در پی انتشار فایل صوتی رعنا رحیمپور مجری بیبیسی فارسی و واکنشها به آن، این خبرنگار در حساب اینستاگراماش نوشت: «من رسما نقطه پایان گذاشتم بر ایران …برای همیشه خداحافظ» او خطاب به مخاطبان نوشت: «شما نه به دنبال حقیقت که دنبالهروی سپاه و رسانههای لندنی از جنس سپاهید»
ورزشکاران ایرانی رشتههای مختلف در روزهای گذشته شیوههای اعتراضی متفاوتی را برای حمایت از خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی به کار گرفتهاند؛ از حرکات نمادین پس از گلزنی تا خودداری از همخوانی سرود جمهوری اسلامی.
در روزهای گذشته ویدیوهای فراوانی از قهرمانی یا گلزنی ورزشکاران ایرانی رشتههای فوتبال، بسکتبال، والیبال، فوتسال و تیروکمان منتشر شده که نمایشی از همراهی با دو ماه اعتراضات سراسری مردم در ایران است.
یکی از حرکتهای نمادین اخیر مربوط به هاشم شیرعلی، بازیکن تیم فوتسال فولاد زرند ایرانیان بود که روز جمعه ۲۰ آبان و در جریان بازیهای لیگ برتر، دو بار برای تیمش موفق به گلزنی شد و هر دو بار، صحنه بازداشت خدانور لجهای (لجعی) را بازسازی کرد.
پس از کشته شدن خدانور لجهای در جریان اعتراضات زاهدان، تصویر او با دستهای بسته، تبدیل به یکی از نمادهای اعتراض شده است.
پیش از این، سعید پیرامون، بازیکن تیم ملی فوتبال ساحلی، پس از گلی که در فینال مسابقات جام بین قارهای در امارات متحده عربی به برزیل زد، در شادی گل، دستهایش را بالا برد و در حمایت از اعتراضات مردمی، به صورت نمادین حرکت قیچی کردن موهایش را نشان داد.
یکی دیگر از این حرکات اعتراضی، از سوی پارمیدا قاسمی، کماندار رشته ریکرو تیم ملی ایران انجام شد. او در مراسم اهدای مدال در اختتامیه لیگ تیروکمان تهران، حجاب اجباری خود را از سر برداشت. حرکتی که یادآور اقدام الناز رکابی، سنگنورد ایرانی است که اواخر مهر ماه امسال، بدون حجاب اجباری در مسابقات سئول کره جنوبی شرکت کرد.
کیمیا یزدیان طهرانی، ملیپوش بسکتبال ایران هم با انتشار یک استوری در اینستاگرامش و استفاده از هشتگ «زن زندگی آزادی»، تصویری بدون حجاب اجباری از خودش منتشر کرد.
او با انتشار بخشی از شعر سیمین بهبهانی، زیر عکسش نوشت: «دوباره میسازمت وطن اگرچه با خشت خام خویش ...»
خبرنگاران ورزشی اما در اعتراض به بازداشت نیلوفر حامدی، سعیده فتحی، آریا جعفری و دیگر خبرنگاران و عکاسان بازداشت شده در جریان اعتراضات ایران، روز جمعه نشست خبری پس از بازی بسکتبال ایران و چین را ترک کردند.
در کنار این اقدامات اعتراضی، در روزهای گذشته ویدیوهای متعددی هم از مراسم قهرمانی یا آغاز مسابقات تیمهای ورزشی منتشر شده که نشان میدهند ورزشکاران از همخوانی سرود جمهوری اسلامی امتناع میکنند.
از جمله ملیپوشان والیبال نشسته ایران که پس از کسب عنوان قهرمانی جهان و به نشانه همراهی با خیزش انقلابی ایرانیان، از همخوانی سرود جمهوری اسلامی خودداری کردند.
بسکتبالیستهای ایرانی هم عصر ۲۰ آبان، در مراسم آغازین دیدار با چین و در جریان رقابتهای انتخابی جام جهانی در تهران، از همخوانی سرود جمهوری اسلامی امتناع کردند.
پیش از این، ملیپوشان تیمهای فوتبال، فوتبال ساحلی و واترپلو هم در مسابقات جهانی و ملی از همخوانی با سرود جمهوری اسلامی خودداری کرده بودند.
از سوی دیگر اما در آستانه رقابتهای جام جهانی فوتبال ۲۰۲۲ قطر، کارزاری به راه افتاده است که از تماشاگران این رویداد بزرگ ورزشی میخواهد با فریاد زدن نام «مهسا امینی» در این مسابقات، صدای جنبش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی را به گوش جهان برسانند.
