وبسایت هرانا در گزارشی به مناسبت فرا رسیدن هشتم مارس و روز جهانی زنان، به شرح آخرین وضعیت ۱۱۳ زن زندانی سیاسی و عقیدتی در زندانهای ایران پرداخت. مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران همزمان در فراخوانی خواستار گسترش ماموریت کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در امور ایران شد.
هرانا هدف از انتشار این گزارش را افزایش آگاهی عمومی درباره وضعیت زنان زندانی در ایران عنوان کرد و نوشت که آنها برای دفاع از حقوق بشر و برابری اجتماعی به فعالیت پرداختهاند و به خاطر باورهای ایدئولوژیک، سیاسی یا دینی خود زندانی شدهاند.
این رسانه حقوق بشری تاکید کرد این زنان نقشی کلیدی در مبارزه برای عدالت دارند.
زینب جلالیان، قدیمیترین زن زندانی سیاسی در ایران که هفدهمین سال حبس بدون مرخصی خود را در زندان یزد سپری میکند، در صدر این فهرست قرار دارد.
جلالیان در سال ۱۳۸۶ بازداشت و به اتهام محاربه از طریق عضویت در گروههای مخالف نظام به حبس ابد محکوم شد.
مریم اکبری منفرد که در دی ۱۳۸۸ بازداشت و به اتهام محاربه به ۱۵ سال حبس محکوم شد، دومین زن زندانی این فهرست است.
او از حدود ۱۴ سال پیش محبوس است و همچنان بدون حق داشتن مرخصی در زندان سمنان به سر میبرد.
نرگس محمدی، ناهید تقوی، گلرخ ایرایی، ناهید شیرپیشه، فاطمه سپهری، آنیشا اسداللهی، سپیده کاشانی، نیلوفر بیانی، بهاره هدایت، ویدا ربانی، مرضیه فارسی، زهرا صفایی، فائزه هاشمی، مریم جلال حسینی، محبوبه رضایی، سمانه نوروز مرادی، سها مرتضایی، نسیم سلطان بیگی، سروناز احمدی، راحله راحمیپور، سپیده قلیان، ناهید خداجو، فروغ تقیپور، آرمیتا پاویر و سکینه پروانه، شمار دیگری از زندانیانی هستند که در این گزارش به آخرین وضعیت آنها پرداخته شده است.
از میان این افراد، برخی بازداشتشدگان خیزش انقلابی هستند و بعضی به دلیل فعالیتهای حقوق بشری، محیط زیستی یا دفاع از حقوق کارگران و معلمان بازداشت و زندانی شدهاند.
عدهای به واسطه فعالیتهای سیاسی و شماری نیز به دلیل تلاشهایشان در مسیر دادخواهی بازداشت و به حبس محکوم شدهاند.
مهوش عدالتی، شادی شهیدزاده، فریبا کمال آبادی، مهوش شهریاری و سپیده کشاورز نیز از جمله زندانیانی هستند که به دلیل بهائی بودن به حبس محکوم شدهاند و دوران محکومیت خود را در زندان اوین تحمل میکنند.
برخی دیگر از این زندانیان همچون پخشان عزیزی، وریشه مرادی و نسیم غلامی سیمیاری، به صورت بلاتکلیف و با اتهامات «بغی» و «عضویت در جمعیتهای معارض کشور» در بازداشت به سر میبرند. این اتهامها میتواند به صدور حکم اعدام برای این زنان منجر شود.
این گزارش اشاره کرد وضعیت حقوق زنان در ایران از دوران پیش از انقلاب تا به امروز مسیری پر از چالش و مبارزه بوده است.
هرانا تاکید کرد تبعیضهای جنسیتی، محدودیتهای قانونی مربوط به ازدواج، طلاق، حضانت، ارث و دیگر موارد، زنان را در موقعیتهای نابرابر قرار داده است.
قوانین مربوط به حجاب اجباری و دسترسی نداشتن زنان به برخی مشاغل و فعالیتهای اجتماعی از دیگر محدودیتهایی هستند که به گفته این رسانه، زنان در ایران با آن مواجه شدهاند.
