بیبیسی جهانی در گزارشی با استناد به یافتههای اولیه تحقیقات درباره سقوط پرواز شماره ۱۷۱ ایر ایندیا نوشت که این سانحه هوایی در ماه ژوئن سال جاری که منجر به کشته شدن ۲۶۰ نفر شد، با کشفی تازه وارد مرحلهای جدید از ابهام شده است.
به گزارش بیبیسی، تنها چند ثانیه پس از برخاستن هواپیمای بوئینگ ۷۸۷ دریملاینر، دو کلید کنترل سوخت آن بهطور ناگهانی روی حالت «قطع» رفتند؛ اقدامی که معمولا تنها پس از فرود انجام میشود.
همین مسئله باعث قطع سوخترسانی به موتورها و از دست رفتن کامل توان پیشران آن پرنده شد. نوار ضبط صدای کابین نشان میدهد که یکی از خلبانها از دیگری میپرسد: «چرا سوخت را قطع کردی؟» و پاسخ میشنود که «من این کار را نکردم».
با این حال، هویت دقیق گویندگان در مکالمه مشخص نیست. در زمان برخاستن، کمکخلبان کنترل پرواز را در دست داشته و کاپیتان نقش ناظر را ایفا میکرده است.
بیبیسی مینویسد سوئیچها خیلی زود به وضعیت پروازی بازگشتند و فرایند روشن شدن خودکار موتورها آغاز شد، اما در زمان سقوط، یکی از موتورها هنوز موفق به بازیابی کامل توان نشده بود.
این هواپیما کمتر از یک دقیقه در آسمان بود و پس از صعود تا ارتفاع ۶۲۵ فوت، در منطقهای مسکونی در شهر احمدآباد سقوط کرد.
کارشناسان بینالمللی از شرکت بوئینگ، جنرال الکتریک، ایر ایندیا و مقامهای هوانوردی هند، آمریکا و بریتانیا در این تحقیقات حضور دارند.
کلیدهای سوخت در این هواپیماها به شکلی طراحی شدهاند که به سادگی و تصادفی قابل فعالسازی یا غیرقابل فعالکردن نیستند و برای حرکت دادن آنها باید قفل مکانیکی مخصوصی باز شود.
روی این کلیدها محافظهایی هم برای جلوگیری از ضربههای ناخواسته به آنها نصب شده است.
کارشناسانی مانند شاون پروشنیکی، محقق سابق سوانح هوایی در آمریکا به بیبیسی جهانی گفتهاند این اقدام یا باید عمدی بوده باشد یا نشانهای از سردرگمی ناگهانی در کابین.
با این حال، هیچ شواهدی از وضعیت اضطراری یا گفتوگویی که اشتباه در فعالسازی این کلیدها را نشان دهد در صدای ضبط شده کابین شنیده نمیشود.
پیتر گولتز، مدیر پیشین هیات ملی ایمنی حملونقل آمریکا نیز به بیبیسی گفته این موضوع بسیار نگرانکننده است و نیاز به بررسی کامل و شناسایی دقیق صداها دارد تا مشخص شود چه کسی این کلیدها را خاموش و روشن کرده است.
به گفته بیبیسی، با وجود انجام آزمایشهای پزشکی و سلامت قبل از پرواز، هنوز مشخص نیست که این حادثه ناشی از خطای انسانی بوده یا نقص فنی.
یکی از نکات برجسته گزارش، اشاره به بولتن هشدار ایمنی سال ۲۰۱۸ اداره هوانوردی آمریکا است که نشان میداد برخی سوئیچهای مشابه در مدل ۷۳۷ بدون قفل نصب شده بودند. در هواپیمای سانحهدیده نیز همین نوع سوئیچ بدون قفل استفاده شده است.
کارشناسان همچنین احتمال دادهاند که واحد اتومانیک کنترل الکترونیکی هواپیما بتواند بهصورت خودکار این سوئیچها را فعال کند، که در این صورت نگرانی جدیتری ایجاد میشود.
بیبیسی مینویسد سوخت هواپیما بررسی شده و مشکلی در آن دیده نشده است. همچنین تایید شده توربین اضطراری فعال شده که نشانهای از قطع کامل نیرو در سیستمها میباشد. چرخهای فرود نیز به حالت باز باقی مانده بودند. دریملاینر هنگام از دست دادن نیرو، بهطور خودکار این توربین را فعال میکند تا برق سیستمهای حیاتی را حفظ کند.
