تصویری از سنگ مزار حمیدرضا روحی
تصویر رسیده به ایران اینترنشنال سنگ مزار جدید حمیدرضا روحی، از کشتهشدگان اعتراضات سراسری در تهران، را در «بهشت زهرا» نشان میدهد. پیشتر عدهای سنگ مزار این جوان معترض را که از سوی مردم گلباران شده بود، شکسته بودند.
تصویر رسیده به ایران اینترنشنال سنگ مزار جدید حمیدرضا روحی، از کشتهشدگان اعتراضات سراسری در تهران، را در «بهشت زهرا» نشان میدهد. پیشتر عدهای سنگ مزار این جوان معترض را که از سوی مردم گلباران شده بود، شکسته بودند.
یک روز پس از بازگرداندن هواپیمای حامل خانواده علی دایی از مسیر دوبی، واکنشها به این اقدام جمهوری اسلامی ادامه دارد. حامد اسماعیلیون از سازمان بینالمللی هوانوردی (ایکائو) خواست این اقدام را محکوم کند. هواپیمایی ماهان با رفع مسوولیت از خود اعلام کرد مبنای عملش دستور قضایی بوده.
سخنگوی انجمن خانوادههای کشتهشدگان هواپیمای اوکراینی در توییتر خود با خطاب قرار دادن سازمان بینالمللی هوانوردی (ایکائو) و رییس آن، نوشت که رییس ایکائو انهدام هواپیمای اوکراینی به دست سپاه را نیز محکوم نکرد.
اسماعیلیون نوشت: «حال تعجب نمیکنم که چرا اجبار پرواز ماهان ایر به فرود در فرودگاه کیش با بیاعتنایی کامل این سازمان وابسته به سازمان ملل مواجه میشود. با این حال امشب در توییتر برای پرزیدنت این سازمان نوشتم که استانداردهای دوگانه آنها در برابر این حکومت خونخوار چگونه جان همه ما را به لب رسانده است.»
او در ادامه نوشت: «سازمان جهانی هوانوردی غیرنظامی یک سازمان بروکراتیک و به شدت سیاسی است. سازمانی تابعه سازمان ملل که فراموش کرده است به چه منظور تاسیس شده. ماهها طول کشید تا توانستیم راهی به این سازمان بیابیم اما راه یافتن به این سازمان هم ذهنیت ما را نسبت به فساد و ناکارآمدی نهادهای متولی تغییر چندانی نداد. نمونهاش را در فرود اجباری پرواز ماهانایر در کیش میبینید.»
با وجود این که رسانههای ایران روز گذشته واکنش قوه قضاییه درباره ممنوعالخروج بودن همسر علی دایی را منتشر کردند، مرکز رسانه قوه قضاییه روز سهشنبه ششم دی اعلام کرد هیچ اطلاعیهای درباره خانواده علی دایی صادر نکرده است.
علی دایی اما ممنوعالخروج بودن همسرش را تکذیب کرد و در مصاحبه با سایت تابناک گفت: «این که همسرم ممنوعالخروج بوده و باید پیش از اقدام به سفر این مطلب را اطلاع میداده کذب محض است. نه برای من نه برای همسرم تا امروز از قوهقضاییه ابلاغ یا اساماس با این مضمون که ممنوعالخروج هستیم، نیامده است.»
همچنین مدیر روابط عمومی ماهان ایر روز سهشنبه گفت برگرداندن هواپیمای حامل خانواده علی دایی به ماهان ارتباطی ندارد که بخواهد جوابیه داشته باشد چرا که موضوع امنیتی است.
او گفت: «هواپیما دوبی نرفته بود که بخواهد برگردد. از تهران عازم دوبی بوده و قبل از خروج از کشور در کیش نشسته و برگردانده نشده است.»
امیر رضا خادم، نماینده سابق مجلس و کشتیگیر قدیمی نیز در یک پست اینستاگرامی در واکنش به بازگرداندن هواپیمای حامل همسر و دختر دایی از سمت دوبی به کیش، با ابراز تعجب از این اتفاق اشاره کرد آخرین باری که در ایران چنین اتفاقی روی داد، مربوط به «عملیات دستگیری یک جانی خطرناک به نام عبدالمالک ریگی بود».
