسات هستهای است» بیتفاوت باشد.
به نوشته خبرگزاری دولت، توافق اخیر میان تهران و آژانس یک «چارچوب جدید همکاری» را ترسیم کرده که شامل ضوابط ویژه برای تاسیسات بمباراننشده و همچنین شرایط خاص برای دیگر مراکز است. بر اساس آن، آژانس تا زمانی که تهران مجموعهای از اقدامات زیستمحیطی و ایمنی را در این تاسیسات انجام دهد، اقدامی نمیکند.
پس از انجام این اقدامات، تهران گزارش مربوط به وضعیت این مراکز را نه به آژانس، بلکه به شورای عالی امنیت ملی ارائه خواهد کرد. شورای عالی نیز تصمیم میگیرد که این گزارش به چه شکلی و در چه سطحی ارائه شود.
پس از آن، موضوع راستیآزمایی گزارش مطرح میشود.
طبق اعلام ایرنا، در این مرحله است که بحث دسترسیها و بازرسیها به میان میآید و باید مذاکرات جداگانهای انجام تا مشخص شود «دسترسیها به چه شکلی اعطا شود».
خبرگزاری دولت افزود: «همه چیز منوط به طی شدن مراحلی که قانون مصوب مجلس شورای اسلامی مشخص کرده و همچنین تصمیمگیریهای شورای عالی امنیت ملی است.»
گروسی پیشتر گفته بود این توافق درباره «راهکارهای عملی برای ازسرگیری بازرسیها در ایران» است و رویههای بازرسی از تاسیسات اتمی هدف قرار گرفته جمهوری اسلامی را تشریح میکند.
در روایتی متناقض، عراقچی ۱۹ شهریور اعلام کرد در چارچوب این توافق، «هیچ دسترسیای به بازرسان آژانس داده نمیشود؛ مگر در مورد نیروگاه بوشهر».
در آخرین روزهای ماه گذشته میلادی، طرفهای اروپایی برجام با ارسال نامهای به شورای امنیت و دبیرکل سازمان ملل، فعالسازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند و تا پایان ماه جاری میلادی به جمهوری اسلامی فرصت دادند تا سه شرط را برآورده کند تا در صورت تحقق، اعمال دوباره تحریمهای سازمان ملل برای مدت شش ماه به تعویق بیافتاد. همکاری کامل با آژانس و بازگشت بازرسان به ایران، دادن اطلاعات در مورد سرنوشت اورانیومهای غنیسازی شده پیشین و بازگشت به مذاکرات با آمریکا، سه شرطی بود که برای تعویق اجرای مکانیسم ماشه مطرح شده است.
پلیس لندن شنبه ۲۲ شهریور گزارش داد حدود ۱۱۰ هزار نفر در مرکز این شهر در راهپیمایی «پادشاهی را متحد کنید» شرکت کردند.
این تجمع همچنین به یاد چارلی کرک، فعال محافظهکار آمریکایی که ۱۹ شهریور به ضرب گلوله جان باخت، برگزار شد.
شرکتکنندگان در این تجمع پرچمهای سنت جورج و بریتانیا را در دست داشتند.
معترضان شعارهایی علیه کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، سر دادند و پلاکاردهایی در دست داشتند که روی برخی از آنها با اشاره تلویحی به مهاجران نوشته شده بود: «آنها را بازگردانید.»
آنها از نزدیکی پل واترلو به سمت وایتهال حرکت کردند.
در مقابل، تجمع کوچکتری از سوی جنبش «ایستادگی علیه نژادپرستی» برگزار شد.
این راهپیمایی با حضور گروه «زنان علیه راست افراطی» و همراهی زارا سلطانا و دایان ابوت، نمایندگان پارلمان بریتانیا، از میدان راسل آغاز شد و به سمت وایتهال حرکت کرد.
پلیس لندن شمار این جمعیت را حدود پنج هزار نفر برآورد کرد.
بسیاری از آنها پلاکاردهایی با شعار «پناهجویان خوش آمدند» و «با تامی رابینسون مقابله کنید» در دست داشتند.
ایلان ماسک خواستار «تغییر دولت» و «انحلال پارلمان» بریتانیا شد
ایلان ماسک، میلیاردر آمریکایی و کارآفرین حوزه فناوری، در پیامی ویدیویی به شرکتکنندگان در تجمع ضد مهاجرت در لندن، خواستار «تغییر دولت» و «انحلال پارلمان» بریتانیا شد.
او در این پیام گفت: «واقعا فکر میکنم باید در بریتانیا تغییر دولت صورت بگیرد. ما چهار سال دیگر - یا هر زمان که انتخابات بعدی است - وقت نداریم؛ این خیلی طولانی است. باید پارلمان منحل و رایگیری تازهای برگزار شود.»
همچنین در این راهپیمایی گسترده، رابینسون از هوادارانش خواست آرامش خود را حفظ کنند.
او این درخواست را پس از ابراز نارضایتی شماری از شرکتکنندگان در راهپیمایی مطرح کرد، زیرا آنها نتوانسته بودند به اندازه کافی به محل برگزاری نزدیک شوند و سخنرانیها را بشنوند.
