ایرانیان ساکن اوتاوا، پایتخت کانادا، در سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی تجمعی برگزار کردند، که در آن جنا سادز، وزیر امور خانواده و توسعه اجتماعی، و همچنین، مارک میلر، وزیر مهاجرت این کشور، نیز شرکت کردند.
ماموران حکومتی روز شنبه ۲۵ شهریور و در سالروز خیزش انقلابی ایرانیان به یک شهروند در سقز شلیک و او را زخمی کردند. از صبح شنبه حاکم شدن فضای امنیتی شدید در بسیاری از شهرهای ایران گزارش شد. زندان زنان قرچک نیز همزمان با سالگرد مهسا ژینا امینی دچار آتشسوزی شد.
عصر روز شنبه مهدی رمضانی، معاون سیاسی-امنیتی استاندار کردستان خبر شلیک ماموران امنیتی را به یک شهروند در سقز تایید کرد.
رمضانی مدعی شد که او «پس از ورود به منطقه ممنوعه برابر مقررات از سوی ماموران مورد اصابت گلوله قرار گرفته و زخمی شده است».
پیشتر سازمان حقوق بشری ههنگاو هویت این شهروند را «فردین جعفری» اعلام کرده و گفته بود او در مسیر سقز به بانه و نزدیکی آرامستان آیچی از سوی نیروهای سرکوبگر از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفته است.
بر اساس گزارش این مجموعه حقوق بشری، جعفری به بیمارستان «شفا» منتقل و وضعیت جسمانی او وخیم گزارش شده است.
از صبح شنبه چندین شهروند نیز عمدتا در شهرهای کُردنشین ایران بازداشت شدهاند. علی احمدی و دیار احمدی در روستای آرانان از توابع سنندج، آرمان سهرابی، اهل دیواندره، جبار محمودی، اهل جوانرود و محمد مرادینژاد، اهل کامیاران، از جمله دستگیرشدگان روز شنبه بودند.
سعید فتحیپور، فعال سیاسی و از زندانیان اعتراضات آبان ۹۸ در فسا و محمد معینی، وبلاگنویس هم امروز بازداشت شدند.
فضای امنیتی و شلیک به شهروندان
علاوه بر بازداشتها، نیروهای حکومتی از بامداد شنبه به بسیاری از شهرهای ایران اعزام شده و فضایی نظامی و امنیتی بر کشور حاکم کردند.
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، نیروهای امنیتی جاده بانه به سقز را مسدود کردند و در سقز نیز هلیکوپترهای نظامی در آسمان شهر و از جمله بر فراز آرامستان آیچی، محل دفن مهسا امینی به پرواز درآمدند.
گزارشها و ویدیوها همچنین حاکی از استقرار نیروهای یگان ویژه در شهرهای تاکستان، گرگان، اردبیل، کرج، شیراز، تبریز، مشهد، مهاباد، شهر ری، تهران، سنندج، همدان، اهواز، اصفهان، رشت، نجفآباد و ... بودند.
ویدیوهای رسیده حاکی از شلیک به مردم معترض در کرمانشاه و حمله به معترضان در صادقیه تهران در شامگاه شنبه است.
این ویدیوها به صدا درآمدن بوق خودروها به نشانه اعتراض در شامگاه شنبه ۲۵ شهریور در خیابانهای رشت، کرج سنندج و کرمان را نیز نشان میدهند.
تجمعات پراکندهای در چند شهر از جمله تهران، کرج و رشت شکل گرفت که با برخورد خشن نیروهای امنیتی مواجه شد.
شهروندان در زاهدان برای برگزاری تجمع اعتراضی به خیابان آمده و شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای» سردادند.
ویدیوهای دریافتی نشانگر این بود که حکومت بر تن افرادی در رده سنی نوجوانان لباس نظامی کرده و با دادن تجهیزات نظامی، آنها را در میان ماموران سرکوبگر در تهران قرار داده است.
بر اساس تصاویر و گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، شهروندان از خانههای خود در بسیاری از مناطق تهران از جمله تهرانپارس، اکباتان، شهر زیبا، گیشا، سعادتآباد، ستارخان، پونک، بلوار کشاورز، ولیعصر، نیاوران، پونک و تهرانسر شعارهای شبانه علیه جمهوری اسلامی و علی خامنهای سردادند.
