آتشسوزی در کارخانه فولاد سرخه سمنان یک کشته برجا گذاشت
در پی رها شدن پاتیل مواد مذاب، کارخانه فولاد سرخه در استان سمنان دچار آتشسوزی شد. بر اساس گزارش رسانهها، در این حادثه دستکم یک کارگر جان باخت و دو کارگر دیگر مصدوم شدند.
در پی رها شدن پاتیل مواد مذاب، کارخانه فولاد سرخه در استان سمنان دچار آتشسوزی شد. بر اساس گزارش رسانهها، در این حادثه دستکم یک کارگر جان باخت و دو کارگر دیگر مصدوم شدند.
جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر با ترکیبی از دستکم هفت بحران داخلی و بینالمللی مواجه است که موجب شکلگیری یک «ابربحران» برای این نظام و رهبری آن شده است.
بحران اول: شکست حماس و حزبالله و به خطر افتادن بشار اسد
شکستهای پیدرپی و سنگین گروههای نیابتی جمهوری اسلامی مانند حماس و حزبالله و تضعیف موقعیت بشار اسد در سوریه، وضعیت متحدان منطقهای جمهوری اسلامی را به شدت متزلزل کرده است.
حماس و حزبالله به دلیل ضربات سنگین نظامی و از دست دادن رهبران خود به شدت تضعیف شدهاند. در سوریه نیز شکستهای اخیر نیروهای اسد، به ویژه در از دست دادن مناطق استراتژیکی مانند حلب، آینده حکومت او را نامشخص و پایههای حکومت او را لرزان کرده است.
این تحولات باعث شده جمهوری اسلامی دیگر نتواند همچون گذشته بر متحدان منطقهای خود در مواجهه با آمریکا، اسرائیل و دیگر بازیگران منطقهای حساب کند. این در حالی است که تا یک سال پیش، مقامات جمهوری اسلامی از «عمق استراتژیک» خود و گسترش نفوذ به دریای مدیترانه سخن میگفتند.
بحران دوم: خطر درگیری مستقیم با اسرائیل
رویای حمله مستقیم به اسرائیل اکنون مانند بومرنگ به سوی جمهوری اسلامی برگشته و به کابوسی برای نظام تبدیل شده است، چرا که با احتمال واکنشهای شدیدتر از سوی اسرائیل روبهروست.
شواهد حاکی از آن است که اسرائیل با استفاده از شرایط کنونی و بازگشت احتمالی ترامپ به کاخ سفید، تلاش دارد علاوه بر حماس و حزبالله، نیروهای حشد الشعبی عراق و حوثیها در یمن را نیز تضعیف کند. همچنین احتمال دارد برنامههای هستهای و موشکی جمهوری اسلامی هدف حملات اسرائیل قرار گیرد.
نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ساختارهای امنیتی جمهوری اسلامی نیز به شدت مورد نگرانی است، به گونهای که از ترور مقامات بلندپایه، حتی شخص خامنهای، واهمه دارند.
بحران سوم: بازگشت ترامپ به کاخ سفید و تشکیل تیم سرسخت او مقابل جمهوری اسلامی
بازگشت ترامپ و تیمی از تندروترین سیاستمداران آمریکایی به کاخ سفید، فشارها بر جمهوری اسلامی را تشدید خواهد کرد.
تیم ترامپ برخلاف دولت بایدن، سیاست سازش با جمهوری اسلامی را کنار گذاشته و قصد دارد سیاست «فشار حداکثری» را دوباره اجرایی کند.
شخصیتهایی مانند مارک روبیو، مایک والتز و دیگران، دیدگاههای بسیار تهاجمی نسبت به جمهوری اسلامی دارند و از متحدان سرسخت اسرائیل به شمار میروند.
بحران چهارم: تغییر رویکرد اروپا نسبت به جمهوری اسلامی
اروپا نیز در حال حاضر نسبت به گذشته، رویکرد بسیار سختگیرانهتری در قبال جمهوری اسلامی اتخاذ کرده است. اتحادیه اروپا به دلایلی همچون ارسال موشک و پهپادهای ایرانی به روسیه در جنگ اوکراین، نگرانی از برنامه هستهای ایران و توسعه موشکهای بالستیک این کشور، به شدت از جمهوری اسلامی خشمگین است.
این تغییر رویکرد به وضع تحریمهای جدید علیه نهادهای کلیدی ایران، مانند کشتیرانی جمهوری اسلامی و ایرانایر، انجامیده است. اتحادیه اروپا در مساله ایران احتمالا بیش از گذشته در کنار آمریکا خواهد ایستاد.
