به گزارش روزنامه جروزالم پست، آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارشی ویژه اعلام کرد ایران چندین آزمایش انفجاری محرمانه انجام داده که از نظر فنی صرفا در چارچوب توسعه سلاح هستهای معنا دارد.
این گزارش حاوی اطلاعات تازهای درباره فعالیتهای هستهای اعلامنشده ایران است و خواستار ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل شده است.
بر اساس این گزارش، ایران آزمایشهایی با منابع نوترونی انفجاری انجام داده که در تاسیسات لویزان-شیان تولید شده بودند. این منابع برای آزمایش در سامانههای انفجار طراحی و دستکم در دو نوبت، در تاریخهای ۲۶ بهمن و ۱۳ تیر ۱۳۸۲ مورد استفاده قرار گرفتهاند.
همچنین آژانس اشاره کرده که تجهیزات دیگری از جمله آشکارسازهای نوترونی در همین محل تولید و آزمایش شده و یک محفظه مشابه در یک آزمایش انفجاری در مریوان در فروردین ۱۳۸۲ به کار رفته است.
در ادامه گزارش آمده که در سایت ورامین، تجهیزاتی شامل سیلندرهای آلوده گاز هگزافلوراید اورانیوم (ی.اف.۶)، مواد استخراج اورانیوم مانند تریبوتیلفسفات، مواد شیمیایی حاوی فلور، و دستگاههای پایش تشعشع شناسایی شدهاند.
این تجهیزات در جریان بازرسیها در ۱۳ کانتینر دستهبندی شدهاند که پنج مورد «ضروری» و هشت مورد «غیرضروری» ارزیابی شدهاند. یکی از کانتینرهای ضروری به عنوان آلودهترین مورد حاوی سیلندرهای کوچک یو.اف.۶ و «مواد خاص دیگر» معرفی شده است.
در گزارش آژانس تاکید شده که سایتهای لویزان-شیان، مریوان، ورامین و چند محل دیگر بخشی از «یک برنامه سازمانیافته و اعلامنشده هستهای» بودهاند.
همچنین اعلام شده که از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۷ مواد یا تجهیزات مرتبط با این برنامه در سایت تورقوزآباد نگهداری میشدهاند و مکان فعلی آنها مشخص نیست.
در این گزارش همچنین به تلاشهای مکرر جمهوری اسلامی برای پاکسازی آثار فعالیتهای هستهای در سایتهای مورد توجه آژانس و ارائه اطلاعات نادرست و متناقض اشاره شده که روند بازرسیها را مختل کرده است.
با وجود اینکه آژانس برخی موضوعات مربوط به سایتهای لویزان-شیان و مریوان را «مختومه» اعلام کرده، تاکید کرده که این به معنای «حلشدن» مسائل نیست.
بخش زیادی از اطلاعات این گزارش از اسنادی به دست آمده که سازمان اطلاعات اسرائیل (موساد) در سال ۲۰۱۸ از آرشیو هستهای ایران خارج کرده بود.
موسسه علوم و امنیت بینالمللی به ریاست دیوید آلبرایت در تحلیلی بر این گزارش خواستار آن شده که شورای حکام آژانس در نشست خود که از دوشنبه ۱۹ خرداد آغاز میشود، این موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل ارجاع دهد. این تحولات در حالی رخ میدهد که مذاکرات ایران و آمریکا بر سر توافق هستهای جدید در شرایطی حساس میان پیشرفت و فروپاشی قرار دارد.