گزارشها همچنین حاکی از حضور گسترده نیروهای امنیتی در پارک دانشجوی تهران و بازداشت برخی افراد و انتقال آنان به ون مستقر در محل بوده است.
از ظهر شنبه گزارشهایی نیز درباره حمله ماموران حکومتی به مردم رهگذر و عابران و بازداشت برخی از آنان در میدان آزادی، خیابان انقلاب و مقابل دانشگاه تهران و میدان انقلاب منتشر شدند.
آتشسوزی در زندان زنان قرچک
بعد از ظهر شنبه گزارشهایی از وقوع حریق در زندان زنان قرچک همزمان با سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی در رسانههای اجتماعی منتشر شد.
آتنا دائمی، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی سابق در شبکههای اجتماعی خبر داده که «زندان زنان قرچک، دچار آتشسوزی گسترده شده و گارد ویژه و ماموران امنیتی، به زندان رفتهاند.»
گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال نیز حاکی از وقوع حریق در زندان قرچک و ضرب و شتم زندانیان به دست نیروهای گارد بوده است.
بعد از آن، خبرگزاری ایرنا ضمن تایید خبر آتشسوزی در زندان زنان قرچک اعلام کرد که «حریق این زندان مهار شده» و علت آن «آتشزدن تخت و البسه توسط زندانیان بند اعدامیها در اعتراض به مدیریت زندان» بوده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی در مورد آتشسوزی در زنان قرچک گفت این حریق «بسیار جزئی» بوده و در کمتر از ۱۰ دقیقه مهار شده و هیچ آسیب جانی و مالی نداشته است.
آتشسوزی شدیدی در زندان اوین در ۲۳ مهر ۱۴۰۱ و در جریان خیزش انقلابی رخ داد و در پی آن معترضان در نگرانی از وضعیت زندانیان با وجود حملههای نیروهای امنیتی به سمت این زندان به راه افتادند و محلههای اطراف زندان صحنه خیزش ضد حکومتی شد.
سه شاهد عینی در زندان اوین، بعد از این حریق به ایران اینترنشنال گفتند که آتشسوزی زندان اوین کار خود جمهوری اسلامی است و تعداد زندانیانی که در این اتفاق کشته شدهاند، بیش از آمار رسمی است. بر اساس گزارشها، دستکم هشت نفر در این واقعه کشته شدند.
همزمان با اولین سالگرد خیزش انقلابی ایرانیان٬ ماموران تدابیر ویژهای برای پیشگیری از اعتراضهای دوباره در شهرک اکباتان اتخاذ کردند اما اهالی این شهرک در شامگاه شنبه ۲۵ شهریور با شعار «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر حکومت ستمگر» پیام خود را به حکومت رساندند.
بنا بر گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال، نیروهای امنیتی و لباس شخصی از هفته گذشته در سطح شهرک حضور یافتند و در برخی مناطق آن پستهای ایست-بازرسی برپا کردند. نیروهای موتور سوار نیز در مقابل مگامال اکباتان٬ بیمارستان صارم و برخی نقاط دیگر مستقر شدند.
اهالی اکباتان با وجود این جو شدید امنیتی در شامگاه ۲۵ شهریور و همزمان با سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی نه فقط با شعار از پنجرهها پیام خشم خود را رساندند بلکه در محوطه این شهرک تجمع اعتراضی شکل دادند.
ساکنین اکباتان از یک هفته مانده به سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی، سردادن شعارهای شبانه از پنجرهها را از سر گرفته بودند و ساعت ۹ هر شب شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر خمینی»، «مرگ بر حکومت بچهکش» و «فقر، فساد، گرانی، میریم تا سرنگونی» در محوطه این شهرک ۴۵ هزار نفری که بیشتر ساکنان آن از طبقه متوسطند طنین انداز شد.
تارا، دختری بیست و پنج ساله که ساکن اکباتان است، به ایران اینترنشنال گفت که در طی اعتراضات سال گذشته هر شب صدای شعارها در فضای بین بلوکها میپیچید و نیروهای امنیتی را به هراس میانداخت، طوری که در چندین مورد آنها پنجرهها را با گلولههای ساچمهای و جنگی هدف قرار دادند که از شعار دادنها جلوگیری کنند به گفته او «این کارشون کارساز نبود و هر شب برمیگشتیم و خوابشون رو باز برآشفته میکردیم.»
