توافق تشکیلات خودگردان فلسطین و حماس برای تشکیل کمیتهای جهت اداره غزه پس از جنگ
رسانههای عربی از توافق تشکیلات خودگردان فلسطین (فتح) و حماس بر سر تشکیل کمیتهای مشترک برای اداره نوار غزه پس از جنگ خبر دادند و گفتند این توافق، راه را برای برقراری آتشبس در غزه هموار میکند.
بر اساس گزارشها، این کمیته شامل «۱۰ تا ۱۵ شخصیت برجسته و ملی فلسطینی با مهارتهای لازم» خواهد بود و تمامی اختیارات مورد نیاز برای انجام وظایفش را در اختیار خواهد داشت.
سند مورد توافق، شامل شش تعهد است که عمدتا با هدف متحد کردن کرانه باختری و غزه، تحت یک نهاد سیاسی طراحی شده است.
این کمیته مشترک مسئولیت نظارت بر خدمات بهداشت، اقتصاد، کشاورزی و زیرساختهای حیاتی را بر عهده خواهد داشت.
شبکه کان اسرائیل نوشت این کمیته از تکنوکراتهایی تشکیل خواهد شد که به هیچیک از گروههای فتح و حماس وابستگی ندارد و وظیفهاش این است که در «روز پس از جنگ»، مدیریت زندگی غیرنظامیان در نوار غزه را در تمامی حوزهها، «به نفع شهروندان فلسطینی» بر عهده بگیرد.
به گفته این رسانه، فتح و حماس در قاهره دیدار داشتند و تصمیم گرفتند کمیته تحت نظارت تشکیلات خودگردان فلسطین باشد و تاسیس آن منجر به جدایی میان غزه و کرانه باختری نشود.
وزیر خارجه مصر دوشنبه اعلام کرد فتح و حماس، بهعنوان گروههای رقیب فلسطینی، برای مذاکراتی با موضوع «کنترل کامل نوار غزه پس از جنگ تحت نظارت تشکیلات خودگردان فلسطینی» در قاهره حضور دارند.
این مذاکرات بخشی از تلاشهای گستردهتر مصر برای میانجیگری در جهت دستیابی به آتشبس میان اسرائیل و گروه حماس و گسترش دسترسی بشردوستانه به نوار غزه است.
جهاد طه، سخنگوی حماس، چندی پیش به یک روزنامه قطری گفت سفر هیاتی از حماس به قاهره در چارچوب تلاش میانجیها برای پایان دادن به جنگ غزه است.
طه گفت حماس به پیشنهادهایی که هدفشان برقراری آتشبس، خروج نیروهای اسرائیلی از نوار غزه و رسیدگی به مسائلی که به دلیل حضور مداوم اسرائیل در غزه به وجود آمده، رویکردی باز دارد.
او همچنین تاکید کرد که مدیریت نوار غزه یک مسئله داخلی فلسطین است.
شماری از رسانههای عربستان سعودی حدود سه هفته پیش گزارش کردند حماس به فتح پیشنهاد داده است تا مدیریت کامل نوار غزه، از جمله کنترل گذرگاهها و ساختارهای امنیتی را در اختیار بگیرد.
یک منبع مصری آگاه از جزییات به شبکه کان نیوز گفت که قاهره از برنامههای اسرائیل برای «روز پس از جنگ» به شدت نگران است.
او گفت: «این برنامهها با هدف تثبیت جدایی میان کرانه باختری و غزه و نابودی کامل راهحل دو دولت طراحی شدهاند.»
دونالد ترامپ دوشنبه گفت که اگر تا پیش از مراسم تحلیف ریاستجمهوری او در روز اول بهمن ، گروگانها در غزه آزاد نشوند، خاورمیانه هزینه بسیار هنگفتی خواهد پرداخت و مسئولان این جنایات ضد بشری، با شدیدترین مجازاتها مواجه خواهند شد.
ترامپ در بیانیهاش که در شبکه اجتماعی تروث منتشر شده، با اشاره به اینکه برای گروگانها کاری انجام نشده، نوشته است «همه درباره گروگانهایی صحبت میکنند که در خاورمیانه به طرز خشونتآمیز، غیرانسانی و برخلاف اراده کل جهان نگه داشته شدهاند، اما این فقط صحبت است و هیچ اقدامی انجام نمیشود.»