پیشکسوت کشتی ایران همچنین به محبوبیت علی دایی اشاره کرد: «واقعا یک لحظه میاندیشید که با چنین اعمالی چه بر سرِ اعتماد و همبستگی ملی می آورید؟! یعنی خداوکیلی خروج یک فرد که جرمش بستنِ مغازه خودش بوده، تا این حد استراتژیک بود؟»
گری لینهکر، مجری مشهور و ستاره سابق فوتبال انگلستان نیز در واکنش به بازگرداندن هواپیمای حامل همسر و فرزند علی دایی، اسطوره فوتبال ایران و دومین گلزن برتر جهان برای جلوگیری از خروج آنها از کشور فقط یک کلمه نوشت: «چی؟؟؟»
از ابتدای خیزش انقلابی مردم در ایران، جمهوری اسلامی با آن دسته از صاحبان تریبون، هنرمندان، ورزشکاران و ... که صدای اعتراضی داشتهاند، شدیدترین برخوردها را انجام داده است.
مراسم چهلم آیلار حقی، از جوانان کشته شده در جریان اعتراضات، روز سهشنبه با حضور جمعیت پرشماری از مردم در تبریز برگزار شد. پدر آیلار حقی در این مراسم در سخنانی گفت که از گزارشگر صداوسیمای جمهوری اسلامی که آبرو و حیثیت دخترش را پایمال کرده است، نمیگذرد.
روز ششم دی، مردم تبریز با سر دادن شعارهای ضدحکومتی، مراسم چهلم آیلار حقی را که در جریان اعتراضات ۲۵ آبان به دست نیروهای سرکوبگر به قتل رسید، به صحنه اعتراض بدل کردند.
پدر آیلار حقی در این مراسم گفت: «آیلار در قلب ما حضور دارد. هم حیثیت آیدا زنده است و هم خودش. من شاید از خون او میگذشتم اما از گزارشگر صداوسیما که آبرو و حیثیت او را پایمال کرد، نمیگذرم.»
او در ادامه گفت: «گزارشگر صداوسیما در عرض دو دقیقه هم بازجو شد، هم قاضی؛ هم رای داد و هم آبروی خانواده و نزدیکان آیلار را زیر پا گذاشت. به حق این روز و حضرت زهرا، خدا از او نگذرد.»
مردم حاضر در این مراسم در واکنش به این صحبتها شعارهایی چون «ننگ ما، ننگ ما، صدا و سیمای ما» سر دادند.
پدر آیلار با اشاره به این که خانواده او تا امروز نتوانستهاند وسایل شخصی فرزندشان را از جمهوری اسلامی پس بگیرند، گفت: «این حسرت به دل مادرش مانده که لباسها، کفش و گوشی دخترش را بگیرد.»
او در ادامه یادآوری کرد: «به من میگویند برو حق او را بگیر! وقتی هیچ حقی در مملکت نیست من چطور میتوانم حقش را بگیرم؟! به خدا سپردم ...»
حاضران در این مراسم در پاسخ به این صحبتهای پدر آیلار گفتند که «ظلم روی زمین نمیماند» و شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند.
ویدیویی به ایراناینترنشنال رسیده که نشان میدهد ماموران حکومت با ورود به محل مراسم، قصد داشتند مردم حاضر را پراکنده کنند.
شرکتکنندگان در این مراسم اما با حضور بر مزار آیلار، شعارهایی از جمله «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» و «زن، زندگی، آزادی» سر دادند.
ویدیوی دیگر رسیده به ایراناینترنشنال، مادر آیلار را بر سر مزار او نشان میدهد که فریاد خونخواهی سر میدهد.
«ما همه آیلار هستیم، بجنگ تا بجنگیم» و «خامنهای قاتله، ولایتش باطله» از دیگر شعارهای مردم در مراسم آیلار حقی بود.
آیلار حقی، ۲۳ ساله و دانشجوی پزشکی دانشگاه آزاد تبریز بود که در جریان اعتراضات روز ۲۵ آبان کشته شد.
با وجود ادعای نیروی انتظامی جمهوری اسلامی مبنی بر این که این دانشجو در «حادثه افتادن در محل گودبرداری جنب برج شهران تبریز» جان باخته است، شورای صنفی دانشجویان و شماری از گزارشهای محلی تاکید کرده بودند او در جریان اعتراضات و در شرایطی که به یک ساختمان پناه برده بود، به دست نیروهای امنیتی به پایین پرتاب و به علت فرو رفتن میلگرد در جسمش، در دم جان داده است.
