در پی اقدام جمهوری اسلامی برای لغو الزام همکاری با آژانس بیالمللی انرژی اتمی، آمریکا آن را غیر قابل قبول توصیف کرد. اسرائیل، از کشورهای امضاکننده برجام خواست تا مکانیسم ماشه برای بازگشت فوری تحریمها را فعال کنند و سخنگوی آلمان گفت ایران در حال مخابره پیامی فاجعهبار است.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا چهارشنبه ۱۱ تیر در نشست خبری روزانه گفت: «این اقدام غیرقابل قبول است و ایران باید بدون تاخیر بیشتر، همکاری کامل با آژانس را از سر بگیرد.»
ژاننوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه نیز در مصاحبه با لوموند هشدار داد در صورت عدم همکاری جمهوری اسلامی برای محدودسازی برنامه هستهایاش، سه کشور اروپایی آمادهاند مکانیسم ماشه را فعال کنند.
بارو تاکید کرد فرانسه، آلمان و بریتانیا برای حل بحران جمهوری اسلامی، از اهرم بسیار قدرتمندی برخوردارند.
او افزود: «تنها با ارسال یک نامه رسمی، میتوانیم تحریم جهانی تسلیحات، تجهیزات هستهای، بانکها و بیمهها علیه ایران را که ۱۰ سال پیش لغو شده بود، بازگردانیم.»
همزمان مارتین گیزه، سخنگوی وزارت امور خارجه آلمان گفت که ابلاغ این قانون از سوی دولت ایران، پیام فاجعهباری را مخابره میکند.
مقامهای جمهوری اسلامی هشدار دادهاند که فعال شدن این مکانیسم میتواند به خروج ایران از پیمان عدم گسترش سلاحهای هستهای منجر شود. اسرائیل که بهطور گسترده گمان میرود دارای سلاح هستهای باشد، عضو این پیمان نیست.
لغو الزام همکاری با آژانس
مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، چهارشنبه قانون «الزام دولت به تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی» را برای اجرا ابلاغ کرد.
یک روز پس از آتشبس، نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اکثریت آرا به تعلیق همکاری با این نهاد مستقر در وین رای دادند، قانونی که بلافاصله از سوی شورای نگهبان نیز تایید شد.
رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که هدف این قانون، «حمایت کامل از حقوق ذاتی جمهوری اسلامی ایران» ذیل پیمان عدم گسترش سلاحهای هستهای، بهویژه در زمینه غنیسازی اورانیوم است.
در حالی که بازرسان آژانس تاکنون به سایتهای اعلامشده هستهای ایران دسترسی داشتهاند، وضعیت فعلی این بازرسیها در پی تعلیق همکاری نامشخص است.
بازرسان در ایران اما بدون اجازه فعالیت
امیر سعید ایروانی، سفیر جمهوری اسلامی در سازمان ملل، یکشنبه گفت که فعالیت بازرسان متوقف شده اما هیچ تهدیدی علیه آنان یا رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، مطرح نشده است.
او گفت: «بازرسان در ایران هستند و در امنیت بهسر میبرند، اما فعالیت آنها متوقف شده و اجازه دسترسی به سایتها را ندارند.»
خبرگزاری ایسنا به نقل از علیرضا سلیمی، عضو مجلس، گزارش داد که از این پس برای ورود بازرسان به سایتهای هستهای، تایید شورای عالی امنیت ملی لازم است.
خبرگزاری مهر نیز به نقل از حمیدرضا حاجی بابایی نوشت که ایران اجازه استفاده از دوربینهای آژانس در تاسیسات هستهای را نیز متوقف خواهد کرد، اگرچه مشخص نیست که این اقدام در قانون جدید الزامآور باشد.
