دیدهبان حقوق بشر سوریه از وخیمتر شدن وضعیت امنیتی در مناطق ساحلی غرب سوریه خبر داد و گفت طی دو روز گذشته بیش از هزار نفر در درگیریهای نیروهای امنیتی حکومت جدید سوریه و حامیان علوی بشار اسد کشته شدهاند.
دیدهبان حقوق بشر سوریه شامگاه شنبه ۱۸ اسفند گزارش داد این تلفات شامل ۷۴۵ غیرنظامی، ۱۲۵ نفر از نیروهای امنیتی سوریه و ۱۴۸ نیروی مسلح وفادار به اسد است.
رویترز گزارش داد که به طور مستقل قادر به تایید این آمار نیست.
رامی عبدالرحمن، مدیر این دیدهبان، گفت که کشتار گسترده در چندین منطقه روی داده است و قربانیان شامل زنان و کودکان اقلیت علوی بودند.
مقامات جدید سوریه از روز پنجشنبه ۱۶ اسفند و پس از حملات پراکنده مرگبار شبهنظامیان مرتبط با حکومت اسد، درگیری با معترضان علوی را آغاز کردند.
یک منبع وزارت دفاع سوریه شنبه ۱۸ اسفند به رسانههای دولتی گفت که تمام راههای منتهی به ساحل سوریه برای جلوگیری از تخلفات و کمک به بازگشت آرامش مسدود شده و نیروهای امنیتی در خیابانهای شهرهای ساحلی مستقر شدهاند.
این منبع افزود که کمیته اضطراری که برای نظارت بر تخلفات تشکیل شده، هر کسی را که از دستورات فرماندهی نظامی اطاعت نکرده باشد، به دادگاه نظامی ارجاع میدهد.
رویترز نوشت که مقیاس خشونتهای گزارششده، توانایی حکومت اسلامگرای کنونی سوریه را برای حکمرانی به شیوهای فراگیر زیر سوال میبرد.
این خشونتها شامل کشتار دهها مرد علوی در یک روستا به سبک اعدام بوده است.
احمد الشرع، رییسجمهور موقت سوریه، جمعه ۱۷ اسفند در یک سخنرانی تلویزیونی از سرکوب علویها حمایت کرد و گفت که نیروهای امنیتی نباید به کسی اجازه دهند «در پاسخ خود اغراق کنند. زیرا آنچه ما را از دشمنمان متمایز میکند، تعهد ما به ارزشهایمان است.»
او با بیان اینکه نباید با غیرنظامیان و اسیران بدرفتاری شود، گفت: «وقتی ما از اخلاق خود دست برداریم، ما و دشمنمان در یک طرف قرار میگیریم».
وزارت اطلاعرسانی سوریه نیز جمهوری اسلامی را عامل تحریک بقایای نیروهای وابسته به بشار اسد معرفی کرد و خبر داد نیروهای حاکم بر سوریه، کنترل شهرهای لاذقیه و طرطوس را در دست گرفتهاند و عملیات پاکسازی در مناطق روستایی ادامه دارد.
تعدادی از کاربران سوری در شبکههای اجتماعی تصاویر و آگهیهای ترحیم افرادی را که گفته میشود کشته شدهاند، منتشر کردند.
بر اساس تصاویر منتشر شده، چند صد نفر که اکثرا زن و کودک و افراد سالخورده بودند، به یک پایگاه نظامی روسیه در مدیترانه در حمیمیم در لاذقیه پناه بردهاند.
رویترز به نقل از چهار نفر در مناطق ساحلی که خواستند نامشان فاش نشود، گزارش داد که در طول شب کشتار، غارت و سوزاندن خانهها در بانیاس و روستاهای اطراف ادامه داشت.
روزنامه اکسپرسن شنبه ۱۸ اسفند به نقل از منابع آگاه نوشت این تصمیم بر رزمایشهای ناتو که برای سال جاری میلادی برنامهریزی شدهاند و قرار است آمریکا نقشی کلیدی در آنها ایفا کند، تاثیری نخواهد داشت.
