پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا،با هشدار درباره اینکه چین بهطور جدی در حال آمادهسازی برای استفاده از نیروی نظامی بهمنظور برهمزدن توازن قدرت در آسیا است، گفت: «تهدید چین واقعی و احتمالا قریبالوقوع است.»
هگست در سخنرانی در نشست «دیالوگ شانگری-لا» در سنگاپور، از متحدان آمریکا در منطقه هند-اقیانوسیه خواست هزینه بیشتری برای نیازهای دفاعی خود اختصاص دهند.
او تاکید کرد که آمریکا در منطقه هند-اقیانوسیه «ماندگار» خواهد بود.
وزیر دفاع آمریکا همچنین هشدار داد که هرگونه تلاش چین برای تسلط بر تایوان «پیامدهایی ویرانگر برای منطقه هند-اقیانوسیه و جهان» خواهد داشت و تاکید کرد که چین در دوران ریاستجمهوری ترامپ به تایوان حمله نخواهد کرد.
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، در مصاحبه با نیوزویک، از آمریکا خواست با گروههای مختلف مخالف جمهوری اسلامی ارتباط برقرار کند تا در نتیجه تشدید فشارهای داخلی، بتوان حکومت ایران را تضعیف و در نهایت سرنگون کرد.
مهتدی گفت: «ما معتقدیم برقراری گفتوگوی مستقیم با اجزای مختلف اپوزیسیون ایران در راستای منافع ملی آمریکا است، زیرا اگر آمریکا با آنها ارتباط برقرار کند، ممکن است رژیم تحت فشار بحرانهای داخلی فرو بپاشد.»
او افزود: «دولت آمریکا باید سیاست درهای باز نسبت به اپوزیسیون دموکراتیک رژیم ایران، از جمله مردم کُرد و دیگر اقلیتهای قومی و گروههای سیاسی قومی، در پیش بگیرد، البته به شرطی که این گروهها تروریست یا غیر دموکراتیک نباشند.»
مهتدی با تشریح دیدگاههایش درباره سیاست هستهای جمهوری اسلامی و چشمانداز آیندهای آزاد در ایران، گفت: «جمهوری اسلامی باید در ارتباط با همه ناکامیهای داخلیاش پاسخگو شود و باید این موضوع به شیوهای مسئولانه پیگری شود.»
مهتدی گفت: «ما خواهان ایرانی عاری از سلاح هستهای هستیم، همانطور که دولت ترامپ نیز چنین موضعی دارد. ما همچنین با سیاست دولت آمریکا در مقابله با اقدامات مخرب ایران در منطقه همنظریم. به نظر من، توافقی که بر پایه این اصول باشد، رژیم را تقویت نمیکند، بلکه آن را تضعیف میکند.»
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، به چین هشدار داد که غفلت بیشترِ این کشور از تلاش برای جلوگیری از مشارکت کره شمالی در جنگ روسیه علیه اوکراین ممکن است به حضور پررنگتر ناتو در آسیا بینجامد.
مکرون روز جمعه نهم خرداد، در جریان سخنرانی در اجلاس امنیتی شانگری-لا گفت: «حضور کره شمالی در جنگ اوکراین برای همه ما مهم است. اگر چین نمیخواهد ناتو در جنوب شرق آسیا دخالت کند، باید مانع از حضور کره شمالی در خاک اروپا شود.»
او در این سخنرانی به موضع معمول خود در خصوص محدود ماندن دامنه نفوذ ناتو در آسیا اشاره و تاکید کرد که با وجود باور همیشگیاش به دور ماندن ناتو از «رقابتهای استراتژیک دیگران»، ممکن است در این موضع بازنگری کند.
کره شمالی در جریان یک پیمان نظامی با روسیه نیروهای خود را به این کشور اعزام کرد تا به ارتش روسیه در عقب راندن نیروهای نظامی اوکراین از منطقه کورسک در جنوب غربی روسیه کمک کنند.
افزون بر این، مکرون به تلاشهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده برای حل منازعه میان روسیه و اوکراین اشاره کرد و گفت که ناکام ماندن آمریکا و اروپا در حل این بحران اعتبار آنها برای حل هر بحران دیگری را کاهش خواهد داد.
مکرون از یکشنبه چهارم خرداد سفری یکهفتهای به کشورهای شرق آسیا را آغاز کرد و در روزهای پایانی این سفر در اجلاس امنیتی شانگری-لا، از مهمترین نشستهای دفاعی آسیا، حضور یافت.
در حالی که جنگ تعرفهای میان آمریکا و اتحادیه اروپا در جریان است، درخواست مکرون از کشورهای آسیایی برای «مستقل» ماندن از هر دو قدرت ایالات متحده و چین، گمانهزنیها پیرامون فاصله گرفتن آمریکا از متحدان سنتیاش در اروپا را تقویت کرد.