یکی از خلبانان ۷۸۷ به بیبیسی گفته به احتمال زیاد خلبانها فرصت کافی برای واکنش نداشتند و تلاش برای راهاندازی مجدد موتورها کافی نبود.
موتور چپ ابتدا روشن شده اما راست دیرتر به توان کامل رسید. در این فاصله، هواپیما ارتفاع لازم برای بازیابی پرواز را از دست داده بود.
خانوادههای قربانیان گفتهاند همچنان منتظر اطلاعات بیشتر درباره این سانحه هستند. یکی از بستگان قربانیان به بیبیسی گفته: «ما هنوز نمیدانیم دقیقا چه اتفاقی افتاده و فقط میخواهیم حقیقت را بدانیم.»
به گزارش تلگراف که شنبه منتشر شده این اردو که «موسسه اهلبیت» در منطقه هرتفوردشایر برگزار میکند، برای کودکان ۹ تا ۱۴ سال طراحی شده است.
تلگراف نوشته بررسیهای آنان نشان میدهد شرکتکنندگان دختر در این اردو ملزم به استفاده از حجاب اسلامی هستند و تنها در زمانهایی نظیر نماز، سخنرانی و گرفتن عکس گروهی در کنار پسران قرار میگیرند.
در یکی از ویدیوهای منتشرشده از سوی برگزارکنندگان، کودکانی دیده میشوند که مشغول طراحی پرچم فلسطین و نماد هندوانه هستند؛ نمادی که اغلب به نشانه همبستگی با فلسطینیها استفاده میشود.
در همین ویدیوها، ساخت بادبادکهایی با طراحی مشابه پاراگلایدرهای مورد استفاده حماس در حملات هفتم اکتبر نیز دیده میشود.
گروه حقوقی «وکلای بریتانیایی مدافع اسرائیل» گفته است این اردو را نهادی برگزار میکند که آشکارا از ایدئولوژی انقلابی علی خامنهای حمایت میکند و بارها از محکومکردن حماس خودداری کرده است.
این موسسه در حسابهای رسمی خود در شبکههای اجتماعی هم بارها از خامنهای تجلیل کرده و محتوای ضدیهودی و افراطی منتشر کرده است.
به نوشته تلگراف، برخی ویدیوهایی که این موسسه منتشر کرده محتوای آشکارا ضدیهودی دارند. در یکی از آنها، سخنرانی با عنوان «دشمنت را بشناس» منتشر شده که در آن، یهودیان «بیرحم»، «اشغالگر» و «خشونتطلب» توصیف شدهاند و اسرائیل به «دولت اشغالگر» با سیاست «کشتار کودکان» تشبیه شده است. در همین ویدیو، مسلمانان میانهرو نیز «ناپاک» خوانده شدهاند.
تلگراف میافزاید برخی پستهای دیگر موسسه اهلبیت نیز بهصراحت به تجلیل از شهادت، دفاع از حملات حماس در ۷ اکتبر بهعنوان «اقدامی مشروع در برابر اشغالگری» پرداختهاند و در عین حال هیچ اشارهای به حملات علیه غیرنظامیان نکردهاند.
همچنین این موسسه با مقایسه غزه با اردوگاههای مرگ نازیها، اسرائیل را به نسلکشی و آپارتاید متهم کرده است.
لرد والنی، مشاور پیشین دولت بریتانیا در امور مقابله با افراطگرایی، در گفتوگو با تلگراف هشدار داده: «نباید اجازه داد پروپاگاندای رژیم تئوکراتیک ایران به کودکان در بریتانیا منتقل شود.» او همچنین خواستار اقدام فوری نهادهای محلی برای توقف این کمپ شده است.
رابرت جنریک، وزیر دادگستری در سایه، نیز به تلگراف گفت: «نباید به کودکان اجازه داد در کمپهایی حضور یابند که طرفداران جمهوری اسلامی اداره میکنند.»