ترامپ در ادامه با تاکید بر اینکه آنچه مینویسد یک حقیقت است، هشدار داده است «مسئولان این اقدام ضربهای خواهند خورد که شدیدتر از هر ضربهای در تاریخ طولانی و پرافتخار آمریکا خواهد بود. گروگانها را فورا آزاد کنید.»
هرچند ترامپ در بیاینه خود نامی از حماس نبرده و به نوار غزه هم اشاره نکرده است، مشخص نیست این هشدار برای ضربه شدید به حماس چگونه عملی خواهد شد و آیا این به معنای احتمال مداخله مستقیم آمریکا در جنگ غزه است یا نه.
ساعاتی پیش از اینکه ترامپ این بیانیه را در شبکه اجتماعی تروث منتشر کند، ارتش اسرائیل مرگ یکی از گروگانهای آمریکایی-اسرائیلی را که پیشتر گمان میرفت زنده باشد تائید کرد.
بر اساس اعلام ارتش اسرائیل، عمر نوترا، در جریان حمله هفت اکتبر حماس به جنوب اسرائیل کشته شده و همان زمان، پیکر بیجان او به غزه منتقل شده است.
مقامات اسرائیلی از جمله اسحاق هرتزوگ، رییسجمهور این کشور، از این بیانیه استقبال کردهاند و از ترامپ تشکر کردهاند.
لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه کنگره آمریکا هم با نوشتن پستی در شبکه اجتماعی ایکس، تصویر پست ترامپ در تروث را به اشتراک گذاشته و نوشت، «رییس جمهور ترامپ حرف خوبی زده است. امیدوارم مردم در خارومیانه گوش کنند. باید بشنوند. بیایید همین حالا به این دیوانگی پایان دهیم.»
ادامه تلاشها برای آتشبس در جنگ غزه
هنوز مشخص نیست دولت جو بایدن که میکوشد تا پیش از پایان دوره ریاستجمهوری او در اول بهمن، به توافق آتشبس در جنگ غزه دست یابد، موفق خواهد شد یا نه.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، هم تائید کرد خبر جدیدی درباره توافق آتشبس و آزادی گروگانها در دست ندارد و گفت «حماس همچنان مانع اصلی آتشبس است.»
با این حال، شامگاه دوشنبه آکسیوس به نقل از یک مقام آگاه خبر داد جیک سالیوان، جو بایدن را در سفر به آنگولا همراهی نکرده و در واشینگتن مانده است تا به ادامه کار بر روی توافق آزادی گروگانها و آتشبس در غزه بپردازد.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در جریان گفتگو با خبرنگاران از ادامه تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس سخن گفت و تائید کرد آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، همچنان به دنبال افزایش تلاشها برای دستیابی به توافق آتشبس و آزادی گروگانها و همچنین ترغیب اسرائیل به پیشبرد طرحی قابل اجرا برای مدیریت پس از جنگ غزه است.
گمان میرود ۱۰۱ گروگان اسرائیلی همچنان نزد حماس باشند و اسرائیل بر اساس برآوردها امیدوار است دستکم نیمی از آنها زنده باشند.
اسرائیل در واکنش به حمله بسیار خونین سال گذشته حماس به جنوب غزه، به نوار غزه حمله هوایی و زمینی کرد که به گفته وزارت بهداشت غزه، تاکنون بیش از ۴۴ هزار کشته برجای گذاشته است.
در واکنش به تشدید درگیریها در سوریه و همزمان با ادامه پیشروی نیروهای مخالف بشار اسد در این کشور، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و سازمان ملل در اظهاراتی جداگانه روز دوشنبه خواستار کاهش تنش در سوریه شدند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با اشاره به نگرانیاش از افزایش خشونتها، خواستار توقف فوری درگیریها شد.
جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ و پس از آن آغاز شد که بشار اسد اعتراضات مردمی مسالمتآمیز برای دموکراسی را به شکلی خونین سرکوب کرد.