او گفت: «فرانسه به خودمختاری استراتژیک و آزادی حاکمیت پایبند است. ما این رویکرد را هم برای اروپا و هم برای منطقه هند و اقیانوس آرام دنبال میکنیم.»
چین، در آستانه برگزاری این اجلاس امنیتی شانگری-لا، دو فروند از پیشرفتهترین بمبافکنهای خود را در جزیرهای در دریای جنوبی چین مستقر کرد. تحلیلگران این اقدام را پیامی آشکار از سوی پکن به رقبای منطقهای و منتقدان خود درباره توانمندیهای نظامی فزایندهاش ارزیابی کردند.
مکرون در این سخنرانی که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا نیز در آن حضور داشت، اختلاف میان ایالات متحده و چین را «خطر اصلی کنونی» پیش روی جهان دانست و بر لزوم ایجاد ائتلافهای جدید میان پاریس و شرکای خود در منطقه هند و اقیانوس آرام تاکید کرد.
او در ادامه گفت: «بهروشنی میگویم فرانسه دوست و متحد آمریکاست، همچنین دوست چین است و با این کشور همکاری میکند، حتی اگر گاهی با هم اختلاف نظر داشته باشیم یا رقابت کنیم.»
سفر آسیایی رییسجمهوری فرانسه که با توقف در سنگاپور پایان یافت، در سایه انتشار ویدیویی قرار گرفت که ناظران و کاربران شبکههای اجتماعی آن را «سیلی خوردن رییسجمهوری فرانسه از همسرش» تعبیر کردند.
در این ویدیو که با آغاز سفر او به جنوب شرقی آسیا منتشر شد، برژیت مکرون پیش از پیاده شدن از هواپیمای ریاستجمهوری در ویتنام به صورت مکرون ضربه میزند و او در اثر این ضربه قدمی به عقب میرود.
مکرون پس از انتشار گسترده این ویدیو در رسانهها و شبکههای اجتماعی آن را کماهمیت و بخشی از یک شوخی میان خود و همسرش دانست.
تایمز اسرائیل بهنقل از یک مقام ارشد این کشور که نامش را اعلام نکرد، گزارش داد که این کشور تصمیم گرفته است مانع دیدار هیئتی از وزیران امور خارجه کشورهای منطقه به رهبری عربستان سعودی با محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی، در شهر رامالله شود.
این مقام ارشد دولت اسرائیل جمعه ۹ خرداد به تایمز اسرائیل گفت: «تشکیلات خودگردان فلسطینی قصد داشت از این سفر برای پیشبرد روند تشکیل کشور مستقل فلسطین استفاده کند.»
قرار بود هیئتی از وزیران امور خارجه کشورهای عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، ترکیه، مصر و اردن، یکشنبه ۱۱ خرداد در شهر رامالله در کرانه باختری با رییس تشکیلات خودگردانی دیدار کنند.
این مقام ارشد اسراییلی تاکید کرد که اسراییل با هیچ حرکتی که هدفش «ضربه زدن به اسراییل و امنیت آن باشد، همکاری نخواهد کرد».
بهگفته او، کشور فلسطین به «کشوری فلسطینی در قلب اسراییل» تبدیل خواهد شد.
پیشتر یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، از سخنان اخیر امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، درباره ضرورت به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطین بهشدت انتقاد کرده و گفته بود اسرائیل در برابر «تهدیدها» تسلیم نخواهد شد.
وزیر دفاع اسرائیل در بازدید خود از کرانه باختری به مواضع اخیر مکرون اشاره کرد و گفت: «آنها کشور فلسطینی را روی کاغذ به رسمیت خواهند شناخت و ما کشور یهودی-اسرائیلی را روی زمین بنا خواهیم کرد. آن کاغذ به زبالهدان تاریخ انداخته خواهد شد و کشور اسرائیل شکوفا و آباد خواهد شد.»
مکرون ۹ خرداد در نشست خبری خود در سنگاپور گفت به رسمیت شناختن کشور فلسطین نهتنها یک «وظیفه اخلاقی»، بلکه یک «ضرورت سیاسی» است.
سفر هیئتی از وزیران امور خارجه چند کشور خاورمیانه به ابتکار و رهبری عربستان برنامهریزی شده بود. این هیئت قصد سفر به اسراییل را نداشت اما به دلیل اینکه کنترل مرزهای کرانه باختری در اختیار اسرائیل است، ورود آنها به این منطقه به موافقت اسراییل نیاز دارد.