اشکان، جوان اکباتانی که صفحههای پرطرفدار این شهرک را در شبکههای اجتماعی اینستاگرام، توییتر و تلگرام اداره میکند، میگوید شهرک اکباتان از محلههای دیگر تهران در اعتراضات فعالتر بود «به خاطر این که محیطش خیلی خودمونیتر بود» و این که به دلیل ساختار پرپیچ و خم بلوکها و محوطههای سبز، سرکوب جوانان معترض برای نیروهای حکومتی دشوارتر بود. او اضافه میکند که در حال حاضر ایست-بازرسیها و گشتهای لباس شخصی برپا شدهاند و نیروهای آنان در حال شناسایی بهتر محیط شهرکاند.
شهرک اکباتان با وسعت پنج کیلومتر مربع، سی و سه بلوک و بیش از پانزده هزار آپارتمان دارد. فضای زیر بلوکها و ستونهای بتنی آنها غالباً پوشیده از شعارهای انقلابی و ضد حکومتی است. مدیریت بلوکها دائما شعارها را با رنگ میپوشانند، اما جوانان اسپری به دست دوباره آنها را با شعار پر میکنند.
هشت جوان اکباتانی – نوید نجاران، میلاد آرمون، علیرضا برمرز پورناک، امیرمحمد خوش اقبال، علیرضا کفایی، مهدی ایمانی، مهدی حسینی و حسین نعمتی -- که در طی اعتراضات سال گذشته متهم شده بودند یک بسیجی به نام آرمان علی وردی را در یکی از تجمعات داخل شهرک کشتهاند، هنوز در زندان به سر میبرند. اشکان میگوید آنان را به تازگی از زندان رجایی شهر در کرج به زندان قزلحصار که آن هم در اطراف کرج قرار دارد، انتقال دادهاند. قزل حصار نه تنها بزرگترین زندان ایران، بلکه از بزرگترین زندانهای خاورمیانه به شمار میرود.
به گفته اشکان، آخرین خبر از وضعیت این جوانان عوض شدن محل زندانیبودن آنها بود. او میگوید: «همچنان منتظر دادگاهیم. وضعیت روحی-روانی بچهها خیلی خرابه.»
در این گفتوگو که از طریق چت انجام شد، اشکان همچنین گفت که ماهیت اعتراضهای سال گذشته به نظر او از ابتدا براندازی بود و هنوز هم هست و اضافه میکند که اگر «تفرقه ایرانیهای خارجنشین نبود، خیلی جلوتر بودیم.»
به گفته اشکان، با وجود سرکوب شدید معترضان در سال گذشته، امکان مشارکت مردم در اعتراضات آینده از میان نرفته است. او اضافه میکند: «من این مسیر رو طولانی میبینم، هرچند همه چیز میتونه تو یک لحظه اتفاق بیفته.»
اشکان میگوید دیدن فیلم درگیری مجید رضا رهنورد با بسیجیان در مشهد از تاثیرگذارترین اتفاقات سال گذشته برای او بوده است.
رهنورد نخستین نفر از میان هفت نفری بود که حکومت در ارتباط با اعتراضات در روز ۲۱ آذر سال گذشته با حکم دادگاه انقلاب مشهد، پس از شکنجههای شدید و بدون داشتن حق دفاع از خود در دادگاه، اعدام کرد. او به کشتن دو بسیجی و زخمی کردن چهار بسیجی دیگر متهم شده بود.
ایرانیان خارج از کشور در روز شنبه ۲۵ شهریور در شماری از شهرهای جهان تجمع اعتراضی برگزار کردند. قرار است تجمعهای اعتراضی در نخستین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی و شکل گرفتن خیزش انقلابی ایرانیان علیه جمهوری اسلامی در دستکم ۷۰ شهر جهان برگزار شوند.
تجمعات جهانی با توجه به تفاوت ساعات قارهها، از صبح روز شنبه به وقت ایران در کشورهایی مانند استرالیا و نیوزیلند آغاز شد و در ساعات بعدی در کشورهایی مانند نروژ، اسپانیا، بلژیک، فنلاند، هلند، ژاپن، بریتانیا، اتریش، کره جنوبی، دانمارک، آلمان، ایتالیا، فرانسه و سوئد ادامه پیدا کرد.