در پی افزایش فشارها، شورای منطقهای برنت اعلام کرده بررسی مستقلی درباره فعالیتهای موسسه «موسسه اهلبیت» آغاز کرده و در حال هماهنگی با نهادهای مرتبط است. شورای شهرستان هرتفوردشایر نیز اعلام کرده در حال بررسی ابعاد امنیتی و حفاظتی کمپ ولایت است.
در اردوی تابستانی ولایت که هر ساله با هزینه ۱۸۰ پوند برای هر کودک برگزار میشود، هر ساله شماری هم آخوند و مبلغ مذهبی شرکت میکنند. یکی از این آخوندها، حسن علی الطریکی است.
الطریکی در گفتوگویی که یک سال پیش در یوتیوب منتشر شد، گفته بود «آزار یهودیان در آلمان و کشورهای اروپایی در آن زمان {نیمه اول قرن بیستم} موجه بوده است»؛ اظهاراتی که نگرانیها را درباره محتوای آموزشها این کمپ دوچندان کرده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که کمیته اطلاعات و امنیت پارلمان بریتانیا نیز در هفته گذشته هشدار داده بود که تهدیدهای فیزیکی جمهوری اسلامی علیه یهودیان و مخالفان ایرانی در بریتانیا اکنون با تهدید روسیه برابری میکند.
گاردین شنبه ۲۱ تیر ماه در گزارشی نوشت هدف ماسک از راهاندازی «حزب آمریکا»، شکستن انحصار دو حزب اصلی و تاثیرگذاری بر آینده سیاسی ایالات متحده است.
ماسک از احتمال حمایت از چند نامزد انتخاباتی سخن گفته و اعلام کرده این حزب ممکن است برای دو تا سه کرسی سنای آمریکا و حداکثر ۱۰ حوزه مجلس نمایندگان، نامزد معرفی کند.
او معتقد است در شرایط فعلی که توازن قدرت میان دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در کنگره بسیار شکننده است، تصاحب همین تعداد محدود کرسی میتواند نقش تعیینکنندهای در تصویب یا رد قوانین جنجالی ایفا کند.
اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا ماسک میتواند «حزب آمریکا» را به مسیر موفقیت سیاسی هدایت کند؟
برنارد تاماس، استاد علوم سیاسی در دانشگاه ایالتی والدوستا و نویسنده کتاب «مرگ و تولد دوباره احزاب سوم در آمریکا»، با دیده تردید به حزب ماسک مینگرد.
تاماس در همین رابطه به گاردین گفت: «در فضای فعلی سیاست آمریکا، هیچ نشانهای دیده نمیشود که یک حزب سوم بتواند وارد کنگره شود و واقعا بر دولت تاثیر بگذارد.»
او افزود: «موضوع فقط پول نیست که دموکراتها و جمهوریخواهان در اختیار دارند. آنها همه منابع را دارند: پول، ساختاری که ۱۵۰ سال قدمت دارد، همه سیاستمداران حرفهای، همه مشاوران کارکشته و همه شرکتهای تبلیغاتی بزرگ که برایشان کار میکنند.»
«حزب آمریکا»، بدون مانیفست، بدون بیانیه
گاردین در ادامه گزارش خود نوشت ایده تاسیس «حزب آمریکا» ظاهرا ظرف چند هفته و پس از درگیری مشهور ماسک و ترامپ شکل گرفت، اما همانند بسیاری از طرحهایی که از سر «خشم و کینه» خلق میشوند، به نظر میرسد برخی جنبههای آن بهدرستی بررسی و برنامهریزی نشدهاند.
برای مثال، دامنه اینترنتی Americaparty.com پیشتر به نام شخص دیگری ثبت شده و حالا ظاهرا مالک آن قصد دارد این دامنه را به قیمت ۶.۹ میلیون دلار به فروش برساند.
همچنین در شبکه اجتماعی ایکس که ماسک مالک آن است، نام کاربری AmericaParty از قبل گرفته شده و به همین دلیل، حزب جدید بهناچار نام AmericaPartyX را برای حساب خود برگزیده است.
«حزب آمریکا» هنوز چارچوب فکری یا برنامه سیاسی مشخصی ندارد. بهجز انتقاد از جمهوریخواهان بهدلیل افزایش بدهی ملی، اهداف و مواضع این حزب بهروشنی تعریف نشده و ماسک نیز درباره قوانین مورد مناقشهای که قصد مقابله با آنها را دارد، توضیحی ارائه نداده است.
