انجمن قلم آمریکا در بیانیهای دستگیری مهدی یراحی، خواننده و آهنگساز، به دلیل انتشار ترانه «روسریتو»، و همچنین ممنوعیتهایی که علیه «فعالان فرهنگی» در ایران انجام میشود را محکوم کرد.
جولی تربو، مدیر گروه «ارتباط با هنرمندان در معرض خطر» این انجمن گفت: «بازداشت یراحی نشاندهنده سرکوب سیستماتیک و وحشیانه آزادی بیان دموکراتیک توسط رژیم ایران است.»
پس از آن که مارک میلر، وزیر مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا اعلام کرد از این پس از ورود حسن قاضیزاده هاشمی به کانادا یا اقامتش در این کشور «حداکثر برای مدت ۳۶ ماه» جلوگیری خواهد شد، این مقام بلندپایه پیشین جمهوری اسلامی تهدید کرد پاسخ کانادا را از مجاری حقوقی خواهد داد.
حسن قاضیزاده هاشمی روز سهشنبه هفتم شهریور در واکنش به این تصمیم کانادا گفت: «من به واسطه تخصصم و حضور در کنگرههای بینالمللی چشمپزشکی همواره به کشورهای بسیاری در قارههای مختلف جهان سفر داشته و دارم. در همین راستا اخیرا با ویزای توریستی، مسافرت ۱۸ روزهای هم به کانادا داشتم.»
او با اشاره به این که تازه از سفر برگشته است و برنامهای هم برای سفر مجدد به آن کشور نداشته و ندارد»، تهدید کرد: «ولی پاسخ اقدام غیرحرفهای و تبلیغاتی وزیر کانادایی را از مجاری حقوقی خواهم داد.»
میلر پیشتر و در روز دوشنبه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «بر اساس ارزیابی تحولات مربوطه، از اختیارات خود بر اساس قانون مهاجرت استفاده کردم تا از اقامت موقت آقای سید حسن قاضیزاده هاشمی، وزیر سابق بهداشت جمهوری اسلامی ایران در کانادا جلوگیری کنم.»
او افزود: «خود این تصمیم، همانطور که به شخص مربوطه ابلاغ شده است، به بیتوجهی ایران به حقوق بشر مرتبط است.»
این وزیر دولت جاستین ترودو تاکید کرد: «اقدامات رژیم ایران مذموم است و مسوولان آن جایی در کانادا ندارند.»
میلر همچنین نوشت: «ما با شهروندان ایران که حقوق بشر آنها به دست رژیم ایران به طور سیستماتیک نقض شده و همچنان [این نقض] ادامه دارد، اعلام همبستگی میکنیم. این رژیمی است که کانادا بر اساس قانون اقدامات اقتصادی، تحریمهایی را به طور ویژه علیه آن اعمال کرده است.»
اواسط مرداد ماه، رادیو کانادا در یک گزارش ویدیویی درباره گردشگری در استان کبک، تصاویری را از حضور مسافران پخش کرد که در میان آنها چهرهای منتسب به قاضیزاده هاشمی همراه دو نفر که گفته شد پسر و همسرش هستند، دیده شد.
در پی انتشار این تصاویر، حامد اسماعیلیون، عضو انجمن خانوادههای جانباختگان هواپیمای اوکراینی درباره حضور وزیر بهداشت دولت حسن روحانی، همراه همسر و فرزندش در کانادا، نوشت که بر اساس «قانون مهاجرت و حفاظت از پناهندگان»، آنها اجازه ورود به کانادا را نداشتهاند.
اسماعیلیون خطاب به وزیر مهاجرت و وزیر امنیت عمومی نوشت که اگر حضور حسن قاضیزاده هاشمی در کانادا واقعیت داشته باشد، «ما خواهان پاسخ و اقدام سریع» هستیم.
این وزیر پیشین جمهوری اسلامی پیشتر به دلیل اظهارات جنجالیاش از جمله بیان جمله «خودت بمال» در پاسخ به فردی که از هزینههای سنگین فیزیوتراپی گلایه میکرد، در دوره وزارتش با خشم افکار عمومی روبهرو شده بود.
او که چشمپزشک است، ریاست مجموعه چشم پزشکی نور را به عهده دارد.
این اما اولین بار نبود که سفر مقامهای پیشین جمهوری اسلامی به کانادا جنجالی شد.
