آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، خواهان چشمپوشی صریح جمهوری اسلامی از دسترسی به سلاح هستهای شد و گفت تهران باید اولین گام را برای بهبود روابط با کشورهای منطقه آمریکا بردارد.
گوترش چهارشنبه سوم بهمن در مجمع جهانی اقتصاد داووس، گفت مهمترین موضوع، ایران و روابط میان این کشور با اسرائیل و آمریکاست.
او افزود: «امیدوارم ایرانیها اهمیت این را درک کنند که یکبار برای همیشه بهوضوح اعلام کنند از دستیابی به تسلیحات هستهای چشمپوشی خواهند کرد.»
گوترش تاکید کرد که ایران باید بهصورت سازنده با دیگر کشورهای منطقه تعامل داشته باشد.
ساعاتی پیش از او، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در نشست داووس گفت جمهوری اسلامی باید اولین گام را برای بهبود روابط با کشورهای منطقه و آمریکا بردارد و «بهصراحت اعلام کند که قصد توسعه تسلیحات هستهای ندارد».
گروسی گفت جمهوری اسلامی «پدال گاز» غنیسازی اورانیوم را تا نزدیکی سطح مورد نیاز برای تسلیحات هستهای فشرده است و افزود که تهران باید درباره برنامه هستهای خود با دولت ترامپ به توافق برسد.
پنجاه و پنجمین گردهمآیی سالانه مجمع جهانی اقتصاد، معروف به نشست داووس، از یکم بهمن در سوئیس آغاز شده و به مدت پنج روز ادامه خواهد داشت.
هدف اصلی این نشست، بررسی چالشهای جهانی و یافتن راهحلهای مشترک برای مسائل اقتصادی، فنآوری، تغییرات اقلیمی، نابرابری و دیگر موضوعات کلیدی است.
در این نشست، تصمیمگیران و کارشناسان از بخشهای مختلف دولتی و خصوصی فرصت دارند درباره آینده جهان به گفتوگو و تبادل نظر بپردازند.
برنامه هستهای تهران در داووس
به گفته گروسی، شتاب اخیر اعلامشده از سوی جمهوری اسلامی در غنیسازی اورانیوم در حال اثرگذاری است.
او ماه گذشته گفته بود ایران به آژانس اطلاع داده غنیسازی اورانیوم تا ۶۰ درصد را که به سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای تولید تسلیحات هستهای نزدیک است، بهطور «چشمگیری» تسریع خواهد کرد.
جمهوری اسلامی میگوید برنامه هستهای کاملا صلحآمیزی دارد اما قدرتهای غربی تاکید کردهاند که هیچ توجیه غیرنظامیای برای غنیسازی در این سطح وجود ندارد و هیچ کشور دیگری بدون تولید تسلیحات هستهای، چنین اقدامی انجام نداده است.
گروسی در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت: «پیش از این، ایران بهطور تقریبی ماهانه حدود هفت کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد تولید میکرد اما اکنون این مقدار به بیش از ۳۰ کیلوگرم یا بیشتر رسیده است.»
بر اساس معیارهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، در صورت غنیسازی بیشتر، برای تولید یک بمب هستهای کافی است.
به گفته گروسی، جمهوری اسلامی اکنون حدود ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد.
هشدار گوترش درباره خطر تجزیه سوریه و تمایل اسرائیل به الحاق کرانه باختری
دبیرکل سازمان ملل، علاوه بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی، درباره دیگر مسائل مربوط به خاورمیانه و بحرانهای جهانی صحبت کرد.
گوترش گفت شرایط سوریه همچنان یک علامت سوال بزرگ است و افزود: «امیدواریم شاهد دولتی در سوریه باشیم که نماینده همه جوامع این کشور باشد ... اما همچنان خطر شدید تکهتکه شدن و خطر افراطگرایی، دستکم در بخشهایی از این کشور وجود دارد.»
او درباره تشکیل دولت جدید لبنان نیز اظهار خوشبینی کرد و همزمان افزود: «هنوز تضمینی وجود ندارد که آتشبس پایدار بماند و به توافق نهایی صلح منجر شود.»
