پله، اسطوره فوتبال برزیل درگذشت
«به فکر من نباشید، از جام جهانی لذت ببرید» و این آخرین پیام اسطوره برزیلی فوتبال دنیا بود که در هفته نخست جام جهانی ۲۰۲۲ دوباره در بیمارستان بستری شد و حالا فقط نام جاودانش مانده است؛ «ادسون آرانتس دو ناسیمنتو؛ پله»
«به فکر من نباشید، از جام جهانی لذت ببرید» و این آخرین پیام اسطوره برزیلی فوتبال دنیا بود که در هفته نخست جام جهانی ۲۰۲۲ دوباره در بیمارستان بستری شد و حالا فقط نام جاودانش مانده است؛ «ادسون آرانتس دو ناسیمنتو؛ پله»
همین حالا که مسی در فوتبال دنیا آقایی میکند و کلکسیون افتخاراتش را تازه تکمیل کرده، اما میداند که هیچگاه دستش برای دومین و سومین بار به عنوان بازیکن به جام نمیرسد؛ افتخاری که فقط نصیب پله شده؛ ۱۹۵۸، ۱۹۶۲ و ۱۹۷۰. پله که متولد ۲۳ اکتبر ۱۹۴۰ بود، جوانترین گلزن برزیل در فینال جام جهانی هم بود.«پرولا نگرا» (مروارید سیاه) در سال ۲۰۰۰ از سوی فدراسیون بینالمللی تاریخ و آمار فوتبال به عنوان بازیکن برتر جهان انتخاب شد و همچنین یکی از دو برندهٔ مشترک بازیکن قرن فیفا بود. مجله فرانس فوتبال در سال ۱۹۹۹ در رایگیری از برندگان توپ طلا تا آن سال پله را با ۱۷رای به عنوان برترین بازیکن قرن ۲۰ فوتبال انتخاب کرد. پله از طرف کمیته بین المللی المپیک برترین ورزشکار قرن ۲۰ هم شناخته شده است. پله ۱۲۷۹ گل در ۱۳۶۳ بازی زد.
حجم خبرهای روزانه درباره حضور کریس رونالدو در النصر عربستان سعودی آنقدر بالاست که گویی هیچ خبر دیگری در فوتبال دنیا وجود ندارد، مگر مرگ پله! داستان حضور کریس رونالدو در فوتبال عربستان سعودی از همان روزهای نخست جام جهانی قطر شروع شد و به نوعی رونالدو به تنهایی رقیب همه خبرهای جام ۲۲ شد و هنوز هم این داستان ادامه دارد؛ «کریس رونالدو وارد ریاض شد»، «مدیربرنامههای کریس رونالدو راهی عربستان سعودی شد»، «مشتری جدید رونالدو در همسایگی ایران»، «عمارت شگفتانگیز رونالدو در عربستان سعودی» «توافق نهایی انجام شد: رونالدو در یک قدمی النصر» و…
ماجرای حضور ستاره پرتغالی فوتبال دنیا در فوتبالی که زمانی توسط آلمان در جام جهانی تحقیر شده بود و در جام جهانی ۲۰۲۲ با شکست دادن قهرمان جام در بازی نخست، اعاده حیثیت کرد، داستان حسرتباری برای ایرانیانی است که سالهاست چشم انتظار صعود به مرحله حذفی جام جهانی هستند و دهههاست عروسی به کوچه آنها نرسیده است؛ نه باشگاهی، نه ملی، نه قارهای و نه جهانی.
درجه سهها هم دیگر نمیمانند!
در ضلع شمالی آبهای گرم خلیج فارس داستان فوتبال به وضعیت اسفباری رسیده است؛ بدهی چند ۱۰ میلیون دلاری فدراسیون فوتبال و باشگاههای فوتبال به مربیان و بازیکنان خارجی نه چندان با کیفیت و عموما درجه سه و چهار، هر روز تیغ تعلیق و اخراج از مسابقات بینالمللی را تیزتر میکند، رسواییهای عجیب و غریب مثل تقلب و جعل در مجوز حرفهای باشگاهها آبروریزی تازهای برای فوتبال ایران رقم میزند و افشاگریهایی مثل تبانی و شرطبندی و استفاده از جادوگر در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی و ملی، منع حضور تماشاچیان هر روز به بهانهای و حمله با باتوم و گاز اشکآور به تماشاگران زن و … سرخوردگیهای بیشتری برای هواداران فوتبال، تنها مفر جامعه ایران از ناملایمات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در ۴ دهه گذشته را در پی دارد.