این رسانه یادآور شد افزایش فعالیتهای مدنی و اعتراضات زنان در ایران در پرتو خیزش انقلابی که از شهریور ۱۴۰۱ آغاز شد، بیشتر به چشم میخورد.
بر اساس این گزارش، زنان در خیزش انقلابی به نمادهایی از مقاومت در برابر تبعیض جنسیتی، نقض حقوق بشر و محدودیتهای آزادی بیان تبدیل شدند و نقش آنها نه تنها در ایران بلکه در سطح بینالمللی به عنوان نقطه عطفی در مبارزه برای حقوق و آزادیها دیده میشود.
هرانا خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی زنانی شد که صرفا به دلیل باورها، اعتقادات و فعالیتهای حقوقی و اجتماعی خود در زندانهای ایران به سر میبرند.
در بخشی از این گزارش به اهمیت فشار بینالمللی و حمایت از سازمانهایی اشاره شد که برای حقوق زنان در ایران تلاش میکنند.
این رسانه از جامعه جهانی و سازمانهای حقوق بشری خواست از طریق فشارهای دیپلماتیک، کمپینهای آگاهیرسانی و کمک به سازمانهای مدافع حقوق زنان، حمایت خود را از زنان زندانی و مبارزات آنها برای کسب حقوقشان اعلام کنند.
فراخوان روز جهانی زنان
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران با انتشار فراخوانی به مناسبت فرارسیدن روز جهانی زنان، خواستار گسترش فوری ماموریت کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در امور ایران شد.
این فراخوان با تمرکز بر تبعیض جنسیتی سیستماتیک و نقض حقوق بشر در ایران تاکید کرد زنان ایرانی با اعدامها، قوانین اجباری حجاب و سرکوب خشونتآمیز روبهرو هستند.
انتشار این فراخوان در شرایطی است که پنجاهوپنجمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل از هفتم اسفند آغاز شده تا روز ۱۷ فروردین ادامه خواهد داشت.
سوم آذر ۱۴۰۱ شورای حقوق بشر سازمان ملل در نشستی ویژه درباره سرکوب خیزش انقلابی ایرانیان به دست جمهوری اسلامی، قطعنامهای به تصویب رساند که بر اساس بندی از آن، یک کمیته حقیقتیاب بینالمللی درباره اعتراضات ایران تشکیل شد.
کمیته حقیقتیاب از ابتدای راهاندازی قرار بود در مورد وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در ایران به ویژه در مورد زنان و کودکان فعالیت کند.
کمیته حقیقت یاب سازمان ملل قرار است روز ۲۸ اسفند یافتههای خود را در مورد نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی از زمان آغاز خیزش انقلابی ۱۴۰۱ به شورای حقوق بشر ارائه کند.
مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران تاکید کرد از ابتدای خیزش انقلابی تا کنون، «جنایات علیه بشریت» از جمله آزار و اذیت بر مبنای جنسیتی و سیاسی در ایران رخ داده است.
این نهاد حقوق بشری، وضعیت روزمره حقوق زنان در ایران را عمیقا نگرانکننده خواند و تاکید کرد ایران بالاترین میزان اعدام زنان را در سطح جهان دارد.
این گزارش به کشته شدن دستکم ۱۰۰ دختر در ایران تحت عنوان «قتلهای ناموسی» طی ۱۰ ماه گذشته پرداخت.
این فراخوان با بیان اینکه جمهوری اسلامی زنان را به طور سیستماتیک و بر اساس جنسیت هدف قرار میدهد، وضعیت زنان در ایران را «بسیار نگرانکننده» دانست.
مجموعه فعالان حقوق بشر در پایان خواستار تجدید و گسترش دستور کار کمیته حقیقتیاب سازمان ملل در ایران شد و نوشت گسترش دستور کار برای انجام تحلیل دقیق از مسایل ساختاری که زمینهساز نقضهای فعلی و تاریخی علیه زنان هستند، حیاتی است.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره زنان فعال در عرصههای مختلف را به بهانههای مختلف بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از زمان آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تا کنون، سرکوب فعالان مدنی، سیاسی و معترضان زن از سوی حکومت شدت گرفته و همچنان ادامه دارد.