دو سال پیش، مرتضی طلایی، رییس پلیس پیشین تهران که در ویدیویی اقامتش در کانادا را تکذیب کرده بود، در مصاحبهای با «دیدههبان ایران» سفرش به کانادا را تایید کرد و گفت: «اصلا من ۱۰۰ تا سفر رفتم. باید پاسخگو باشم؟ من دارم زندگی خودم را میکنم؛ شما جواب بدهید زندگی شخصی افراد به چه کسی مربوط است؟»
پیش از این اظهارات، عکس و ویدیویی از طلایی در حال ورزش در یک باشگاه ورزشی در کانادا منتشر شده بود.
با وجود صحبتهای این عضو سابق شورای شهر تهران، هشت سازمان حقوق بشری در نامهای به دولت کانادا با اشاره به نقش مستقیم طلایی در سرکوب، دستگیری و شکنجه تظاهراتکنندگان مسالمتآمیز در ایران و شکل دادن به گشت ارشاد، در مورد سفر او به کانادا ابراز تاسف کردند.
در آستانه سالگرد قتل حکومتی ژینا (مهسا) امینی به دست نیروهای گشت ارشاد، ابراهیم رئیسی بار دیگر خیزش سراسری اخیر علیه جمهوری اسلامی را «اغتشاشات» توصیف کرد. او همچنین گفت که اعتراضات سال گذشته به معنی وجود التهاب در جامعه نیست.
رئیسی روز سهشنبه هفتم شهریور در یک نشست خبری، درباره مجموعه اعتراضات در ایران گفت: «در زمانی که شاهد اغتشاشاتی در کشور بودیم من به دانشگاه و خیابان میرفتم و مورد استقبال مردم قرار میگرفتم. البته کسانی هم بودند که اعتراض یا انتقاد داشتند و این به هیچ وجه اشکال ندارد و نشانه التهاب و دو قطبی در جامعه نیست.»
او سفرهای نوروزی مردم را نشانهای از «رضایت، نشاط و مشارکت آنان» دانست و گفت: «عید امسال نیز پنج میلیون سفر نوروزی داشتیم و همه اینها نشان میدهد مردم علیرغم گلههایی که دارند اما با نشاط و مشارکت بالا برای باز کردن گرهها حضور دارند.»
اشاره رئیسی به حضور در دانشگاهها احتمالا به سخنرانی او در روز چهارشنبه ۱۶ آذر سال گذشته در دانشگاه تهران و در یک جمع دستچین شده از افرادی برمیگردد که در واقع دانشجویان بسیجی و مقامهای دولتی و حکومتی بودند.
این حضور رئیسی در شرایطی صورت گرفت که در روزهای ۱۴، ۱۵ و ۱۶ آذر، بازاریان شهرهای مختلف ایران به فراخوانهای اعتصاب پاسخ مثبت دادند و عملا شهرهای مختلف ایران به حالت تعطیل درآمدند.
همزمان با حضور رئیسی در دانشگاه، دانشجویان دانشگاههای مختلف ایران به مناسبت روز دانشجو در چندین دانشگاه تجمع و تحصن اعتراضی برگزار کردند.
رئیسی اما در نشست خبری خود بار دیگر با «اغتشاشات» خواندن خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی گفت: «دشمن احساس کرد کشور در حال پیشرفت است. لذا دشمن به ایجاد اغتشاش در کشور روی آورد.»
او ادامه داد: «حتی غربیها میز مذاکره را ترک کرده و دل به اغتشاشات بستند اما مردم دشمن را ناکام گذاشتند. بعد از آن، آنها بلافاصله پیام دادند که میخواهیم به میز مذاکره برگردیم و دوباره سخن را آغاز کنیم. آنها برای دنبال کردن اهدافشان در اغتشاشات ناامید شدند.»
این اظهارات در حالی است که کشورهای غربی در جریان سرکوب خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی، تحریمهای خود علیه تهران را تشدید کردند.
رئیسی: آب و برق و گاز را برای کمدرآمدها مجانی میکنیم
در شرایطی که ایران با بحرانهای مختلف کمبود آب و برق و همچنین افزایش قیمت حاملهای انرژی و حتی مسکن مواجه است، رئیسی گفت: «رایگان شدن آب و برق و گاز برای خانوادههای کم درآمد در برنامه دولت است. همچنین بیمه سلامت شش میلیون نفر در کشور به صورت رایگان انجام شده است.»
او در ادامه مدعی شد: «کسری بودجه را جبران کردیم و وضعیت تورمی نزدیک به ۶۰ درصد را به ۴۰ درصد رساندیم.»
این اظهارات او در حالی است که روز دوشنبه مرکز آمار ایران سرانجام گزارش نرخ تورم مرداد ماه را به طور رسمی منتشر کرد که بر اساس این گزارش، نرخ تورم نقطه به نقطه در این ماه به ۳۹/۸ درصد رسیده که نسبت به تورم نقطه به نقطه تیرماه، ۰/۴ واحد درصد افزایش نشان میدهد.
