حسینعلی حاجی دلیگانی، عضو هیات رییسه مجلس با اشاره به برداشتن حجاب اجباری از سوی زنان در ایران، گفت: «جامعه و دین ما این نوع حجاب امروزی را نمیپذیرد.» او افزود:« از ابتدای انقلاب باید وزارت امر به معروف و نهی از منکر را راه اندازی میکردیم؛ امروز هم این ضرورت اقتضا میکند.»
با تدوام وضعیت بحرانی در مناطق زلزلهزده خوی، روز سهشنبه ۱۱ بهمن شماری از مردم مقابل ساختمانهای فرمانداری و ارتش این شهر تجمع کردند. شهروندان آسیبدیده که خواهان دریافت چادر و وسایل گرمایشی بودند، شب گذشته را در سرمای زیر صفر درجه خوی در خیابانها خوابیدند.
از شامگاه شنبه هشتم بهمن که زلزله شدیدی شهرستان خوی را لرزاند، تاکنون هزاران شهروند آسیبدیده شب را در هوای برفی و دمای زیر صفر درجه این شهر خارج از خانههایشان سپری کردهاند.
به گفته رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران و بسیج، نیروهای خود را در اقدامی نمایشی به خوی اعزام کردهاند اما تاکنون نتوانستهاند کمک چندانی به زلزلهزدگان برسانند.
بسیاری از شهروندان همچنان از دسترسی به چادر، کانکس، وسایل گرمایشی، غذا و لوازم بهداشتی محروماند.
در اعتراض به تداوم این وضعیت، شماری از اهالی مناطق زلزلهزده خوی، روز سهشنبه مقابل فرمانداری تجمع کردند.
بر اساس ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی، یکی از معترضان در این تجمع خطاب به یکی از مسوولان میگوید: «امام جمعه ما در سوراخموش قایم شده است.»
شهروندی دیگر نیز میگوید: «به هلال احمر مراجعه کردیم به ما گفتند بروید مقابل ارتش تجمع کنید؛ چادر میدهند. اما در ارتش هم کسی جوابگو نیست. مسوولان همه خواباند و هیچکسی نیست که جوابگو باشد.»
از ساعاتی پس از وقوع زلزله تاکنون، گزارشهای شهروندی از حاکم شدن جو امنیتی بر شهر خبر دادهاند و سرکوب شهروندان به جای کمکرسانی به آنان در دستور کار بوده است.
بر اساس گزارشهای رسمی جمهوری اسلامی، در زلزله شامگاه شنبه، بیش از ۵۰ هزار خانه تخریب، بیش از هزار نفر مصدوم و سه نفر کشته شدهاند.
به گفته شهروندان اما این آمار تنها از شهر خوی و برخی شهرهای دیگر این منطقه است و هلال احمر و نیروهای امدادرسان هنوز به بسیاری از روستاهای کوچک مراجعه نکردهاند و اطلاعات کاملی درباره میزان خسارات و تلفات در این روستاها وجود ندارد.
تاخیر در امدادرسانی به زلزلهزدگان در شرایطی است که روز گذشته سازمان هلال احمر ترکیه برای ارائه کمک به زلزلهزدگان شهرستان خوی اعلام آمادگی کرد.
به گفته رییس سازمان هلال احمر ترکیه، دولت ایران با رد این پیشنهاد گفته است: «میتوانیم از عهده این وضعیت بر بیاییم.»
ویدیوها و گزارشها از شهرستان خوی اما حاکی از این است که بسیاری از زلزلهزدگان همچنان شبها را در خیابان میگذرانند و برخی دیگر در غیاب امدادرسانی دولتی، خودشان اقدام به خرید چادر مسافرتی با قیمت یک و نیم میلیون تومان کردهاند.
ساعت ۲۱:۴۴ شامگاه شنبه هشتم بهمن، زمینلرزهای به بزرگی ۵/۹ شهر خوی در استان آذربایجان غربی را لرزاند.
پسلرزههای آن اما با گذشت چهار روز همچنان ادامهدار بوده و بسیاری از مردم جایی برای اسکان در هوای برفی این روزهای خوی ندارند.
روزنامه اسرائیلی جروزالم پست با اشاره به اظهارات مقامات روسیه نوشت که به نظر نمیرسد این کشور قصد داشته باشد خود را درگیر حمله پهپادی به مجتمع وزارت دفاع در اصفهان کند.