با تداوم اعتراضات، تلاش جمهوری اسلامی نیز برای سرکوب معترضان در شهرهای ایران ادامه دارد و شمار بیشتری از مردم، مراسم سوگ و یادبود اعضای خانواده و نزدیکان خود را به محلی برای سر دادن شعارهای ضدحکومتی تبدیل میکنند.
روز گذشته (دوشنبه چهار دی) نیز مراسم چهلم کیان پیرفلک، کودک ۹ سالهای که با شلیک نیروهای امنیتی در شهر ایذه کشته شد با حضور گسترده مردم و سر دادن شعارهایی از جمله «مرگ بر خامنهای»، «از ایذه تا کردستان، جانم فدای ایران» و «از کردستان تا ایذه جانم فدای ایران» برگزار شد.
مردم در این مراسم پلاکاردهایی با شعار «به نام خدای رنگینکمان» در دست داشتند و بادکنکهایی رنگی به شکل رنگینکمان هم در یادبود این کودک کشته شده در نزدیک مزار او نصب شده بود.
خیزش انقلابی ایرانیان با گذشت بیش از ۱۰۰ روز ادامه دارد و همچنان فراخوانهایی خودجوش برای ادامه تجمع، اعتراض و اعتصاب در شهرهای مختلف صادر میشود.
پدر و مادر جواد روحی که به محاربه متهم شده و وضعیت روحی مناسبی ندارد، از مردم ایران کمک خواستند. پدر محمد قبادلو نیز با انتشار ویدیویی، خواهان توقف روند اجرای حکم اعدام این جوان ۲۲ ساله شد.
در پی صدور حکم محاربه برای جواد روحی، والدین این جوان ۳۵ ساله در پیامی تصویری گفتند که حدود دو هفته است از وضعیت فرزندنشان بیخبرند.
جواد روحی اوایل مهر ماه و در هفته دوم اعتراضات در آمل در استان مازندران بازداشت و مدتی بعد در دادگاه انقلاب ساری به «محاربه» و «فساد فیالارض» متهم شد.
والدین او در پیام خود، درباره وضعیت فرزندشان که سابقه بیماری اعصاب و روان نیز دارد، اظهار نگرانی کردند و خواستار همیاری و کمک مردم ایران برای نجات او شدند.
پدر این جوان بازداشت شده اعلام کرد که از زمان دستگیری فرزندش، خانواده او تنها یک بار به صورت حضوری او را ملاقات کرده است اما از ۲۲ آذر و جلسه محاکمهاش تاکنون، از او خبری ندارند.
برخی منابع از شکنجه شدن و اعمال فشارهای روانی به جواد روحی برای گرفتن اعتراف اجباری از او اشاره کردهاند.
روحی از جمله بازداشتشدگان گمنام خیزش انقلابی ایرانیان است و پیش از این خانوادهاش برای سکوت و عدم اطلاعرسانی، تهدید شده بودند.
از سوی دیگر نگرانیها درباره وضعیت محمد قبادلو، معترض بازداشتشدهای که در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارد، افزایش یافته است.
سه کفیل سیاسی این معترض محکوم به اعدام، در پیامی ویدیویی تایید حکم اعدام او را حمله دیگری به اعتراضات، حقوق بشر و زندگی آزاد توصیف کردند.
این سه کفیل سیاسی گفتند خواهان آزادی فوری محمد قبادلو و سایر معترضان بازداشت شدهاند.
پدر محمد قبادلو هم با انتشار ویدیویی، خواهان توقف حکم اعدام فرزندش شد.
او در این ویدیو گفت: «من هشت سال جنگیدم و جانباز شیمیایی موجی اعصاب و روان شدم. پسرم مریضی دو قطبی دارد که دلیلش جانبازی من است؛ پسرم را اعدام نکنید.»
روز دوشنبه نیز یک منبع آگاه ایراناینترنشنال از نگرانی خانواده محمد قبادلو پس از تایید حکم اعدام او در دیوان عالی خبر داد و اعلام کرد خانواده به شدت نگران اجرای قریبالوقوع این حکم در تعطیلات کریسمس هستند.
به گفته این منبع آگاه، محمد قبادلو در روز اول ژانویه سال ۲۰۰۰ به دنیا آمده و چند روز دیگر همزمان با سال نوی میلادی در حالی ۲۳ ساله میشود که دیوان عالی کشور بدون هیچ شفافیتی، تقاضای بررسی وضعیت او با ارجاع به بیماری دو قطبیاش را هم رد کرده و او در خطر اعدام است.