این کارزار از تماشاگران فوتبال خواسته است در هر بازی و مسابقهای که به استادیومها میروند، در دقیقه ۲۲ که یادآور سن مهسا امینی است، نامش را صدا بزنند.
آغازگر این کارزار نگین شیرآقایی، روزنامهنگار است.
حرکات اعتراضی و نمادین ورزشکاران و پیام آنها در همخوانی نکردن با سرود جمهوری اسلامی، با واکنشهای فراوان کاربران در شبکههای اجتماعی و حمایت آنها روبهرو شده است.
انجمن قلم آمریکا در بیانیهای ضمن ابراز نگرانی از در خطر بودن جان نویسندگان و هنرمندان زندانی در ایران، از ایجاد یک مکانیسم رسیدگی مستقل به نقض حقوق بشر در ایران حمایت کرد.
انجمن قلم آمریکا در این بیانیه اعلام کرد که حکومت ایران با نقض گستاخانه حقوق بشر از جمله آزار و شکنجه سیستماتیک افراد در حبس، همراه با صدور احکام سریع و خشن، جان نویسندگان را در معرض خطر جدی قرار داده است.
این انجمن از درخواست کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل برای ایجاد یک مکانیسم رسیدگی مستقل به نقض حقوق بشر در ایران حمایت کرد.
کارین دویچ کارلکار، مدیر برنامههای «آزادی بیان در معرض خطر» در این انجمن اعلام کرد که جمهوری اسلامی با شکنجه در زندان و همچنین احکام سریع و خشن قضایی، جان نویسندگان را در معرض خطر جدی قرار میدهد.
او نسبت به سلامت و امنیت نویسندگان زندانی و همچنین عدم رسیدگی پزشکی به آنان، ابراز نگرانی کرد.
در این بیانیه به نام حسین رونقی، وبلاگ نویس، سامان یاسین، خواننده رپ کرد، توماج صالحی، خواننده رپ، عماد قویدل، خواننده رپ، آتفه چهارمحالیان، شاعر، سعید هلیچی، مترجم، بهروز یاسمی، شاعر و گلرخ ابراهیمی، فعال مدنی اشاره شده است.
رضا خندان مهابادی و آرش گنجی هم دو عضو زندانی کانون نویسندگان و نرگس محمدی، فعال مدنی نیز دیگر زندانیانی هستند که در بیانیه انجمن قلم آمریکا به نام آنان اشاره شده است.
«کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان» خیزش انقلابی مردم ایران، از شکنجه، آزار جنسی و تهدید به تجاوز، محروم ماندن مجروحان بازداشت شده از خدمات درمانی و نگهداری برخی دستگیرشدگان در بازداشتگاههای مخفی خبر داد.
این کمیته اعلام کرد توانسته است اسامی بیش از هزار و ۶۰۰ نفر از بازداشتشدگان از جمله ۶۵ کودک را ثبت کند.
این زندانیان شامل ۹۶۹ شهروند، ۳۹۳ دانشجو، ۱۴۵ فعال مدنی، ۴۲ روزنامهنگار، ۴۰ فعال سیاسی، ۳۸ فعال حقوق زنان و ۲۶ وکیل دادگستری هستند.
این کمیته از متهم شدن ۹ نفر از بازداشتشدگان به «محاربه» خبر داد و اعلام کرد که تعدادی از دیگر بازداشتشدگان از جمله در استان کردستان نیز بدون اعلام عمومی در معرض اتهام محاربه قرار گرفتهاند.
سازمان حقوق بشر ایران نیز از احتمال اعدام برخی معترضان بازداشت شده در جریان خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواسته است با واکنش به موقع، مانع از بروز چنین جنایتی شود.
«کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان» همچنین اعلام کرد بسیاری از بازداشتشدگان مورد شکنجههایی قرار گرفتهاند که آثار و تبعات آنها با گذشت روزها و هفتهها از آزادی موقتشان، همچنان باقی مانده است.
به گفته این کمیته، گزارشهایی از شکنجههای جنسی و تهدید به تجاوز به این کمیته اعلام شده و برخی بازداشتشدگان به بازداشت و آزار و اذیت اعضای خانوادهشان تهدید شدهاند.
بر اساس این گزارش، یکی از زنان بازداشتشده گفته است در بند ۲۰۹ اوین او را مجبور کردهاند تمام لباسهایش را دربیاورد و برهنه در مقابل یک مامور زن، دو بار بنشیند و بایستد.