سفر فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان، در صورت تحقق نخستین سفر یک وزیر امور خارجه سعودی به کرانه باختری از زمان اشغال این منطقه در سال ۱۹۶۷ بود.
افزایش احتمال آتشبس، همزمان با احتمال افزایش تنش میان اسراییل و کشورهای عرب
در حالی که طرح جدید آمریکا برای برقراری یک آتشبس ۶۰ روزه در غزه و آزادی همه ۲۸ گروگان زنده و کشتهشده امیدها به حل دستکم کوتاهمدت مناقشه را افزایش داده است، این اقدام اسرائیل میتواند به تیرگی روابط این کشور با همسایگان عرب و دیگر کشورهای عرب منطقه منجر شود.
خبرگزاری رویترز جمعه ۹ خرداد از ارائه یک طرح آتشبس جدید از سوی آمریکا خبر داد. بر مبنای این طرح اسراییل به ۶۰ روز توقف حملات، ارسال فوری کمکهای بشردوستانه به باریکه غزه، آزادی یکهزار و ۲۳۶ زندانی فلسطینی محکوم به حبس ابد و تحویل بقایای اجساد ۱۸۰ فلسطینی متعهد میشود.
در مقابل، حماس در یک هفته نخست همه گروگانهای زنده و اجساد گروگانهای کشته شده را تحویل خواهد داد.
ساعاتی پس از انتشار این خبر اعلام شد که اسراییل با این طرح موافقت کرده است. حماس هم تاکید کرد که در حال بررسی پیشنهاد آتشبس استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در خاورمیانه، با دیگر گروههای فلسطینی است.
افزون بر این، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نیز خبر داد که توافق میان حمای و اسراییل «بسیار نزدیک» است و ظرف روزهای شنبه یا یکشنبه، دهم و یازدهم خرداد اعلام خواهد شد.
در این سند آمده است که این طرح با ضمانت ترامپ و میانجیگری مصر و قطر ارائه شده است و در صورتی که حماس آن را بپذیرد، ارسال کمکهای بشردوستانه از طریق سازمان ملل، هلالاحمر و دیگر مجاری مورد توافق آغاز خواهد شد.
امید به پایان گرسنگی در غزه
بر پایه این طرح، طی آتشبس ۶۰ روزه مذاکرات برای آتشبس دائمی در جریان خواهد بود و اگر این گفتوگوها ظرف ۶۰ روز به نتیجه نرسد، آتشبس موقت میتواند تمدید شود.
از سوی دیگر، بنیاد بشردوستانه غزه، نهادی خصوصی با حمایت ایالات متحده و مورد تایید اسرائیل، پنجشنبه فعالیت توزیع کمکهای خود را به سومین نقطه در غزه گسترش داد.
همزمان با ارسال این کمکها، خبرگزاری رویترز جمعه ۹ خرداد در گزارشی به نقل از ینس لارکه، سخنگوی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، نوشت از میان ۹۰۰ کامیون حامل کمکهای بشردوستانه، ۶۰۰ مورد اجازه عبور تا مرز اسرائیل با غزه را دریافت کردهاند و موانع اداری و امنیتی مانع از ورود ایمن این کمکها به داخل غزه شده است.
سازمان ملل هشدار داده بود که در پی محاصره ۱۱ هفتهای اسرائیل بیش از دو میلیون نفر در باریکه غزه در معرض قحطی قرار دارند.
مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه که کنترل شمال شرق سوریه را در اختیار دارند، با تاکید بر اینکه گروه تحت فرماندهیاش در تماس مستقیم با ترکیه است، اعلام کرد برای بهبود روابط با ترکیه آماده دیدار با رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری این کشور است.
این اظهارات علنی، یک گام دیپلماتیک مهم از سوی فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) محسوب میشود که در طول جنگ داخلی ۱۴ ساله سوریه، با نیروهای ترکیه و شورشیان مورد حمایت آنکارا درگیر بوده است.
نیروهای دموکراتیک سوریه که با نام اختصاری «قسد» نیز شناخته میشود، از قومیتهای مختلف از جمله کُردها، عربها، آشوریها و ترکمنها تشکیل شده است، اما رهبری نظامی آن را گروه کُردی یگانهای مدافع خلق (یپگ) بر عهده دارد.
ترکیه که یکی از حامیان اصلی حکومت جدید سوریه به شمار میرود، قسد و از جمله یگانهای مدافع خلق را گروهی تروریستی میداند.
در سوی مقابل، آمریکا و شماری از کشورهای غربی بر این باورند که نیروهای مسلح کرد سوریه نقشی حیاتی در مقابله با تهدیدات گروههای اسلامگرای افراطی، از جمله داعش، در این کشور ایفا میکنند.