روز شنبه سوم دی، قوه قضاییه جمهوری اسلامی با وجود کارزار و درخواستهای جهانی برای توقف اعدام معترضان، حکم اعدام محمد قبادلو را تایید کرد.
قبادلو پیش از این به اتهام «افساد فیالارض، تخریب و اقدام علیه امنیت ملی کشور و وارد کردن خسارت به افراد و اموال عمومی» به اعدام محکوم شده بود.
دادگاه او هفتم آبان به ریاست ابوالقاسم صلواتی و بدون حضور وکیل برگزار شد و پس از آن هم وکیلان او امکان دسترسی به پرونده را نداشتهاند.
تایید حکم اعدام این معترض ۲۲ ساله، موجی از نگرانی را درباره اجرای قریبالوقوع یک قتل حکومتی دیگر به همراه آورده است.
دادگاه بدوی در حالی او را به قتل یک پلیس و مجروح کردن پنج مامور دیگر در تصادف با ماموران گارد ویژه متهم کرده که به گفته وکیلش، اتهام قتل از طریق «زیر گرفتن» به شدت مورد تردید است.
در طی بیش از ۱۰۰ روز خیزش انقلابی ایرانیان، حدود ٢٠ هزار معترض بازداشت شدهاند که برای برخی از آنان با اتهام «فساد فیالارض» و «محاربه» احکام اعدام صادر شده است.
بسیاری از نهادهای حقوق بشری در هفتههای اخیر و پس از اعدام محسن شکاری و مجیدرضا رهنورد، دو معترض بازداشتی، خواهان توقف صدور و اجرای احکام اعدام برای معترضان شدهاند.
روزنامه هاآرتص به نقل از مقامات اسرائیلی گزارش داد علیرغم کلیپ منتشر شده از جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا که در آن گفته بود «برجام مرده» است»، کاخ سفید همچنان خواهان رسیدن به توافق اتمی با ایران است.
این روزنامه اسرائیلی اضافه کرد که کاخ سفید در این زمینه حمایت نهادهای دفاعی ایالات متحده را نیز دارد.
پیشتر انتشار ویدیویی که در آن جو بایدن میگوید برجام مرده است، واکنش نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل را به دنبال داشت.
بنت در توییتی نوشت: «دستاورد بزرگ دولت ما! در سکوت و با یک سری اقدامات دیپلماتیک و اقدامات عاقلانه دیگر، موفق شدیم بدون آن که در برابر ایالات متحده قرار بگیریم، بازگشت به قرارداد اتمی را متوقف کنیم.»
در هفتههای اخیر، ویدیویی از بایدن به شکلی فراگیر منتشر شد که او در آن میگوید برجام مرده اما واشینگتن بنا به دلایلی نمیخواهد در حال حاضر مرگ آن را اعلام کند.
انتشار این ویدیو در شرایطی است که مذاکرات احیای برجام از چند ماه پیش متوقف شده و آمریکا اعلام کرده که دیگر این مذاکرات در اولویت برنامههای کاخ سفید قرار ندارد.
همچنین با وجود سفر یک روزه کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران، نتیجهای از این سفر اعلام نشد.
از سوی دیگر به نوشته هاآرتص، مقامات آمریکایی میدانند که اگر جمهوری اسلامی نتواند شرایط اقتصادی خود را بهبود بخشد، سرکوب خیزش انقلابی مردم ایران برایش بسیار دشوارتر خواهد بود.
مقامهای اسرائیلی به هاآرتص گفتهاند در گفتوگوها با همتایان آمریکایی خود این برداشت را داشتهاند که علیرغم همه چالشها، در ماههای آینده رخدادهای مهمی در زمینه بازگشت به برجام رخ خواهد داد.
این مقامات به هاآرتص گفتهاند اسرائیل توانایی حمله مؤثر به ایران را بدون کمک ایالات متحده ندارد و هر کسی که غیر از این میگوید، «آگاهانه دروغ میگوید».
به گفته این افراد، آنان در گفتوگوهایی که با همتایان غربی خود داشتند این برداشت را به دست آوردهاند که هر گونه حمله اسرائیل به ایران برای آن که تاثیر واقعی داشته باشد، نباید محدود به هدف قرار دادن برنامه اتمی باشد بلکه باید مقامات جمهوری اسلامی که اسرائیل و کشورهای دیگر را تهدید میکنند، هدف قرار دهد و به تغییر رژیم منجر شود.
