نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، در واکنش به اقدام به خودکشی تتلو، خواننده زندانی، نوشت که این دومین تلاش تتلو برای خودکشی بوده است. او خواهان رسیدگی و مراقبتهای پزشکی از تتلو و سایر زندانیان در معرض اقدام به خودکشی شد. او تاکید کرد مسئولیت خودکشی زندانیان بر عهده حکوت است.
محمدی اشاره کرد: «تاب آوردن زیر حکم قتل حکومتی، شدت گرفتن صدور و اجرای احکام اعدام و انتشار خبرهای هولناک اعدامیان، قطعا برای هزاران محکوم به اعدام در سراسر کشور دشوار و طاقتفرساست.»
او افزود: «خودکشی زندانیان در زندان ها فزونی گرفته است. سیستم قضایی و سازمان زندانها، مسئول جان همه زندانیان است و مسئولیت خودکشی زندانیان بر عهده حکومت است.»
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، رویا ثابت، شهروند بهائی، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز، به ۲۵ سال حبس تعزیری، دو سال ممنوعیت خروج از کشور با ابطال گذرنامه، محرومیت از حقوق اجتماعی و منع فعالیت در فضای مجازی محکوم شد.
این حکم هفتم خردادماه صادر شده و در صورت قطعیشدن آن در دادگاه تجدیدنظر، از میزان حبس صادر شده، ۱۰ سال زندان به عنوان مجازات اشد قابل اجرا خواهد بود.
طبق اطلاعات رسیده، اتهامات این شهروند بهائی، «همکاری و مراوده با اتباع و نهادهای دولت اسرائیل»، «تشکیل و اداره گروه به قصد اقدام علیه امنیت کشور» و «فعالیت تبلیغی مغایر با شرع مقدس اسلام» عنوان شده است.
رویا ثابت، شهروند بهائی مقیم امارات متحده عربی که بهمدت ۲۳ سال ساکن آن کشور بود، ۱۴ دی ۱۴۰۲، درحالیکه بهمنظور پرستاری از پدر و مادر بیمار و سالمند خود که در بستر بودند به شیراز سفر کرد، از سوی ماموران اطلاعات سپاه و بابت اتهامات «تبلیغ علیه نظام و اقدام علیه امنیت ملی» بازداشت شد.
او نهایتا پس از هفت ماه بازداشت موقت، در مرداد ۱۴۰۳، با تودیع وثیقه از زندان عادلآباد شیراز آزاد شد.
رسانههای ایران گزارش دادند که در پی ناپدید شدن یک توله خرس در پارک پردیسان تهران، این پارک روز پنجشنبه بهطور موقت تعطیل شد تا تیم سازمان حفاظت محیط زیست این حیوان را پیدا کنند.
بر اساس گزارشها، این توله خرس همان حیوانی است که پس از کشف یک محموله قاچاق حیات وحش، به کلینیک پردیسان منتقل شده بود.
فرمانده یگان حفاظت محیط زیست کشور روز چهارشنبه از کشف چند گونه جانوری از جمله خرس سیاه بلوچی در جریان عملیات مقابله با قاچاق خبر داده بود.
سرنوشت توله خرس مشخص نیست و وضعیت بازگشایی پارک پردیسان نیز اعلام نشده است.
مرکز رسانه قوه قضاییه خبر داد در پی «بروز مسمومیت» برای تتلو، او به یکی از مراکز درمانی شهر تهران منتقل شد و زیر نظر پزشکان متخصص قرار گرفت. بر اساس این اطلاعیه، «با درمانهای تخصصی انجام شده و رسیدگی به موقع»، شرایط این خواننده زیر حکم اعدام، تحت کنترل و حال عمومی او مساعد است.
رسانهها در ایران جمعه ۹ خرداد گزارش دادند امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو، در زندان با مصرف قرص اقدام به خودکشی کرده و به یکی از بیمارستانهای تهران منتقل شده است.
خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد حال عمومی تتلو بهبود یافته و احتمالا تا ساعات آینده از بیمارستان مرخص میشود.
در این گزارش اشارهای به دلیل اقدام به خودکشی او نشده است. با این حال در سالهای گذشته بسیاری از زندانیان محکوم به اعدام بهدلیل فشارهای عصبی ناشی از ترس از احتمال اجرای حکم مرگ یا شرایط نامناسب محل حبس خود، اقدام به خودکشی یا خودزنی کردهاند.