مظلوم عبدی در گفتوگویی با شبکه منطقهای «شمس تیوی» که روز جمعه پخش شد، تایید کرد که گروهش با ترکیه در تماس است، اما نگفت که این کانالهای ارتباطی از چه زمانی فعال شدهاند.
او گفت: «ما با ترکیه ارتباط مستقیم داریم، هم از طریق کانالهای ارتباطی مستقیم و هم از طریق میانجیها. امیدواریم این روابط گسترش یابد.»
ترکیه هنوز واکنشی رسمی به این اظهارات نشان نداده است.
عبدی با اشاره به نبردهای طولانی بین نیروهایش و جنگجویان ترکیهای افزود که در دو ماه گذشته، یک آتشبس موقت به درگیریها پایان داده است. او ابراز امیدواری کرد که این آتشبس به توافقی دائمی تبدیل شود.
وقتی از عبدی پرسیده شد که آیا برنامهای برای دیدار با اردوغان دارد، پاسخ داد: «در حال حاضر برنامهای ندارم، اما مخالفتی هم ندارم... ما در وضعیت جنگی با ترکیه نیستیم و در آینده میتواند روابطی میان ما شکل بگیرد. ما برای این موضوع آمادگی داریم.»
وبسایت خبری المانیتور نیز روز جمعه گزارش داد که ترکیه پیشنهاد دیداری میان عبدی و یکی از مقامات بلندپایه خود، احتمالا وزیر امور خارجه یا رییس سازمان اطلاعات ترکیه را مطرح کرده است.
المانیتور گزارش داد توماس باراک، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور سوریه، در گفتوگو با مظلوم عبدی، فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، نسبت به تداوم حمایت واشینگتن از گروههای کرد سوریه در مبارزه با داعش اطمینان داده است.
بر اساس این گزارش که جمعه ۹ خرداد منتشر شد، باراک در جریان سفر اخیر خود به دمشق، با فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه بهصورت تلفنی گفتوگو کرد.
المانیتور به نقل از منابع آگاه افزود باراک در این تماس که هشتم خرداد برقرار شد، بر تداوم حمایت ایالات متحده از نیروهای کرد سوریه در نبرد با داعش تاکید کرد.
به گفته این منابع، باراک که همزمان سفیر آمریکا در ترکیه نیز است، در این تماس تلفنی عبدی را به ادامه گفتوگوها با آنکارا برای کاهش تنش میان دو طرف تشویق کرد.
این مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده انجام میشود.
باراک هشتم خرداد در سفر به دمشق، با مقامهای ارشد سوریه دیدار کرد و پرچم آمریکا را در اقامتگاه سفیر ایالات متحده در این شهر برافراشت.
مظلوم عبدی در ماه مارس با احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، توافقی امضا کرد که بر اساس آن، اداره خودمختار شمالشرق سوریه در ساختار نهادهای اصلی دولت مرکزی در دمشق ادغام شود.
با این حال، اردوغان روز پنجشنبه نیروهای دموکراتیک سوریه را متهم کرد که در اجرای این توافق تعلل میکنند.
عبدی همچنین اتهامات مبنی بر ارتباط نیروهای دموکراتیک سوریه با اسرائیل را رد کرد.
او گفت: «افراد مختلفی ما را به این ارتباط متهم کردهاند. اما من در این مصاحبه بهطور علنی میگویم که هیچگونه ارتباطی با اسرائیل نداریم.»
با اینحال، عبدی تاکید کرد که گروهش خواهان روابط خوب با کشورهای همسایه سوریه است. زمانی که از او پرسیده شد آیا این موضوع شامل اسرائیل نیز میشود، پاسخ داد: «با همه.»
دونالد ترامپ در نشستی مطبوعاتی مشترک با ایلان ماسک، مشاور ارشد او که آخرین روز حضور رسمی خود در کاخ سفید را پشت سر گذاشت، از او تقدیر کرد و گفت: «ماسک واقعا از دولت نمیرود و اغلب باز خواهد گشت.» ماسک اشاره کرد که به حضورش در دولت و دادن مشاوره به ترامپ ادامه میدهد.
ترامپ از ماسک به عنوان «یکی از بزرگترین نوآوران و رهبران تجاری تاریخ» تقدیر کرد و گفت: «او با وارد کردن استعدادهایش به خدمت کشور، قدمی بزرگ برداشته است.»
ماسک نیز گفت که رفتنش به معنای پایان پروژه وزارت بهرهوری نخواهد بود و این بخش قویتر خواهد شد.
او اشاره کرد که به حضور در این اداره و بازدید از آن ادامه خواهد داد. ترامپ نیز اشاره کرد که بسیاری از افرادی که در این اداره هستند باقی خواهند ماند.