برپایی این تجمعها در شرایطی است که در آستانه سالگرد قتل مهسا ژینا امینی، شماری از کشورها به سرکوبهای سیستماتیک در ایران واکنش نشان دادند و آمریکا و بریتانیا تحریمهای جدیدی علیه مقامها و نهادهای دخیل در سرکوب معترضان ایرانی وضع کردند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، جوزپ بورل، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و تعدادی از مقامهای سیاسی جهان نیز با انتشار بیانیههایی مقاومت مردم ایران را ستودند.
نروژ؛ اسلو
ایرانیان ساکن نروژ در اسلو، پایتخت این کشور تجمع کرده و شعارهایی علیه جمهوری اسلامی سر دادند.
اسپانیا؛ بارسلونا، مادرید
بارسلونای اسپانیا یکی از شهرهای اروپایی است که روز شنبه شاهد حضور گروههایی از ایرانیان معترض به جمهوری اسلامی بود.
در مادرید هم شماری از ایرانیان تجمع کرده و گروهی از آنان مقابل موزه ملکه سوفیا پرفورمنس هنری اجرا کردند.
سوئیس؛ ژنو
ایرانیان مقیم سوئیس در حالی دست به برگزاری راهپیمایی در ژنو زدند که شهردار این شهر نیز به سخنرانی در تجمع آنان پرداخت.
بریتانیا؛ لندن، نیوکاسل
ایرانیان مقیم لندن راهپیمایی اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی با خواست «سرنگونی جمهوری اسلامی» سر دادند.
تجمعکنندگان قرار است به سمت دفتر نخستوزیری بریتانیا حرکت کنند.
گروهی دیگر از ایرانیان نیز در میدان ترافلگار لندن تجمع کردند و قرار است چهرههای سیاسی نیز آنجا سخنرانی کنند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند ایرانیان در شهر نیوکاسل بریتانیا نیز تجمع کرده و شعارهایی چون «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» سر دادند.
بلژیک؛ بروکسل
بروکسل، پایتخت بلژیک یکی دیگر از شهرهایی است که ایرانیان در آن و مقابل مقر اتحادیه اروپا، دست به برگزاری تجمعی هماهنگ با سایر نقاط جهان زدند.
هلند؛ لاهه، خرونینیگن
ایرانیان مقیم هلند در شهرهای لاهه و خرونینیگن در حمایت از خیزش «زن، زندگی، آزادی» تجمع کردند و خواهان محکومیت جهانی مقامهای جمهوری اسلامی شدند.
قرار است دریا صفایی، نماینده ایرانیتبار پارلمان بلژیک نیز در این تجمع سخنرانی کند.
فنلاند؛ هلسینکی
در هلسینکی پایتخت فنلاند نیز گروهی از ایرانیان تجمع کرده و نام «مهسا امینی» را فریاد زدند.
اتریش؛ وین
بر اساس ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال، شماری از ایرانیان مقیم شهر وین اتریش در سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی چون «مرگ بر جمهوری اسلامی» سر دادند.
سوئد؛ استکهلم، گوتنبرگ، مالمو
گروهی از ایرانیان گوتنبرگ سوئد در سالگرد خیزش انقلابی مردم ایران، پرفورمنس هنری اجرا و تصاویر جانباختگان و بازداشتشدگان را نمایش دادند.
در شهر مالمو نیز تجمعکنندگان با سر دادن فریادهای «زن، زندگی، آزادی» و «مهسا امینی» راهپیمایی اعتراضی برگزار کردند.
شماری از ایرانیان ساکن استکهلم، پایتخت کشور سوئد هم تجمع کرده و عکس کشتهشدگان خیزش انقلابی را برای زنده نگاه داشتن یاد آنها نمایش دادند.
تعدادی از هنرمندان هم طوماری ۱۳ متری از اخبار خیزش انقلابی مردم ایران را به نمایش گذاشتند که حاضران در تجمع، در حاشیه آن مطالبی در همراهی با خیزش انقلابی مردم نوشتند.
