یک روز پس از آتشبس آمریکا و حوثیها، دو رسانه بینالمللی خبر دادند تهران برای حفظ مذاکرات نمایندگان خامنهای و ترامپ، شبهنظامیان شیعی مورد حمایتش را قربانی کرده است.
گام تازه خامنهای در عقبنشینی اجباری از آمریکاستیزی که ایران را به ورشکستگی کشاند.
گزارش مجتبا پورمحسن را در این رابطه ببیند.
منابع آگاه خبر دادند که امارات متحده عربی کانالی محرمانه برای گفتوگوهای امنیتی میان سوریه و اسرائیل ایجاد کرده است. این مذاکرات غیررسمی با محوریت مسائل اطلاعاتی و ضدتروریسم در حال انجام است.
خبرگزاری رویترز چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت به نقل از سه مقام آگاه در گزارشی اختصاصی اعلام کرد ابوظبی کانالی محرمانه میان اسرائیل و سوریه ایجاد کرده است.
به گفته این منابع، حاکمان جدید دمشق به دنبال کمک منطقهای برای مدیریت تنشها با همسایه جنوبی سوریه هستند.
تلاش برای کاهش تنش با اسرائیل
مذاکرات میان اسرائیل و سوریه پس از سفر احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه به ابوظبی در تاریخ ۲۴ فروردین آغاز شده و هدف آن کاهش تنش میان دو کشوری است که روابط رسمی دیپلماتیک ندارند.
یک منبع که بهطور مستقیم در جریان مذاکرات قرار دارد، اعلام کرد این تماسها فعلا به «موضوعات فنی» محدود شده اما امکان گسترش آن در آینده وجود دارد.
دمشق تلاش میکند به اسرائیل اطمینان دهد تهدیدی از سوی دولت جدید متوجه این کشور نیست.
از جمله اقدامات دولت الشرع، بازداشت دو عضو ارشد جهاد اسلامی فلسطین، دیدار با نمایندگان جامعه یهودی در داخل و خارج کشور و ارسال نامهای رسمی به وزارت خارجه آمریکا است که در آن آمده: «اجازه نخواهیم داد سوریه به تهدیدی برای هیچ طرفی، از جمله اسرائیل، تبدیل شود.»
یک منبع امنیتی سوری نیز تایید کرده که مذاکرات صرفا درباره پروندههای ضدتروریسم بوده و مسائل نظامی، از جمله حملات ارتش اسرائیل به خاک سوریه، فعلا در دستور کار قرار ندارد.
در این مذاکرات مقامهای امنیتی امارات، افسران اطلاعاتی سوری و همچنین برخی از مقامهای پیشین اطلاعاتی اسرائیل مشارکت دارند.
مشخص نیست آیا پس از حملات اخیر اسرائیل به دمشق که یکی از آنها تنها ۵۰۰ متر با کاخ ریاستجمهوری فاصله داشت، این کانال ارتباطی همچنان فعال باقی مانده است یا نه.
ریاستجمهوری سوریه و وزارت خارجه امارات متحده عربی به درخواست برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل نیز از اظهار نظر در اینباره خودداری کرده است.
حمایت از دروزیها
اسرائیل حملات خود را پاسخی به تهدید علیه جامعه دروزی عنوان کرده است.
درگیریهای اخیر میان جنگجویان اهل سنت و شبهنظامیان دروزی که در پی انتشار فایل صوتی منسوب به اهانت به پیامبر اسلام آغاز شد، بیش از ۲۵ کشته برجای گذاشته است.
پیشتر نیز در خشونتهای فرقهای در مناطق علوینشین، بیش از هزار نفر کشته شده بودند.
دولت سوریه اعلام کرده با گروههای دروزی در استان سویدا به توافق رسیده تا از میان آنها نیروهای امنیتی محلی جذب کند.
این اقدام فعلا به کاهش تنشها منجر شده است.
درخواست انزوای سیاسی
این تماسها در حالی برقرار میشود که اسرائیل خواستار ادامه انزوای سیاسی سوریه شده و نسبت به حضور اسلامگرایان در مرزهای جنوبی هشدار داده است.
به گفته یکی از منابع و یک دیپلمات منطقهای طرف گفتوگو با رویترز، میانجیگری غیررسمی بین اسرائیل و سوریه با هدف آرام کردن اوضاع در هفته گذشته از طریق کانالهای دیگر انجام شده است.
دولت سوریه حملات اسرائیل را به عنوان تشدید کننده بحران و مداخله خارجی محکوم کرده و میگوید دولت جدید در دمشق در حال کار برای اتحاد کشور پس از ۱۴ سال خونریزی است.
بدگمانی اسرائیل به الشرع
اسرائیل سالهاست در چارچوب یک کارزار پنهانی، مواضعی را در سوریه هدف قرار میدهد. کارزاری که با هدف تضعیف نفوذ ایران و گروههای متحد آن، از جمله حزبالله لبنان، دنبال میشود.
حزبالله پس از ورود به جنگ داخلی سوریه در حمایت از بشار اسد، حضور و نفوذ خود را در این کشور گسترش داد.
از زمان ساقط شدن اسد در دی ماه گذشته، عملیات نظامی اسرائیل در سوریه شدت یافته است.
اسرائیل اعلام کرده حضور گروههای اسلامگرای مسلح در مناطق جنوبی سوریه را تحمل نخواهد کرد و ارتش این کشور تاکنون اهدافی را که نظامی نامیده، در نقاط مختلف سوریه بمباران کرده و نیروهای زمینی خود را وارد مناطق جنوب غربی این کشور کرده است.