(به توصیه کارشناسان اگر با کسی یا کسانی روبهرو میشوید که از جملهها و عبارتهایی نشاندهنده افسردگی یا تمایل به پایان زندگی استفاده میکنند، از آنان بخواهید با پزشک معتمد، نهادهایی که در این زمینه فعالیت میکنند یا فردی مورد اعتماد، درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر به خودکشی فکر میکنید در ایران با اورژانس اجتماعی با شماره تلفن ۱۲۳ تماس بگیرید.)
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۷ اردیبهشت گفته بود حکم اعدام تتلو، تایید شده و قابل اجراست اما درخواستها برای لغو آن در حال بررسی است.
او با اشاره به تایید این حکم اعدام در دیوان عالی کشور گفته بود امکان توقف آن با توجه به ثبت درخواست وکلا وجود دارد.
تتلو از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اتهام «سبالنبی» (توهین به پیامبر اسلام) به اعدام و به اتهام «تشویق به فساد و فحشا» به ۱۰ سال حبس محکوم شده است.
بیشتر بخوانید: بازداشت و ضرب و شتم هواداران تتلو در میدان آزادی تهران
سخنگوی قوه قضاییه در بخشی از صحبتهای ۲۷ اردیبهشت خود با اشاره به اینکه تتلو ابتدا از سوی شعبه ۹ دادگاه کیفری یک تهران به اتهام «توهین به مقدسات» به پنج سال حبس محکوم شده بود، گفت این رای از سوی دادستانی تهران مورد اعتراض قرار گرفت و پس از نقض در دیوان عالی کشور، به شعبه شش دادگاه کیفری یک به عنوان شعبه همعرض ارسال شد.
جهانگیر با اشاره به اینکه این شعبه در نهایت حکم اعدام تتلو را به اتهام «سبالنبی» (توهین به پیامبر و مقدسات مسلمانان) صادر کرد، گفت: «این حکم مجددا مورد فرجامخواهی قرار گرفت و دیوان عالی کشور اخیرا آن را تایید کرد و برای اجرا به دادگاه اعلام شده است.
او پیش از این در ۲۷ فروردین اعلام کرد تتلو در یک پرونده از سوی دادگاه کیفری تهران به اعدام محکوم شده و در پرونده دیگر از سوی ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب به ۱۰ سال زندان محکوم شده و در حال تحمل حبس در زندان تهران بزرگ است.
وکیلان تتلو ۱۲ اسفند ۱۴۰۳ در نامهای خطاب به مراجع تقلید تاکید کردند موکلشان در مرحله بدوی از اتهام سبالنبی تبرئه شده و در ادامه، حکم اعدام با «سختگیریهای فراقانونی» صادر شده است.
بازداشت تتلو
رسانهها در ایران آذر ۱۴۰۲ گزارش دادند تتلو که در ترکیه به علت شکایتهای خصوصی متعدد دستگیر شده بود، در مرز بازرگان به مقامهای جمهوری اسلامی تحویل داده شد.
تتلو چهار سال پیش نیز به درخواست نیروی انتظامی جمهوری اسلامی، به دست پلیس ترکیه بازداشت شد و مقامهای پلیس ایران گفتند کارهای انتقال او به کشور در حال انجام است اما یک هفته بعد آزاد شد.
احمد نوریان، سخنگوی وقت نیروی انتظامی، بهمن ۱۳۹۸ در مصاحبه با باشگاه خبرنگاران جوان گفت: «به علت پروندهای قضایی که برای تتلو در ایران تشکیل شده بود، اعلان قرمز اینترپل برای این فرد اعلام و او در ترکیه بازداشت شد.»
در آن زمان، رسانههای ایران اتهام این خواننده را اهانت به شخصیتهای مذهبی شیعیان در یکی از کنسرتهایش اعلام کردند.
تتلو متولد سال ۱۳۶۶ در تهران است و کار هنری خود را در سال ۱۳۸۳ با انتشار آثارش در یک وبلاگ آغاز کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که وزیر دفاع عربستان سعودی در سفر خود به تهران، حامل پیام فوری ملک سلمان برای علی خامنهای بوده است مبنی بر اینکه پیشنهاد دونالد ترامپ برای مذاکره درباره توافق هستهای را جدی بگیرد.
بر اساس گزارش رویترز که جمعه ۹ خرداد منتشر شد، پادشاه عربستان سعودی به رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرده است فرصت موجود میتواند از خطر جنگ با اسرائیل جلوگیری کند.
به گفته منابع نزدیک به دولتهای منطقه خلیج فارس و دو مقام ایرانی، ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه ۸۹ ساله عربستان سعودی، نگران از بیثباتی بیشتر در منطقه، پسر خود، شاهزاده خالد بن سلمان را با پیامی فوری برای خامنهای به تهران فرستاد.