این حزب تاکنون نه بیانیه رسمی داشته و نه مانیفستی منتشر کرده است.
گاردین افزود در عمل، احزاب سوم بهندرت توانستهاند موفقیتی مشابه آنچه ماسک در سر دارد، به دست آورند. با این حال، نقش آنها بیشتر در جلب توجه عمومی به موضوعات خاص و تحت فشار قرار دادن دو حزب اصلی برای اقدام در این زمینههاست.
تامس در همین رابطه گفت: «احزاب تاثیرگذار الزاما به پیروزی در انتخابات نیازی ندارند. ماموریت احزاب سوم ایجاد اختلال در نظم موجود است؛ باید مثل زنبور نیش بزنند و درد ایجاد کنند.»
حزب «فوروارد»، یک نمونه ناکام
گاردین نوشت احزاب سومی که تمرکزشان بر پیروزی در انتخابات و ورود به نهادهای قانونگذاری بوده، در مقایسه با احزابی که ایجاد اختلال و فشار بر جریانهای اصلی سیاسی را بهعنوان هدف خود برگزیدهاند، موفقیت کمتری به دست آوردهاند.
برای نمونه، حزب «فوروارد» که در سال ۲۰۲۲ به دست اندرو یانگ، نامزد سابق دموکراتها در انتخابات ریاستجمهوری، با شعار «نه چپ، نه راست، بلکه رو به جلو» تاسیس شد، این روزها حضور چشمگیری در عرصه سیاسی آمریکا ندارد.
اگرچه این حزب همچنان در شبکههای اجتماعی فعال است، اما میزان تاثیرگذاریاش بسیار محدود شده؛ بهطوری که یکی از پستهای اخیرش در اینستاگرام برای روز استقلال آمریکا تنها حدود ۴۰ لایک دریافت کرد.
رهبران حزب فوروارد در ابتدای راه اعلام کرده بودند جمهوریخواهان و دموکراتها «بیش از حد افراطی» شدهاند و حزب جدیدشان از آن رو که ساختاری متفاوت دارد، در چارچوب مرسوم چپ و راست نمیگنجد.
اما نداشتن موضعگیری ایدئولوژیک مشخص پیام چندان جذابی برای رایدهندگان به شمار نمیرود.
عدم محبوبیت ماسک در آمریکا
باوجود حمایت گسترده افکار عمومی از ایده شکلگیری یک حزب سوم در آمریکا که بارها در نظرسنجیها نیز به تایید رسیده، هنوز مشخص نیست این حزب چه تشکیلاتی خواهد داشت و چه مسیری را طی خواهد کرد.
حتی در نظرسنجی ماسک در شبکههای اجتماعی، تنها ۶۵ درصد مشارکتکنندگان از طرح تاسیس یک حزب جدید حمایت کردند و ۳۴ درصد با آن مخالف بودند. یک نظرسنجی دیگر در اواسط تیرماه نشان داد تنها ۱۴ درصد رایدهندگان «قطعا» حاضرند از این حزب حمایت کنند و ۲۶ درصد نیز گزینه «احتمالا» را برگزیدند.
حزب «آمریکا» از همان آغاز با مشکلاتی روبهرو شده است. ماسک در حال مشورت با چهرههایی جنجالی از جمله کرتیس یاروین است؛ وبلاگنویس راستگرای دنیای فناوری که معتقد است دموکراسی آمریکایی به پایان راه رسیده و کشور باید زیر نظر یک مدیرعامل اقتدارگرا اداره شود.
اما مشکل اصلی این حزب به خود ماسک برمیگردد: بسیاری از مردم او را دوست ندارند. بر اساس یافتههای یک نظرسنجی که هفته گذشته انجام شده، ۶۰ درصد آمریکاییها نسبت به ماسک دیدگاه منفی دارند، در حالی که تنها ۳۲ درصد با رویکردی مثبت به او مینگرند.
ماسک در آغاز راهاندازی حزب جدید خود گفت: «ایالات متحده باید یک حزب سوم داشته باشد.» اما اکنون این پرسش مطرح است که آیا افکار عمومی آمریکا از چنین حزبی تحت رهبری ماسک استقبال خواهد کرد؟
یک مقام آگاه شنبه ۲۱ تیر به رسانههای عبری گفت بر اساس این پیشنهاد، اسرائیل و حماس قرار بود در چارچوب اهداف اعلامشده اسرائیل از عملیات نظامیاش، درباره پایان جنگ نیز گفتوگو کنند.
