براساس گزارشهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، در روز یکشنبه ۱۷ تیرماه، دست کم در ده شهر ایران تجمعاتی اعتراضی- معیشتی برگزار شد و در جریان آن کارگران و بازنشستگان خواستار رسیدگی به مطالباتشان شدند.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، گروهی از بازنشستگان تامین اجتماعی در شهرهای شوش، اهواز، کرمانشاه و تهران، جمعی از بازنشستگان صنایع فولاد در شهرهای اصفهان، دامغان، تهران و قائمشهر، تعدادی از کارگران بیکار شده پروژه پتروشیمی ارغوان گستر در ایلام و شماری از بازنشستگان معادن زغال سنگ کرمان، روز یکشنبه با تشکیل تجمعاتی خواستار برآورده شدن مطالبات معوق مانده خود شدند.
براساس فیلمهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی در بسیاری از این تجمعات، معترضان به صدور حکم اعدام برای شریفه محمدی، فعال کارگری اعتراض کردند و خواستار لغو این حکم شدند.
بهبود مستمریها بر اساس خط فقر واقعی، ارائه درمان رایگان و باکیفیت و خدمات رفاهی شایسته، اصلاح همسانسازی حقوق، بهبود شرایط شغلی، تضمین امنیت شغلی و افزایش دستمزدها، از جمله خواستهها و مطالبات کارگران و بازنشستگان معترض است.
تداوم اعتصاب در شمال و جنوب ایران
در همین تعدادی از کارگران پیمانکاری شبکه آب و فاضلاب در شهرستان رودبار دوازدهمین روز از اعتصاب خود و کارگران پروژهای نفت و گاز جنوب هجدهمین روز از اعتصاب خود را سپری کردند.
به گزارش ایلنا، کارگران پیمانکاری آبفای رودبار از روز یکشنبه ششم تیر ماه جاری به دلیل تعویق در پرداخت حقوق هشت ماه و سایر مشکلات صنفی از انجام فعالیتهای روزانه خود امتناع کرده و دست به اعتصاب زدهاند و اعلام کردهاند که تا دریافت کامل حقوق معوقه خود به اعتصاب ادامه خواهند داد.
حدود ۶۰ نفر از این کارگران که به صورت شبانهروزی در اعتصاب و تجمع حضور دارند، از آذر ماه سال گذشته حقوق خود را دریافت نکردهاند و با شرایط سخت معیشتی مواجه هستند.
این کارگران علاوه بر پرداخت کامل بدهیهای مزدی، خواهان عقد قرارداد مستمر و دائم، شکلگیری نهاد مستقل کارگری، تأمین امنیت شغلی، دادن حق اعتراض و بیان مشکلات صنفی و مشخص شدن زمان پرداخت حقوق ماهانه هستند.
از سوی دیگر به گزارش شورای سازماندهی اعتراضات کارگران پیمانی نفت، در روز یکشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۳، کارگران پروژهای شاغل در دستکم ۱۲۳ شرکت نفت و گاز جنوب، همچنان در اعتصاب به سر بردند.
بر اساس این گزارش، تاکنون هزاران نیروی پروژهای و پیمانی نفت و گاز به این کارزار پیوستهاند تا هم وضعیت دریافتی خود را اصلاح کنند و هم وضعیت مرخصیها، امنیت شغلی و تبدیل وضعیت خود را با حذف پیمانکاران بهبود ببخشند.
با این حال، این ادعا با توجه به تحلیل گفتمان سیاسی ایرانیان در فضای مجازی و همچنین جلسات سیاسی حضوری و آنلاین در مورد مشارکت در انتخابات، تقریبا غیرمحتمل به نظر میرسد. بهویژه که بسیاری از افراد، فقدان مشروعیتبخشی به جمهوری اسلامی را به عنوان علت اصلی نبود تمایل به شرکت در انتخابات مطرح کردهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در سخنانش به موضوع مشارکت پایین در مرحله نخست انتخابات اشاره کرده است. او این مشارکت را «کمتر از حد انتظار» خواند و تاکید کرد که شرکت نکردن در انتخابات به معنای مخالفت با نظام نیست. او در سخنانش تلاش کرد تا با حفظ ایدئولوژی نظام، قدرت و مشروعیت مفقودشده رژیم را بازسازی کند و از مردم خواست که با مشارکت در انتخابات، به نظام «اعتبار» ببخشند؛ گفتمانی که تلاش داشت تا هویت ملی و دینی مردم را به نظام پیوند دهد و حتی پا را فراتر نهاده و آنچه او «احساس مسئولیت جمعی» میداند را تقویت کند.