و حالا یک داستان تازه هر روز نقل میشود و زوایای جدیدی از آن رونمایی میشود؛ فرار فوتبالیستهای خارجی از فوتبال ایران. اتفاقی که خیلی ها انتظار داشتند در همان هفتههای نخست شروع اعتراضات دیده شود، اما تا شروع دوباره لیگ برتر به تعویق افتاد و البته با خروج ناگهانی یورگن لوکادیا، مهاجم هلندی پرسپولیس شروع شد و اکنون زمزمه فرار دیگر خارجیهای فوتبال ایران هم شنیده میشود.
رونالدو، سفیر فوتبال عربستان سعودی!
این فرارها از ایران، رقیب دیرین عربستان سعودی در خاورمیانه درحالی است که عربستان سعودی در یک برنامه از پیش تعیین شده، با مذاکره با رونالدو در جام جهانی، توانست رقیب دو دهه خود در فضای رسانهای عرب و جهان را به چالش بگیرد؛ قطر.
و حالا گوشههایی تازه از هدف سعودیها برای استخدام گرانقیمت رونالدو به گوش میرسد؛ رونالدو سفیر فوتبال عربستان سعودی میشود برای کسب میزبانی نخستین جامجهانی سهقارهای؛ مصر، یونان و عربستان سعودی!
گزارشی که روزنامه اسپانیایی مارکا درباره آن نوشته: «رونالدو تا سال ۲۰۲۵ بهعنوان بازیکن برای این تیم بازی خواهد کرد و بعد از آن سفیر پرونده نامزدی عربستان سعودی با مصر و یونان برای برگزاری جام جهانی ۲۰۳۰ خواهد شد.» و البته از این انتقال حداقل ۲۰۰ میلیون یورو نصیب CR7 میشود.
تقریبا مشابه پروژهای که قطریها در سالهای گذشته با ژاوی هرناندز و چند ستاره اسپانیایی دیگر اجرا کردند.
اما مارکا همان روزنامهایست که سه - چهار روز پیش هم به فوتبال آسیا پرداخته بود، اما به فلاکت فوتبال در سرزمین ایران و تیتر یک و عکس خود را به یک فوتبالیست در آستانه اعدام اختصاص داد: «امیر تروریست نیست، ما باید او را آزاد کنیم»
امیر نصرآزادانی، فوتبالیست اصفهانی و بازیکن سابق تراکتور، راهآهن و سپاهانکه به دلیل شرکت در اعتراضات پس از مرگ مهسا امینی بازداشت و متهم به محاربه شدهو در آستانه اعدام قرار دارد. خطری که حتی به سیانان هم رسید. شبکه خبری سیانان روز جمعه در گزارشی که در همکاری با گروه «۱۵۰۰ تصویر» تهیه کرده، نوشته است که دستکم ۴۳ معترض زندانی در ایران در معرض خطر اعدام هستند.
در این گزارش از جمله به امیر نصر آزادانی، بازیکن سابق تیم قوتبال تراکتورسازی تبریز اشاره شد که در جریان اعتراضات اخیر بازداشت شده و مقامات جمهوری اسلامی میگویند او را به «بغی» متهم کردهاند که مجازاتش میتواند اعدام باشد.
همانهایی که هستند هم بروند!
اگر النصر عربستان سعودی مجبور است به دلیل استخدام رونالدو به خاطر قوانین فیرپلی مالی سه بازیکن خارجی را قربانی این انتقال کند، اما از ایران خبر میرسد سازمان لیگ قصد دارد حضور بازیکنان خارجی را در لیگ برتر ممنوع کند، همان بازیکنان درجه سه و چهاری که فقط برای پرکردن جیب دلالها و رسیدن به دلارهایی که از جیب مردم میرود سر از فوتبال ایران در میآورند.
درحالی که به نظر میرسد با ادامه اعتراضات و سرکوب بیسابقه معترضان در ایران، باید منتظر خروج بازیکنان و مربیهای خارجی از فوتبال ایران باشیم، خبرورزشی نوشته به دلیل خروج ناگهانی مهاجم هلندی پرسپولیس، سازمان لیگ تصمیم داردخرید بازیکن خارجی از سوی تیم های لیگ برتری در لیگ بیست و سوم ممنوع شود!
هنوز جزییاتی از این تصمیم اعلام نشده، اما به نظر میرسد این تصمیم دست پیش مدیران فوتبال دربرابر تحریم و امتناع فوتبالیستهای غیرایرانی برای حضور در فوتبال ایران باشد.
فرار فوتبالیستهای خارجی از ایران به دلیل ناامنی و سرکوب گسترده معترضان، صدور حکم اعدام برای فوتبالیستها و ورزشکاران و حتی چند تبعه خارجی درحالی است که پشت پرده انتقال رونالدو به عربستان سعودی نشان دادن جلوههایی از ریاض مدرن است!