به گفته او، اسرائیل در مذاکراتی که در دوحه برگزار شد «انعطاف نشان داد»، اما حماس با اتخاذ مواضعی، مانع پیشرفت گفتوگوها شد و روند مذاکرات را متوقف کرد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع آگاه فلسطینی و اسرائیلی گزارش داد مذاکرات برای دستیابی به آتشبس در غزه به دلیل اختلاف بر سر میزان عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از این منطقه، با مانع روبهرو شده است.
با این حال، به گفته این منابع، مذاکرات غیرمستقیم بر سر طرح آمریکا برای آتشبس ۶۰ روزه همچنان ادامه خواهد داشت.
اختلاف بر سر خروج نظامی اسرائیل از غزه
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد مذاکرات دوحه به دلیل اختلاف بر سر ماهیت خروج کامل یا بازآرایی نیروهای ارتش اسرائیل در غزه پس از توافق، به بنبست رسیده است.
این شبکه به نقل از یک مقام خارجی مطلع نوشت حماس طرح قبلی اسرائیل را برای استقرار نیروهای ارتش رد کرده است.
به گفته این مقام، اسرائیل قصد دارد در صورت دستیابی به توافق آتشبس، یکشنبه ۲۲ تیر نقشههای جدیدی برای محل استقرار مجدد نیروهای ارتش در کریدور موراغ و پیرامون نوار غزه ارائه کند.
شبکه العربیه نیز ۲۱ تیر با تایید این خبر، به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد میانجیهای قطری و مصری انتظار دارند طرف اسرائیلی اصلاحاتی در نقشه خروج نیروهایش از نوار غزه اعمال کند.
این منبع گفت میانجیها در انتظار نسخه اصلاحشدهای از نقشههای عقبنشینی ارتش اسرائیل هستند.
یک منبع فلسطینی مطلع به خبرگزاری فرانسه گفت اسرائیل در نقشهای که ۲۰ تیر در مذاکرات ارائه داد، پیشنهاد کرد حدود ۴۰ درصد از مساحت نوار غزه همچنان تحت کنترل نظامی این کشور باقی بماند.
منبع فلسطینی دیگری به رویترز گفت حماس نقشههای پیشنهادی اسرائیل برای عقبنشینی را رد کرده، چرا که در آنها همه مناطق جنوبی رفح و بخشهایی از شمال و شرق همچنان تحت کنترل اسرائیل باقی میماند.
دو منبع اسرائیلی به این خبرگزاری گفتند حماس خواهان بازگشت نیروهای اسرائیلی به خطوطی است که در آتشبس قبلی، پیش از حمله مجدد اسرائیل در ماه مارس، برقرار بود.
پیشتر منابع فلسطینی به العربیه گفتند رسیدگی به موضوع عقبنشینی اسرائیل از محور صلاحالدین (فیلادلفی) تا زمان سفر آتی استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، به دوحه به تعویق افتاده است.
دیگر موارد اختلاف
پیشتر اعلام شده بود مذاکرات غیرمستقیم شنبه بر موضوعاتی چون وضعیت گروگانها و سازوکارهای ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه متمرکز است.
یک منبع فلسطینی به رویترز گفت مسائل مربوط به کمکرسانی و تضمین پایان جنگ، از دیگر موانع پیشرفت مذاکرات است؛ موضوعاتی که به گفته او، با مداخله بیشتر آمریکا ممکن است حل شود.
حماس از ابتدا تاکید داشته که تنها در صورت توافق بر سر پایان جنگ، گروگانهای باقیمانده را آزاد خواهد کرد.
در مقابل، اسرائیل گفته تنها پس از آزادی همه گروگانها و نابودی کامل ساختار نظامی و اداری حماس در غزه، به جنگ پایان خواهد داد.