همچنین یکی دیگر از زنان زندانی به صراحت تهدید به تجاوز شده است. بازجوها به او و دیگر بازداشتشدگان گفتهاند: «اگر به شما در اینجا تجاوز شود نمیتوانید اعتراض کنید! دنبال عریانی هستید و باید تاوانش را بدهید!»
یکی از کسانی که به تازگی در تبریز از زندان آزاد شده اعلام کرده که در بند عمومی و قرنطینه این زندان، برخی بازداشتشدگان اعتراضات اخیر بدون رعایت تفکیک جرایم با دیگر زندانیان در یک محل نگهداری میشوند و از سوی این زندانیان مورد آزار جنسی قرار گرفتهاند.
ایراناینترنشنال ۱۳ مهر خبر داده بود ماموران امنیتی زنان بازداشت شده در جریان خیزش مردمی را به شکلهای مختلف مورد آزارهای متفاوت قرار دادهاند و از جمله آنان را هنگام بازرسی، در مقابل دوربین مداربسته لخت کردهاند.
«کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان» همچنین اعلام کرد که رامین فاتحی، ۲۱ مهر ماه در سنندج بازداشت شد و هشت روز بعد به خانوادهاش گفته شد که برای شناسایی جسد او مراجعه کنند.
بر اساس این گزارش، همچنین برخی مجروحانی که دهها تیر ساچمهای در بدنشان باقی مانده، بدون رسیدگی رها شدهاند و به بهداری و بیمارستان اعزام نمیشوند.
یکی از بازداشتشدگان گفته است دو نفر از همسلولیهایش دچار شکستگی دندان و در رفتگی کتف بودند و به وضعیتشان رسیدگی نمیشد.
بر اساس گزارشها حداقل ۱۴ هزار نفر در جریان خیزش انقلابی مردم ایران بازداشت شدهاند.
با این حال کاظم غریبآبادی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه جمهوری اسلامی، بازداشت ۱۴ هزار نفر در جریان خیزش انقلابی مردم ایران را رد کرد اما آماری هم درباره شمار بازداشتشدگان ارائه نکرد.
او تنها گفت که «بیش از ۹۰ درصد از بازداشتشدگان» آزاد شدهاند.
گروهی از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد با انتشار نامهای از جمهوری اسلامی خواستند به وارد کردن اتهامهایی علیه معترضان که مجازات اعدام به دنبال دارد، پایان دهند.
کاتارینا استاش، سفیر آلمان در سازمان ملل در ژنو گفت: «بیش از ۴۰ کشور از این درخواست حمایت کردهاند. مهم است که شورای حقوق بشر وضعیت زنان و دختران ایران در اعتراضات اخیر را بررسی کند. ما در کنار زنان و مردان شجاعی که برای حقوق خود تظاهرات میکنند ایستادهایم.»
۱۶ نفر از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد، از جمله کارشناس اعدامهای غیر قانونی و گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران، از نویسندگان این نامه هستند.
در این نامه همچنین از جمهوری اسلامی خواسته شده «همه معترضانی که تنها به دلیل استفاده از حق مشروع خود برای آزادی عقیده، تجمعهای مسالمتآمیز و تشکلات و یا به دلیل اقدامات مسالمتآمیز خود خودسرانه دستگیر شدهاند» فورا آزاد شوند.
هشدار کارشناسان سازمان ملل درباره خطر احتمال اعدام معترضان در حالی صورت میگیرد که سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ نیز از احتمال اعدام برخی معترضان بازداشت شده در جریان خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرد و از جامعه جهانی خواست با واکنش به موقع، مانع از بروز چنین جنایتی شود.
بر اساس گزارشهای منتشر شده، برخی بازداشتشدگان خیزش اخیر به اتهام «آتش زدن سطل آشغال» به «محاربه» متهم شدهاند که میتواند برای آنان مجازات اعدام به دنبال داشته باشد.
در همین حال، عفو بینالملل اعلام کرد که نامه درخواست بیش از یک میلیون نفر از ۲۲۰ کشور و منطقه جهان برای ایجاد یک مکانیسم مستقل بینالمللی توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل با هدف رسیدگی به جنایات جمهوری اسلامی را به رییس این نهاد تحویل داده است.
انجمن قلم آمریکا نیز در بیانیهای با اشاره به سرکوب معترضان در ایران هشدار داد که حکومت ایران با نقض گستاخانه حقوق بشر از جمله آزار و شکنجه سیستماتیک در حبس، همراه با صدور احکام سریع و خشن، جان نویسندگان را در معرض خطر جدی قرار داده است.