سان انگلیس دراینباره نوشته: «النصر در ریاض پایتخت عربستان سعودی مستقر است که دمای آن میتواند از ۵۰ درجه فراتر برود و طوفانهای شن هم در آن رایج است. آنجایی که زمانی یک بیابانی گسترده بود که توسط درختان نخل احاطه شده بود، اکنون به کلانشهری از آسمانخراشها، مراکز خرید پر از طراحان سطح بالا و همچنین مساجد تاریخی بدل شده است. جوانسازی شهر هم از افکار محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودیاست که میخواهد کشورش را مدرن کند. آنها فرهنگهای دیگر را پذیرفتهاند و فروشگاهها اجازه دارند برای سومین سال متوالی تزئینات کریسمس را در ویترینشان به نمایش بگذارند. ریاض تعدادی محله ثروتمند دارد. رونالدو و خانوادهاش میتوانند در آلمحمدیه مستقر شوند که در آن زندگی شبانه باورنکردنی از جمله بهترین رستورانهای شهر دیده میشود. یا النخیل محله دیگری که مملو از بهترین مدارس بینالمللی برای آموزش فرزندانشان است، انتخاب خوبی خواهد بود.»
ثروتمندانی که رونالدو میخرند
فوتبال ایران بدهیهای بزرگی دارد؛ استقلال و پرسپولیس وام میگیرند که بدهیها به بازیکنان و مربیان داخلی و خارجی را پرداخت کنند و اگر چیزی باقیماند، وامها قبلی را تسویه کنند، باشگاههای نفتی و معدنی و صنعتی از اندک درآمدهای صادراتی ایران، دستمزدهای چند ده میلیاردی به فوتبالیستها میپردازند و البته همگی همیشه بدهکار هستند.
اقتصاد فوتبال در ایران نه تنها شفاف نیست، بسیاری معتقدند مافیایی هم هست، مانند دیگر بخشهای اقتصاد ایران که هیچ شفافیتی ندارد. اما به تازگی علی فتحاللهزاده، مدیرعامل استقلال از بدهی انباشته ۶۰۰ میلیارد تومانی استقلال تا پایان همین فصل خبر داده است. وضعیتی که برای پرسپولیس هم با چند میلیارد بالا و پایین وجود دارد.
رقمهای سنگینی که در فوتبال ایران جابجا می شود، البته خروجی چندانی برای فوتبال ایران ندارد؛ نه تماشاگران مجوز ورود به استادیوم ها را دارندو نه موفقیت خاصی در مسابقات بینالمللی دیده میشود.
اما فوتبال عربستان سعودی در حالی سراغ کریس رونالدو رفته که قهرمان فصل گذشته لیگ قهرمانان آسیا از این کشور بود و البته تیم ملی عربستان سعودی بود که نخستین شگفتی جام جهانی ۲۰۲۲ را رقم زد؛ باخت آرژانتین با مسی اسطورهای که در روز آخر مسابقات، کاپ قهرمانی را بالای سر برد.
فایننشیال تایمز چند هفته ماه پیش از جام جهانی ۲۰۲۲ درباره سرمایهگذاریهای جدید در فوتبال عربستان سعودی نوشت: «صندوق سرمایه گذاری عمومی عربستان سعودی امسال بیش از 2 میلیارد دلار را به قراردادهای اسپانسری بلندمدت جدید فوتبال اختصاص داده است که نشانه ای از جاهطلبیهای رو به رشد پادشاهی در محبوب ترین ورزش جهان است.»
پس از این بود که خبر مذاکرات النصر با کریس رونالدوی دلخور از منچستر یونایتد منتشر شد و خبرهای جام جهانی را زیر سایه برد.
جالب اینکه سال گذشته صندوق سرمایهگذاری عربستان سعودی باشگاه نیوکاسل انگلستان را خرید.
سان درباره چیزی که رونالدو از این انتقال بدست میآورد مینویسد: «مهمترین چیز برای رونالدو و هرکسی که او را برای باشگاه بعدیاش انتخاب کند، خوشحالی فرزندان اوست. او باید جورجینا رودریگس و فرزندانش کریستیانو جونیور، اوا، متئو، آلانا مارتینا و بلا را در ادامه مراحل فوتبال حرفهایاش در نظر بگیرد. علاوه بر این مبلغی که دستکم ۵۰۰ میلیون پوند تخمین زده میشود به ثروتش اضافه خواهد شد و زندگی در عربستان سعودی میتواند او را پادشاه و جورجینا را ملکه کند. یک عمارت در محوطهای خارج از خانه به دور از چشمان کنجکاو که در آن قوانین سختگیرانه کشور اسلامی عربستان سعودی هم وجود دارد، میتواند راحت و کارساز باشد.»