بحران پنجم: بحران مالی و اقتصادی داخلی
جمهوری اسلامی با کسری بودجه شدید و مشکلات اقتصادی بیسابقهای روبروست. دولت قادر به تامین مالی یارانهها، حقوق بازنشستگان، پرداخت بدهیها و هزینههای زیرساختی نیست.
گزارشها حاکی از آن است که ذخایر صندوق توسعه ملی تقریبا به پایان رسیده و بخش زیادی از منابع آن نیز صرف فعالیتهای نظامی و نیابتی شده است.
علاوه بر این، مشکلات تامین انرژی، نظیر کمبود برق، گاز و بنزین، به بحران اقتصادی دامن زده است. ناتوانی دولت در تامین نیازهای اساسی مردم و صنایع، مشکلات گستردهای برای کشور ایجاد کرده است.
بحران ششم: شکاف عمیق میان حکومت و مردم
یکی از بحرانهای مهمی که به مشکلات اقتصادی و ناکارآمدی نظام دامن میزند، شکاف شدید میان حکومت و مردم است. این شکاف در تمامی حوزهها از جمله اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و سبک زندگی مشهود است.
مردم روزبهروز نسبت به عملکرد حکومت ناراضیتر میشوند، چراکه نه تنها ناتوانی در تامین نیازهای اولیه نظیر برق، گاز و بنزین آشکار است، بلکه حکومت در برخی موارد به نظر میرسد عمدا مردم را تحت فشار قرار میدهد.
تصویب قانونهای تحمیلی، نظیر حجاب اجباری و سیاستهای محدودکننده مانند فیلترینگ، از نمونههای برجستهای است که خشم عمومی را تشدید کرده است. در حالی که انتظار میرفت وعدههایی نظیر حفظ عزت و احترام به مردم، به ویژه زنان، تحقق یابد، این سیاستها نشاندهنده لجاجت و نادیده گرفتن خواستههای عمومی است.
این شرایط، همراه با نادیده گرفتن اعتراضات و مطالبات مردم، موجب تعمیق شکاف میان جامعه و حکومت شده است. جامعه امروز در وضعیتی مشابه دوران پیش از اعتراضات و قیامهای گسترده مردمی قرار دارد.
بحران هفتم: مسئله جانشینی علی خامنهای
یکی از جدیترین چالشهای پیش روی جمهوری اسلامی، مسئله جانشینی رهبر فعلی، علی خامنهای است. این موضوع، که به شدت ذهنیت ساختار حاکمیتی را به خود مشغول کرده، نگرانیهای بزرگی را درباره نحوه عبور از این مقطع حساس بدون مواجهه با خطر سقوط نظام ایجاد کرده است.
پرسش کلیدی این است که حکومت چگونه میتواند فرایند جانشینی را مدیریت کند، آن هم در شرایطی که بحرانهای داخلی و خارجی متعددی فشار زیادی بر ساختار نظام وارد کرده است.
ناکارآمدی در مدیریت بحرانهای اجتماعی و اقتصادی، به همراه فشارهای خارجی، مساله جانشینی را به بحرانی ترکیبی و پیچیده تبدیل کرده است.
حکومت تلاش میکند از این گردنه حساس عبور کند، اما با توجه به شرایط بحرانی و نارضایتیهای شدید داخلی، این مسئله آینده نظام را در هالهای از ابهام قرار داده است.
مجموع این بحرانهای هفتگانه تبدیل به یک ابربحران شده است. ابر بحرانی که جمهوری اسلامی را در یکی از سخت ترین دوران حیات خود قرارداده است.
مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی، شامگاه دوشنبه ۱۲ آذر در یک گفتوگوی تلویزیونی در پاسخ به سوالی درباره گرانی بنزین گفت اگر مجلس برای واردات ارز اختصاص ندهد، بنزین گران میشود.
رییس چهاردهمین دولت جمهوری اسلامی، در گفتوگوی زنده خود با صدا و سیما گفت وقتی به واردات بنزین پول داده میشود کسری بودجه پیش میآید و همین موضوع باعث تورم میشود و به اقشار کمدرآمد ضربه میزند.
او در ادامه درباره این سوال که چه باید کرد گفت کارشناسان در مورد اینکه در مورد بنزین چهکار کنیم دارند بحث میکنند.
پزشکیان قبلا ۱۱ آذر پس از جلسه غیرعلنی مشترک هیات دولت و نمایندگان مجلس بدون اشاره مستقیم به گرانی احتمالی بنزین اعلام کرد که «رفع ناترازیها فقط با کمک شما [نمایندگان مجلس] و مردم ممکن است.»
