بحران تابستان در ایران؛ آلودگی هوای خوزستان به عدد خطرناک ۵۰۰ رسید
همزمان با ادامه موج گرمای بیسابقه در جنوب و مرکز ایران، گزارشها از آلودگی شدید هوا در تهران حکایت دارد. هوای چند شهر خوزستان نیز به وضعیت «خطرناک» و عدد بحرانی ۵۰۰ رسیده است.
همزمان با ادامه موج گرمای بیسابقه در جنوب و مرکز ایران، گزارشها از آلودگی شدید هوا در تهران حکایت دارد. هوای چند شهر خوزستان نیز به وضعیت «خطرناک» و عدد بحرانی ۵۰۰ رسیده است.
شرکت کنترل کیفیت هوای تهران چهارشنبه ۱۱ تیر اعلام کرد شاخص آلودگی هوای پایتخت به عدد ۱۶۷ رسیده و در وضعیت «قرمز» و ناسالم برای تمام افراد جامعه قرار دارد.
این شرکت همچنین گزارش داد طی ۲۴ ساعت گذشته، میانگین شاخص آلودگی در تهران روی عدد ۱۴۲ و خطرناک برای گروههای حساس از جمله سالمندان، کودکان و بیماران قلبی-ریوی بود.
هوای ناسالم با رنگ قرمز، بسیار ناسالم با رنگ بنفش و وضعیت خطرناک با رنگ قهوهای معرفی میشود.
سامانه پایش کیفی هوای کشور اعلام کرد هوای ۱۴ شهر خوزستان نیز آلوده است.
در میان این شهرها، وضعیت هوای حمیدیه و ماهشهر به شاخص ۵۰۰ و سقف تعیینشده برای تقسیمبندی شاخص کیفیت هوا (AQI) رسیده است.
در برخی ایستگاههای اهواز نیز شاخص آلودگی تا ۵۰۰ ثبت شده و اداره محیط زیست خوزستان تایید کرده است هوای سه شهر این استان در وضعیت قهوهای و «خطرناک» قرار دارد.
ایستگاه سوسنگرد هم با شاخص آلودگی ۳۹۵ در وضعیتی مشابه قرار دارد.
در این وضعیت، کودکان، سالمندان و بیماران با خطر بروز مشکلات جدی مانند حمله قلبی، آسم شدید یا آسیب ریوی مواجهاند.
قرار گرفتن در معرض این سطح از آلودگی میتواند اثرات طولانیمدتی مانند آسیب به ریهها یا افزایش خطر بیماریهای مزمن به دنبال داشته باشد.
هوای هیچ شهری از استان خوزستان در روز جاری سالم و پاک گزارش نشده است.
معاون دانشگاه علوم پزشکی اهواز خبر داد به دنبال آلودگی هوا بیش از هزار و ۲۰۰ بیمار قلبی و تنفسی به مراکز درمانی مراجعه کردهاند.
آلودگی هوا در شهرهای بزرگ ایران طی سالهای گذشته به یک بحران تبدیل شده است.
سمیه رفیعی، رییس کمیته محیط زیست مجلس شورای اسلامی، مهر سال گذشته اعلام کرد در سال ۱۴۰۲ در ایران ۳۰ هزار نفر به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست دادهاند.
افزایش دمای هوا و هشدار قطع برق در مناطق گرمسیری
در کنار بحران آلودگی، گرمای شدید در جنوب ایران باعث آزار و زحمت شهروندان شده است.
دمای هوای منطقه شبانکاره در استان بوشهر به ۵۰ درجه سانتیگراد رسیده و در بسیاری از شهرهای این استان نیز دمای بالای ۴۷ درجه ثبت شده است.
همزمان سازمان هواشناسی نسبت به تداوم گردوغبار، کاهش کیفیت هوا و افزایش دما در ۱۷ استان کشور هشدار داده است.
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل توانیر، با اشاره به احتمال افزایش مصرف برق تا ۷۷ هزار مگاوات، از مردم خواست برای جلوگیری از خاموشی، مصرف برق را مدیریت کنند.
او هشدار داد احتمال بروز اختلال جدی در شبکه برق وجود دارد.
کارشناسان میگویند تداوم خشکسالی، گسترش کانونهای گردوغبار و گرمای شدید، تابستانی بحرانی را برای ایران رقم خواهد زد.
او به همراه امیر جدیدی، لیلی رشیدی، سیروس ضابطیان، علی ملاقلیپور و پیمان شادمانفر، از عوامل و بازیگران فیلم «بیداد» هستند.
عوامل فیلم با اتهامهایی از قبیل «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، «تهیه محتوای مبتذل» و «ترغیب و تشویق به اعمال منافی عفت از طریق فضای مجازی» محکوم شدهاند.
بیرقی، با انتشار تصویر کیفرخواستش در شبکههای اجتماعی، از صدور حکم چهار سال و سه ماه زندان برای خود خبر داد.