سان نوشته: «تعداد زیادی مجتمع خصوصی وجود دارد که رونالدو میتواند در یکی از آنها زندگی کند و برای غربیها ایدهآل است. اما اگر رونالدو بخواهد مجموعه املاکش را افزایش دهد گزینههای بالقوه برای شرایط او ایدهآل هستند. یکی از املاکی که نشریه «سان» مشاهده کرده عمارتی بزرگ و ۸ خوابه دارای استخر شنا در اندازه استخر المپیک، اتاق پذیرایی با آبشار فوقالعاده و همچنین سه ویلای مهمان است که در منطقه المقه واقع شده. در صورتی که رونالدو و جورجینا بخواهند سلطنتی زندگی کنند گزینه خدمتکار و راننده هم در دسترس است.»
این روایت را مقایسه کنید با خبرهایی که از بدهیهای سنگینی که باشگاههای فوتبال ایران درباره خانههای اجارهای مربیها و بازیکنان خارجی مشغول به کار در فوتبال ایران دارند!
برای اثبات این گفته، مصداق های بسیاری داریم: ۲۰۰۹ - ۱۰ - ۱۱ - ۱۲ -۲۰۱۵-۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ سال هایی که مسی توپ طلای جهان را برده؛ تنها بازیکن تاریخ با این رکورد بی نظیر. البته این فقط یکی از آمار غیرقابل باور این اعجوبه ی کوچک است و شمردن تمامی شگفتی هایی که رقم زده شهرزادی می خواهد و حداقل یک هزار و یک شب.
وقتی مسی یازده ساله بود، پزشکان تشخیص دادند که با کمبود هورمون رشد مواجه است. دقیقا زمانی که فوتبالیست خوبی شده بود و باید به باشگاه های حرفه ای می پیوست. حتا ریور پلاته به پیشرفت او علاقه نشان داد اما تمایلی برای پرداخت هزینه های درمانش که ماهیانه ۹۰۰ دلار می شد نشان نداد.
کارلس رکساچ، استعدادیاب بارسلونا اما می گوید فقط ۵ دقیقه نیاز بود تا بدانم این پسرک کم جثه دقیقا همانی است که دنبالش هستم. رکساچ بعدها گفت: اینقدر در بستن قرارداد مسی عجله داشته که منتظر نشده یک ورق کاغذ پیدا کند و در همان رستورانی که با خانواده او قرار گذاشته بود، روی یک دستمال کاغذی قرارداد مسی را نوشته است.
مسی به بارسلونا آمد، آنجا رشد کرد، بزرگ شد، اینقدر رشد کرد و درخشید تا جهانی به بزرگی او اعتراف کنند.
«آنتونیو لوبو آنتونش» نویسندهی پرتغالی می گوید، سه چیز در زندگی مهم است: کتاب، دوستان خوب و لیونل مسی!
لئو در بارسا به هر آنچه می خواسته رسیده، در تیم ملی اما بزرگ ترین و بایدترین افتخار را هنوز به کلکسیونش اضافه نکرده: جام جهانی. در ۲۰۱۴ به فینال رسید؛ اما ماریو گوتزه رؤیایش را نقش بر آب کرد. مسی آن شب برای رویای از دست رفتهی هموطنانش اشک ریخت و در یک تصمیم شاید احساساتی از تیم ملی خداحافظی کرد؛ ولی دوباره برگشت و حالا بار دیگر در فینال جام جهانی است.
فارغ از هر باوری و همراه با هر دغدغه ای، مسی مهم است. بسیاری معتقدند، برخلاف سیاستمداران که مهمانان تاریخ اند، هنرمندان و اسطورههای بزرگ ورزش میزبانان این کتاب ناتمام اند و در خاطرهها میمانند.
آکوییناس، قدیس و فیلسوف ایتالیایی میگوید، لذت، مطلوب اول نیست، آدمی در پی چیزی میرود تا لذت را از آن به دست بیاورد. کمتر تلاش کرده از راه مستقیم و بیواسطه خود لذت را کشف کند. بسیاری ها می گویند آدمهایی که از تماشای فوتبال مسی به وجد میآیند، کسانیاند که به خود لذت رسیدهاند. در این میان چیزی واسطه نیست. معنای دیگر فوتبال مسی، لذت است. ما بازی مسی را تماشا نمیکنیم که لذت ببریم، ما لذت میبریم که فوتبال مسی را تماشا میکنیم.
داشتن یا نداشتن جام جهانی شاید برای مسی تفاوت بسیاری داشته باشد، اما برای دنیای فوتبال، مسی همیشه مسی خواهد ماند؛ اعجوبه، جادوگر، معجزه و خارق العاده.
نویسنده: نوید احمدی