قرار است طومارهای مشابهی نیز در بیش از ۱۰ شهر جهان به نمایش در بیاید.
بر اساس برنامهریزیهای انجام شده همچنین قرار است چهار تجمع متفاوت به مناسبت سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در این شهر برگزار شود.
آلمان؛ برلین، هامبورگ، هانوفر، هایدلبرگ، فرانکفورت
در شهرهای برلین و هامبورگ گروههایی از ایرانیان تجمع کرده و با نمایش عکس زندانیان سیاسی و کشتهشدگان خیزش انقلابی و سر دادن شعار «زن، زندگی، آزادی» اعتراض خود را به جمهوری اسلامی نشان دادند.
هانا نویمن، نماینده آلمان در اتحادیه اروپا و چند تن دیگر از نمایندگان پارلمان این کشور نیز قرار است در جمع ایرانیان برلین حاضر شده و سخنرانی کنند.
در فرانکفورت آلمان گروهی از ایرانیان مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در این شهر تجمع کردند و شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی» و «خس و خاشاک تویی، دشمن این خاک تویی» سر دادند.
در هایدلبرگ نیز ایرانیان مقیم تجمع اعتراضی برگزار کرده و شعارهایی چون «مرگ بر خامنهای» سر دادند.
ایرانیان مقیم شهر هانوفر این کشور هم، روز ۲۵ شهریور تجمع اعتراضی برگزار کرده و نام مهسا را فریاد زده و شعار «زن زندگی آزادی» را سر دادند.
همزمان با این تجمع، صفحه رسمی اینستاگرام اولاف شولتس، صدراعظم آلمان شعار «زن، زندگی، آزادی» را به زبان آلمانی منتشر کرد.
دانمارک؛ کپنهاگ
ایرانیان ساکن دانمارک روز شنبه تجمعی اعتراضی در شهر کپنهاگ برگزار کردند.
کرهجنوبی؛ سئول
شماری از ایرانیان ساکن کره جنوبی مقابل سفارت جمهوری اسلامی در سئول دست به تجمع اعتراضی زدند.
تجمعکنندگان شعارهایی مانند «مرگ بر خامنهای»، «مرگ بر حکومت بچهکش» و «مرگ بر جمهوری اسلامی» سر دادند.
فرانسه؛ پاریس
مراسم بازگشایی پارکی در منطقه دهم پاریس با نام «مهسا امینی» همزمان با تجمع ایرانیان برای یادبود و گرامیداشت او و خیزش انقلابی پیش از ظهر شنبه برگزار شد.
پارک ويلمن پاريس با حضور ان هیدالگو، شهردار پاريس و جمعی از شخصيتهای فرهنگی سياسی، به پارک مهسا ژینا امینی تغییر نام داد.
حاضران در این مراسم شعارهایی مانند «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
ایتالیا؛ بولونیا، رم
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان از حضور گسترده ایرانیان در تجمع اعتراضی شهر رم ایتالیا دارد.
معترضان روز شنبه در این تجمع ترانههای «برای» و «سرود زن» را همخوانی کردند.
بیش از ۲۰ انجمن و سازمان حقوق بشری در بولونیای ایتالیا همزمان با سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی تجمع برگزار کردند.
در این تجمع که با حضور ایرانیان و ایتالیاییها برگزار شد، تجمعکنندگان به زبان ایتالیایی شعار «الان و همیشه؛ مقاومت» سر دادند.
قرار است ایرانیان ساکن ایتالیا بعدازظهر شنبه مقابل کنسولگری جمهوری اسلامی در شهر میلان نیز تجمع کنند.
نیوزیلند؛ اوکلند، کرایستچرچ و ...
ایرانیان مقیم نیوزیلند روز شنبه در اعتراض به جمهوری اسلامی در شهرهای اوکلند و کرایستچرچ تجمع برگزار کردند و پلاکاردهایی با نام و عکس کشتهشدگان خیزش انقلابی را به نمایش گذاشتند.
در اوکلند تجمعکنندگان ترانههای اعتراضی مختلفی از جمله ترانه «روسریتو در بیار» مهدی یراحی را پخش کردند.
