تصاویر ماهوارهای، نابودی بمبافکنهای روسیه در حمله پهپادی اوکراین را تایید میکند
تصاویر ماهوارهای از فرودگاه بلایا در منطقه ایرکوتسک
تصاویر ماهوارهای از یک پایگاه هوایی روسیه که اندکی پس از حمله پهپادی اوکراین به آن در آخر هفته گذشته ثبت شده، نشان میدهد چندین بمبافکن راهبردی روسیه در این پایگاه نابود شدهاند یا بهشدت آسیب دیدهاند.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۳ خرداد در گزارشی نوشت شرکت آمریکایی «کاپلا اسپیس» تصویری از یکی از پایگاههای هدف قرار داده شده روسیه واقع در منطقه ایرکوتسک سیبری، در اختیار این رسانه قرار داده است.
این تصویر ۱۲ خرداد و یک روز پس از یکی از پیچیدهترین و موثرترین اقدامات نظامی اوکراین علیه روسیه در بیش از سه سال جنگ گرفته شده است.
اوکراین دستکم چهار پایگاه هوایی در سراسر روسیه را با استفاده از ۱۱۷ پهپاد که از کانتینرهایی نزدیک اهداف پرتاب شدند، هدف قرار داد.
ویدیوهای هوایی تاییدشده از سوی رویترز نشان میدهند در دستکم دو محل، چندین هواپیما مورد اصابت قرار گرفتند.
برخلاف تصاویر ماهوارهای معمول که ممکن است با پوشش ابر مختل شوند، این دادهها از ماهوارههای راداری با دیافراگم مصنوعی (SAR) بهدست آمدهاند که با ارسال پرتوهای انرژی به سطح زمین و تحلیل بازتاب آن، امکان شناسایی جزییات دقیقتری را فراهم میکنند.
در تصویر سیاهوسفید و با وضوح کمتر از عکسهای عادی، لاشه چند هواپیما در امتداد باند فرودگاه نظامی بِلایا، یا در پناهگاههای بتنی اطراف آن دیده میشود.
جان فورد، پژوهشگر مرکز مطالعات عدم اشاعه تسلیحات جیمز مارتین در کالیفرنیا، گفت: «بر اساس لاشههای قابل مشاهده، مقایسه با تصاویر اخیر ماهوارهای و ویدیوهای منتشرشده در تلگرام، من تخریب چندین هواپیما را تایید میکنم.»
او گفت که تصویر راداری ارائهشده به او از سوی رویترز، بقایای دستکم دو بمبافکن مافوق صوت و دوربرد توپولف-۲۲ را نشان میدهد که در گذشته برای حمله موشکی به اوکراین استفاده شده بودند.
او همچنین افزود بر اساس تصاویر، چهار بمبافکن سنگین تییو-۹۵ یا نابود شدهاند یا بهشدت آسیب دیدهاند.
برَیدی آفرِک، تحلیلگر اطلاعاتی منابع باز نیز تایید کرد در تصاویر پایگاه ایرکوتسک، چندین هواپیمای تییو-۹۵ و تییو-۲۲ آسیب دیده یا نابود شدهاند. هرچند برای ارزیابی نهایی به تصاویر بیشتری نیاز است.
او افزود: «واضح است که این حمله بسیار موفقیتآمیز بوده است.»
به گفته آفرک، هواپیماهای هدفگرفتهشده در این حمله، ترکیبی از بمبافکنهایی بودهاند که روسیه از آنها برای حمله به اوکراین استفاده میکند.
او افزود پایگاه بلایا دارای چندین ماکت هواپیمای تختشکل است که ظاهرا در این عملیات نتوانستهاند پهپادهای اوکراینی را گمراه کنند.
انفجار بزرگ در شمال روسیه
رویترز هنوز تصویری از نوع اسایآر از پایگاه اولنیا در منطقه مورمانسک، شمال غربی روسیه، بهدست نیاورده، اما ویدیوهای پهپادی که از سوی مقامات اوکراینی منتشر و از سوی رویترز تایید شدهاند، نشان میدهند دو بمبافکن در حال سوختن و یک بمبافکن دیگر (احتمالا تییو-۹۵) در آستانه انفجار هستند.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد اوکراین پایگاههای هوایی در مناطق مورمانسک، ایرکوتسک، ایوانوو، ریازان و آمور را هدف حمله پهپادی قرار داده است.
طبق این بیانیه، پدافند هوایی روسیه حملات در سه منطقه را دفع کرده اما در مورمانسک و ایرکوتسک، چندین هواپیما دچار حریق شدهاند.
