آمریکا چگونه جایگاه پسته ایران در جهان را تصاحب کرد

محمدعلی رضایی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی، گفته است در مقابل صادرات ۲۵۰ هزار تنی ایران، آمریکا سالانه ۷۵۰ هزار تن پسته صادر می‌کند.

رضایی با اشاره به هزینه‌های تولید پسته در ایران گفته است: «قیمت تمام شده یک کیلوگرم پسته در ایران هفت و در آمریکا پنج دلار است.»

رقابت ایران و آمریکا در پسته و رقیب تازه؛ ترکیه

برای مدتی طولانی، ایران تولید کننده بی رقیب پسته در جهان بود. حدودا ۱۴ سال قبل و در سال ۱۳۸۹، آمریکا برای اولین بار در تولید پسته از ایران پیشی گرفت. تا سال ۱۳۹۳، آمریکا تولید کننده اول پسته در جهان بود، اما از این سال به بعد، دوباره ایران تولید کننده برتر جهان شد. برتری ایران تا سال ۱۳۹۷ بیشتر طول نکشید و دوباره آمریکا رتبه اول جهان را در اختیار گرفت، از آن سال به بعد آمریکا رتبه اول جهان را در دست داشته است.

با آمار جدیدی که رضایی اعلام کرده، به نظر نمی‌رسد ایران به این زودی‌ها بتواند رتبه اول تولید پسته جهان را پس بگیرد. این در حالی است که ترکیه، در سال‌های اخیر تولید پسته خود را افزایش داده است؛ به نظر می‌رسد در صورت تداوم وضع موجود، به زودی ایران برای حفظ مقام دومین تولید کننده پسته نیز باید با ترکیه رقابت کند.

مقاصد صادرات پسته ایرانی

طبق آخرین آمار، در نه ماه منتهی به خرداد ۱۴۰۲، کشورهای مستقل مشترک المنافع (اعضای سابق جماهیر شوروی شامل: روسیه، ارمنستان، آذربایجان، گرجستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان) با ۲۲/۸ هزار تن، در رتبه اول واردات پسته ایران قرار دارند. در بین این کشورها بیشترین صادرات به ترتیب به روسیه، قرقیزستان و قزاقستان بوده است.

در رتبه بعدی، کشورهای منطقه شبه قاره هند قرار دارند. صادرات پسته ایران به این کشورها مجموعا حدود ۱۷/۹ هزار تن بوده است. در بین این کشورها، به ترتیب بیشترین صادرات به هند، پاکستان و افغانستان صورت گرفته است.

۱۶/۸ هزار تن پسته در نه ماه منتهی به خرداد ۱۴۰۳، به کشورهای شرق دور شامل چین با ۱۳/۶ هزار تن، هنگ کنگ ۱/۸ هزار تن، ویتنام ۹۵۰ تن و ۴۸۰ تن به سنگاپور، مالزی، ژاپن، کره شمالی و... صادر شده است.

جمع صادرات پسته ایران به اتحادیه اروپا در نه ماه منتهی به خرداد ۱۴۰۲، حدود ۶/۵ هزار تن بوده است. ۳/۸ هزار تن این صادرات به آلمان، ۱/۸ هزار تن به ایتالیا و باقی مانده به ۱۵ کشور دیگر اروپا صادر شده است.

جمع صادرات پسته ایران در نه ماه منتهی به خرداد ۱۴۰۲ به کشورهای خاورمیانه ۷/۴ هزار تن بوده است. در این بخش بیشترین صادرات به عراق با ۳/۸ هزار تن و لبنان با ۱/۳ هزار تن بوده است. باقی صادرات به کویت، اردن، سوریه، قطر، عمان و بحرین بوده است. صادرات پسته به عربستان سعودی در این مدت صفر بوده است.

علاوه بر این موارد، ۱۳/۱ هزار تن پسته به دو کشور ترکیه با حدود ۷ هزار و امارات متحده عربی با حدود ۶/۱ هزار تن برای صادرات مجدد صادر شده است.