همزمان با تجمعهای این کشور، گلريز قهرمان، نماينده ايرانىتبار پارلمان نيوزيلند در پیامی ویدیویی، یاد مهسا ژینا امینی و سایر کشتهشدههای خیزش انقلابی ایران را گرامی داشت و از همه کشورهای جهان خواست در کنار معترضان آزادیخواه ایران ایستاده و جمهوری اسلامی را برای جنایتهایش پاسخگو کنند.
استرالیا؛ ملبورن، پرت، آدلاید، بریزبن، سیدنی و ...
ایرانیان مقیم استرالیا در چند شهر از جمله سیدنی، بریزبن، پرت، ملبورن و آدلاید تجمع کردند.
بر اساس گزارشها، ایرانیان ساکن ملبورن پس از تجمع در میدان مرکزی این شهر، به سمت پارلمان ایالتی راهپیمایی کردند.
در شهر پرت، تظاهراتی با سر دادن شعارهای اعتراضی علیه جمهوری اسلامی در خیابانهای این شهر شکل گرفت.
ویدیوهای منتشر شده از شهر آدلاید استرالیا نشان میدهند تجمعکنندگان نام «مهسا امینی» را فریاد میزنند.
پنی وانگ، وزير امور خارجه استراليا نیز روز شنبه ويديويى از صحبتهاى خود در مجلس سناى استراليا منتشر کرد که در آن میگوید: «جمهورى اسلامى باید مسوولیت اقدامهای خود را بپذیرد و به صدای مردم خود گوش دهد. زن، زندگی، آزادی!»
ژاپن؛ توکیو
در ژاپن نیز شماری از ایرانیان مقیم توکیو امروز مقابل سفارت جمهوری اسلامی در این شهر تجمع کردند.
در هفتههای گذشته فراخوانهای متعددی برای تجمع اعتراضی ایرانیان در سراسر جهان منتشر شده است. از جمله انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی که فراخوانی برای تجمع هماهنگ در ۷۰ شهر جهان منتشر کرد و نوشت: «نامش را فریاد کن! نامشان را فریاد کن! نام آنها که ایستادهاند. نام دختران و پسران شجاع ایران را. نام آنها که به خاک افتادند. نام آنها که گفتند نه. نام آنها که در زنداناند. نام آنها که میجنگند.»
این انجمن با تاکید بر اینکه «این مبارزه تا سقوط دیکتاتور ادامه دارد» نوشت: «شنبه، ۲۵ شهریور برابر با ۱۶ سپتامبر به خیابانهای جهان میآییم تا صدای ایران باشیم. ما نه فراموش میکنیم و نه میبخشیم.»
همچنین ایرانیان خارج کشور فراخوانی با عنوان «اتحاد بزرگ فراجناحی در سراسر جهان» برای برگزاری تجمعهای هماهنگ در ۵۰ شهر جهان در سالگرد قتل مهسا ژینا امینی منتشر کردند.
فراخوانهای جداگانهای نیز از سوی احزاب، تشکلها و نهادهای کُرد و دیگر فعالان مدنی و سیاسی برای تجمع اعتراضی در روز ۲۵ شهریور منتشر شده بود.
مهسا ژینا امینی دختر ۲۲ ساله اهل سقز بود که ۲۲ شهریور در جریان سفر خانوادگی به تهران از سوی گشت ارشاد بازداشت شد، به کما رفت و سه روز بعد در روز ۲۵ شهریور جان خود را از دست داد.
از زمان قتل حکومتی او و با اعلام خبر جان باختنش، تجمعهای اعتراضی مردم در مقابل بیمارستان کسری تهران و روز بعدش در سقز، هنگام دفن مهسا آغاز شد و خیزش انقلابی ایرانیان را رقم زد.
با وجود تلاش حکومت برای سرکوب معترضان با بازداشتهای گسترده، کشتار، اعدام و مجروح کردن صدها شهروند اعتراضات در ایران ادامه یافت و در سالروز قتل حکومتی مهسا منجر به شکلگیری موج دیگری از تجمعهای اعتراضی در شهرهای مختلف جهان شد.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران اعلام کرد پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی، دستکم ۱۰۰ روزنامهنگار در ایران بازداشت و بیش از ۲۱ نفر آنان در مجموع به ۷۷ سال زندان محکوم شدند. بر اساس این گزارش، شش روزنامهنگار همچنان در زندان هستند.