گوترش آینده رابطه میان اسرائیلیها و فلسطینیها را نامشخص توصیف کرد و گفت که توافق آتشبس باید در مرحله بعدی، بهسوی پایان دائمی جنگ حرکت و شرایطی را فراهم کند که بتوان انتقال قدرت را در غزه انجام داد.
او همچنین خواستار «وحدت سرزمینهای فلسطینی اشغالی» و شکلگیری زمینه مذاکرات جدی برای راهحل سیاسی دو دولتی شد و درباره تلاش اسرائیل برای «الحاق کرانه باختری» و بلاتکلیف نگه داشتن غزه در شرایطی بدون حاکمیت مشخص، هشدار داد.
گوترش گفت ظاهرا «تمرکز اسرائیل نه بر غزه که بر کرانه باختری» است و چنین اقدامی را «نقض کامل قوانین بینالمللی» دانست که نتیجه آن «از بین رفتن امکان صلح واقعی و پایدار در خاورمیانه برای همیشه» خواهد بود.
سوخت فسیلی، هیولای فرانکشتاین شده
دبیرکل سازمان ملل در بخش دیگری از صحبتهایش در نشست داووس، هشدار داد: «امروز با دو تهدید عمیق و جدید روبهرو هستیم که نیازمند توجه و اقدام جهانی بسیار بیشتری هستند زیرا این تهدیدها زندگی را آنگونه که میشناسیم دگرگون میکنند: بحران اقلیمی و گسترش بیضابطه هوش مصنوعی.»
او از اعتیاد جهان به سوختهای فسیلی با عنوان «هیولایی شبیه فرانکشتاین» یاد کرد که هیچکس و هیچچیزی را در اطراف خود نمیبخشد و گفت: «نشانههای آشکاری وجود دارد که این هیولا اکنون ارباب شده است.»
هیولای فرانکشتاین یک شخصیت تخیلی است که برای اولین بار در سال ۱۸۱۸، در رمان فرانکنشتاین مری شلی ظاهر شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از مراسم تحلیف خود در دوشنبه یک بهمن، چندین فرمان اجرایی از جمله خروج آمریکا از معاهده بینالمللی آبوهوایی پاریس را امضا کرد.
خروج او از توافقنامه پاریس، با انتقاد و اظهار نگرانی رهبران شماری از کشورهای جهان و کنشگران تغییرات اقلیمی مواجه شد.
گوترش در نشست داووس گفت که امروز جهان شاهد بالا آمدن سطح آب دریاها، موجهای گرما، سیلها، طوفانها، خشکسالیها و آتشسوزیهای گسترده است و این «تنها پیشنمایشی از فیلم ترسناکی است که در پیش داریم».
او با اشاره به عقبنشینی برخی موسسات مالی و صنایع از تعهدات اقلیمی خود، گفت: «میخواهم با صدای بلند و روشن بگویم که این کوتاهبینانه است و بهطور متناقض، هم خودخواهانه است و هم خودویرانگر. شما در طرف اشتباه تاریخ قرار دارید. شما در طرف اشتباه علم و در طرف اشتباه مصرفکنندگانی هستید که به دنبال پایداری بیشتر هستند، نه کمتر.»
کاظم زندهدل، چهارشنبه سوم بهمن گفت از چهار سال پیش انتشار آمارهای جدید از موارد ثبت شده ابتلا به سرطان در ایران متوقف شده است.
به گفته معاون پژوهشی پژوهشکده سرطان (انستیتو کانسر ایران)، آخرین آمارها مربوط به سال ۱۳۹۹ است که نشان میدهند سالانه ۱۳۱ هزار نفر در ایران به انواع سرطان مبتلا میشوند.
بر اساس این آمار، میزان بروز سرطان در هر ۱۰۰ هزار نفر، ۱۵۲ نفر است.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، خواهان احیای سریع برنامه ثبت سرطان جمعیتی در کشور و انتشار منظم آمار دقیق سرطان شد.