کرملین سهشنبه اعلام کرد تحقیقات رسمی درباره حملات پهپادی آخر هفته آغاز شده است.
دیمیتری مدودف، مقام ارشد امنیتی روسیه، در واکنش به این حملات هشدار داد: «انتقام حتمی است.»
اوکراین: ۴۱ هواپیمای نظامی را هدف قرار دادیم
سازمان امنیت داخلی اوکراین مسئولیت این عملیات را که با عنوان «تار عنکبوت» شناخته میشود بر عهده گرفت و اعلام کرد در مجموع ۴۱ هواپیمای جنگی روسیه هدف حمله قرار گرفتند.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این عملیات که اهدافی تا فاصله چهار هزار و ۳۰۰ کیلومتری از خط مقدم جنگ را در بر میگرفت، «کاملا درخشان» توصیف کرد.
ارتش اوکراین در ابتدا اعلام کرد ۱۲ هواپیمای دیگر به فهرست تلفات نظامی روسیه اضافه شده است اما بعد، در بهروزرسانی تازهای اعلام کرد پس از بررسی دادههای بیشتر و تایید منابع، «مجموع تلفات به ۴۱ هواپیمای نظامی از جمله بمبافکنهای راهبردی و انواع دیگر هواپیماهای جنگی رسیده است».
سازمان امنیت داخلی اوکراین همچنین گفت میزان خسارت وارده در این عملیات بالغ بر هفت میلیارد دلار است و ۳۴ درصد از ناوگان بمبافکنهای حامل موشک کروز راهبردی روسیه آسیب دیدهاند.
رویترز نتوانسته است این گزارشها را بهطور مستقل تایید کند.
برخی کارشناسان گفتند که این عملیات بهتنهایی مانع از ادامه حملات مسکو با استفاده از بمبافکنهای راهبردی نخواهد شد اما جایگزینی برخی از هواپیماهای آسیبدیده که دیگر تولید نمیشوند، ممکن است دشوار یا غیرممکن باشد.
موسسه مطالعات جنگ نیز اعلام کرد این عملیات احتمالا روسیه را وادار خواهد کرد تا آرایش سامانههای پدافند هوایی خود را بازتنظیم کند.
این نهاد نوشت: «این عملیات روسیه را مجبور خواهد کرد پدافند هوایی خود را در گستره وسیعتری از خاک کشور مستقر کند و احتمالا واحدهای پدافند هوایی متحرک را به کار بگیرد تا بتوانند سریعتر به حملات پهپادی مشابه پاسخ دهند.»
دانشمندان بریتانیایی مطالعهای برای بررسی این موضوع آغاز کردهاند که آیا آلودگی هوا میتواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، میتواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماریهایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یکشنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راهاندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان میدهد هوایی که تنفس میکنیم چگونه میتواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سالهای اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناکترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان دادهاند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماریهای قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر بهطور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل میشوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده میتوانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق میتواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماریها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیستها بهتازگی دریافتهاند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماریهای نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما میخواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا میتوانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلقهای ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیونها، کارخانهها، گرد و غبار، گردهها، آتشفشانها، آتشسوزیهای جنگلی و منابع دیگر تولید میشوند و بهعنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا بهطور ساده PM2/5 شناخته میشوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازکتر از موی انسان است و بهقدری کوچکاند که میتوانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پیام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز میشوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنالهای بویایی را از گیرندههای موجود در بینی دریافت کرده و پردازش میکند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر میرسد که پیام۲.۵ها در مغز، از سوی سلولهای ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب میشوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز میشود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش میرود و منجر به زوال عقل میشود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پیام۲.۵ها موجب تشکیل تودههایی در بافت مغز میشوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیستشناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماریهای مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمیدانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را بهطور مستقیم تحریک میکنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیبپذیر در حال وقوع است، تسریع میکنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف میتواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسمها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است بهطور مستقیم فرآیند تجمع پروتئینها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی تودههای پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلولهای بدن تداخل دارند و باعث میشوند حذف پروتئینهای عامل بیماریهایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پیام۲.۵ها به وسیله سلولهای ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث میشوند که این سلولها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایشهای درونکشتگاهی روی سلولهای بنیادی انسانی و همچنین مدلهای حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسمها را با جزییات بیشتری درک کنیم، میتوانیم از این دانش برای توسعه درمانهایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگیهای هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماریهای مغزی پیشگیری کنیم.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.