اتحادیه ملی روزنامهنگاران بریتانیا و ایرلند نیز سرکوب رسانهها در ایران را محکوم کرد و خواستار آزادی روزنامهنگاران زندانی شد.
در گزارش روز شنبه ۲۵ شهریور فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران آمده است که در یک سال گذشته دهها روزنامهنگار، زندانی و با محکومیتهای سنگین مواجه شدند، نشریات زیادی توقیف یا لغو مجوز شدند و فشار نهادهای امنیتی باعث شد بسیاری از روزنامهنگاران، کار، خانه و وطن خود را ترک کنند.
اکبر منتجبی، رییس هیاتمدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران استان تهران هفدهم مرداد ماه امسال با اشاره به بازداشت بیش از ۱۰۰ خبرنگار در یک سال گذشته، به روزنامه هممیهن گفته بود: «دوران سیاه روزنامهنگاری تمام نشده و یکدستسازی سیستم، بیشترین فشار و تمرکزش روی بازداشت، حذف و طرد روزنامهنگاران است.»
او یادآور شده بود در دورههایی که سرعت اتفاقات سیاسی تند میشود، معمولا از یک مکانیزم نخنمای بازداشت چند روزنامهنگار استفاده میکنند تا با آن «پیام ترس را به جامعه رسانهای بدهند»؛ در حالی که حالا این وضعیت از دست خارج شده و دیگر قابل کنترل نیست.
در یک سال گذشته شماری از سیاستمداران، نهادهای حقوق بشری و سازمانهای مرتبط با آزادی مطبوعات نیز درباره موج بازداشت و سرکوب خبرنگاران در ایران همزمان با خیزش انقلابی هشدار دادند. از جمله سازمان گزارشگران بدون مرز که اردیبهشت امسال وضع آزادی رسانهها در جمهوری اسلامی را همچنان «بسیار نگرانکننده» ارزیابی و اعلام کرد ایران به سومین زندان بزرگ روزنامهنگاران در جهان بدل شده است.
بر اساس گزارش جدید فدرارسیون بینالمللی روزنامهنگاران، در یک سال پس از کشته شدن مهسا ژینا امینی، دستگاههای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی دستکم ۱۱۰ روزنامهنگار را احضار کردهاند.
بر اساس احکام صادر شده از سوی دادگاههای جمهوری اسلامی، ۲۱ روزنامهنگار با اتهاماتی همچون «تبلیغ علیه نظام» و «اقدام علیه امنیت کشور» در مجموع به ۷۷ سال زندان محکوم شدهاند.
این گزارش اضافه کرد که تعدادی از روزنامهنگاران محکومشده، با عفو از زندان آزاد شدند اما با وجود این، حکم تعدادی از این ۲۱ روزنامهنگار در دادگاههای انقلاب تایید شد و برخی از آنها منتظر اجرای حکمشان هستند.
از میان روزنامهنگاران بازداشتشده، شش نفرشان همچنان در حبس هستند.
نیلوفر حامدی، الهه محمدی، ویدا ربانی، ریبوار سیدمحمدی، کامیار فکور و علی مصلحی، روزنامهنگارانی هستند که از ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ تا ۲۹ تیر امسال بازداشت شده و هنوز پشت میلههای زندان به سر میبرند.
فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران پیشتر هم با اشاره به برگزاری آخرین جلسه دادگاه نیلوفر حامدی و الهه محمدی در مرداد ماه امسال، طرح اتهامهای «بیاساس» علیه این روزنامهنگاران را محکوم کرده و از جمهوری اسلامی خواسته بود همه اتهامها علیه آنها را لغو کند.
دومین و آخرین جلسه دادگاه بدوی نیلوفر حامدی و الهه محمدی به ترتیب در روزهای سوم و چهارم مرداد امسال برگزار شد و آنها در این جلسه از عملکرد خود به عنوان خبرنگار دفاع کردند.
نیلوفر حامدی در تاریخ ۳۱ شهریور سال گذشته به دلیل گزارشگری درباره وضعیت مهسا ژینا امینی از بیمارستان، به وسیله نیروهای حکومتی در خانه خود بازداشت شد.