اگرچه رسانهها خبر سفر شاهزاده ۳۷ ساله سعودی به تهران را پوشش دادند اما محتوای پیام ملک سلمان تا پیش از این منتشر نشده بود.
در دیداری در ۲۸ فروردین و پشت درهای بسته با حضور مسعود پزشکیان، رییسجمهوری، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه و محمد باقری، فرمانده ستاد کل نیروهای مسلح، در نهاد ریاستجمهوری، خالد بن سلمان هشدار داد که رییسجمهوری آمریکا صبر زیادی برای مذاکرات طولانی ندارد، تیم او بهدنبال توافقی سریع است و پنجره دیپلماسی زود بسته خواهد شد.
دو منبع مطلع گفتند که وزیر دفاع عربستان سعودی در این دیدار تاکید کرده است رسیدن به توافق با ترامپ بهتر از آن است که مذاکرات به شکست بینجامد و جمهوری اسلامی در معرض حمله اسرائیل قرار بگیرد.
چهار منبع به رویترز گفتند که در این جلسه، پزشکیان پاسخ داده جمهوری اسلامی خواهان توافقی برای کاهش فشار اقتصادی از طریق لغو تحریمهای غرب است.
خالد بن سلمان از مقامهای حکومت ایران خواسته است خود یا متحدان جمهوری اسلامی از هرگونه اقدامی که ممکن است آمریکا را تحریک کند، پرهیز کنند و تاکید کرده که واکنش ترامپ احتمالا شدیدتر از جو بایدن و باراک اوباما، روسای جمهوری پیشین آمریکا، خواهد بود.
به گفته منابع مطلع، او در مقابل به تهران اطمینان داده است که عربستان سعودی اجازه نخواهد داد از خاک یا حریم هواییاش برای هرگونه اقدام نظامی احتمالی آمریکا یا اسرائیل علیه ایران استفاده شود.
وزیر سعودی هشدار داده است که منطقه درگیر بحرانهای مختلف از جمله در غزه و لبنان است و تحمل تنش بیشتر ندارد.
یک دیپلمات ارشد خارجی که از جزییات مذاکرات آگاه است، این ارزیابی را تایید کرد اما مقامهای عربستان سعودی و ایران به درخواست رویترز برای اظهارنظر در اینباره پاسخی ندادهاند.
سفر خالد بن سلمان به ایران، نخستین سفر یک عضو ارشد خانواده سلطنتی عربستان سعودی به ایران در بیش از دو دهه گذشته بود.
روابط دو کشور که سالها درگیر رقابتهای نیابتی بودند، پس از توافقی با میانجیگری چین در سال ۲۰۲۳ رو به بهبود گذاشت. با این حال، طی دو سال گذشته جایگاه منطقهای ایران بهشدت تضعیف شده است: حملات نظامی اسرائیل به متحدان جمهوری اسلامی در غزه و لبنان، سقوط متحد نزدیک تهران، بشار اسد در سوریه و تحریمهای سنگین غربی که اقتصاد وابسته به نفت ایران را فلج کردهاند، همگی حکومت ایران را در موقعیت دشواری قرار دادهاند.
مهنّد حاجعلی، کارشناس مسائل ایران در اندیشکده کارنگی بیروت، به رویترز گفت که این ضعف ایران، به ریاض فرصتی داده تا از نفوذ دیپلماتیک خود برای جلوگیری از جنگی منطقهای استفاده کند: «آنها نمیخواهند وارد جنگی شوند که پیامدهای منفی برای برنامههای اقتصادی و چشمانداز توسعهشان دارد.»
پاسخ تهران و نگرانی از بیثباتی
خبرگزاری رویترز نتوانسته میزان تاثیر پیام ملک سلمان بر رهبران حکومت ایران را تعیین کند. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی نگرانی خود را نسبت به رفتار «غیرقابل پیشبینی» ترامپ و دولتش ابراز کردهاند. رفتاری که گاه اجازه غنیسازی محدود اورانیوم را مطرح میکند و گاه خواستار برچیدن کامل تاسیسات هستهای ایران میشود.
ترامپ پیشتر تهدید کرده بود اگر دیپلماسی نتواند جاهطلبیهای هستهای جمهوری اسلامی را مهار کند، از گزینه نظامی استفاده خواهد کرد.
یکی از منابع ایرانی رویترز به این خبرگزاری گفت که پزشکیان در این جلسه بر تمایل تهران به دستیابی به توافق تاکید کرده اما گفته است که ایران صرفا بهخاطر تمایل ترامپ حاضر به کنار گذاشتن برنامه غنیسازی خود نیست.