هیاتهایی از اسرائیل و حماس از حدود یک هفته پیش در قطر بهسر میبرند تا درباره توافقی مذاکره کنند که شامل آزادی تدریجی گروگانها، عقبنشینی نیروهای اسرائیلی و آغاز گفتوگو برای پایان جنگ است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، که در روزهای اخیر میزبان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بود گفت امیدوار است بهزودی توافقی حاصل شود، اما منابع اسرائیلی و فلسطینی میگویند مسائل مهمی هنوز حلنشده باقی ماندهاند.
اسکاینیوز شنبه ۲۱ تیر گزارش داد تمامی امضاکنندگان این نامه از اعضای حزب کارگر هستند.
آنها هشدار دادند در صورتی که کشور فلسطین به رسمیت شناخته نشود، این موضوع سبب تضعیف «سیاست ما» در حمایت «از راهحل دوکشوری» میشود و «این تصور را به وجود میآوریم که وضعیت کنونی میتواند ادامه یابد و شاهد محو تدریجی و الحاق عملی سرزمین فلسطینی [به اسرائیل] باشیم.»
این ۵۹ نماینده در نامه خود پنج خواسته مشخص را از دولت بریتانیا مطرح کردند که از آن جمله میتوان به ادامه حمایت از آژانس امدادرسانی و کاریابی آوارگان فلسطینی سازمان ملل (آنروا)، تلاش برای آزادی گروگانهای در بند حماس و به رسمیت شناختن کشور فلسطین اشاره کرد.
آنها همچنین خواستار ازسرگیری کامل و بدون مانع ارسال کمکهای بشردوستانه به نوار غزه و بازنگری و اعمال محدودیت در روابط تجاری و مالی با شهرکهای غیرقانونی اسرائیلی در کرانه باختری رود اردن شدند.
پیشتر در ۱۹ تیر، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در یک نشست خبری مشترک با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به موضوع تشکیل کشور مستقل فلسطین پرداخت.
مکرون در این نشست گفت: «امروز همکاری برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین و آغاز این پویش سیاسی، تنها مسیر دستیابی به صلح است.»
پیشتر نیز در چهارم خرداد، دولت مالت از تصمیم خود برای به رسمیت شناختن فلسطین خبر داد. اسپانیا، نروژ، ایرلند و اسلوونی نیز سال گذشته دست به چنین اقدامی زده بودند.
انتقاد از طرح ساخت «شهر بشردوستانه» در رفح
۵۹ نماینده پارلمان بریتانیا در ادامه نامه خود از اظهارات اخیر یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، در خصوص ساخت یک «شهر بشردوستانه» برای اسکان آوارگان فلسطینی در جنوب نوار غزه انتقاد کردند و آن را تلاشی برای «پاکسازی قومی» در این باریکه خواندند.
آنها به نقل از مایکل سفارد، وکیل برجسته حقوق بشر اسرائیلی، نوشتند اظهارات کاتز «طرحی عملیاتی برای ارتکاب جنایت علیه بشریت» است که در نهایت، با هدف آماده کردن شرایط برای «اخراج» فلسطینیان از نوار غزه دنبال میشود.
کاتز ۱۶ تیر اعلام کرد به ارتش و وزارت دفاع اسرائیل دستور داده است طرحی را برای ایجاد یک «شهر بشردوستانه» بر ویرانههای رفح تهیه و اجرا کنند.
در مراحل ابتدایی این طرح، ۶۰۰ هزار آواره فلسطینی در این منطقه اسکان داده خواهند شد، اما اجازه خروج از آن را نخواهند داشت.
روزنامه گاردین نوشت این دومین بار در هفتههای اخیر است که نمایندگان حزب کارگر در نامهای از دولت بریتانیا خواستهاند کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد. با این حال، این نخستین بار است که امضاکنندگان چنین درخواستی نام خود را بهصورت علنی منتشر کردهاند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، ۱۷ تیر در دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در کاخ سفید اعلام کرد طرح جابهجایی فلسطینیان از غزه با پیشرفتهایی همراه شده و آمریکا و اسرائیل در حال همکاری با کشورهایی هستند که از ساختن «آیندهای بهتر» برای فلسطینیان استقبال میکنند.
ترامپ شنبه ۲۱ تیر نامههایی جداگانه خطاب به اورسولا فون درلاین، رییس کمیسیون اروپا، و کلودیا شینباوم، رییسجمهوری مکزیک، در شبکه اجتماعی تروثسوشال منتشر و تعرفههای جدید علیه آنان را اعلام کرد.