گزارش مرکز آمار ایران از تغییرات نرخ تورم مرداد ماه نشان میدهد در این ماه همچنان ۱۳ استان از مجموع ۳۱ استان ایران تورم سالانهای بالاتر از ۵۰ درصد را تجربه کردند و نرخ تورم در ۲۲ استان بالاتر از نرخ متوسط کشوری بوده است.
واکنشها به دومینوی اخراج استادان منتقد از دانشگاهها ادامه دارد. کانون نویسندگان آن را با «انقلاب فرهنگی» مقایسه کرد و درباره احتمال تکرار «فاجعه پاکسازی دانشگاهها در دهه ۶۰ در ابعادی دیگر» هشدار داد. ابراهیم رئیسی اما استادها را به «قانونشکنی» متهم و از اخراجشان حمایت کرد.
خطر به محاق رفتن یکی از مهمترین کانونهای بالقوه اعتراض و پافشردن بر طلب آزادی
کانون نویسندگان ایران در بیانیهای با اشاره به اخراج دهها استاد دانشگاه در هفتههای اخیر، آن را ادامه سرکوب دانشگاهها خواند و یادآور شد که فرمان این تصفیه در دانشگاههای متعددی از جمله تهران، شریف، هنر، علامه و ... اجرا شده و اعتراض بسیاری از تشکلهای صنفی دانشجویان و دانشگاهیان را در پی داشته است.
این کانون همچنین اخراج استادها را در کنار اخراج، تعلیق و محرومیت تحصیلی و خوابگاهی دانشجویان، تلاش حکومت برای «سرکوب مداوم» خواند که به قصد خاموش کردن صدای اعتراض و مقاومت دانشگاهیان اعمال میشود.بر اساس این بیانیه، اخراج، تعلیق و «تنزل وضعیت» استادها، حمله به دانشگاه و بازداشت و احضار و تهدید دانشجویان و نیز مداخله امنیتی در اداره دانشگاهها در جمهوری اسلامی «حکایت دیروز و امروز نیست و تاکنون ابعاد و اشکال مختلفی به خود دیده است».
در بخش دیگری از این متن آمده است: «از نخستین روزهای استقرار این حکومت، دگراندیشان و استادان معترض به قلع و قمع فرهنگی موسوم به انقلاب فرهنگی، پاکسازی شدند و "خودیها" یکشبه دانشگاهها و فضاهای علمی و فرهنگی را تصاحب کردند.»
به گفته نویسندگان این بیانیه، اکنون حلقه سرکوبها تنگتر شده است و در میان سرکوبشدگان هستند کسانی که خود شاهدان خاموش سرکوبهای پیشین بودهاند.
کانون نویسندگان ایران در پایان بیانیه خود هشدار داد که اگر جامعه در مقابل آنچه امروز در دانشگاهها میگذرد سکوت کند، بیم آن میرود که فاجعه تصفیه دانشگاهها در دهه ۶۰ در ابعادی دیگر تکرار شود و «یکی از مهمترین کانونهای بالقوه اعتراض و پافشردن بر طلب آزادی» در محاق رود.
حمایت رئیسی از اخراج استادهای منتقد
ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی، روز سهشنبه هفتم شهریور در نشستی خبری به موضوع پاکسازی دانشگاهها از استادهای منتقد واکنش نشان داد و گفت: «اگر افرادی محدود خواستند نظم دانشگاه را بر هم بزنند و قانونشکنی کنند، خود دانشگاه نباید اجازه بدهد و باید با آن مقابله کند.»
او همچنین از همراهی استادها با اعتراضات مردمی با عنوان «غفلت دانشگاهیان در جریان اغتشاشات پارسال» یاد کرد و گفت: «حتما باید آنها را آگاه کرد. همه باید در دانشگاه به قانون پایبند باشند.»
رئیسی ادامه داد: «در چند روز گذشته هم برای من از تخلف افرادی در دانشگاه گزارشاتی آمده است که بررسی میشود.»
روز گذشته (دوشنبه) هم وزارت کشور دولت رئیسی با انتشار اطلاعیهای به دفاع از اخراج استادان مستقل از دانشگاهها پرداخت و نوشت: «آنچه وزارت علوم در برابر معدود اساتیدی صورت داد که دچار رکود علمی بوده اما نقش مهمی در نمایشهای رسانهای داشتهاند، بر مبنای موازین قانونی و البته وظیفه انقلابی این وزارتخانه است.»