با این حال، مانورهایی که طبق برنامهریزیها پس از سال ۲۰۲۵ برگزار میشوند، تحت تاثیر این تصمیم قرار خواهند گرفت.
به گزارش اکسپرسن، این تصمیم ممکن است به برنامههای آمریکا برای کاهش هزینههای نظامی خود در اروپا و هدایت بودجه به مناطق دیگر، بهویژه اقیانوس هند و اقیانوس آرام، جهت مقابله با چین مرتبط باشد.
بدین ترتیب، اروپا ناچار است رزمایشهای خود را بدون مشارکت ایالات متحده یا تنها با حضور محدود نیروهای آمریکایی برنامهریزی کند.
آمریکا به دنبال خروج نیروهای خود از آلمان
تلگراف گزارش داد دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نظر دارد ۳۵ هزار نیروی آمریکایی را از آلمان خارج کند.
این روزنامه نوشت ترامپ در حال بررسی استقرار مجدد پرسنل نظامی آمریکا در مجارستان است.
مجارستان با نخستوزیری ویکتور اوربان روابط نزدیک خود را با روسیه و همچنین ترامپ حفظ کرده است.
بیشتر بخوانید: ادامه تقابل ترامپ و اروپا؛ آلمان به فکر سلاحهای هستهای است
پیشتر در سوم بهمن، خبرگزاری ایتالیایی آنسا به نقل از یک منبع دیپلماتیک اروپایی گزارش داد ترامپ قصد دارد حدود ۲۰ درصد از نیروهای آمریکایی مستقر در اروپا را کاهش دهد، که این تصمیم به معنای خروج حدود ۲۰ هزار سرباز خواهد بود.
این منبع افزود: «علاوه بر این، ترامپ خواهان مشارکت مالی کشورهای اروپایی برای تامین هزینه نیروهایی است که در اروپا باقی میمانند، زیرا این سربازان نقش بازدارندگی دارند.»
آنسا افزود ترامپ معتقد است هزینه این نیروها نباید بر عهده مالیاتدهندگان آمریکایی باشد و به همین دلیل، این خواسته را بهطور مداوم با رهبران اروپایی مطرح کرده است.
بیشتر بخوانید: مکرون سران اروپا را به بحث درباره بازدارندگی هستهای فراخواند
در حال حاضر، حدود ۱۶۰ هزار سرباز آمریکایی در خارج از این کشور مستقر هستند.
تلگراف همچنین گزارش داد دولت ترامپ در حال بررسی گزینه سازماندهی مجدد نیروهای آمریکایی در اروپا است تا آنها را در کشورهایی از ناتو که بودجه دفاعی خود را افزایش دادهاند، مستقر کند.
این روزنامه شنبه ۱۸ اسفند نوشت برلین با در نظر گرفتن تحولات اخیر، تقویت زیرساختهای امنیتی خود، از جمله موضوع بازدارندگی هستهای، را در دستور کار قرار میدهد.
فریدریش مرتس، سیاستمدار محافظهکار آلمانی، اخیرا در مصاحبه با هفتهنامه فرانکفورتر آلگماینه تاکید کرد برلین باید مذاکراتی را درباره گسترش بازدارندگی هستهای فرانسه و بریتانیا با هدف تامین امنیت اروپا آغاز کند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا آلمان باید به دنبال ایجاد زرادخانه هستهای خود باشد، چنین ایدهای را رد نکرد و تنها اظهار داشت: «در حال حاضر نیازی به این کار نیست.»
گمانهزنیها حاکی از آن است که مرتس، رهبر حزب دموکرات مسیحی، پس از پیروزی حزب متبوعش در انتخابات اخیر آلمان، بهزودی بهعنوان صدراعظم جدید این کشور آغاز به کار خواهد کرد.
والاستریت ژورنال نوشت اظهارات مرتس یک تابوی دیرینه را شکست و نشان داد چگونه پایههای امنیت آلمان و اروپا که طی دهههای گذشته مستحکم بودند، اکنون دچار تزلزل شدهاند.