او در توضیح کوتاهی درباره این حکم نوشت: «برای اینکه بازتولید دروغ نکردم، همین.»
بر اساس تصویر منتشرشده، اتهامات این فیلمساز شامل «شروع به تشویق مردم به فساد» و «تهیه محتوای مبتذل» عنوان شده است.
به گفته بیرقی، این حکم هنوز نهایی نشده و امکان اعتراض به آن وجود دارد.
بر اساس گزارش نشریه وِرایتی، فیلم «بیداد» برای نخستینبار در جشنواره بینالمللی فیلم کارلوویواری در جمهوری چک به نمایش درخواهد آمد.
به نوشته ورایتی، با توجه به محتوای انتقادی فیلم و خطرهای امنیتی برای سازندگان، نام «بیداد» تا زمان خروج امن عوامل تولید آن از ایران، مخفی نگه داشته شده بود.
سرکوب سینماگران مستقل در ایران پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی» شدت گرفته است.
در اعتراض به این سرکوب، جعفر پناهی، فیلمساز معترض و زندانی سیاسی پیشین، در جشنواره کن از زندانیان سیاسی، معترضان جنبش «زن، زندگی، آزادی» و هنرمندانی یاد کرد که تحت فشار جمهوری اسلامی قرار دارند.
پناهی که شامگاه ۳۰ اردیبهشت همراه با شماری از بازیگران و عوامل فیلمش، «یک تصادف ساده»، برای نمایش آن وارد جشنواره کن شد، در یک سخنرانی کوتاه با اشاره به «حس عجیب» خود گفت: «وقتی آزاد شدم، از در زندان بیرون آمدم، برگشتم پشت سرم را نگاه کردم و دیوار بلندی را دیدم ... نمیدانستم خوشحال باشم یا ناراحت، چون پشت آن دیوار، دوستان عزیز و زندانیانی هنوز حضور داشتند. با خودم گفتم من اینجا چه کار میکنم؟ الان دوباره آن حس سراغم آمده است.»
در نمونهای دیگر از سرکوبها، فاطمه (سیمین) معتمدآریا، بازیگر سرشناس سینما و تئاتر ایران، اوایل اسفند ۱۴۰۳ خبر داد پس از بارها دادگاهی شدن، از یک سال پیش از آن زمان ایران را ترک کرده و ساکن فرانسه شده است.
معتمدآریا گفت که پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، ۲۲ بار در ایران دادگاهی و پاسپورتش ضبط شد. به همین دلیل نمایشی با بازی او نتوانست در جشنواره وینر فستووخن اتریش شرکت کند و اجرایش تعطیل شد.
۱۹ شهریور ۱۴۰۳، رسول صدرعاملی، سخنگوی خانه سینما، از باز بودن پرونده قضایی برای ۳۰۰ سینماگر بهدلیل حمایت از اعتراضات سراسری خبر داد.
محمد رسولاف، کارگردان سرشناس سینما نیز اواخر اردیبهشت ۱۴۰۳ از خروجش از ایران به علت فشارهای امنیتی خبر داد و نوشت هفت سال پیش برای چندمین بار پاسپورتش را از او گرفتند و گفتند حق داشتن پاسپورت ندارد.
رسولاف با انتشار متنی در شبکه اجتماعی اینستاگرام، فشار نهادهای امنیتی حکومت ایران به خود در طول سالیان اخیر را تشریح کرد و افزود دوستان، آشنایان و افرادی به او کمک کردهاند تا از ایران خارج شود.
پیش از این نیز ایراناینترنشنال گزارش داده بود به دلیل تلاش حکومت ایران برای جلوگیری از خروج سرمایهها، چند صرافی از صبح دوشنبه ۹ تیر دچار اختلال فنی شدند.
بر اساس این گزارش، در روزهای گذشته و پس از حمله سایبری به بانکهای سپه و پاسارگاد، حجم قابل توجهی از سرمایه بهدلیل بیاعتمادی عمومی به نظام بانکی، از طریق صرافیها به خارج انتقال داده شده است.
سهشنبه ۱۰ تیر، سقوط بازار سهام ایران در چهارمین روز بازگشایی پس از برقراری آتشبس میان جمهوری اسلامی و اسرائیل ادامه یافت. همزمان، قیمت دلار و سکه طلا نیز در بازار آزاد افزایش یافت.
بازارهای آزاد ارز و طلا در جریان جنگ ۱۲ روزه فعالیتی نداشتند که پس از پایان درگیریها به روند افزایشی خود بازگشتند.
با پایان معاملات ۱۰ تیر، شاخص کل بورس با ریزش ۵۷ هزار واحدی مواجه شد و به دو میلیون و ۷۳۱ هزار واحد رسید.
شاخص هموزن نیز ۹ هزار و ۳۷۲ واحد ریزش کرد.
در این روز شش هزار و ۴۷۸ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد.
این فرار کمسابقه سرمایه، نشانه نبود اطمینان سرمایهگذاران خرد نسبت به آینده بازار سهام ایران است.
