اوکراینی‌ها برای فرار از بمباران روسیه به متروها پناه می‌برند
شهروندان کی‌یف پس از تشدید حملات شبانه روسیه در دو ماه گذشته، مجبور به پناه گرفتن در ایستگاه‌های متروی شهر هستند. این شرایط، ساکنین پایتخت اوکراین را خسته و مضطرب کرده است.
شهروندان کی‌یف پس از تشدید حملات شبانه روسیه در دو ماه گذشته، مجبور به پناه گرفتن در ایستگاه‌های متروی شهر هستند. این شرایط، ساکنین پایتخت اوکراین را خسته و مضطرب کرده است.
ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، شنبه ۲۸ تیر اعلام کرد روسیه در حمله‌ای شبانه بیش از ۳۰ موشک و ۳۰۰ پهپاد به سوی اوکراین پرتاب کرده است.
او افزود این حملات به زیرساخت‌های حیاتی در شهر سومی آسیب رساند و باعث قطع برق هزاران خانواده شد.
شب‌های بی‌خوابی در اعماق زمین
داریا اسلاویتسکای ۲۷ ساله، چند شب در هفته، تشک، پتو و غذا جمع می‌کند و همراه پسر دو ساله‌اش، امیل، به متروی کی‌یف پناه می‌برد.
رویترز در گزارشی نوشت که این مادر جوان هنگام به صدا در آمدن آژیر خطر راهی ایستگاه‌های زیرزمینی می‌شود تا شاید ساعاتی با فرزندش در امان بخوابد.
روسیه در دو ماه گذشته حملات شبانه با پهپاد و موشک به کی‌یف را افزایش داده و سیستم پدافند هوایی پایتخت اوکراین را با چالش جدی مواجه کرده است.
شهرها و روستاهای نواحی شرقی و جنوبی اوکراین از زمان آغاز جنگ در اوایل سال ۲۰۲۲ شرایط سخت‌تری را تجربه کرده‌اند.
بخش‌های زیادی از این مناطق ویران شده یا در اشغال نیروهای روسی قرار گرفته‌اند و هزاران نفر به کی‌یف که امن‌ترین شهر کشور محسوب می‌شود، پناه برده‌اند.
حملات جدید، فضای کی‌یف را تغییر داده است.
مردم شب‌ها با عجله به سمت ایستگاه‌های مترو می‌دوند تا در اعماق زمین پناه بگیرند.
این صحنه‌ها یادآور بمباران لندن از سوی آلمان در جنگ جهانی دوم است.
افزایش پناه‌برندگان به مترو
تعداد کسانی که شب‌ها در ۴۶ ایستگاه زیرزمینی کی‌یف پناه می‌گیرند، پس از تشدید حملات، افزایش یافته است.
آمارها نشان می‌دهند در ماه ژوئن ۱۶۵ هزار نفر از مترو برای پناه گرفتن استفاده کرده‌اند.
این رقم نسبت به ۶۵ هزار نفر در ماه می، بیش از دو برابر و در مقایسه با ژوئن پارسال، پنج برابر شده است.
تایمور تکاچنکو، مسئول اداره نظامی کی‌یف، علت این افزایش را «گستردگی و شدت بیشتر» حملات روسیه دانست.
به گفته تکاچنکو، حملات در شش ماه نخست ۲۰۲۵ جان ۷۸ شهروند کی‌یف را گرفت و بیش از ۴۰۰ نفر را زخمی کرد.
فشارهای روانی بر مردم
ماه آوریل نقطه عطفی برای اسلاویتسکا بود، چرا که حمله موشکی روسیه ساختمان مسکونی در چند کیلومتری محل زندگی او را ویران کرد.
او درباره آن شب به رویترز گفت: «انفجار بسیار شدید بود. پسرم از خواب پرید و لحظات وحشتناکی بود.»
کارشناسان هشدار می‌دهند کم‌خوابی مداوم بر سلامت مردم اوکراین که بیش از سه سال است با جنگ دست و پنجه نرم می‌کنند، تاثیر مخربی دارد.
به گفته کاترینا هولتسبرگ، روان‌شناس خانواده در کی‌یف، این وضعیت موجب تغییرات خلقی، افزایش استرس و کاهش تمرکز در کودکان و بزرگسالان شده است.
آنتون کوراپوف از دانشگاه سالزبورگ نیز تاکید کرد استرس شدید می‌تواند عوارضی دائمی از جمله ابتلا به بیماری‌های مزمن به همراه داشته باشد.
در مطالعه کوراپوف که نتایج آن در نشریه اروپایی «سایکوتروماتولوژی» چاپ شد، ۸۸ درصد اوکراینی‌های مورد بررسی، از کیفیت بد خواب خود شکایت کردند.
راه‌حل‌های شخصی
اسلاویتسکا اکنون به دنبال خرید تشک مناسب‌تری برای شب‌های مترو است.
شرکت دانمارکی «یِسک» اعلام کرد حملات هوایی، فروش تشک سفری در کی‌یف را ۲۵ درصد افزایش داده است.
کاترینا استوروژوک، صاحب کسب‌وکار کوچکی که پناهگاهی در شعاع سه کیلومتری خانه‌اش ندارد، بیش از دو هزار دلار برای خرید «کپسول زندگی» صرف کرده است.
این جعبه فولادی می‌تواند در برابر سقوط قطعات ساختمان مقاومت کند.
استوروژوک که هر شب همراه سگش در این کپسول می‌خوابد، گفت: «اضطراب زیادی دارم. برای خواب آرام در اوکراین، به پناهگاه امن نیاز است.»
دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یک‌شنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.
یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»
زنگ خطر بیماری‌های پنهان
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.