رابینسون در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ناراحتی شما قابل درک است. از همه شما میخواهیم آرام و صلحجو بمانید. بیایید اوضاع را امن و مدنی نگه داریم.»
پلیس پیشتر اعلام کرده بود با حضور گسترده در پایتخت بریتانیا، اوضاع را تحت کنترل خواهد داشت.
پلیس لندن با استفاده از سپرهای ضدشورش دو تجمع را از هم جدا نگه داشت، اما اعلام کرد شماری از تظاهرکنندگان بهسوی ماموران اشیایی پرتاب کردند و نیروهای پلیس برای جلوگیری از شکسته شدن حلقه حفاظتی ناچار به «استفاده از زور» شدند.
بر اساس گزارشها، حاضران در تجمع ایستادگی علیه نژادپرستی، طرف مقابل را «فاشیستهای پست» خواندند و گروه دیگر نیز شعار «جلوی قایقها را بگیرید» سردادند.
موضوع مهاجرت به اصلیترین مساله سیاسی در بریتانیا تبدیل شده و حتی نگرانیها درباره رکود اقتصادی را تحتالشعاع قرار داده است.
در روزهای اخیر، پرچمهای سرخ و سفید انگلستان در خیابانها فراگیر شده و حتی روی جادهها نقاشی شدهاند.
فعالان ضد مهاجرت این اقدام را «جنبشی خودجوش از غرور ملی» میدانند، اما فعالان ضد نژادپرستی آن را پیامی خصمانه علیه خارجیها توصیف میکنند.
بریتانیا با رکوردی تازه از شمار درخواستهای پناهندگی روبهروست؛ تنها در سال جاری تاکنون بیش از ۲۸ هزار مهاجر با قایقهای کوچک از کانال مانش وارد بریتانیا شدهاند.
روزنامه الاخبار شنبه ۲۲ شهریور به نقل از یک مقام ناشناس در قاهره نوشت این پیشنهاد نخستین بار حدود ۹ سال پیش مطرح شد، اما پیشرفتی حاصل نکرد.
هرچند این گزارش بهصراحت به حمله اخیر اسرائیل به دوحه اشاره نمیکند، اما به نظر میرسد این رویداد انگیزه تازهای برای احیای این ابتکار به وجود آورده است.
بر اساس این گزارش، مصر پیشنهاد داده است که حدود ۲۰ هزار نفر از نظامیان خود را در این نیرو بگنجاند.
الاخبار افزود قاهره در حال کار بر روی تدوین سازوکاری است که در چارچوب آن، چنین نیرویی بتواند «در مواقع ضروری به کار گرفته شود و بهگونهای شکل بگیرد که با جمعیت کشورهای عربی و نیروهای مسلح آنها سازگار باشد».
مصر همچنین خواستار آن است که «موازنههای منطقهای و سیاسی» در شکلگیری چنین نیرویی رعایت شود؛ چه در زمینه گنجاندن نیروهای نظامی از کشورهایی مانند مراکش و الجزایر، و چه در زمینه «تقسیم پستهای فرماندهی».
مقام آگاه افزود: «قاهره میخواهد فرماندهی نخست را برای خود حفظ کند و فرماندهی دوم را به عربستان سعودی یا یکی از کشورهای خلیج فارس واگذار کند.»
پیشتر در فروردین ۱۴۰۱ و پس از دیدار سهجانبه رهبران اسرائیل، مصر و امارات متحده عربی در شرمالشیخ، رسانههای اسرائیلی گزارش دادند نفتالی بنت، نخستوزیر وقت این کشور، در این دیدار پیشنهاد کرده یک اتحاد نظامی مانند ناتو بین کشورهای عربی و اسرائیل در برابر جمهوری اسلامی تشکیل شود.
رهبران کشورهای عربی و اسلامی در قطر گرد هم میآیند
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، ۲۲ شهریور اعلام کرد این کشور میزبان نشست رهبران برخی کشورهای عربی و اسلامی خواهد بود تا حمله اسرائیل به دوحه را محکوم کنند و همبستگی خود را با قطر به نمایش بگذارند.
او افزود این نشست دوشنبه ۲۴ شهریور برگزار خواهد شد و بررسی «پیشنویس قطعنامهای درباره حمله اسرائیل به کشور قطر» در دستور کار آن قرار خواهد داشت.
این پیشنویس قرار است یکشنبه ۲۳ شهریور در نشست وزیران خارجه کشورهای شرکتکننده تدوین شود.
به گزارش خبرگزاری رسمی قطر، این اجلاس بازتابدهنده «همبستگی گسترده عربی و اسلامی با دولت قطر در برابر تجاوز اسرائیل» است.
در میان رهبرانی که در نشست حضور خواهند داشت، نام مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی و محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، دیده میشود.
همچنین قرار است رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، به دوحه سفر کند، اما حضور او در این نشست هنوز قطعی نشده است.
این نشست در حالی برگزار خواهد شد که پیشتر روزنامه هاآرتص به نقل از منابع دیپلماتیک در خلیج فارس گزارش داد امارات متحده عربی در حال بررسی بستن سفارت خود در تلآویو در پی حمله اخیر اسرائیل به دوحه است.