آندری رودنکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه، اعلام کرد که تهران هنوز برای دریافت کمک در زمینه بررسی حمله پهپادی به تاسیسات وزارت دفاع در اصفهان، به آنها مراجعه نکرده است.
در همین حال روزنامه اسرائیلی جروزالم پست با اشاره به سخنان مقامات روس مبنی بر این که سازمانهای امنیتی روسیه در حال بررسی این موضوع هستند، تحلیل کرد: «به نظر نمیرسد دخالت روسیه در این موضوع از حد بررسی فراتر برود.»
این روزنامه با اشاره به تنش بین جمهوری اسلامی و اوکراین درباره این حمله نوشت که ایران تمایل دارد روسیه نیز اوکراین را در این باره محکوم کند.
در این گزارش به احضار کاردار اوکراین در تهران به دلیل اظهارات مشاور رییسجمهوری این کشور درباره حمله به مجتمع وزارت دفاع در اصفهان اشاره شده است.
میخاییلو پودولیاک، مشاور رییسجمهوری اوکراین در توییترش درباره انفجار مرکز نظامی در اصفهان نوشت: «شب انفجاری در ایران، در تاسیسات تولید پهپاد و موشک، پالایشگاههای نفت ... اوکراین به شما هشدار داده بود.»
پودولیاک ماه گذشته نیز خواستار نابودی کارخانههای تولید پهپاد و موشک در ایران و بازداشت تامینکنندگان تجهیزات برای آنها شده بود.
روسیه از اولین روز سال جدید حمله به شهرها و زیرساختهای انرژی اوکراین را با استفاده از پهپادهای ایرانی آغاز کرده است.
واشینگتن پست به نقل از یک مقام نظامی آگاه خبر داد که تهران توافق کرده برای روسیه یک کارخانه تولید پهپاد طراحی کند و بر آن نظارت فنی داشته باشد.
این کارخانه احتمالا در منطقه تاتارستان ساخته خواهد شد.
بر اساس این گزارش، روسیه قرار است علاوه بر مشوقهای دیگر، به جمهوری اسلامی یک میلیارد دلار نیز پرداخت کند.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل به نقل از منابع اطلاعاتی غربی خبر داد که روسیه قصد دارد به زودی چندین فروند جنگنده پیشرفته سوخو-۳۵ به ایران بدهد.
بر اساس این گزارش، خلبانان ایرانی پروازهای تمرینی با جنگندههای سوخو-۳۵ روسیه را آغاز کردهاند.
حسن کرمی، فرمانده یگانهای ویژه فراجا، شلیک عمدی به نقاط حساس بدن معترضان همچون چشم و سر آنان را انکار و ادعا کرد: «عملکرد یگان ویژه تا به حال نشان داده که در مرام آنها نیست با مردم رفتار غیرحرفهای داشته باشند.»
کرمی در گفتوگو با روزنامه همشهری که روز سهشنبه ۱۱ بهمن منتشر شد، گفت: «من آنقدر به توانایی یگان ویژه اعتماد دارم که بارها گفتهام اگر کسی ثابت کند فردی بر اثر خطای کارکنان ما کشته شده، به او جایزه خواهم داد.»
در حالی که سرکوب خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی تاکنون بیش از ۵۰۰ کشته بر جای گذاشته و هزاران نفر نیز زخمی شدهاند، کرمی مدعی شد: «نیروهای یگان ویژه این توانایی و تخصص را دارند که با کمترین هزینه و آسیب، آرامش را در محل تجمع برقرار کنند.»
فرمانده یگانهای ویژه همچنین استفاده از آمبولانس برای انتقال ماموران را رد کرد و گفت که «واحدهای ما ماموریت پوششی و مخفیانه ندارند» و «این هم میتواند از شگردهای تبلیغاتی دشمن باشد».
این اظهارات کرمی در حالی است که پیشتر ۱۴۰ پزشک متخصص چشم در نامهای به رییس انجمن چشمپزشکی ایران اعلام کردند تعداد زیادی از شهروندان بر اثر اصابت ساچمه و پینتبال در جریان تلاش عمال حکومت برای سرکوب خیزش انقلابی مردم ایران، بینایی یک یا هر دو چشم خود را از دست دادهاند.