یکی از شهروندان ساکن دشتیاری به ایراناینترنشنال گفت: «دولت هیچ لودری در اختیار ما قرار نداده. فقط خیرین دو لودر برایمان آوردند که با استفاده از آنها نمیتوانیم همه راهها را به سرعت باز کنیم.»
ویدیوهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی نیز نشان میدهند مسیر خودروهای حامل کمکهای مردمی زاهدان برای سیلزدگان جنوب سیستان و بلوچستان به علت خرابی جاده و آمدن سیل مسدود شده است و رانندهها به سختی از معبرها عبور میکنند.
به گفته شهروندان، بیشتر راههای اصلی دشتیاری بهعنوان یکی از کانونهای اصلی سیل سیستان و بلوچستان زیر گِل رفته است و خودروهای امدادرسانی مردمی غیربومی به سختی میتوانند جادههای دسترسی به روستاها را پیدا کنند.
خبرهای رسیده به ایراناینترنشنال در روز پنجشنبه ۱۷ اسفند حاکی از آن است که در روستاهای شهرستان دشتیاری، ایستگاهی بر پا شده که گروههای داوطلب مردمی در آن برای سیلزدگان غذای گرم میپزند.
شهروندی که جمعآوری و ارسال گروهی از کمکهای مردمی را به دشتیاری بر عهده دارد، به ایراناینترنشنال گفت با از بین رفتن جادهها، مردم در روستاها محصور و محبوس شدهاند و نمیتوانند مواد غذایی مورد نیازشان را تامین کنند.
به گفته او، حجم آب در روستاهای دشتیاری به اندازهای است که بسیاری از مردم برای تردد از قایق استفاده میکنند.
نبود راه دسترسی باعث شده خودروهای سنگین گروههای خیریه و داوطلب مردمی، به سختی وارد روستاهای درگیر آبگرفتگی شوند.
به گفته یکی از شهروندان، آب و مواد خوراکی به سختی به روستاهای این منطقه میرسند چرا که خودروهای عادی با بار اضافی سنگین شده و در گلولای گیر میکنند.
ویدیویی درباره بازدید ابراهیم رئیسی از مناطق سیلزده منتشر شده است که یک شهروند در آن خطاب به رییس دولت میگوید: «لودر و کمپرسیهای شما بعد از ۹ روز به مناطق سیلزده آمدند. این شد خدمت؟ ۷۰۰ نفر در این منطقه در محاصره آب بودند.»
ابراهیم رئیسی روز چهارشنبه برای آنچه «سرکشی از وضعیت امدادرسانی به سیلزدگان سیستان و بلوچستان» اعلام شد به این استان سفر کرد.
او در بخشی از این سرکشی، با هلیکوپتر از مناطق سیلزده بازدید کرد.
واکنش دیرهنگام مقامهای جمهوری اسلامی به سیل سیستان و بلوچستان با گذشت بیش از یک هفته از وقوع آن، پیشتر حاشیهساز شده بود.
در ویدیوهای منتشر شده از سفر رئیسی به مناطق سیلزده، یکی از مسوولان استانی به او میگوید هیچ یک از خانههای شهروندان در سیلاب تخریب نشده است.
این سخنان او با انتقاد سیلزدگان مواجه شد و یکی از شهروندان خطاب به رئیسی گفت: «چطور تخریب منزل و آبگرفتگی نداشتیم؟ بیایید داخل روستا و خودتان ببینید.»
سیل سیستان و بلوچستان از ششم اسفند آغاز شد و در جریان آن بیش از ۱۰ هزار نفر صدمه دیدند.
بنا بر گزارشهای رسمی، در شهرستانهای چابهار، نیکشهر، زرآباد، راسک، سرباز، فنوج، دشتیاری، سیب و سوران مهرستان، قصرقند و کنارک، ۸۰۰ واحد مسکونی آسیب دیدند که ۳۰۰ واحد باید نوسازی شوند.