سارا خادمالشریعه، قهرمان نخست شطرنج ایران، بدون حجاب اجباری در مسابقات قهرمانی ۲۰۲۲ جهان در قزاقستان شرکت کرد. در همین رقابتها، آتوسا پورکاشیان هم به نمایندگی از تیم آمریکا حاضر شد. از سوی دیگر با وجود فشارهای حکومتی، اعتراض چهرههای ورزشی و هنری به حجاب اجباری ادامه دارد.
در ادامه اعتراضها به حجاب اجباری و با وجود افزایش فشارهای حکومتی، خادمالشریعه به عنوان نماینده شطرنج ایران در مسابقات قهرمانی جهان، حجاب اجباری را از سر برداشت.
خادمالشریعه نخستین شطرنجباز زن ایرانی است که علاوه بر کسب درجه استادبزرگ زنان، در سن ۱۸ سالگی در هشتاد و چهارمین کنگره شطرنج جهان هم توانسته بود عنوان استاد بینالمللی شطرنج را به دست بیاورد.
برداشتن حجاب اجباری به عنوان مقاومتی مدنی که رسانههای وابسته به حکومت از آن با عنوان «کشف حجاب» یاد میکنند، در ماههای گذشته به اقدام اعتراضی فراگیری میان چهرههای هنری و ورزشی بدل شده است.
آتوسا پورکاشیان، دیگر ملیپوش شطرنج ایران که آذر ماه امسال به عضویت تیم ملی شطرنج آمریکا درآمده بود هم بدون حجاب اجباری و به نمایندگی از تیم آمریکا در این مسابقات حاضر شد.
با آغازش خیزش انقلابی ایرانیان، شماری از زنان فعال در عرصه ورزش و هنر با برداشتن حجاب اجباری از سر، به اعتراضات مردمی پیوستند.
الناز رکابی، یکی از نخستین ورزشکارانی بود که بدون حجاب اجباری در رقابتهای آسیایی صخرهنوردی در کره جنوبی حاضر شد. اقدامی که به سرعت خبرساز شد و علاوه بر واکنش رسانههای جهان به این موضوع، صدها شهروند نیز هنگام بازگشت تیم صخرهنوردی به ایران، برای استقبال از رکابی به فرودگاه رفتند.
پس از او ورزشکاران دیگری نیز بدون حجاب اجباری در مسابقات ملی و جهانی حاضر شدند؛ از جمله نیلوفر مردانی که در مسابقات اسکیت زنان در ترکیه بدون روسری روی سکوی قهرمانی رفت و پارمیدا قاسمی، کماندار رشته ریکرو تیم ملی ایران که در مراسم اهدای مدال در اختتامیه لیگ تیروکمان تهران، مقابل مسوولان فدراسیون، حجاب اجباری را از سر برداشت.
علاوه بر حمایت شمار قابل توجهی از ورزشکاران از اعتراضات سراسری که جرقه آن را کشته شدن مهسا امینی به دست نیروهای گشت ارشاد زد، چهرههای فرهنگی و هنری هم در ماههای گذشته در همراهی با مردم و حمایت از اعتراضات، حجاب اجباری را از سر برداشتهاند.
دهها هنرمند زن ایرانی عکسها و ویدیوهایی از خود بدون حجاب اجباری منتشر کردند که این حرکت اعتراضی منجر به بازداشت چند تن از آنان از جمله ترانه علیدوستی، کتایون ریاحی، هنگامه قاضیانی و سهیلا گلستانی و تهدید و احضار شماری دیگر شد.
تعدادی از این هنرمندان دستگیر شده با صدور قرار وثیقه بهطور موقت آزاد شدند اما ترانه علیدوستی که روز ۲۶ آذر با یورش ماموران امنیتی به خانهاش بازداشت شده بود همچنان در بند ۲۰۹ اوین زندانی است.
علاوه بر این اقدامات اعتراضی، تعداد زنانی که بدون روسری اجباری در خیابانها حاضر میشوند نیز بیش از پیش افزایش یافته است.
همزمان، جمهوری اسلامی از اجرای طرحهایی جدید برای «حجاب و عفاف» و افزایش «هزینه بدحجابی و بیحجابی در كشور» خبر داده است.