در عین حال به وضوح میتوان دید که رهبر جمهوری اسلامی نتوانست به طور کامل نارضایتی گسترده مردم را نادیده بگیرد. برای مثال، با مقایسه بیانات خامنهای با اظهارات محمد خاتمی، رییس جمهوری پیشین، که سطح پایین مشارکت را «نشانهای از نارضایتی بیسابقه مردم و قهر اکثریت با حاکمیت» میداند، تضاد آشکاری دیده میشود. خامنهای تلاش دارد این نارضایتی را به عنوان یک مسئله جزئی و غیر از مخالفت با رژیم جمهوری اسلامی نمایش دهد. این تفاوت در گفتمانها، نشاندهنده دیدگاه متفاوت نظام از وضعیت سیاسی ایران و حاکی از دیدگاهی است که تلاش میکند تا ثبات و مشروعیت خود را بدون در نظر داشتن بازتاب واقعیتهای اجتماعی و سیاسی واقعی کشور حفظ کند.
سخنان خامنهای از سه منظر ایدئولوژیک، قدرت و هویت بررسی در تحلیل گفتمان انتقادی قابلیت بررسی دارد. از منظر ایدئولوژیک، خامنهای در سخنان خود تلاش کرد تا شرکت نکردن در انتخابات را به عنوان یک رفتار ناآگاهانه یا غیرسیاسی نشان دهد. او با بیان این که «تصور اینکه شرکت نکردن در انتخابات به معنای مخالفت با نظام است، کاملا اشتباه میباشد»، سعی داشت تا این دیدگاه را ترویج دهد که مشارکت پایین نمیتواند تهدیدی جدی برای نظام باشد. این بیانی واضح برای حفظ مشروعیت نظام است که سعی کرد تا احساس نارضایتی گسترده را کماهمیت جلوه دهد.
هرچند همین ادبیات متفاوت علی خامنهای پس از مشارکت بسیار پایین در دور اول انتخابات و تلاشهای او برای توجیه این سطح مشارکت عمومی، گمانهزنیها درباره احتمال آمارسازی تعداد مشارکتکنندگان در دور دوم را تقویت کرد.در تحلیلی تطبیقی، فرافکنی و تفسیرهای او برای توضیح کاهش مشارکت، نشاندهنده تلاشی آشکار برای پنهان کردن نارضایتی گستردهای است که در میان مردم ایران علیه جمهوری اسلامی وجود دارد. خامنهای در عین حال از زبان قدرت استفاده کرد تا مردم را به شرکت در مرحله دوم انتخابات تشویق کند. او انتخابات را «بسیار مهم» خواند و از مردم خواست که با شرکت در انتخابات، «مایه آبروی نظام اسلامی باشند.» این درخواست از مردم برای دادن مشروعیت به نظام، نشاندهنده تلاشی برای بازسازی و تقویت قدرت نظام در مواجهه با کاهش مشارکت است.
از سوی دیگر او با بیان اینکه «مشارکت مردم در انتخابات برای جمهوری اسلامی پشتوانه، آبرو و مایه سربلندی است»، در حقیقت تلاش دارد تا با ایجاد احساس مسئولیت و وطنپرستی، مردم را به صندوقهای رای بازگرداند. علاوه بر این، خامنهای با تاکید بر اهمیت انتخابات و نقش آن در آبرو و سربلندی جمهوری اسلامی، تلاش کرد تا هویت ملی و دینی مردم را به نظام گره بزند و از مردم خواست که با مشارکت خود، نه فقط به عنوان یک عمل سیاسی بلکه به عنوان یک وظیفه اخلاقی و دینی، به نظام آبرو ببخشند.
این گفتمان علی خامنهای قاعدتا بر این فرض عجیب استوار بود که هویت جمعی حاصل از احساس تعلق به نظام اسلامی، امری است موجه که میتواند مردم را به مشارکت ترغیب کند. اینطور به نظر میرسد که در دیدگاه دیکتاتورمآبانه رهبر جمهوری اسلامی، «نه» قاطع مردم به رژیم همچنان باورپذیر نیست و نخواهدبود.