برآوردهای متکی به آمارهای پیشین، نشان میدهد هر سال بهطور میانگین ۷۳ هزار نفر بر اثر ابتلا به سرطان در ایران جان خود را از دست میدهند که برابر با ۵۵ درصد از تعداد کل مبتلایان در یک سال است.
برآوردها و مطالعات انجام شده، نشان میدهند ایران در زمینه رشد سرطان از بین ۱۸۶ کشور جهان، رتبه ۴۸ را دارد.
به گفته زندهدل، کشورهای قطر، امارات متحده عربی، کویت، بحرین، سوریه و مالدیو از نظر میزان رشد بروز سرطان، در رتبههای بالاتری از ایران قرار دارند و در این شاخص، جزو ۱۰ کشور اول دنیا محسوب میشوند.
معاون انستیتو کانسر ایران هشدار داد: «در ۱۵ سال آینده، آمار سرطان در کشور دو برابر خواهد شد.»
عوامل احتمالی ابتلا و راههای پیشگیری از سرطان
زندهدل از «کنترل آلودگی هوا، کاهش مصرف سیگار، قلیان و تریاک، افزایش فعالیت فیزیکی و کاهش چاقی و تغذیه سالم» بهعنوان راههایی برای پیشگیری از عوامل سرطانزا نام برد و گفت «قلیان و تریاک» بهطور ویژه در ایران به بحران سرطان در آینده نزدیک دامن خواهند زد.
او توضیح داد که در جهان و ایران، برای سرطانهای دهانه رحم، پستان و روده بزرگ، روشهای اثباتشده و قابل توصیه غربالگری وجود دارد اما برای سایر موارد، مردم باید با علائم کلی سرطانها آشنا شوند و در صورت بروز آنها به پزشک مراجعه کنند تا از این طریق به تشخیص زودرس بیماری کمک شود.
زندهدل علامتهای مهمی را که باید بهعنوان «هشدار سرطان» شناسایی شوند، شامل این موارد برشمرد: «خستگی مفرط، وجود یک توده یا برآمدگی در یکی از اعضای بدن، خونریزی، تنگی نفس و سرفه مزمن، درد بدون علت قبلی، کاهش وزن بدون علت مشخص، ایجاد خال یا تغییر شکل و رنگ در خالهای قبلی، زخمی که بهبود پیدا نمیکند و ....»
او توضیح داد که اگر علت دیگری برای این علامتها وجود ندارند و هر کدام از آنها بیش از دو یا سه هفته طول کشیدند و بهبود نیافتند، فرد باید با پزشک مشورت کند.
بسیاری از سازمانهای معتبر پزشکی جهان توصیه میکنند زنان بالای ۴۰ سال ماموگرافی غربالگری را بهطور سالانه و مرتب انجام دهند.
توصیه شده زنانی که به دلیل «سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پستان» یا موارد دیگر، در معرض خطر بالاتری قرار دارند، غربالگری را تحت نظر پزشک متخصص زودتر شروع کرده و دفعات آن را افزایش دهند.
در مورد غربالگری سرطان روده بزرگ نیز نهادهای معتبر مانند انجمن سرطان آمریکا توصیه میکنند افراد بالای ۴۵ سال، تست مدفوع را بهطور سالانه و کولونوسکوپی را هر ۱۰ سال یکبار انجام دهند.
نهادهای پزشکی جهان برای غربالگری سرطان دهانه رحم توصیه میکنند زنان ۳۰ تا ۶۵ ساله هر پنج سال یکبار آزمایش پاپ اسمیر همراه با آزمایش HPV انجام دهند.
گزینه معقول دیگر برای این گروه سنی، انجام آزمایش پاپ اسمیر هر سه سال یکبار است.
زنان ۲۱ تا ۲۹ ساله هر سه سال یکبار آزمایش پاپ اسمیر انجام دهند و زنان بالای ۶۵ سال اگر در ۱۰ سال گذشته بهطور منظم غربالگری انجام دادهاند و نتایج آنها عادی بوده، میتوانند غربالگری سرطان دهانه رحم را متوقف کنند.