اتحادیه اروپا و مکزیک از بزرگترین شرکای تجاری آمریکا محسوب میشوند.
رییسجمهوری آمریکا در نامهاش به اتحادیه اروپا خواستار حذف کامل تعرفههای اروپایی شد که به نظر میرسد پیششرط هرگونه توافق آتی باشد.
او در این نامه نوشت: «اتحادیه اروپا با هدف کاهش کسری بزرگ تجاری، باید دسترسی کامل و آزاد به بازار را برای آمریکا، بدون دریافت هیچ تعرفهای، فراهم کند.»
ترامپ همچنین افزود: «سالها فرصت داشتیم درباره روابط تجاریمان با اتحادیه اروپا گفتوگو کنیم و اکنون به این نتیجه رسیدهایم که باید از این کسریهای تجاری بلندمدت، عظیم و مزمن، که در نتیجه سیاستهای تعرفهای، غیرتعرفهای و موانع تجاری شما ایجاد شده، فاصله بگیریم. متاسفانه، رابطه ما متقابل نبوده است.»
اعمال تعرفهای بالاتر از سطح مورد انتظار، امید اتحادیه اروپا برای کاهش تنشها و دستیابی به توافق تجاری را بهشدت تضعیف کرده است.
این تعرفهها میتواند آتش یک جنگ تجاری را بهویژه در مورد کالاهایی با حاشیه سود پایین شعلهور کند.
ترامپ در نامهای به شینباوم نیز نوشت: «مکزیک به من در تامین امنیت مرزها کمک کرده، اما آنچه انجام داده، کافی نیست. مکزیک هنوز نتوانسته کارتلهایی را متوقف کند که تلاش دارند سراسر آمریکای شمالی را به زمینبازی قاچاق مواد مخدر تبدیل کنند.»
مکزیک بیش از ۸۰ درصد کل صادرات خود را به آمریکا ارسال میکند و تجارت آزاد با همسایه شمالیاش باعث شده در سال ۲۰۲۳ از چین پیشی بگیرد و به بزرگترین شریک تجاری ایالات متحده تبدیل شود.
با اینحال تعرفه ۳۵ درصدی کانادا در مقایسه با مکزیک بالاتر است.
رویترز با استناد به دادههای دولتی نوشت میزان کشفشده این ماده مخدر در مرز مکزیک بهمراتب بیشتر از مرز کانادا بوده است.
تعرفه علیه سایر کشورها
ترامپ در هفته گذشته نامههای مشابهی به ۲۳ شریک تجاری دیگر آمریکا از جمله کانادا، ژاپن و برزیل ارسال کرد.
رییسجمهوری آمریکا در این نامهها تعرفههایی کلی بین ۲۰ تا ۵۰ درصد وضع کرده است که شامل تعرفه ۵۰ درصدی بر واردات مس میشود.
ضربالاجل ۱۰ مرداد به کشورهایی که هدف این نامهها قرار گرفتهاند، فرصت میدهد تا از طریق مذاکره، به توافقهایی تجاری دست یابند که بتواند از شدت تعرفههای تهدیدشده بکاهد.
اعمال این تعرفهها بر اتحادیه اروپا شوک بزرگی برای پایتختهای اروپایی بود؛ چرا که کمیسیون اروپا و جیمیسون گرِیر، نماینده تجاری آمریکا، ماهها مشغول تدوین توافقی بودند که تصور میرفت برای هر دو طرف قابلقبول است.
این توافق که ۱۸ تیر بهصورت اصولی روی میز ترامپ قرار گرفت شامل تعرفه ۱۰ درصدی میشد که حتی در آن سطح نیز از سوی اتحادیه اروپا «دردناک» توصیف شده بود.
اتحادیه اروپا طی روزهای گذشته و در پی گسترش جنگ تعرفهای ترامپ، در انتظار دریافت نامهای از سوی او بود که در آن تعرفههای برنامهریزیشده علیه بزرگترین شریک تجاری و سرمایهگذاری آمریکا توضیح داده شده باشد.
اتحادیه اروپا در ابتدا امیدوار بود به توافقی جامع دست یابد که شامل تعرفه صفر در برابر تعرفه صفر برای کالاهای صنعتی باشد، اما ماهها مذاکره دشوار این تصور را ایجاد کرده که در نهایت احتمالا باید به یک توافق موقت بسنده کند و امید داشته باشد که بعدها بتوان به توافقی بهتر رسید.