در این شهرستانها که کانونهای اصلی سیل بودند، حدود ۱۹ هزار هکتار از اراضی زراعی آبی، هزار و ۹۳۳ هکتار اراضی باغی، ۲۷۱ حلقه چاه کشاورزی، ۲۲۱ واحد گلخانه، ۳۰۰ واحد دامداری روستایی و عشایری و ۱۵ کلنی زنبور عسل بر اثر شدت بارندگیها آسیب دیدند.
نگرانی سیلزدگان از نیاز به آب و غذای امروزشان تا بیکاری در روزهای بعد
یکی از امدادگران داوطلب که در روزهای گذشته در شهرستانهای میرجاوه، سوران و نیکشهر حضور داشته است، به ایراناینترنشنال گفت لودرها و تلاششان برای راه زدن به روستاها کافی نیست.
به گفته او، بعضی از روستاهای کمجمعیت در این مناطق با ۵۰ تا ۱۰۰ خانوار بهطور کلی نابود شدهاند و امدادرسانی به آنها انجام نگرفته است.
این امدادگر داوطلب تاکید کرد در بعضی روستاها علاوه بر اینکه سیلاب خانهها را خراب کرده، بعد از گذشت ۱۰ روز همچنان آب در حجمی زیاد باقی است، بهطوری که سطح آب در معابر تا ۵۰-۶۰ سانتیمتر بالا آمده و عبور و مرور در روستا را سخت کرده است.
یک شهروند به ایراناینترنشنال گفت در شهرستانهای سیلزده، لودرها مشغول گودبرداری در اطراف برخی روستاها هستند تا در صورت تداوم بارشها و وقوع سیلاب جدید، مسیر حرکت آبهای سطحی را تغییر داده و از ورودشان به روستا جلوگیری کنند.
به گفته او، علاوه بر نابودی زیرساختهای اساسی در این مناطق، شهروندان سیلزده تقریبا به «همهچیز» از آب و غذا گرفته تا جای خواب، لباس گرم، کفش و پوتین نیاز دارند.
خبرگزاری ایلنا روز پنجشنبه در گزارشی به نقل از اهالی نوشت آب مناطق سیلزده آلوده شده و مردم به آب آشامیدنی هم دسترسی ندارند.
این رسانه به نقل از عبدالواحد نبوی، عضو شورای یکی از روستاهای بخش پُلان یادآور شد تا کنون امداد چندانی انجام نگرفته است؛ در حالی که بندهای زمینها را آب برده، دستشوییها و چاههای فاضلاب خراب شده، دیوارها خسارت دیدهاند و حتی خانههای مسکونی ترک برداشتهاند.
بر اساس این گزارش، علاوه بر اینکه شهروندان سیلزده از برآورده کردن سادهترین نیازهای انسانی و ابتدایی خود در این شرایط ناتوان شدهاند، نگرانیهایی درباره سرنوشت و آیندهشان نیز وجود دارد.
تا قبل از سیل نیز بیشتر روستاییان در این مناطق کار و درآمدی نداشتند و با کشت دیم روزگارشان را میگذراندند که آن هم اکنون از بین رفته است.
در بیش از ۲۰۰ روستا، علاوه بر خانهها و مدرسهها، زمینهای کشاورزی، آببندها و چاههای مزارع بهطور کامل خراب شدهاند و دامها جان باختهاند.
حتی چاههای فاضلاب خانهها با گل و لای سیلاب پر شدهاند و مردم برای قضای حاجت مشکل جدی دارند.
هشدار درباره بیماریهای واگیردار و خطرناک در مناطق سیلزده
پالنا، پایگاه خبری پزشکان و قانون، روز پنجشنبه در گزارشی درباره شیوع بیماریهای خطرناک مانند وبا و مالاریا هشدار داد.