رویترز در ماه فوریه گزارش داد که اسرائیل به آمریکا فشار آورده تا سوریه را در وضعیت منزوی نگه دارد.
بر اساس این گزارش، رویکرد اسرائیل بر پایه بدگمانی به الشرع شکل گرفته است. کسی که پیشتر رهبری یکی از شاخههای القاعده را بر عهده داشت و در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد از این گروه فاصله گرفته است.
امارات میانجی جدید منطقه
دولت امارات متحده عربی نگرانیهایی درباره گرایش اسلامگرایانه رهبران جدید سوریه دارد اما به گفته منابع، دیدار الشرع با شیخ محمد بن زاید آل نهیان، رییس امارات متحده عربی در ماه گذشته بسیار خوب پیش رفت و به کاهش برخی از نگرانیهای ابوظبی کمک کرد.
این منابع اشاره کردند که جلسه این دو چندین ساعت به طول انجامید و باعث شد الشرع برای یک قرار بعدی دیر کند.
در شرایطی که هیچ رابطه مستقیم رسمیای میان دو کشور وجود ندارد، دمشق روابط امارات متحده عربی با اسرائیل را که در چارچوب توافق تاریخی سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا (پیمان ابراهیم) برقرار شد، مسیری کلیدی برای حلوفصل مسائل با اسرائیل میداند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اخبار منتشر شده درباره دیدار احتمالی مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ و همچنین پیشنهاد ایران برای مذاکره مستقیم را «خبرسازیهای جعلی و بیاساس» خواند.
او افزود اطلاعرسانی در مورد وضعیت گفتوگوهای «غیرمستقیم» با آمریکا به صورت «شفاف، حرفهای و بههنگام» از سوی وزارت خارجه انجام میشود.
پیشتر سایت خبری واینت گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات، تماس گرفته و خواستار مذاکره مستقیم در مورد مسائل هستهای شده است.
کیومرث یزدانپناه، کارشناس صداوسیما نیز احتمال دستیابی تیمهای مذاکرهکننده جمهوری اسلامی و آمریکا به یک «توافق ضمنی اولیه» را مطرح کرد و گفت احتمال اینکه ترامپ و پزشکیان در ریاض دیدار کنند، وجود دارد.
وزارت امور خارجه آمریکا، در پی بالا گرفتن درگیریها میان هند و پاکستان از شهروندان خود خواست از سفر به جامو و کشمیر خودداری کنند.
با این حال، سفارت آمریکا و تمامی کنسولگریهای این کشور در هند همچنان بهصورت عادی باز هستند و خدمات خود را ارائه میدهند.
همزمان، شرکت هواپیمایی «امریکن ایرلاینز» اعلام کرد که به دلیل تشدید تنشها بین هند و پاکستان، پروازهای خود را از نیویورک به دهلی برای امروز لغو کرده و همچنان اوضاع را زیر نظر دارد.
این شرکت همچنین اعلام کرد که یک هواپیمای حامل خدمه را از دهلی خارج خواهد کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، اخبار منتشر شده درباره دیدار احتمالی مسعود پزشکیان و دونالد ترامپ و همچنین پیشنهاد ایران برای مذاکره مستقیم را «خبرسازیهای جعلی و بیاساس» خواند.
او افزود اطلاعرسانی در مورد وضعیت گفتوگوهای «غیرمستقیم» با آمریکا به صورت «شفاف، حرفهای و بههنگام» از سوی وزارت خارجه انجام میشود.
پیشتر سایت خبری واینت گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با استیو ویتکاف، نماینده آمریکا در مذاکرات، تماس گرفته و خواستار مذاکره مستقیم در مورد مسائل هستهای شده است.
کیومرث یزدانپناه، کارشناس صداوسیما، نیز احتمال دستیابی تیمهای مذاکرهکننده جمهوری اسلامی و آمریکا به یک «توافق ضمنی اولیه» را مطرح کرد و گفت احتمال اینکه دونالد ترامپ و مسعود پزشکیان در ریاض دیدار کنند، وجود دارد.
احمد الشرع، رییسجمهوری موقت سوریه، روز چهارشنبه در نخستین سفر رسمی خود به اروپا از زمان روی کار آمدن، وارد پاریس شد و در کاخ الیزه مورد استقبال امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه قرار گرفت.
مقامهای فرانسوی اعلام کردند که دو رهبر قرار است درباره تضمین حاکمیت و امنیت سوریه، وضعیت اقلیتها پس از حملات اخیر علیه علویان و دروزیها، تلاشهای ضدتروریستی علیه نیروهای داعش و همچنین هماهنگی برای کمکهای بشردوستانه و حمایت اقتصادی از جمله کاهش تحریمها، گفتوگو کنند.
سفر الشرع به فرانسه در حالی صورت میگیرد که اتحادیه اروپا از دمشق خواسته است برای لغو کامل تحریمهای وضعشده در دوران بشار اسد، نشانههای ملموسی از تعهد به بهبود وضعیت حقوق بشر ارائه دهد.
رهبر جدید سوریه اکنون تحت فشار است تا نشان دهد که سیاستهای دولت او در مسیر فاصلهگیری از سرکوبهای گذشته و حرکت به سوی اصلاحات واقعی قرار دارد.