وزارت کشور با ادعای «رکود علمی» این استادها و متهم کردنشان به «بیاخلاقی سیاسی و نمایشهای رسانهای»، افزود: «آنها کوشیدهاند تا فرصت تولید علم و به تبع آن احساس افتخار ملی و سپهر فرهنگی-سیاسی دانشگاهها را آلوده به نگرش جناحی و بعضا ضدملی کنند.»
کیهان: اخراج استادها مجازاتی پیشپا افتاده بود
در حالی که وزارت کشور استادها را به «رکود علمی» متهم کرده و این مساله را دلیل اخراجشان دانسته (در حالی که اساسا روشن نیست وزارت کشور در این ماجرا چه کاره است و چه جایگاهی دارد)، روزنامه کیهان به مدیرمسوولی حسین شریعتمداری، اصولگرای تندرو و نزدیک به بیت رهبر جمهوری اسلامی، نوشت که این اخراجها «کمترین و پیشپا افتادهترین مجازات در مقابل اقدامات پلشت و غیرانسانی» استادهاست.
کیهان همچنین همراهی استادها با اعتراضات مردمی را «همراهی با اراذل و اوباش اغتشاشگر در پاییز پارسال» توصیف کرد و با «ملامت و گلایه از مسوولان دانشگاه» به آنها گفت: «چرا از اعلام صریح و رسمی جرم این چند تن برای افکار عمومی دریغ میورزید و به کلیاتی نظیر این اکتفا میکنید که: مدت قرارداد آنها پایان یافته بود ....»
از سوی دیگر اما علی شمسیپور، سخنگوی وزارت علوم، تحقیقات و فنآوری، درباره اخراج علی شریف زارچی، استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت: «ممکن است اخراج اساتید به صلاحیت علمی و عمومی یا وجود استعلام منفی برخی دستگاههای امنیتی مرتبط باشد.»
همزمان با افزایش سرکوبها در آستانه سالگرد خیزش انقلابی مردم ایران، در یک روز دستکم ۱۰ استاد دانشگاههای صنعتی شریف، «علامه طباطبایی» و تهران «اخراج، تعلیق و حذف» شدند و صدور احکام انفصال خدمت علیه معلمان نیز ادامه یافته است.
بر اساس گزارشها، این استادها در سال گذشته ضمن مخالفت با سرکوب دانشگاهها، از دانشجویان بازداشتی و تعلیقی حمایت کرده بودند.
کارشناسان، اخراج استادها را در هفتهها و ماههای اخیر «سومین دوره» تصفیه دانشگاهها خوانده و یادآوری کردند که روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی هم در روزهای اول انقلاب اسلامی گفته بود دانشگاه از بمب خوشهای خطرناکتر است.
در حالی که نگرانیها از تهدیدهای جمهوری اسلامی در ارتباط با قاچاق اسلحه در منطقه خاورمیانه افزایش یافته، ارتش اردن اعلام کرد که روز دوشنبه برای سومین بار در ماه جاری میلادی، یک پهپاد را که از سوریه حرکت کرده بود، سرنگون کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات اردن گزارش داد افزایش قاچاق سلاح در مرزهای این کشور، نگرانیهایی را در مورد گسترش تهدیدهای ایران در مورد قاچاق مواد مخدر و قاچاق اسلحه به وجود آورده است.
ارتش اردن روز دوشنبه ششم شهریور در بیانیهای اعلام کرد پهپادی را در قلمرو این کشور سرنگون کرده اما توضیحاتی درباره محمولهای که این پهپاد حامل آن بوده، ارائه نشده است.
این در حالی است که به نوشته رویترز، مقامات اردن اخیرا فاش کردهاند اسلحه و همچنین مواد مخدر به وسیله هواپیماهای بدون سرنشین به داخل این کشور قاچاق میشود.
مقامات اردنی گفتهاند استفاده روزافزون از پهپادهای حامل مواد منفجره در حال افزودن بعد جدیدی به جنگ بیامان میلیارد دلاری قاچاق مواد مخدر بینمرزی است.
اردن که متحد نزدیک آمریکا به شمار میرود، مدتهاست شبهنظامیان تحت حمایت جمهوری اسلامی را که بر جنوب سوریه تسلط دارند، در قاچاق مواد مخدر به سمت اردن مسوول میداند.
سميح معايطه، وزیر پیشین دولت اردن که با تحولات مرزی آشناست به رویترز گفت: «این هدف قرار دادن اردن به وسیله ایران با کمک حضور شبهنظامیان آنها در نزدیکی مرز ماست.»