این ۱۴۰ پزشک اعلام کردند در طول مدت رویدادهای اعتراضی اخیر، تعداد زیادی از بیماران با صدمات چشمی در اثر اصابت ساچمه و پینتبال و امثال آن، به مراکز درمانی مراجعه کردهاند.
به گفته این متخصصان چشم، در بسیاری از موارد ضربه وارده منجر به از بین رفتن بینایی یک یا هر دو چشم شده است.
پیش از آن نیز بیش از ۲۳۰ پزشک متخصص چشم ایرانی، در نامهای به رییس انجمن چشمپزشکی هشدار مشابهی داده بودند.
در همین حال نیویورک تایمز به نقل از چشمپزشکان سه بیمارستان فارابی، رسول اکرم و لبافینژاد و همچنین پزشکان استان کردستان، از وارد آمدن آسیب جدی به چشم حدود ۵۸۰ نفر از معترضان خبر دادهاند.
در هفتههای گذشته نیز فیلمها و ویدیوهای زیادی از شلیک گلولههای ساچمهای به چشمان تعداد زیادی از معترضان منتشر شده است.
غزل رنجکش یکی از کسانی است که با شلیک گلوله ساچمهای نیروهای امنیتی در بندرعباس، چشم راست خود را از دست داد. او در روایت خود از لحظه اصابت ساچمه گفت که لبخند مامور شلیککننده را به چشم دیده است.
با افزایش تنشها میان تهران و باکو، وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان در مورد حضور شهروندان خود در ایران «هشدار سفر» صادر کرد. تیره شدن روابط سیاسی دو کشور در شرایطی است که آذربایجان حمله به سفارتش را «اقدامی تروریستی» و جمهوری اسلامی آن را ناشی از انگیزه شخصی فرد مهاجم میداند.
دو روز پس از تخلیه سفارت جمهوری آذربایجان در تهران، دولت باکو خطاب به اتباع خود توصیه کرد تا «با توجه به وضعیت ناپایدار جمهوری اسلامی ایران و اقدام تروریستی انجام شده علیه نمایندگی دیپلماتیک کشورمان»، از سفر به ایران خودداری کنند.
وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان همچنین از شهروندانی که به ایران سفر کردهاند خواست تا «نهایت احتیاط» و «ایمنی» را به خرج دهند.
روز نهم بهمن هم وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان اعلام کرده بود کارکنان سفارت این کشور در ایران همراه با خانوادههایشان از تهران خارج خواهند شد.
بر همین اساس شامگاه یکشنبه هیات دیپلماتیک این کشور از جمله علی علیزاده، سفیر و کارکنان سفارتخانه و خانوادههایشان با یک هواپیمای مسافربری متعلق به شرکت هواپیمایی جمهوری آذربایجان، ایران را ترک کردند.
این هیات همچنین پیکر اورخان عسگراف، مامور امنیتی کشته شده در حمله مسلحانه روز جمعه را به باکو منتقل کرد.
جمهوری آذربایجان پس از خروج کامل کارکنان سفارت و خانوادههایشان از تهران اعلام کرد سفارتش در تهران را «به طور موقت» بسته و هیچ نوع خدماتی ارائه نمیکند اما کنسولگری این کشور همچنان در شهر تبریز باز است و فعالیتش ادامه دارد.
همزمان با این که ایهان حاجیزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان تاکید کرد تخلیه سفارتش در تهران به معنای قطع رابطه دیپلماتیک دو کشور نیست، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی، به باکو هشدار داد که «تصمیمهای احساسی درباره روابط دو کشور، میتواند تبعات بلندمدت نیز داشته باشد».
صبح روز جمعه هفتم بهمن، سفارت جمهوری آذربایجان در تهران هدف حملهای مسلحانه قرار گرفت که بر اثر آن رییس تیم حفاظت این سفارتخانه که یک شهروند جمهوری آذربایجان بود کشته و دو نفر دیگر زخمی شدند.
در حالی که نیروی انتظامی جمهوری اسلامی از دستگیری فرد مهاجم خبر داد و انگیزه این حمله را «شخصی» اعلام کرد اما الهام علیاف، رییسجمهوری آذربایجان گفت که این حمله «یک اقدام تروریستی» بوده است.
همچنین آذربایجان سفیر جمهوری اسلامی در باکو را در اعتراض به این حمله احضار کرد.