دولت بحران کمبود انرژی در کشور را «ناترازی انرژی» مینامد.
این اظهارات پزشکیان در شرایطی است که در روزهای اخیر افزایش قیمت بنزین در بودجه ۱۴۰۴ یکی از موضوعات مورد بحث نمایندگان مجلس شورای اسلامی بوده است.
در هفتم آبان، شماری از نمایندگان از مخالفت مجلس با طرح احتمالی دولت برای افزایش قیمتها گفتند و تاکید کردند چنین تصمیمی، منجر به ایجاد التهاب و تنش سیاسی در جامعه میشود.
پیش از این در آبان ۱۳۹۸ و در دولت دوم حسن روحانی نیز که قیمت بنزین بهطور ناگهانی و شدید افزایش یافت و به موجی از اعتراضات علیه جمهوری اسلامی منجر شد، نمایندگان مجلس با گرانی بنزین مخالفت کردند.
پزشکیان در بخش دیگری از گفتوگوی خود با صدا و سیما گفت ما با ناترازیهای بدی در زمینه گاز، برق، آب، پول و محیطزیست داریم و هرکدام ممکن است با بحران مواجه شود.
او با بیان اینکه واقعیت این است که نیروگاههای کشور کفاف برق را نمیدهد و در ایران چند برابر بیشتر از کشورهای اروپایی برق استفاده میشود، گفت: «نیاز کشور به انرژی با توان تولید کشور نمیخواند.»
پزشکیان افزود: «۱۳۰ تا ۱۵۰ میلیارد دلاری که برای یارانههای سوخت و گاز و برق میدهیم اگر تبدیل به ریال کنیم سرانه هر نفر ۹۰ میلیون تومان میشود.»
رییس دولت چهاردهم در ادامه گفت که نمیتواند اجازه دهد گاز بخش خانگی در کشور قطع شود.
مسعود پزشکیان از زمان رقابتهای انتخاباتی در تابستان ۱۴۰۳ تا جلسه تقدیم لایحه بودجه سال ۱۴۰۴ به مجلس، همواره از قیمت انرژی و به طور خاص قیمت بنزین گلایه کرد.
او تاکید دارد که جمهوری اسلامی سالانه پنج میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه میکند اما خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، با رد ادعای پزشکیان نوشته است در سال گذشته دو میلیارد دلار بنزین به کشور وارد شده است.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت بنزین در اقتصادی که گروگان سیاست خارجی است معنا ندارد
شینبت، سازمان امنیت داخلی اسرائیل، دوشنبه ۱۲ آذر اعلام کرد که تلاش هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی برای انجام ۲۰۰ عملیات فیشینگ علیه مقامات ارشد اسرائیلی را شناسایی کرده است.
به گفته شینبت مقامات ارشد امنیتی، شخصیتهای سیاسی، دانشگاهیان، کارکنان رسانهها و روزنامهنگاران از جمله کسانی هستند که هدف قرار گرفتند.
به نوشته تایم اسرائیل، هکرها از طریق واتس اپ، تلگرام و ایمیل به اسرائیلیها نزدیک شدند و سعی کردند آنها را ترغیب کنند برنامهای را دانلود کنند که امکان دسترسی به دستگاههای آنها را فراهم میکند و اطلاعات شخصی آنها مانند آدرس خانه و مکانهای مکرر را به اشتراک میگذارد.
شینبت گفت که جمهوری اسلامی سپس از این اطلاعات برای انجام حملات علیه افراد در اسرائیل، «از طریق هستههای اسرائیلی که در داخل کشور استخدام کرده» استفاده خواهد شد.
شینبت گفت که هکرها با «یک داستان پوششی جداگانه برای هر قربانی با توجه به حوزه کاری آنها، به اهداف نزدیک میشدند تا رویکردشان مشکوک بهنظر نرسد.»
در یک نمونه نشان داده شده از سوی شینبت، هکر خود را بهعنوان یوسی فوکس، دبیر کابینه اسرائیل معرفی کرده و به فرد مورد حمله گفته بود که قصد دارد جلسهای را با او و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هماهنگ کند.
شینبت گفت که کسانی را که هدف این کمپین قرار گرفتهاند شناسایی کرده و آنها را در جریان حملات سایبری و فیشینگ قرار داده است.