یک هفته بعد هم الهه محمدی، خبرنگار روزنامه هممیهن، به دلیل انتشار گزارشهایی از مراسم خاکسپاری مهسا امینی در شهر سقز بازداشت شد.
به این ترتیب این دو روزنامهنگار به دلیل اطلاعرسانی درباره درگذشت و تشییع مهسا امینی تحت فشار و هدف اتهامزنی نهادهای امنیتی قرار گرفتند.
شرکت گوگل همزمان با سالگرد خیزش انقلابی و در واکنش به محدودیتهای اینترنتی اعمال شده در اعتراضات سال ۱۴۰۱ از سوی جمهوری اسلامی، ابزار ضد سانسور تازهای را برای توسعهدهندگان برنامههای موبایل و کامپیوتر منتشر کرد.
مرکز رشد «جیگسا» (Jigsaw) وابسته به گوگل که در زمینه آزادی اینترنت فعالیت میکند، کیت توسعه نرمافزاری ویژهای را منتشر کرده است که به توسعهدهندگان امکان میدهد ابزارهای دور زدن سانسور را به سادگی در محیط برنامههای خود ادغام کنند.
این کیت نرمافزاری که بر پایه ویپیان «اوتلاین» (Outline) توسعه داده شده، گام تازه گوگل در پاسخ به سرکوب دیجیتال سال گذشته علیه شهروندان ایران است.
وینیسیوس فورتونا، مهندس ارشد جیگسا گفت در حالی که ایده کیت توسعه نرمافزاری اوتلاین سالها پیش مطرح شد اما ارائه آن پاسخ مستقیمی به محدودیتهای اینترنتی ایران است.
او همچنین یادآور شد در پاییز سال گذشته به دنبال شدت یافتن فیلترینگ در ایران، تعداد کاربران نسخه اندروید اوتلاین بیش از هزار و ۵۰۰ درصد افزایش پیدا کرده بود.
در سال گذشته تلاش جمهوری اسلامی برای مسدودسازی ابزارهای دسترسی آزاد به اینترنت، از جمله اوتلاین و دیگر ویپیانها موجب شده بود مجموعههای ارائهدهنده خدمات دور زدن فیلترینگ به شکل مداوم برنامههای خود را منطبق با تغییرات جدید بهروز رسانی کنند.
حالا به گفته گوگل، این کیت توسعه نرمافزاری ضمن ارائه قابلیت مقابله با سانسور اینترنتی در اپلیکیشنها، برنامهنویسان را قادر میسازد تا بهروز رسانیهای مرتبط با تغییرات فیلترینگ را به شکلی کارآمدتر و سریعتر ارائه دهند.
در حال حاضر چندین گروه و شرکت آنلاین از ادغام این کیت در اپلیکیشنهای خود خبر دادهاند.
بر اساس گزارش «امآیتی تکنولوژی ریویو»، وبسایت «بالاترین» از جمله مجموعههایی است که قصد دارد این کیت را به اپلیکیشن اندروید خود اضافه کند.
مهدی یحیینژاد، بنیانگذار این مجموعه تاکید کرده است این فنآوری میتواند به افراد بسیاری به ویژه آنهایی که آشنایی کمتری با فنآوری دارند کمک کند تا به محتوای سرویسهای فیلتر شده دسترسی داشته باشند.
به گفته او استفاده از ویپیان به سطحی از تسلط بر فنآوری نیاز دارد و همینطور مصرف باتری بالاتری را میطلبد. به همین خاطر ادغام این کیت نرمافزاری در برنامهها میتواند استفاده از اپلیکیشنها را برای کاربران سادهتر کند.
گوگل سال گذشته همزمان با خیزش انقلابی ایرانیان لینک دسترسی به ویپیان اوتلاین را در صفحه اول موتور جستوجوی خود قرار داد.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی از آن زمان تاکنون تلاش کردهاند با اعمال محدودیت روی پروتکلهای مختلف ویپیان، دسترسی به ابزارهای دور زدن سانسور را بیش از پیش محدود کنند.
گزارش منتشر شده از سوی شرکت «سرفشارک» (Surfshark) که در زمینه ارائه دسترسی آزاد به اینترنت فعالیت میکند نشان میدهد در شش ماهه ابتدایی سال جاری میلادی، ایران بیشترین اختلالات اینترنتی در جهان را داشته است.