در پی یورش نیروهای نظامی جمهوری اسلامی به مردم بندر کلاهی شهرستان میناب با هدف سرکوب سوختبران، دهها شهروند بلوچ مجروح شدند. عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان در واکنش به این رخداد اعلام کرد مردم سزاوار خشونت نیستند و فقر و بیکاری آنان را به سوختبری کشانده است.
اسماعیلزهی چهارشنبه ۲۴ اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تخریب داراییها و برخوردهای تند نه تنها راهحل نیست بلکه زخمها را عمیقتر میکند. این مردم دردمند به مهربانی نیاز دارند، نه قهر و برخوردهای تند.»
او اضافه کرد: «مردم نجیب کلاهی و میناب سزاوار کرامت هستند.»
همزمان، مولوی عبدالله ملازهی، مدیر حوزه علمیه منبعالعلوم کوهون شهرستان سرباز در بیانیهای یورش نظامی به بندر کلاهی را «وحشیانه و غیرقابل توجیه» توصیف کرد و نوشت: «رویکرد امنیتی، جایگزین عدالت و توسعه در بندر کلاهی شده است.»
ملازهی با بیان اینکه حمله نیروهای نظامی به بهانه مبارزه با قاچاق سوخت انجام شد، نوشت که این حمله عملا به «تخریب خانهها، آتشزدن اموال، ضربوشتم مردم بیدفاع و توهین به مقدسات» ختم شد.
او با اشاره به ورود ماموران به مسجد محل و پخش اذان به سبک مذهب شیعه در منطقهای با جمعیت تماما سنی، این اقدام را «توهین به مقدسات» و موجب سلب اعتماد مردم از نهادهای حکومتی توصیف کرد.
سایت حالوش که خبرهای مربوط به نقض حقوق شهروندان بلوچ در ایران را پوشش میدهد، گزارش داد از ۲۱ اردیبهشت ماه، صدها تن از نیروهای نظامی به همراه دادستان استان هرمزگان به بندر کلاهی میناب یورش برده و اقدام به تخریب و آتش زدن اموال صیادان و سوختبران کرده و بدون نشان دادن حکم قضایی وارد منازل شهروندان بلوچ شدند.
به نوشته حالوش، نیروهای نظامی در زمان نماز ظهر به مسجد «محمد رسولالله» بندر کلاهی میناب یورش برده و با شکستن قفل در و هتک حرمت و بیاحترامی به این مکان مذهبی اهلسنت، وارد مسجد شدند.
پس از آن درگیریهایی میان ماموران مبارزه با قاچاق سوخت و شهروندان ساکن بندر کلاهی شکل گرفت. این درگیریها ۲۳ اردیبهشت برای سومین روز متوالی ادامه پیدا کرد.
ویدیوها و گزارشهای منتشرشده در حالوش حاکی است دهها نیروی نظامی و امنیتی و گارد ضد شورش، ۲۳ اردیبهشت به بهانه «کشف سوخت» به بندر کلاهی یورش برده و به سوی مردم گلوله ساچمهای و گاز اشکآور شلیک کردند.
همزمان، تصاویر منتشر شده از سوی رسانههای محلی حاکی از جراحات وارده بر بدن برخی ساکنان این منطقه است.
به گفته منابع محلی، شماری از افراد مجروح شده در این درگیریها از کودکان و نوجوانان بلوچ هستند. حالوش در گزارشی هویت یکی از مجروحان را روحالله ملاحی، ۱۵ ساله و اهل بندر کلاهی اعلام کرد.
از سوی دیگر خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی، از تخریب دهها دپوی سوخت، کانتینر و تجهیزات انتقال سوخت در این منطقه خبر داد.
رسانههای محلی گزارش دادند که در جریان این تخریبها، منازل برخی از شهروندان ویران شده و ماموران در مواجهه با اعتراضات مردمی، برخوردهای خشونتآمیز داشتهاند.
شهروندان بلوچ در مناطق بلوچنشین ایران سالهاست که به دلیل فقر، بیکاری گسترده و نبود فرصتهای شغلی مناسب، به سوختبری روی آوردهاند.
کمپین فعالان بلوچ که اخبار استان سیستان و بلوچستان را پوشش میدهد، اسفند ۱۴۰۳ با استناد به آمار جمعآوری شده خود گزارش داد در هفت سال منتهی به سال گذشته، دستکم هزار و ۱۰ سوختبر در مناطق بلوچنشین ایران در اثر تیراندازی نیروهای نظامی یا تعقیب و گریز این نیروها کشته یا زخمی شدهاند.
این سازمان حقوق بشری در گزارش خود نوشت سوختبری شامل حمل و نقل سوخت بین مرزهای ایران و پاکستان است و به یکی از معدود راههای تامین معیشت برای بسیاری از خانوادهها تبدیل شده است.