این توصیهها ممکن است بسته به شرایط فردی و سابقه پزشکی تغییر کنند و بنابراین، مشاوره با پزشک متخصص برای تعیین برنامه غربالگری مناسب، ضروری است.
بر اساس آخرین آمارهای جهانی، حدود ۲۰ میلیون مورد جدید سرطان در سال ۲۰۲۲ میلادی به ثبت رسیده است و تخمین زده میشود در همان سال حدود ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر به دلیل سرطان جان خود را از دست داده باشند.
گروسی چهارشنبه سوم بهمن در مصاحبه با شبکه هندی اندیتیوی در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس، بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی به طور کامل در ارائه شفاف فعالیتهای گذشته و حال خود، همکاری نمیکند.
او افزود: «ما امکان بازرسی در سطوح یا مکانهایی که مورد نظرمان است را نداریم.»
گروسی در نشست داووس نیز گفت که جمهوری اسلامی باید درباره برنامه هستهای خود با دولت ترامپ به توافق برسد و افزود: «باید برای برخورد با این موضوع به راهحلی غیر از جنگ برسیم. ما جنگ بیشتر نمیخواهیم.»
پس از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، گزارشهایی درباره امکان فعال شدن دوباره سیاست فشار حداکثری و همچنین حمله به تاسیسات اتمی جمهوری اسلامی مطرح شده است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ترامپ، اعلام کرده که واشینگتن با همکاری متحدان خود برای فعالسازی سازوکار ماشه و بازگرداندن تحریمهای جمهوری اسلامی اقدام خواهد کرد.
به گفته گروسی، با توجه به نقش کلیدی آمریکا درباره پرونده اتمی جمهوری اسلامی، «باید به درک مشترکی رسید» و آژانس در هفتههای آینده در این زمینه تلاش خواهد کرد.
گروسی در چهار سال گذشته و پس از توقف اجرای تعهدات جمهوری اسلامی در برجام، بارها اعلام کرده که آژانس، اطلاعات کافی درباره تولید سانتریفیوژها و موجودی آنها و آب سنگین و کنسانتره سنگ اورانیوم در ایران ندارد.
همچنین پاسخهای جمهوری اسلامی درباره موضوع وجود ذرات اورانیوم غنی شده با منشا انسانی در سه محل اعلام نشده نیز برای آژانس قانع کننده نبوده و این موضوع هنوز حل نشده است.
گروسی از تورقوزآباد، ورامین و مریوان به عنوان این سه مکان اعلام نشده نام برده بود.
اورانیوم انباشه شده در ایران، «بسیار بسیار نزدیک» به سطح تسلیحاتی
مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مصاحبه با شبکه اندیتیوی گفت که جمهوری اسلامی حجم زیادی از اورانیوم غنیشده انباشته کرده که «بسیار، بسیار نزدیک» به سطح تسلیحاتی است.
گروسی پیش از این نیز در گزارشها و مصاحبههای خود اعلام کرده بود غنیسازی اورانیوم در ایران تا سطح ۶۰ درصد که به حدود ۹۰ درصد لازم برای استفاده تسلیحاتی نزدیک است، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
۲۸ آذر و در جریان نشست شورای امنیت سازمان ملل برای بررسی نحوه اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ و توافق برجام، سه قدرت اروپایی و آمریکا هشدار دادند که ایران به طور مداوم از تعهدات برجامی خود فاصله میگیرد و زمان آن رسیده که تهران با اتخاذ گامهای عملی، روند گسترش برنامه هستهای خود را متوقف و معکوس کند.
پیش از این مجید تخت روانچی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تهدید کرده بود در صورت فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی سه کشور اروپایی، جمهوری اسلامی از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) خارج خواهد شد.
تصاویر منتشر شده در رسانههای اجتمای نشان میدهند کسبه بازارهای شهرهای کُردنشین سنندج، سقز، دیواندره و مریوان در استان کردستان، مهاباد و بوکان در استان آذربایجانغربی و کرمانشاه در استان کرمانشاه، روز چهارشنبه از باز کردن مغازههای خود امتناع کردند.