مذاکرات هستهای میان واشینگتن و تهران تاکنون پنج دور را پشت سر گذاشته اما همچنان با موانع عمدهای از جمله مساله غنیسازی روبهروست.
بیشتر بخوانید: والاستریت ژورنال: تهران باید بفهمد که زمان خداحافظی با غنیسازی فرا رسیده است
رویترز پیشتر گزارش داده بود که ایران ممکن است در صورت آزادسازی داراییهای مسدودشده و بهرسمیتشناختن حق غنیسازی برای مصارف غیرنظامی، غنیسازی را موقتا متوقف کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی این گزارش را تکذیب کرد.
کاخ سفید به پرسش رویترز درباره اطلاع از پیام هشدارآمیز عربستان سعودی به تهران پاسخی نداد اما کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رییسجمهور ترامپ صراحتا [خطاب به تهران] گفته است توافق کنید یا با پیامدهای سنگین روبهرو شوید و جهان بهدرستی این هشدار را جدی گرفته است.»
ترامپ چهارشنبه گفت که هفته گذشته به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هشدار داده از هرگونه اقدامی که مذاکرات هستهای را به خطر بیندازد، خودداری کند و افزود که طرفین اکنون «بسیار به راهحل نزدیک شدهاند».
مقامهای اسرائیلی نیز به درخواست رویترز برای اظهارنظر در این باره پاسخ ندادند.
تلاش برای مهار بحران بدون اتکا به جنگ
در جریان سفر اخیر ترامپ به کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی میان او و احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقال قدرت، نقش میانجی ایفا کرد. همزمان، نفوذ منطقهای تهران بهدلیل شکستهای نظامی و تضعیف متحدانش در «محور مقاومت» - از جمله حماس، حزبالله، حوثیهای یمن و شبهنظامیان عراقی - کاهش یافته است.
شاهزاده خالد در سفر خود به تهران از دولت ایران خواست که در سیاست منطقهای خود تجدیدنظر کند و گفت که چنین تغییری بهویژه از سوی ریاض مورد استقبال قرار خواهد گرفت.
هرچند او مستقیما جمهوری اسلامی را مقصر معرفی نکرد اما نگرانی خود را نسبت به احتمال تکرار حملات پهپادی سال ۲۰۱۹ به تاسیسات شرکت نفتی آرامکو ابراز کرد. حملاتی که عربستان سعودی، ایران و متحدان حوثیاش را مسئول آن میدانست؛ گرچه تهران هرگونه دخالت در آن را رد کرده بود.
به گفته منابع ایرانی، مقامهای جمهوری اسلامی در پاسخ تاکید کردند که اگرچه بر حوثیها نفوذ دارند اما کنترل کامل بر اقدامات آنها ندارند.
رویترز نوشت که دههها دشمنی میان ایران شیعه و عربستان سعودی سنی، خلیج فارس را بیثبات کرده و از یمن تا سوریه به درگیریهای منطقهای دامن زده است. تنشزدایی در سال ۲۰۲۳ تا حد زیادی ناشی از تمایل ولیعهد محمد بن سلمان به پیشبرد پروژههای اقتصادی و حفظ ثبات داخلی بود و به افزایش ارتباطات دیپلماتیک انجامید.
با این حال، دیپلماتها و تحلیلگران منطقهای میگویند نه ریاض و نه دیگر قدرتهای منطقهای، ایران را شریک قابلاعتمادی برای صلح نمیدانند و نگرانند که اقدامات این کشور، جاهطلبیهای توسعهمحور آنها را به خطر بیندازد.
شورای سردبیری روزنامه والاستریت ژورنال، در یادداشتی از بنیامین نتانیاهو بهعنوان اهرم فشار دونالد ترامپ بر جمهوری اسلامی نام برده و افزوده است که تهدید حمله اسرائیل، کلید توافقی هستهای است که ارزش امضا داشته باشد و تهران باید بفهمد که زمان خداحافظی با غنیسازی فرا رسیده است.
در این یادداشت که شامگاه پنجشنبه هشت خرداد منتشر شد، تاکید شده است که ایالات متحده همچنان به تهدید اقدام نظامی نیاز دارد تا بتواند در مذاکرات خود با جمهوری اسلامی به توافقی با ارزش دست بیابد.