بورس تهران پیش از این و در نخستین روز بازگشایی پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی، هفتم تیر با سقوطی سنگین آغاز به کار کرد.
در این روز بیش از ۹۹ درصد نمادها سقوط کردند و در پایان معاملات شنبه هفتم تیر، صف فروش یا همان فرار از بازار سرمایه ایران به بیش از ۳۵ هزار میلیارد تومان رسید.
شاخص کل بورس تهران با افتی معادل ۶۲ هزار و ۵۰۳ واحد برابر با ۲.۱ درصد کاهش، به عدد دو میلیون و ۹۲۲ هزار و ۱۰۱ واحد رسید.
شاخص هموزن نیز ۱۵ هزار و ۵۲۲ واحد کاهش یافت و در سطح ۹۰۸ هزار و ۱۶۳ واحد ایستاد.
بهنظر میرسد بورس تهران که همواره نسبت به تحولات سیاسی و امنیتی حساس بوده، اینبار وارد فاز عمیقتری از بیاعتمادی و اضطراب شده است.
پیامدهای جنگ ۱۲ روزه جمهوری اسلامی و اسرائیل تنها محدود به دو کشور درگیر نیست. میلیونها مهاجر افغان ساکن ایران اکنون با موجی از محدودیتها و اخراجهای گسترده مواجه شدهاند.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی به وضعیت برخی اتباع افغان اخراجی پرداخته است. هاجر شادمانی، یکی از افغانهای اخراج شده، دختر ۱۹ سالهای است که در ایران متولد شده است، به این خبرگزاری گفت با وجود تولد در ایران، این کشور «هرگز» آنها را نپذیرفت.
او همراه خانوادهاش ساعتها در مرز منتظر ماند تا مراحل اخراج کامل شود. ماموران پلیس چند روز پیش به خانهشان در شیراز رفتند و به آنها دستور ترک فوری کشور را دادند.
شادمانی که تحصیلاتش بین دانشگاههای ایرانی که او را نمیپذیرفتند و ممنوعیت تحصیل زنان از سوی طالبان معلق مانده، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما اینجا هیچ چیز نداریم. عاشق درس خواندن هستم اما فکر نمیکنم در افغانستان بتوانم ادامه تحصیل دهم.»
افزایش چشمگیر اخراجها
در گذرگاه اسلام قلعه که معمولا شاهد رفت و آمد کارگران و قاچاقچیان است، حالا جریان عظیم خانوادههای اخراجی دیده میشود. تهران ضربالاجل پانزدهم تیر را برای ترک افغانهای فاقد مجوز اقامت تعیین کرده است.
سازمان بینالمللی مهاجرت سازمان ملل تایید کرد که تنها در ماه ژوئن بیش از ۲۳۰ هزار مهاجر افغان ایران را ترک کردند.
آوند عزیز آقا، سخنگوی این سازمان، به خبرگزاری فرانسه گفت: «از ژانویه تاکنون ۶۹۰ هزار افغان ایران را ترک کردهاند که ۷۰ درصد آنها به اجبار بازگردانده شدند.»
شرایط دشوار مهاجران اخراجشده
یدالله علیزاده، یکی دیگر از مهاجران اخراج شده، تنها با لباس تنش و یک گوشی موبایل شکسته به مرز رسید. این مرد ۳۷ ساله گفت که هنگام کار دستگیر شده و پس از بازداشت در اردوگاه، به افغانستان تبعید شده است.
علیزاده که در مرز منتظر است تا خانوادهاش به او ملحق شوند، افزود: «سه فرزندم در ایران هستند، همگی بیمارند و نمیدانند چگونه به اینجا بیایند.»
هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان هشدار داد ورود انبوه اتباع اخراجی که بدون دارایی، چشمانداز شغلی و با دسترسی محدود به خدمات هستند، خطر بیثباتی در این کشور بحرانزده را افزایش میدهند.
عبدالسلام حنفی، معاون نخستوزیر طالبان، هفته گذشته از مرز بازدید کرد و وعده داد که «هیچ شهروند افغان از حقوقش در ایران محروم نخواهد شد» و داراییهای ضبط شده یا رها شده بازگردانده خواهد شد.
طالبان پیوسته خواستار رفتار محترمانه با مهاجران افغان در ایران و پاکستان شده است.
آینده نامعلوم
بیش از یک میلیون افغان امسال از کشورهای ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. این روند در شرایطی ادامه دارد که کمکهای بینالمللی کاهش یافته و حکومت طالبان برای تامین منابع مالی و کسب مشروعیت بینالمللی تلاش میکند.
سازمان بینالمللی مهاجرت تاکید کرد که امکان کمک به همه افغانهایی را که وارد کشور میشوند، ندارد و فقط میتواند بخش کوچکی از آنها را پوشش دهد.
بر اساس برآوردها ممکن است چهار میلیون افغان که در ایران زندگی میکنند مشمول دستور اخراج شوند.