یک مقام شینبت گفت: «این یکی دیگر از تهدیدات مهم در کارزاری است که ایران با هدف انجام حملات ترور علیه اسرائیل به راه انداخته است. ما خواستار افزایش آگاهیها درباره حملات سایبری هستیم زیرا میتوان جلو حملاتی از این نوع را قبل از وقوع از طریق آگاهی، احتیاط، سوءظن و رفتار پیشگیرانه مناسب آنلاین گرفت.
سازمان امنیت داخلی اسرائیل افزود که همراه با دیگر سازمانهای امنیتی اسرائیل، «به اقدامات خود برای شناسایی فعالیتهای ایران و خنثی کردن آنها ادامه خواهد داد.»
شینبت در ماه های اخیر از مجموعهای از توطئههای منسوب به جمهوری اسلامی خبر داده و اعلام کرده است که تهران اسرائیلیها را برای انجام ماموریت استخدام کرده است.
در ماه سپتامبر، هفت یهودی اسرائیلی بهظن جاسوسی از چهرههای امنیتی و پایگاههای ارتش اسرائیل برای جمهوری اسلامی دستگیر شدند.
آنها به جمعآوری اطلاعات برای دستگاههای امنیتی جهموری اسلامی در مورد چند شهروند اسرائیلی، از جمله یک مقام ارشد امنیتی، که نامش اعلام نشده است، متهم شدند. گفته شده است که ممکن است هدف نهایی آنها ترور این فرد بوده باشد.
همچنین در ماه سپتامبر، مردی از شهر جنوبی اشکلون به اتهام دو بار سفر پنهانی به ایران و دریافت پول از تهران برای ترور نخستوزیر، وزیر دفاع یا رییس سازمان امنیت داخلی اسرائیل (شینبت)، دستگیر شد.
اندکی بعد، در ۱۴ اکتبر، اعلام شد که یک و همدست ۱۸ سالهاش، هر دو اهل رمات گان، به اتهام انجام اقدامات خرابکارانه و خشن به نمایندگی از یک مامور ایرانی دستگیر شدند.
در ۱۶ اکتبر، پلیس و دفتر دادستانی اسرائیل اعلام کردند که مردی در مرکز اسرائیل به اتهام تلاش برای کشتن یک دانشمند اسرائیلی به دستور یک مامور ایرانی دستگیر شد. او پس از انجام چندین کار کوچکتر به دستور مامور جمهوری اسلامی، اسلحهای به دست آورد.
در ۳۱ اکتبر، دادستانها یک زوج و یک مرد اسرائیلی دیگر را به اتهام جمعآوری اطلاعات در مورد دانشگاهیان ارشد و یک دانشمند هستهای بازداشت کردند. دادستانها این سه نفر را به تلاش برای عملی کردن توطئه ترور این افراد به دستور جمهوری اسلامی متهم کردند.
بازداشتهای اخیر پس از آن رخ داد که مقامات در ماه ژانویه طرحی را کشف کردند که شامل اسرائیلیهایی بود که گفته میشود برای جمعآوری اطلاعات در مورد چهرههای برجسته استخدام شده بودند.
حدود ۱۵۰ زن زندانی در زندان لاکان رشت بهسر میبرند. این زندانیان با محرومیتها، محدودیتها و مشکلات مختلفی در دوران حبس مواجهاند و این موضوع تحمل حبس را برای آنها دشوارتر کرده است.
نبود امکانات اولیه همچون آشپزخانه، کیفیت پایین غذا، محدودیت در تامین نیازهای غذایی و بهداشتی، بخشی از مشکلاتی است که این زندانیان با آن مواجه هستند.
فروغ سمیعنیا، فعال حقوق زنان، در روایت خود از شرایط دشوار این زندان نوشت فضای زندان بسیار محدود است و در محلی که به عنوان آشپزخانه شناخته میشود، تنها یک سماور قرار دارد که زندانیان میتوانند از آن آب جوش تهیه کنند.
این زندانی سیاسی کیفیت غذای زندان را بسیار پایین توصیف کرد و نوشت که زندانیان مجبورند همین غذا را مصرف کنند و نمیتوانند برای خودشان غذا درست کنند.
سمیعنیا که همراه با ۱۰ فعال حقوق زنان دیگر در فروردین امسال مجموعا به بیش از ۶۰ سال زندان محکوم شد، از تیرماه امسال دوران محکومیت خود را در زندان لاکان رشت سپری میکند.
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح، در مرداد امسال در یادداشتی نوشت زندانهای جمهوری اسلامی مکانی جز شکنجهگاه نیست.
زندان لاکان رشت شامل چهار اتاق است که حدود ۱۵۰ زندانی در آن نگهداری میشوند. این زندان دارای یک فروشگاه است که به گفته سمیعنیا سالها در اختیار یک فرد خاص بوده و سود بسیار زیادی از آن کسب میکند.