مرتس همچنان در حال مذاکره برای تشکیل دولت ائتلافی است و هنوز بهطور رسمی صدراعظم نشده، اما از زمان پایان جنگ سرد تاکنون، هیچ رهبر آلمانی خواستار جایگزینی بازدارندگی هستهای آمریکا در اروپا نبوده است.
پس از جنگ جهانی دوم، جمهوری فدرال آلمان بهعنوان سنگری در برابر بلوک شوروی به اتحاد غرب پیوست. با این حال، برخلاف فرانسه و بریتانیا، از دستیابی به تسلیحات هستهای چشمپوشی کرد و به جای آن، تحت چتر هستهای ایالات متحده قرار گرفت.
تسلیحات هستهای آمریکا در اروپا
تسلیحات هستهای تاکتیکی آمریکا در حال حاضر در پایگاه هوایی بوشل در غرب آلمان نگهداری میشود و در صورت صدور دستور از سوی رییسجمهوری ایالات متحده، نیروی هوایی آلمان آماده بهکارگیری آنها خواهد بود.
دولت ترامپ هنوز اعلام نکرده که قصد دارد نیروهای خود را از اروپا خارج کند، اما او در دوره نخست ریاستجمهوریاش تلاشهایی در این راستا انجام داده بود.
ترامپ اکنون در تلاش برای تنشزدایی در روابط واشینگتن و مسکو است، اقدامی که به گفته برخی تحلیلگران، ممکن است به اعتبار بازدارندگی آمریکا در اروپا لطمهای جبرانناپذیر وارد کند.
آمادگی فرانسه برای به اشتراک گذاشتن تسلیحات هستهای خود
هفته گذشته و در آستانه برگزاری نشست سران اروپا در لندن، امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، رهبران اروپا را به بحث و تبادل نظر در زمینه «بازدارندگی هستهای» برای این منطقه فراخواند.
مکرون ۱۱ اسفند گفت با توجه به تهدیدات فزاینده روسیه، فرانسه میتواند در حفاظت از دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا نقشآفرینی کند.
او همچنین از آمادگی پاریس برای آغاز گفتوگوها درباره تقویت بازدارندگی هستهای در اروپا خبر داد.
فرانسه تنها کشور عضو اتحادیه اروپا محسوب میشود که دارای تسلیحات هستهای است، در حالی که بریتانیا، دیگر قدرت هستهای اروپا، پیشتر از این اتحادیه خارج شده است.
مکرون نخستین بار در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، پیشنهاد تشکیل یک «ارتش اروپایی» را مطرح کرد.
اتحادیه اروپا اکنون با چالش تمایل آمریکا به مذاکره با روسیه و همچنین پیامدهای تنش لفظی اخیر میان ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در کاخ سفید روبهرو است.
مجموع زرادخانه هستهای فرانسه و بریتانیا که حدود ۵۰۰ کلاهک برآورد میشود، در برابر هزاران کلاهک هستهای روسیه و آمریکا ابعاد بسیار کوچکتری دارد.
برخی تحلیلگران فرانسوی این احتمال را مطرح کردهاند که در صورت کنار کشیدن آمریکا از حمایت از اوکراین، روسیه ممکن است به استفاده از سلاحهای هستهای تاکتیکی علیه این کشور روی آورد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، بدون اشاره به طرف مشخصی، درباره ناآرامیهای سوریه گفت: «جمهوری اسلامی ایران با دقت تحولات داخلی سوریه را رصد کرده و با نگرانی زیاد، اخبار و گزارشهای منتشره در مورد خشونت و ناامنی در مناطق مختلف این کشور را دنبال میکند.»
بقائی تاکید کرد که جمهوری اسلامی با ناامنی و خشونت و کشتار و وارد شدن آسیب به مردم بیگناه سوریه از هر گروه و طایفهای، به شدت مخالف بوده و آن را زمینهساز گسترش بیثباتی در منطقه و فتنهانگیزی بیشتر از سوی طرفهای ثالث، به خصوص اسرائیل میداند.
