چرا انتخابات در مولداوی از آنچه به نظر میرسد مهمتر است
به گزارش خبرگزاری رویترز، فضای سیاسی در مولداوی در حالی روز به روز ملتهبتر میشود که مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری و همهپرسی درباره روابط این کشور با اتحادیه اروپا به مراحل پایانی خود نزدیک شده است.
همزمان سازمانهای حامی روستباران در منطقه جدا شده و روسزبان ترانسنیستریا، بین مولداوی و اوکراین، تصاویری از تمرینات نظامی خود منتشر کردند و از ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه خواستند «با تمام وسایل ممکن» از آنها حمایت کند.
بر اساس گزارش رویترز، روسیه قصد دارد با تاثیرگذاری در انتخابات مولداوی و گرجستان مانع رشد دولتهای غربگرا شود.
پاشیدن رنگهای قرمز و زرد بر ساختمانهای دولتی در کیشیناو، پایتخت مولداوی و انتشار اسناد جعلی درباره دولت و اتحادیه اروپا در شبکههای اجتماعی، نشان میدهد بحران اوکراین بر این انتخابات سایه افکنده است و مولداوی، همانند همسایه خود اوکراین، به میدان جدیدی برای رقابت میان شرق و غرب تبدیل شده است.
انتخابات ریاستجمهوری ۲۰ اکتبر و همهپرسی همراه آن درباره روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا ممکن است جهت حرکت آینده این کشور را تعیین کند.
مولداوی با جمعیت ۲/۵ میلیون نفری، بهمراتب کوچکتر از همسایه شرقی خود اوکراین است و از غرب با رومانی که عضو اتحادیه اروپا است، مرز مشترک دارد.
این کشور سالهاست میان غرب و کرملین در نوسان است.
نظرسنجیها نشان میدهند ۵۵ تا ۶۵ درصد رایدهندگان مولداوی از طرح نزدیک شدن به اتحادیه اروپا حمایت میکنند، در حالی که حدود ۲۴ تا ۳۵ درصد مخالف آن هستند
بر اساس برخی نظرسنجیها، مایا ساندو، رییسجمهوری مولداوی، حدود یک چهارم آرای دور اول را کسب خواهد کرد و باقی آرا میان ۱۰ نامزد دیگر تقسیم خواهد شد اما او باید در دور دوم با تنها یک نامزد که احتمالا الکساندر استویانوگلو، دادستان کل سابق رقابت کند که مورد حمایت احزاب طرفدار روسیه است.
تاکتیکهای روسیه، از اوکراین تا مولداوی
روسیه با استفاده از قدرت بازدارندگی هستهای خود تاکنون توانسته است مانع تجهیز نظامی کامل اوکراین شود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، روز پنجشنبه از متحدان کییف خواست همانند اقدام اخیر خود در دفع حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، پهپادها و موشکهای ایرانی مورد استفاده در حملات روسیه را نیز رهگیری و ساقط کنند.
همزمان پوتین در تلاش است تا از طریق رسانهها و حمایت از سیاستمداران طرفدار روسیه در مولداوی، نفوذ خود را گسترش دهد.
این تاکتیکها شباهت زیادی دارند به آنچه روسیه سالها در اوکراین انجام داد.
کرملین به جای استفاده از تانک و بمب، اکنون از ابزارهای رسانهای و شبکههای اجتماعی برای حفظ نفوذ خود در این کشورها استفاده میکند.
کانالهای طرفدار روسیه بارها اشاره کردهاند که اگر ساندو، رییسجمهوری غربگرای مولداوی، دوباره انتخاب شود، این کشور به جنگ در اوکراین کشیده خواهد شد.
علاوه بر این، آسیب به زیرساختهای اوکراین در حملات روسیه، حالا مولداوی را با کمبود انرژی مواجه کرده است.
شایعاتی نیز مطرح شدهاند که جنگندههای اف-۱۶ اوکراینی به زودی در فرودگاههای مولداوی مستقر خواهند شد یا روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا منجر به تحمیل آموزشهای جنسی اجباری در دانشگاهها میشود.
ایلان شور، تاجر تبعیدی و حامی روسیه، از روسیه به رایدهندگان مولداوی که علیه تغییرات قانون اساسی برای نزدیک شدن به اتحادیه اروپا رای دهند، پیشنهاد پرداخت پول داده است.
شور که به دلیل کلاهبرداری بانکی به بیش از یک دهه زندان محکوم شده است، همچنان در تلگرام به شدت از دولت مولداوی و غرب انتقاد میکند.
مولداوی و گرجستان، آزمونی برای دموکراسیهای طرفدار غرب
در کنار مولداوی، انتخابات پارلمانی گرجستان در حالی ۲۶ اکتبر برگزار خواهد شد که حزب حاکم آن، «رویای گرجی»، در سالهای اخیر به سمت مواضع طرفداران مسکو گرایش پیدا کرده است.
حزب رویای گرجی با استفاده از تصاویر ویرانیهای جنگ اوکراین تلاش کرده است تا به رایدهندگان هشدار دهد بازگشت به سمت غرب ممکن است کشورشان را در معرض خطرات مشابه قرار دهد اما هزاران گرجی در خیابانها خواستار فاصله گرفتن از روسیه و تقویت روابط با غرب شدهاند. حرکتی که مسکو به شدت از آن هراس دارد.
برخی معترضان خواستار یک «انقلاب رنگی» جدید هستند (اصطلاحی که برای جنبشهای طرفدار دموکراسی در کشورهای پساشوروی استفاده میشود) تا حزب رویای گرجی را سرنگون کرده و احزاب طرفدار غرب را به قدرت برسانند. تغییری که با مقاومت شدید مسکو همراه خواهد شد.
نتایج این انتخابات نه تنها برای آینده مولداوی و گرجستان بلکه برای منطقه و قدرت نفوذ کرملین نیز حیاتی است.
هرچه نتایج این رایگیریها به سمت غرب متمایلتر باشد، فشار روسیه برای حفظ نفوذ خود در این کشورها بیشتر خواهد شد.
این انتخاباتها همچنین آزمون مهمی برای توانایی دموکراسیهای طرفدار غرب در مقابل فشارهای روسیه خواهد بود.
یافتههای یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماریهای کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما میتواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماریهای عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافتههای این پژوهش، قرار گرفتن طولانیمدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماریهای عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماریها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گستردهای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامعتری از پیامدهای مرتبط ارائه میدهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماریهای عفونی را تشدید میکند.»
زنگ خطر بیماریهای پنهان
این مطالعه همچنین نشان میدهد که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض گرما میتواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشهگیری شود و درد مفاصل و بیتحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان میدهد که تاکنون در ارزیابیهای مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرمتر یا سیل مداوم ممکن است با بیماریهای مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماریهای زمینهای مانند بیماریهای کلیوی را تشدید میکند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کردهایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گامهای بعدی شامل تجزیه و تحلیل دادههای بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر میگذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض میکند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرمتر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیتهای انسان رخ داده، با پدیده النینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرمترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.