با ادامه سرکوب معترضان در ایران، کمیته پیگیری وضعیت بازداشتشدگان اعتراضات از شکنجه زندانیان و محرومیت مجروحان بازداشتشده از خدمات درمانی، نگهداری برخی دستگیرشدگان در بازداشتگاههای مخفی و همچنین عدم دسترسی آنها به وکلای انتخابی خبر داد و درباره آن ابراز نگرانی کرد.
این کمیته اعلام کرد که توانسته نام ۱۶۰۰ نفر از بازداشتشدگان در جریان خیزش انقلابی مردم ایران را ثبت کند.
از زمان شروع خیزش انقلابی مردم ایران علیه جمهوری اسلامی، تاکنون نیروهای سرکوب متشکل از افراد امنیتی، نظامی و لباس شخصی، از گلولههای ساچمهای، جنگی و باتون برای سرکوب معترضان استفاده کردهاند.
بر اساس آخرین آمار سازمان حقوق بشر ایران، تعداد کشته شدگان اعتراضات تاکنون به دستکم ۳۰۴ تن، از جمله ۴۱ کودک و ۲۴ زن رسیده است.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، در یک سخنرانی با اشاره به دیدار خود با مسیح علینژاد و فعالان حقوق بشر زن ایران، خیزش سراسری مردم ایران را «انقلاب» خواند.
مکرون در سخنرانی خود در نشست صلح پاریس با اشاره به دیدار خود با این کنشگران زن ایرانی گفت: «بر احترام و ستایش خود برای انقلابی که رهبری میکنند تاکید میکنم.»
مسیح علینژاد در دیدار با مکرون از فرانسه خواسته بود به عنوان اولین کشور جهان، انقلاب مردم ایران را به رسمیت بشناسد.
طبق اعلام کاخ الیزه، علاوه بر مسیح علینژاد، شیما بابایی و لادن برومند نیز در دیدار با مکرون حضور داشتند.
مسیح علینژاد گفت: «در دیدار دونفره با مکرون گفتم آنچه در ایران دارد اتفاق میافتد انقلاب است. فرانسه میتواند نخستین کشور برای به رسمیت شناختن این انقلاب باشد.»
علینژاد افزود: «به جای جمهوری اسلامی با چهرههای اپوزوسیون در آینده دیدار کنید و اتحادیه اروپا را برای پذیرش ایران سکولار آماده کنید.»
مسیح علینژاد روز پنجشنبه نیز از آغاز به کار «سازمان جهانی آزادی» خبر داده بود. او گفت با گری کاسپاروف و لئوپولدو لوپز دو فعال مخالف حکومت روسیه و ونزوئلا این سازمان را تاسیس کرده است.
علینژاد نوشت: «بنا داریم با اتحاد اپوزیسیون کشورهای مختلف فشار بر دیکتاتورها را بیشتر کنیم.»
علینژاد پیشتر از مکرون به دلیل دیدار او با ابراهیم رئیسی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و نیز برخورد پلیس فرانسه با معترضان در مقابل سفارت ایران در پاریس انتقاد کرده بود.
مکرون در حالی خیزش سراسری ایرانیان را «انقلاب» خواند که در هشتم آبان ماه نیز، جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا، به عنوان اولین رهبر غربی از احتمال تغییر رژیم در ایران سخن گفت و تاکید کرد کشورش دیگر برای وابستگان به «رژیم هولناک» ایران جای امنی نخواهد بود.
نخستوزیر کانادا که به همراه همسرش در تجمع بزرگ ایرانیان در اتاوا حاضر شده بود گفت: «احتمالا وقتی رژیم تغییر کند و اوضاع ایران بهتر شود، کسانی که مسئول سرکوب مردم هستند هرگز فراموش نشده و هرگز اجازه نخواهند داشت به کانادا بیایند.»
پیشتر نیز در ۲۵ مهر ماه، اتحادیه اروپا ۱۵ فرد و نهاد ایرانی را در رابطه با کشته شدن مهسا امینی و سرکوب اعتراضات سراسری تحریم کرد.
پلیس امنیت اخلاقی موسوم به «گشت ارشاد»، محمد رستمی، رییس این نیرو و همچنین حاج احمد میرزایی، رییس شاخه تهران گشت ارشاد از سوی اتحادیه اروپا تحریم شدهاند.
وزارت امور خارجه بریتانیا نیز مقامات گشت ارشاد و همچنین غلامرضا سلیمانی، رییس نیروی بسیج سپاه پاسداران، حسن کرمی، فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی ناجا و حسین اشتری، فرماندهی کل انتظامی را تحریم کرد.
آمریکا نیز پیش از این در حمایت از معترضان ایران تحریمهای مشابهی را تصویب کرده است.