به نوشته شورای سردبیری والاستریت ژورنال، «نخستوزیر سرسختی چون نتانیاهو، مانعی برای دیپلماسی آمریکا نیست؛ بلکه بهترین ابزار ترامپ در مذاکرات است. حکومت ایران باید بداند تا زمانی که از ظرفیت غنیسازی اورانیوم یعنی مسیری بهسوی ساخت بمب دست نکشد، تهدید حمله نظامی همچنان روی میز باقی خواهد ماند. اگر تهران حاضر به عقبنشینی نشود، باید بداند که مهار اسرائیل ممکن نخواهد بود.»
والاستریت ژورنال، سپس سخنان ترامپ در گفتوگو با مجله تایم در ماه آوریل را یادآوری کرده و نوشته وقتی از او پرسیده شد آیا نگران است نتانیاهو او را بهسوی جنگ با ایران بکشاند، گفت: «نه. شما طوری میپرسید که انگار او من را به زور وارد جنگ میکند، در حالی که اگر توافقی صورت نگیرد، من خودم پیشقدم خواهم بود. ایران نباید این موضوع را فراموش کند.»
شورای سردبیری والاستریت ژورنال افزوده است: «ایده جدیدی که اخیراً از سوی تهران و از طریق خبرگزاری رویترز مطرح شده، این است که حکومت ایران میتواند غنیسازی اورانیوم را بهطور موقت متوقف کند؛ البته به شرطی که ایالات متحده داراییهای بلوکهشده ایران را آزاد کند و حق تهران برای غنیسازی اورانیوم با اهداف غیرنظامی را در قالب یک «توافق سیاسی» به رسمیت بشناسد؛ توافقی که شاید بعداً به یک پیمان جامعتر هستهای منجر شود.»
والاستریت ژورنال با تردید به این پیشنهاد نگریسته و نوشته است: «اما تا آن زمان، ممکن است پنجره آسیبپذیری ایران بسته شده باشد، و مشخص نیست که آیا ایران در نهایت به دادن امتیاز ملموسی تن خواهد داد یا نه. پذیرفتن یک چارچوب مقدماتی و غیرالزامآور از سوی آمریکا میتواند بدون لغو رسمی تحریمها، به بهبود اقتصاد ایران کمک کند و در عین حال به این کشور فرصت دهد تا با طولانی کردن مذاکرات فنی، برنامه هستهای خود را در سایه نگه دارد. ایران در گذشته نیز در سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ همین بازی را انجام داده بود.»
شورای سردبیری این روزنامه در ادامه تاکید کرده است: «مهمتر از ایرادات پیشنهاد جدید تهران، نشانههایی است که از عقبنشینی حکومت ایران از خطوط قرمز پیشین خود حکایت دارد. مقامات جمهوری اسلامی پیشتر گفته بودند هرگز با ترامپ، قاتل ژنرال قاسم سلیمانی، مذاکره نخواهند کرد، اکنون اما مذاکره میکنند. گفته بودند غنیسازی را هرگز متوقف نمیکنند، اکنون اما از توقف موقت آن حرف میزنند.»
در این یادداشت گفته شده است: «این خود یک آغاز است. بهگفته بهنام بنطالبلو، تحلیلگر اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها، جمهوری اسلامی از آوریل ۲۰۰۶ تاکنون حتی یک روز هم غنیسازی در داخل کشور را متوقف نکرده است. اگر امروز حاضر است آن را متوقف کند، نشان میدهد که بهخوبی از ضعف موقعیت فعلیاش آگاه است؛ موقعیتی که پس از نابودی بهترین سامانههای پدافند هواییاش و شکست دو ارتش نیابتیاش به دست اسرائیل رقم خورده است.»
شورای سردبیری والاستریت ژورنال سپس افزوده است: «پیام اصلی برای ترامپ این است که باید بر موضع خود پافشاری کند. روز چهارشنبه، او نوع توافقی را که انتظار دارد چنین توصیف کرد: «ما باید بتوانیم بازرسی انجام دهیم، هرچه خواستیم برداریم و هرچه خواستیم منهدم کنیم.» این یعنی خلع سلاح واقعی، بهویژه از نظر سانتریفیوژها؛ و چنین چیزی نیازمند زمان، فشار اقتصادی، و شاید حتی فشار نظامی است.»
در پایان این یادداشت گفته شده است: «قابل درک است که ترامپ میخواهد در صورت امکان از حمله نظامی به ایران پرهیز کند. اما یک توافق بد که مسیر آیتاللهها را بهسوی بمب هموار کند، ممکن است اسرائیل را به واکنش نظامی وادار سازد. آنان که خواهان پرهیز از رویارویی نظامیاند، باید به تهران بفهمانند که زمان خداحافظی با غنیسازی هستهای فرا رسیده است.»