این بلوک ۲۷ کشوری اکنون تحت فشارهای متناقضی قرار دارد: آلمان، بهعنوان قدرت صنعتی اتحادیه، خواستار توافقی سریع برای حفاظت از صنایع خود شده است، در حالیکه کشورهایی مانند فرانسه گفتهاند مذاکرهکنندگان اتحادیه نباید زیر بار توافقی یکجانبه و به نفع آمریکا بروند.
واکنشها به مهلت ترامپ
شینباوم در واکنش اعلام کرد مطمئن است پیش از پایان ضربالاجل، میتواند با آمریکا به توافق برسد. او گفت: «حاکمیت ملی مکزیک هرگز قابل مذاکره نیست.»
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اکنون بیش از هر زمان دیگری این مسئولیت بر عهده کمیسیون اروپاست که عزم اتحادیه را برای دفاع قاطعانه از منافع اروپا نشان دهد.»
او همچنین خواستار تسریع در آمادهسازی تدابیر تلافیجویانه از جمله استفاده از «سازوکار ضداجبار» اتحادیه اروپا شد.
این سازوکار دامنه گستردهای برای اقدام دارد و میتواند شامل محدود کردن دسترسی شرکتهای کشور ثالث به مناقصات عمومی اتحادیه، و همچنین اقداماتی در حوزه تجارت خدمات یا سرمایهگذاری باشد.
اتحادیه اروپا امیدوار بود بتواند با آمریکا یک توافق تجاری جامع برای بلوک خود منعقد کند.
سه مقام اتحادیه اروپا ۲۱ تیر به خبرگزاری رویترز گفتند تهدیدهای ترامپ بیشتر یک تاکتیک مذاکرهای است.
اتحادیه اروپا پیش از اعلام رسمی ترامپ از تصمیم او درباره افزایش تعرفهها مطلع شده بود.
فون درلاین در واکنش گفت تعرفههای ۳۰ درصدی «زنجیرههای تامین حیاتی فراآتلانتیک را مختل خواهد کرد و به ضرر کسبوکارها، مصرفکنندگان و بیماران در هر دو سوی اقیانوس اطلس خواهد بود.»
او تاکید کرد اتحادیه اروپا یکی از بازترین مناطق تجاری در جهان است و همچنان برای رسیدن به توافق تجاری و قانع کردن ترامپ به عقبشنینی از تصمیمش، تلاش خواهد کرد.
این مقام اتحادیه اروپا در عینحال افزود: «در صورت لزوم، تمام اقدامات لازم را برای حفاظت از منافع اتحادیه انجام خواهد داد؛ از جمله اعمال اقدامات تلافیجویانه متناسب.»
نخستوزیر هلند نیز در واکنش، تعرفههای اعلامشده آمریکا بر کالاهای اتحادیه اروپا را نگرانکننده خواند.
جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، نیز خواستار «حسن نیت برای رسیدن به توافقی عادلانه شد که بتواند کل غرب را تقویت کند.»
او آغاز یک جنگ تجاری میان دو سوی اقیانوس اطلس را بیمعنا خواند و همچنین هشدار داد دو طرف باید از «دوقطبیسازی» پرهیز کنند.
وزرای تجارت اتحادیه اروپا دوشنبه ۲۳ تیر در نشستی از پیش برنامهریزیشده گرد هم میآیند و تحت فشار برخی کشورها خواهند بود که واکنشی قاطع نشان دهند.
این واکنشها شامل فعالسازی بسته اقدامات تلافیجویانه به ارزش ۲۱ میلیارد یورو میشود که اجرای آن تا نیمهشب همان روز به تعویق افتاده بود.
موج جدید فرمانهای تعرفهای ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید، ماهانه دهها میلیارد دلار درآمد جدید برای دولت آمریکا به همراه داشته است.
بر اساس دادههای وزارت خزانهداری آمریکا که ۲۰ تیر منتشر شد، درآمد ناشی از تعرفههای گمرکی آمریکا در سال مالی فدرال تا ماه ژوئن از مرز ۱۰۰ میلیارد دلار عبور کرده است.