در جریان سرکوب مردم و بمباران گسترده مناطقی که به دست ارتش آزاد سوریه و معترضان افتاده بود، نزدیک به ۵۰۰ هزار سوری کشته و صدها هزار نفر زخمی و میلیونها نفر هم آواره شدند.
در پی دورهای از درگیریهای خونین بین نیروهای عمدتا اسلامگرا که بعدا داعش هم به آنها پیوست با یکدیگر و دولت مرکزی سوریه، آتش جنگ پس از ۸ سال تا حد زیادی فروکش کرد و اسد کنترل بیشتر کشور را در دست داشت.
تا اینکه هفته گذشته ائتلاف مخالفان به رهبری هیات تحریر شام و گروه موسوم به ارتش ملی آزادیبخش، در حملهای غافلگیرانه، حلب، دومین شهر بزرگ سوریه، را از دست نیروهای دولتی خارج کردند.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه ایالات متحده، در گفتگو با خبرنگاران گفت: «ما میخواهیم همه کشورها از نفوذ خود و همه اهرمهایشان استفاده کنند تا برای کاهش تنش، حفاظت از غیرنظامیان و در نهایت پیشبرد یک فرآیند سیاسی فشار بیاورند.»
در بیانیهای که انوار العنونی، سخنگوی سیاست خارجه اتحادیه اروپا، صادر کرد گفته شده اتحادیه اروپا خواستار کاهش تنش و حفاظت از غیرنظامیان است.
محکومیت همکاری روسیه با حکومت بشار اسد
در این بیانیه همچنین همکاری روسیه با دولت سوریه برای انجام حملات هوایی در این کشور محکوم شده است.
روسیه که سالهاست در سوریه پایگاه دارد، نخستین بار در سال ۲۰۱۵ با حملات به مناطق تحت کنترل شورشیان، به طور مستقیم در جنگ سوریه مداخله کرد و همراه با جمهوری اسلامی و گروههای نیابی آن از جمله حزبالله لبنان، نقش زیادی در حفظ حکومت اسد در سوریه داشتند.
بر اساس گزارش کرملین، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران، روز دوشنبه در گفتگوی تلفنی «حمایت بدون قید و شرط» خود را از بشار اسد تکرار کردند.
اسد روز دوشنبه در تماس تلفنی به پزشکیان، حمله مخالفان به حلب را تلاشی برای بازطراحی نقشه منطقه مطابق با منافع آمریکا دانست. این اظهارات در حالی ایراد شده که گفته شده هیئت تحریر الشام و گروه موسوم به ارتش ملی آزادیبخش، تحت حمایت ترکیه هستند.
همزمان رسانههای سوری مخالف دولت بشار اسد، از ورود نیروهای مخالف به شهر صوران در نزدیکی حماه خبر دادند و به نقل از منابعی گزارش دادهاند این نیروها شهرهای طیبهالامام و حلفايا را هم تصرف کردهاند.
وضعیت انسانی حلب
بر اساس گزارش دیدهبان حقوق بشر سوریه، گروه اسلامگرای هیئت تحریر الشام و متحدانش در آخر هفته همه مناطق حلب از جمله فرودگاه این شهر، به جز مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه، را تصرف کردند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، هیئت تحریر الشام که شاخه سابق القاعده در سوریه آن را رهبری میکند، با اتهامات متعدد نقض حقوق بشر از جمله شکنجه بازداشتشدگان مواجه بوده است.
ابوسفیان، یک فرمانده شورشی، به خبرگزاری فرانسه گفت: «انشاءالله ادامه خواهیم داد، وارد دمشق میشویم و بقیه سوریه را آزاد میکنیم.»
یکی از ساکنان حلب هم به این خبرگزاری گفت «ترافیکهای وحشتناکی بود، مسیر چند ساعته مسیر حلب به حمص، به خاطر ترافیک ۱۳ تا ۱۵ ساعت طول کشید.»
حملات هوایی سوریه و روسیه
به گزارش دیدهبان حقوقبشر سوریه، در نتیجه حملات هوایی روز دوشنبه سوریه و روسیه به چندین منطقه از استان ادلب در شمال غربی این کشور، ۱۱ غیرنظامی از جمله پنج کودک کشته شدند.