عربستان سعودی و ترکیه، حملات حامیان اسد را محکوم کردند و جاسم محمد البودایوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، گفت که این شورا در تمام تلاشها و اقداماتی که برای حفظ امنیت و ثبات مردم سوریه انجام میدهد، در کنار دمشق است.
کشته شدن ۳۴۰ غیرنظامی علوی
دیدهبان حقوق بشر سوریه از کشته شدن حداقل ۳۴۰ غیرنظامی علوی در دو روز گذشته خبر داد و اداره امنیت عمومی سوریه نیز تایید کرد یک گروه مسلح که علیه غیرنظامیان تخلفاتی مرتکب شدهاند، بازداشت شدند.
احمد الشرع، رییسجمهوری سوریه در دوره انتقال قدرت، در اولین واکنش خود به این خشونتها وعده داد هر فردی که به غیرنظامیان حمله کند، مسئول شناخته شود.
الشرع همزمان تاکید کرد که نیروهای دولتی، بقایای حکومت برکنار شده اسد را تعقیب و به دادگاه خواهند کشاند.
نیروهای عمدتا علوی وابسته به بشار اسد، رییسجمهوری ساقط شده سوریه، پنجشنبه ۱۶ اسفند در منطقه ساحلی این کشور حملهای مرگبار علیه نیروهای دولتی انجام دادند که به گفته مقامات، از شدیدترین خشونتها علیه دولت حاکم بر سوریه از زمان به قدرت رسیدن گروههای مخالف بوده است.
در همین حال یک منبع در وزارت دفاع سوریه به خبرگزاری رسمی این کشور گفت که نیروهای نظامی و امنیتی، عملیاتی علیه نیروهای هوادار اسد در شهر قرداحه، زادگاه خاندان اسد، انجام میدهند.
ارتش سوریه نیز وارد شهر جبله شده و کنترل کامل دانشکده نیروی دریایی را به دست گرفته است.
همزمان، العربیه خبر داد ۹۰ نفر از نیروهای ارتش و اداره امنیت سوریه و ۱۶۰ نفر از نیروهای نظام پیشین در درگیریها کشته شدهاند.
نیروهای حامی اسد در تنها گذرگاه دریایی سوریه در ساحل غربی این کشور در کنار دریای مدیترانه که طول آن ۱۸۳ کیلومتر است، حضور دارند.
نزدیکی کوهها به دریا و جغرافیای پیچیده این منطقه که مساحتی بیش از چهار هزار کیلومتر مربع را شامل میشود، تعقیب این گروهها را برای نیروهای حاکم بر سوریه دشوار کرده است.
این منطقه شامل استانهای طرطوس و لاذقیه است که اکثریت جمعیت آنها را علویها تشکیل میدهند و طی دهههای گذشته، پایگاه اصلی حمایت از نظام پیشین بودهاند. با این حال، ترکیبی از جمعیت سنی و مسیحی نیز در این منطقه سکونت دارد. جمعیت این دو استان پیش از جنگ داخلی سوریه، حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفر برآورد میشد.
در سواحل سوریه، سه بندر اصلی قرار دارد که بر اساس توافق مسکو با اسد، تحت کنترل روسیه بودند. بزرگترین بندر این منطقه، بندر لاذقیه است و پس از آن بندر طرطوس قرار دارد. بندر بانیاس نیز بهطور ویژه به صادرات نفت به خارج کشور اختصاص دارد.
درگیری اخیر، نقطه عطفی در تشدید تنشها در منطقه ساحلی است که مرکز اصلی علویها محسوب میشود و اکنون به چالش امنیتی بزرگی برای الشرع تبدیل شده است.
الشرع تلاش میکند کنترل خود را بر کشور تثبیت کند.
فعالان علوی اعلام کردهاند جامعه آنها بهویژه در مناطق روستایی حمص و لاذقیه، پس از سقوط اسد هدف خشونت و حملات قرار گرفته است.
در حالی که الشرع وعده داده است سوریه را بهصورت فراگیر اداره کند، با وجود دیدارهایی که با اعضای سایر اقلیتها از جمله مسیحیان و دروزیها داشته، تاکنون هیچ دیداری میان او و رهبران برجسته علوی برگزار نشده است.