او تاکید کرد: «این یک تهدید امنیتی است که فراتر از مواد مخدر است.»
همچنین دولتهای عربی و غربی، سوریه را متهم میکنند که کاپتاگون، یک ماده مخدر بسیار اعتیادآور و پرسود تولید میکند و در سازماندهی قاچاق آن به منطقه خلیج فارس از طریق اردن نقش عمده دارد.
دولت بشار اسد اتهامات مطرح شده از سوی اردن و غرب مبنی بر دست داشتن این کشور در تولید و قاچاق مواد مخدر یا همدستی با شبهنظامیان تحت حمایت ایران را رد کرده است.
این در حالی است که این شبهنظامیان به وسیله واحدهایی از ارتش و نیروهای امنیتی سوریه محافظت میشوند.
جمهوری اسلامی هم اعلام کرده که این اتهامات بخشی از «توطئههای غرب» علیه حکومت ایران است.
مقامات اردنی گفتهاند با وجود ناتوانی دمشق در زمینه برقراری نظم در منطقه جنوب سوریه، مذاکرات با مقامهای ارشد سوری برای مهار شبکههای قاچاق تحت کنترل ایران، با موانعی مواجه است.
اردن که حضور نظامی خود را در امتداد مرزش با سوریه تشدید کرده، ۱۰ روز پیش نیز اعلام کرده بود یک عملیات بزرگ قاچاق را خنثی کرده است.
مقامات اردنی همچنین تاکید کردند در جریان سفر یک ژنرال ارشد آمریکایی به اردن در هفته گذشته، امان خواستار حمایت بیشتر ایالات متحده از تلاشهای این کشور برای مهار قاچاق مواد مخدر به وسیله شبهنظامیان ایرانی و واحدهای ارتش سوریه شده است.
ژنرال مارک میلی، رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا در مصاحبهای با رسانههای دولتی اردن تایید کرد که واشینگتن با متحد خود برای ارائه تجهیزات، آموزش و مشاوره در زمینه مقابله با تهدید فزاینده قاچاق مواد مخدر همکاری نزدیک دارد.
بر اساس گزارش گمرک جمهوری اسلامی، در پنج ماهه نخست امسال مجموع ارزش تجارت خارجی ایران به ۴۳/۵ میلیارد دلار رسید. در این دوره، ۵۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۱۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار صادر شده است.
اگرچه وزن صادرات ایران پس از گذشت پنج ماه از آغاز امسال در مقایسه با مدت مشابه حدود ۲۷ درصد افزایش داشته اما صادرات غیرنفتی ایران در این مدت از نظر ارزش، ۸/۶ درصد کاهش داشته است.
به گزارش روابط عمومی گمرک ایران، میزان کالاهای وارداتی به ایران در پنج ماه پس از شروع سال جاری، ۱۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۲۴ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار بوده که از حیث وزن، ۲/۱۷ درصد و از نظر ارزش ۷/۴۹ درصد رشد داشته است.
بر اساس این گزارش، تراز تجارت خارجی ایران در این پنج ماه، ۴/۹ میلیارد دلار منفی بوده است.
دادههای اعلام شده از سوی گمرک جمهوری اسلامی نشان میدهد در پنج ماهه ابتدایی امسال، متوسط ارزش گمرکی هر تن کالای صادراتی، ۳۴۶ دلار و متوسط ارزش گمرکی هر تن کالای وارداتی، هزار و ۶۷۷ دلار بوده است.
بررسی کارشناسی گمرک، عمده دلیل کاهش ارزش صادرات را کاهش قیمت جهانی محصولات صادراتی پتروشیمی عنوان کرده است.
همچنین بر اساس اعلام گمرک، عمده مقاصد کالاهای صادراتی ایران به کشورهای چین با پنج میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار، عراق با سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار، امارات متحده عربی با دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار، ترکیه با دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار و هند با ۸۴۵ میلیون دلار بوده است.
این پنج کشور عمده مقصد کالای صادراتی ایران بودند که در این مدت، بیش از ۷۵ درصد از وزن و حدود ۷۵ درصد از کل ارزش صادرات در پنج ماه اول سال جاری به این کشورها بوده است.
امارات متحده عربی با هفت میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار، چین با هفت میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار، ترکیه با دو میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار، آلمان با ۸۷۹ میلیون دلار و هند با ۸۱۳ میلیون دلار نیز پنج کشور عمده مبادی وارداتی ایران در پنج ماه نخست سال جاری بودند.
۶۲ درصد از وزن و ۷۶/۶۰ درصد از کل واردات به ایران در این مدت از مبادی این کشورها انجام گرفته است.