به گفته سمیعنیا، این فروشگاه ۱۵۰ مشتری ثابت دارد که مجبورند نیازهای خود را تنها از این محل تهیه کنند: «اقلام فروشگاه با قیمتهای بالا عرضه میشود و زندانیان چارهای جز خرید ندارند.»
او با اشاره به اینکه فروشگاه زندان کالاهایی برای تامین سلامتی زندانیان ندارد و نیازهای خاص، مثل مواد غذایی مناسب برای افراد دیابتی یا کسانی که باید رژیم خاصی رعایت کنند، برآورده نمیشود، افزود: «به عنوان مثال، به من به دلیل دیابت نباید نشاسته مصرف کنم و نیاز به سبزیجات دارم، اما رعایت این رژیم در زندان لاکان غیرممکن است.»
وضعیت زندانیان زندان لاکان رشت نشان میدهد که مسئولان زندان بر خلاف قوانین داخلی و بینالمللی، محرومیتها و محدودیتهای بسیاری را بر زندانیان اعمال کرده و با تامین نکردن نیازهای اولیه آنها، جان و سلامتیشان را به خطر انداختهاند.
در ماههای گذشته گزارشهای زیادی از زندانهای سراسر ایران درباره کیفیت پایین غذا، حذف برخی اقلام از جیره غذایی، بهداشت نامناسب در برخی بندها و سایر مشکلات منتشر شده است.
این گزارشها همواره با انکار مسئولان زندانها، سازمان زندانها، قوه قضائیه و دیگر دستگاههای متولی جمهوری اسلامی در این زمینه روبهرو شده است.
علی آقامحمدی، رییس گروه اقتصادی دفتر علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی، خواستار استفاده از رمز ارز برای دور زدن تحریمهای اقتصادی بینالمللی علیه جمهوری اسلامی شد.
آقامحمدی دوشنبه، ۱۲ آذر، در حاشیه یک مراسم حکومتی به خبرنگاران گفت: «نمیتوان منکر جایگاه رمز ارزها در اقتصاد دیجیتال شد. ما برای عبور از مشکلات و بخشهایی مانند نظام بانکی و پرداختهای مالی که مشمول تحریمها شدند، میتوانیم از ارز دیجیتال و رمز ارزها استفاده کنیم.»
او افزود که مقامات جمهوری اسلامی باید اظهارات اخیر خامنهای درباره رمز ارزها را جدی بگیرند.
رئیس گروه اقتصادی دفتر خامنهای گفت که رهبر جمهوری اسلامی «نیز بر روی این مساله تاکید کرده و باید به سمت «استفاده درست از آن برویم.»
خامنهای اواخر آبان در جمع طلاب حوزه علمیه خواستار «ورود طلاب به مسائل مورد نیاز جامعه از جمله مسائل پولی و مالی، و مسائل جدید همچون ارزهای دیجیتال» شد.
چند روز پس از این اظهارات، غلامرضا مصباحی مقدم، رییس شورای فقهی بانک مرکزی گفت: «هنوز درباره رمز ارزها به نتیجه واحد نرسیدهایم، در این باره مباحثی مطرح شده و در حوزه هم اساتید درباره رمزارزها بحثهایی کردهاند اما مباحث هنوز از پختگی و جامعیت لازم برخوردار نیستند.»
تاکید رهبر جمهوری اسلامی بر رمز ارز در شرایطی است که در هفتههای اخیر قطعیهای گسترده برق در سراسر ایران خشم مردم را برانگیخت.
با ادامه قطعی برق، معاون شرکت توانیر گفت که افزایش استخراج رمزارز موجب آسیب به تجهیزات شبکه برق و بروز خاموشی میشود.
همچنین تلاش جمهوری اسلامی برای استفاده از رمزارزها در شرایطی است که در پی پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، قیمت رمز ارز بیتکوین روندی شدیدا افزایشی پیدا کرد.
سال گذشته، مریک گارلند، دادستان کل آمریکا، گفت صرافی «بایننس»، بزرگترین صرافی رمزارز آنلاین جهان، امکان انجام ۹۰۰ میلیون دلار تراکنش را بین آمریکا و کاربران ایرانی ایجاد کرده است.
طبق اعلام وزارت دادگستری آمریکا، بخش قابل توجهی از مشتریان بایننس در جاهایی بودند که تحت تحریم قرار داشتند و بایننس مطلع بود که بیشتر این مشتریان از ایران بودهاند.