بر اساس گزارشها، در برخی از شهرها خطوط اینترنت دچار اختلال شدهاند.
تصاویر رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ماموران روی کرکره شماری از مغازههایی که به اعتصاب پیوستهاند، با رنگ قرمز کلمه «پلمب» را نوشتهاند.
آژانس خبری کُردپا نیز از فضای امنیتی حاکم بر شهر سقز در روز چهارشنبه خبر داد و نوشت که «دهها مغازه از سوی نیروهای امنیتی پلمب شدهاند».
همزمان با این اعتصابات، مازیار طاطایی، یکی از وکلای پخشان عزیزی، اعلام کرد که دیوان عالی کشور در پی ثبت درخواست اعاده دادرسی برای حکم اعدام موکلش، با توقف اجرای حکم این زندانی سیاسی موافقت کرده است.
شش حزب و جریان سیاسی کردستان ایران در بیانیهای برگزاری موفقیتآمیز این اعتصابات را تبریک گفتند و این اقدام هماهنگ را «پاسخ قاطع» مردم به جمهوری اسلامی خواندند.
این احزاب خاطرنشان کردند موفقیت این اعتصابات در حالی است که برگزارکنندگان آن شاهد تهدید، ارعاب و انتشار اخبار کذب بودند.
حزب دموکرات کردستان ایران، حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، حزب آزادی کردستان (پاک)، حزب کومهله کردستان ایران، حزب دمکرات کردستان ایران و سازمان کردستان حزب کمونیست ایران از جمله گروههای امضاکننده این بیانیه هستند.
این شش حزب یکشنبه ۳۰ دیماه در بیانیهای مشترک از مردم سراسر کردستان خواستند با هدف جلوگیری از اعدام پخشان عزیزی و وریشه مرادی، سوم بهمن در یک اعتصاب سراسری پیشگیرانه، بازارها و مراکز کار و تحصیل را تعطیل کنند.
جمعی از دانشجویان و ائتلافی از زنان کرد نیز در بیانیههایی جداگانه، احکام صادر شده علیه پخشان عزیزی و وریشه مرادی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین را محکوم و از فراخوان اعتصاب حمایت کردند.
در همین حال، کمپین آزادی وریشه مرادی، در بیانیهای با اشاره به انتشار خبر توقف اجرای حکم پخشان عزیزی پس از برگزاری اعتصاب عمومی کردستان و اعتصاب غذای بند زنان زندان اوین، اعلام کرد هنوز هیچ تغییری در پرونده وریشه مرادی صورت نگرفته و خطر اجرای حکم او همچنان به قوت خود باقی است.
شیرین عبادی، برنده جایزه نوبل صلح در اینستاگرام خود نوشت: «از تمام جریانهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، مدنی و صنفی میخواهم با این اعتصاب همراه شوند.»
وریشه مرادی ۲۰ آبان با حکم ابوالقاسم صلواتی و پخشان عزیزی دوم مرداد با حکم ایمان افشاری در دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدند.
پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی، ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ در تهران بازداشت و پس از تحمل نزدیک به پنج ماه حبس انفرادی و شکنجه، اواخر آذر همان سال به بند زنان اوین منتقل شد.
عزیزی دوم مرداد سال جاری با حکم افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام این زندانی سیاسی کُرد ۱۹ دی در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تایید شد و به گفته برادرش، برای اجرا به دایره اجرای احکام فرستاده شده است.
تایید حکم اعدام عزیزی و صدور حکم اعدام مرادی در هفتهها و ماههای گذشته با اعترضات گسترده داخلی و بینالمللی همراه شده است.
عزیزی یکی از دهها زندانی سیاسی محکوم به اعدام در ایران است که حکم اعدامش بدون در نظر گرفتن اسناد نشاندهنده بیگناهی او، تایید شده است.
سایت حقوق بشری هرانا ۱۷ دی ماه در گزارشی با استناد به بررسیهای اخیر خود نوشت در حال حاضر دستکم ۵۴ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