پیشتر باکو از به راه افتادن «کمپینها علیه جمهوری آذربایجان» در ایران خبر داده بود و وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان اعلام کرد افزایش کمپینهای ضد این کشور در ایران، باعث تشویق حملات به مراکز دیپلماتیک جمهوری آذربایجان شده است.
این وزارتخانه روز جمعه کمی پس از حمله به سفارت آذربایجان در تهران که یک کشته بر جای گذاشت، اضافه کرد که با وجود تهدیدهای قبلی علیه سفارت این کشور در تهران، جمهوری اسلامی به درخواستها درباره تامین امنیت این سفارتخانه حساسیت نشان نداده است.
از سوی دیگر، آبان ماه امسال وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی در اطلاعیهای «عنصر اصلی هدایت و هماهنگ کننده عملیات حمله به حرم شاهچراغ» را تبعه جمهوری آذربایجان معرفی کرده بود که «از فرودگاه بینالمللی حیدر علیاف در باکو پرواز و از مرز هوایی فرودگاه خمینی وارد کشور شده است».
روابط تهران و باکو پیش از حمله به سفارت این کشور نیز به دلیل خشم جمهوری اسلامی از روابط آذربایجان با اسرائیل و حمایت تهران از ارمنستان در درگیری میان این کشور و آذربایجان پرتنش بود و دو کشور بارها از دستگیری جاسوسان یکدیگر در خاک خود خبر دادهاند.
کانال ۱۱ تلویزیون اسرائیل گزارش داد دستگاههای امنیتی این کشور نگران هستند که جمهوری اسلامی بخواهد برای گرفتن انتقام از دو حمله پهپادی اخیر در اصفهان و مرز عراق و سوریه، اقداماتی را علیه اسرائیل یا شهروندان اسرائیلی خارج از این کشور انجام دهد.
بر اساس این گزارش، از جمله سناریوهایی که دستگاههای امنیتی اسرائیل در حال بررسی آن هستند، تلاش تهران برای حمله به گردشگران یا چهرههای اسرائیلی در کشورهای دیگر است.
همزمان، ارتش اسرائیل نیز سطح آمادگی خود را برای مقابله با اقدام احتمالی ایران در زمینه شلیک موشک یا پهپاد از کشورهای منطقه، از جمله سوریه، یمن و عراق افزایش داده است.
شامگاه یکشنبه ۹ بهمن، پهپادها کاروانی از کامیونها را در منطقه تحت نفوذ ایران در شرق سوریه هدف قرار دادند.
این حمله بلافاصله پس از عبور کامیونها از عراق به خاک این کشور صورت گرفت.
آمادگیها در اسرائیل پس از آن افزایش یافت که یک مقام ایرانی که نامش فاش نشده، به الجزیره گفت اسرائیل مسوول حمله به تاسیسات نظامی در اصفهان بوده و تهدید کرد که جمهوری اسلامی به این اقدام پاسخ خواهد داد.
این مقام ایرانی گفت: «کسی که با آتش بازی میکند، نخستین فردی خواهد بود که میسوزد.»
همزمان وال استریت ژورنال در گزارشی نوشت تاسیساتی که در اصفهان هدف حمله پهپادی قرار گرفت در زمینه تولید و توسعه تسلیحات پیشرفته فعالیت میکرده است.
این روزنامه آمریکایی به نقل از منابعی اعلام کرد علیرغم آن که تصاویر منتشر شده در ایران خسارتی جزیی به ساختمان هدف قرار گرفته شده در اصفهان را نشان میدهد، این عملیات موفقیتآمیز بوده است.
نگرانیها از اقدام تروریستی جمهوری اسلامی علیه اتباع اسرائیلی در حالی است که چند ماه پیش مقامهای اسرائیلی با هشدار نسبت به تلاش عوامل ایران برای انجام حملههای تروریستی علیه شهروندان اسرائیلی در ترکیه، از همه شهروندان اسرائیلی خواسته بودند فورا این کشور را ترک کنند.
در آن زمان نیز کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل گزارش داد جمهوری اسلامی از چند ماه پیش از آن، در حال طراحی حملههای تروریستی بوده و ظاهرا هدف این حملهها انتقامجویی از اسرائیل برای کشته شدن مشکوک مقامهای ارشد ایرانی بوده است.