بر اساس همین گزارش، در دور جدید تنشها در سوریه در چند روز اخیر تاکنون، ۵۱۴ نفر کشته شدهاند که دستکم ۹۲ نفر از آنها غیرنظامی بودند.
حسین احمد خدور، معلم ۴۵ سالهای که از درگیریهای استان حلب به اردوگاهی در ادلب پناه آورده، به خبرگزاری فرانسه گفت: «حملات، خانوادههایی را هدف قرار داد که در حاشیه یک اردوگاه آوارگان زندگی میکردند.»
همزمان به گزارش دیدهبان حقوقبشر سوریه، حملات هوایی به حلب هم موجب کشتهشدن چهار غیرنظامی از جمله دو کودک شد.
بنا بر گزارش همین سازمان، مخالفان روز دوشنبه در یک حمله راکتی به شهر حما که تحت کنترل دولت است، شش غیرنظامی را کشتند.
نقش ترکیه در تنشهای سوریه
آرون لوند از اندیشکده سنتری اینترنشنال درباره نقش احتمالی ترکیه در این حملات به خبرگزاری فرانسه گفت «برای من سخت است تصور کنم که گروههای مورد حمایت ترکیه بتوانند یک حمله بزرگ را از مناطق تحت کنترل ترکیه آغاز کنند بدون اینکه ترکیه به طور قابل توجهی در آن دخیل باشد.»
در همین حال، رجب طیب اردوغان، رییسجمهور ترکیه، خواستار پایان دادن به «بیثباتی» در سوریه و توافقی برای توقف جنگ داخلی شد.
تلاش برای احیای روند آستانه
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در سفر به آنکارا گفت که «حفاظت از دستاوردهای» فرآیند آستانه برای پایان دادن به جنگ داخلی سوریه که شامل ترکیه، روسیه و ایران است، حیاتی است.
رسانههای داخلی ایران به نقل از عراقچی، گزارش داد او در چارچوب فرآیند آستانه، احتمالا ۱۷ و ۱۸ آذر در حاشیه دوحه فروم در قطر با همتایان ترکیهای و روسیهای خود ملاقات خواهد کرد.
در این گزارش به نقل از عراقچی آمده: «این نشست در حاشیه اجلاس دوحه فروم برگزار میشود تا تصمیم بگیریم که روند آستانه ادامه یابد.»
ایالات متحده روز دوشنبه خبر داد یک بسته جدید کمک نظامی به ارزش ۷۲۵ میلیون دلار به اوکراین ارسال خواهد کرد که شامل دومین محموله مینهای ضدنفر و همچنین سلاحهای ضد هوایی و ضد زره است.
کمتر از دو ماه پیش از سوگند ریاستجمهوری ترامپ، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در بیانیهای اعلام کرد این بسته نظامی جدید بخشی از تلاشها برای اطمینان از توانایی اوکراین در دفاع از خود در برابر تجاوز روسیه است.
آنگونه که در بیانیه بلینکن آمده این بسته نظامی جدید، شامل مینهای ضدنفر، مهمات پرتابگرهای راکتی دقیق هیمارس، موشکهای استینگر، سامانههای ضد پهپاد، سلاحهای ضد زره و مهمات توپخانهای است.
ایالات متحده، ماه گذشته اولین محموله مینهای ضدنفر را به اوکراین ارسال کرد که تغییر مهمی در سیاست آمریکا به شمار میآمد و به گزارش ایافپی، انتقاد فعالان حقوقبشر را برانگیخت.
لوید آستین، وزیر دفاع ایالات متحده، گفته است تصمیم به صادرات این مینها به دلیل استفاده نیروهای روسی از واحدهای پیادهنظام بهجای خودروها، گرفته شده است.
آستین ماه گذشته به خبرنگاران گفت: «اوکراینیها به تجهیزاتی نیاز دارند که بتواند تلاشهای روسیه را در این زمینه کند سازد.»