این رسانه تاکید کرد برای پیشگیری از بیماریهای واگیردار باید خیلی سریع دسترسی مردم به آب آشامیدنی سالم فراهم، دپوی سرم و داروهای اساسی ایجاد و اقلام بهداشتی برای زنان و کودکان تامین شود.
پیشتر رسانههای ایران از جاری شدن سیلاب در ۱۶ شهرستان و هزار و ۹۴۷ روستا در سیستان و بلوچستان خبر داده و گفته بودند چابهار با ۴۸۰ و نیکشهر با ۳۳۰ روستا، بیشترین تعداد روستاهای خسارت دیده را داشتند.
ایلنا با استناد به تصاویر ماهوارهای نوشت همچنان در مناطق گستردهای از این استان، طغیان رودخانهها و بسته شدن راههای اصلی ادامه دارد.
بر اساس این گزارش، در بعضی مناطق دورافتاده درگیر سیل تقریبا هیچ امدادی صورت نگرفته است و البته هیچ برنامهای برای بازسازی زیرساختهای از دست رفته اعلام نمیشود.
همزمان سازمان هواشناسی ایران هشدار داد سامانه بارشی جدیدی از سمت شمال غرب وارد کشور خواهد شد و روزهای شنبه و یکشنبه (۱۹ و ۲۰ اسفند) برای سیستان و بلوچستان هشدار سطح نارنجی صادر میشود.
سیل سیستان و بلوچستان پیشبینیپذیر و آسیبهایش قابل کاهش بود
نیکآهنگ کوثر، تحلیلگر حوزه آب و محیطزیست به ایراناینترنشنال گفت نهادهای مختلف در جمهوری اسلامی «معتاد به غافلگیری» هستند.
به گفته او، بخشهای جنوبی سیستان و بلوچستان در بسیاری از مواقع سال با خطر وقوع سیل مواجهاند و با وجود پشت سر گذاشتن تجربه سیلاب سال ۹۸، باز هم بسیاری از مردم قربانی سیل شدند.
این در شرایطی است که استان سیستان و بلوچستان در اغلب ماههای سال با خشکسالی گسترده مواجه است.
نیکآهنگ کوثر تاکید کرد با برنامهریزی اصولی در این منطقه و ذخیرهسازی آب حاصل از بارشهای فصلی میتوان از آن برای جبران کمآبی دیگر ایام سال استفاده کرد.
کمک به مردم برای بهروز و کارآمد کردن «هوتکها و دگارها» که سیستمهای سنتی برای جمعآوری آبهای سطحی حاصل از بارشها هستند، نکته دیگر مورد اشاره کوثر است.
او تاکید کرد ذخیره آب به شیوههای مدرنتر میتوانست از قدرت تخریبی بارندگیها و سیلاب به وجود آمده بکاهد، چرا که گل و لای همراه باران جاری و فرسایش خاک منطقه، قدرت تخریب را شدیدا افزایش میدهد.
این تحلیلگر حوزه آب و محیط زیست گفت در بسیاری از مناطق برای شناسایی نقاطی که بیشتر در معرض فرسایش خاک بوده و از نظر سیلاب خطرآفرین هستند، پهنهبندی انجام میدهند تا با برنامهریزی، میزان بروز خطر را در آنها به حداقل برسانند.
به گفته کوثر، استفاده از فضای سبز گسترده با استفاده از گیاهان بومی منطقه میتوانست سرعت و میزان تخریب سیلاب را در سیستان و بلوچستان کاهش دهد اما به دلیل محرومیت ریشهدار در این استان و نادیدهانگاری مقامات جمهوری اسلامی، این کار تا کنون انجام نشده است.
شماری از اهالی منطقه به ایراناینترنشنال گفتند فقدان مدیریت صحیح آب پشت سدهای زیدان و پشین، از دلایل عمده جاری شدن سیل در جنوب استان سیستان و بلوچستان است.
به گفته آنان، در تمام طول سال آب سد تخلیه نمیشود و با از بین رفتن پوشش گیاهی پشت سد، یک بارندگی کوچک فاجعهای بزرگ در پی دارد.