تلاش برای کمک حداکثری پیش از تغییر دولت
دولت کنونی ایالات متحده در تلاش است تا پیش از آغاز ریاستجمهوری ترامپ، که بهطور مکرر از کمکهای آمریکا به اوکراین انتقاد کرده و اعلام کرده که میتواند ظرف چند ساعت آتشبس برقرار کند، بیشترین کمک ممکن را به اوکراین ارائه دهد.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید با انتشار بیانیهای ضمن اشاره به خواست جو بایدن برای افزایش کمکهای امنیتی به اوکراین، اعلام کرد رییسجمهور ایالات متحده میخواهد «تا پیش از ترک مقامش، نیروهای اوکراینی را در قویترین موقعیت ممکن قرار دهد.»
بر اساس بیانیه سالیوان، بایدن به وزارت دفاع دستور داده که این تجهیزات را بهسرعت به اوکراین تحویل دهد تا اطمینان حاصل شود که اوکراین ابزارهای لازم برای دفاع از خود را در اختیار دارد.
در بیانیه مشاور امنیتی ملی کاخ سفید به مینهای ضدنفر هم اشاره و گفته شده «رییسجمهور برای کمک به اوکراین در تثبیت خطوط خود در شرق، تامین مینهای غیرپایدار ضدنفر برای اوکراین را بهعنوان یک استثنا بر سیاست کلی دولت در زمینه ممنوعیت استفاده از این مینها تصویب کرده است.»
سالیوان همچنین نوشته تصمیم بایدن برای دادن مجوز به اوکراین برای استفاده از موشکهای دوربرد ساخت آمریکا، «پاسخی به ورود سربازان کره شمالی به این جنگ است.»
«استفاده از هر دلار موجود»
اظهارات ترامپ نگرانیهایی را در کییف و اروپا در مورد آینده کمکهای ایالات متحده و توانایی اوکراین برای مقاومت در برابر حملات روسیه در صورت نبود حمایت بیشتر آمریکا برانگیخته است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهور اوکراین، روز یکشنبه گفت کشورش به تضمینهای امنیتی از سوی ناتو و تسلیحات بیشتر برای دفاع از خود پیش از هرگونه مذاکره با روسیه نیاز دارد.
سرتیپ پات رایدر، سخنگوی پنتاگون هم روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که تمام بودجه باقیمانده ایالات متحده که پیشتر برای کییف در نظر گرفته شده است، مصرف خواهد شد: «به دستور رییسجمهور، ما هر دلاری را که کنگره برای اوکراین تصویب کرده و برای بازسازی ذخایر خودمان اختصاص داده است، مصرف خواهیم کرد.»
پیش از اعلام بسته جدید، او میزان کل کمکهای قابل برداشت از ذخایر ایالات متحده را ۶.۸ میلیارد دلار اعلام کرد، و گفت بیش از ۲.۲ میلیارد دلار هم برای خرید تسلیحات و تجهیزات از صنعت دفاعی در دسترس است.
پنتاگون اعلام کرد که آستین روز دوشنبه با همتای اوکراینی خود، روستم اومروف، گفتگو کرده و «درباره افزایش مداوم کمکهای امنیتی ایالات متحده به اوکراین برای ارائه تواناییهایی که برای دفاع در برابر تجاوز روسیه نیاز دارد» به او توضیح داده است.
ایالات متحده از حامیان کلیدی نظامی اوکراین بوده و از زمان آغاز حمله تمامعیار روسیه در فوریه ۲۰۲۲، بیش از ۶۰ میلیارد دلار سلاح، مهمات و سایر کمکهای امنیتی به این کشور اختصاص داده است.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، با اشاره به تحولات سوریه گفت: «میخواهیم شاهد باشیم همه کشورها از نفوذ خود استفاده کنند -- از اهرمهای خود بهره ببرند -- تا به کاهش تنشها، حفاظت از غیرنظامیان و در نهایت پیشبرد روند سیاسی تلاش کنند.»
اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای از تمامی طرفها خواست تا تنشها را کاهش دهند و از غیرنظامیان حفاظت کنند. اتحادیه اروپا در عین حال، حملات هوایی روسیه در حمایت از بشار اسد را محکوم کرد.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، هم گفت از افزایش خشونتها در سوریه «نگران» است و خواستار توقف فوری درگیریها شد.
