نمایندگیهای آمریکا و اتحادیه اروپا در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در بیانیههایی از اقدامات تحریکآمیز ایران در شرایطی که تلاشهای بینالمللی برای احیای برجام ادامه دارد، عمیقا ابراز نگرانی کردند.
آمریکا در بیانیهای با اشاره به تلاشهای واشینگتن برای احیای برجام گفت: در چنین شرایطی «آنچه که مشاهده میشود، نبود یک شریک مشتاق در ایران است.»
آمریکا با اشاره به گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر اینکه ایران همچنان به توسعه برنامه هستهای خود فراتر از تعهدات برجام ادامه میدهد، از اقدامات جمهوری اسلامی، از جمله در نصب سانتریفیوژهای پیشرفته جدید و تولید اورانیوم غنی شده با غلظت ۶۰ درصد ابراز نگرانی کرد.
بیانیه آمریکا خاطرنشان کرد: اقدام ایران در تولید اورانیوم غنی شده با غلظت ۶۰ درصد هیچ توجیه صلحآمیزی ندارد و هیچ کشوری از چنین غلظتی از اورانیم برای مقاصدی که ایران «ادعا» کرده، استفاده نمیکند.
اتحادیه اروپا نیز در بیانیه خود در شورای حکام گفت: «قویا از ایران میخواهیم که از هرگونه اقدام تشدیدکننده بیشتر خودداری کند.»
این بیانیه با اشاره به آخرین نظرات ایران درباره متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام گفت: « از اینکه ایران از این فرصت دیپلماتیک حیاتی استفاده نکرده متاسف هستیم و از ایران می خواهیم برای احیای کامل برجام آن را بپذیرد.»
اتحادیه اروپا در بیانیه خود از اینکه جمهوری اسلامی در حالی که به مذاکرات احیای برجام ادامه میدهد، به اقداماتی «به شدت مغایر» با تعهدات این توافق دست میزند به شدت ابراز نگرانی کرد و هشدار داد برخی از این اقدامها برگشتپذیر نیستند.
با این حال، نماینده روسیه در شورای حکام اعلام کرد «قطعنامه نسنجیدهای» که در ماه ژوئن در شورای حکام آژانس صادر شد، پیامدهای منفی خود را به همراه داشت و نه تنها باعث پیچیدهتر شدن وضعیت مذاکرات وین گردید، بلکه چالش بیشتری در راستیآزمایی برای آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایجاد کرده است.
پیشتر، اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین، گفته بود «راستی آزمایی و نظارت بر فعالیتهای هستهای ایران در سایه قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل» در دستور کار روز سهشنبه شورای حکام آژانس قرار دارد.
در حالی که تقاضای ایران برای توقف تحقیقات آژانس در ارتباط با سایتهای هستهای مشکوک جمهوری اسلامی به یکی از مهمترین موانع احیای برجام تبدیل شده، بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران گفت: «صرف مشاهده آلودگی در چند مکان را نمیتوان نشانهای از وجود مواد هستهای اظهار نشده تلقی کرد.»
با ادامه مخالفتهای اسرائیل و مخالفان احیای برجام با رویکرد تیم دولت بایدن در مذاکرات و انتشار گزارشهای مبنی بر به حاشیه رانده شدن نقش رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، در روند مذاکرات، یک مقام نزدیک به تیم مذاکرهکننده آمریکا در گفتوگو با ایران اینترنشنال شایعه برکناری یا به حاشیه رانده شدن رابرت مالی را «دروغ محض» خواند.
این مقام آمریکایی به ایران اینترنشنال گفت: «رابرت مالی با قدرت به کار خود ادامه خواهد داد و چهارشنبه نیز در نشست استماع کمیته روابط خارجی کنگره یا موضوع مذاکرات احیای برجام شرکت خواهد کرد.»
قرار است کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا در نشست روز چهارشنبه خود قطعنامه درخواست از دولت جو بایدن برای ارائه مدارک مربوط به مذاکرات احیای برجام را بررسی کند.
در همین حال، والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که ایالات متحده و اتحادیه اروپا به احیای توافق هستهای قبل از انتخابات میان دورهای کنگره خوشبین نیستند.
این گزارش به نقل از مقامهای آمریکایی افزود: اشتغال دولت بایدن به امور داخلی اکنون زمان کمی برای دستیابی به توافق نهایی با ایران باقی گذاشته است.
از سوی دیگر، بلومبرگ در گزارشی نوشت از آنجا که مذاکرات توافق هستهای ایران دچار تزلزل شده، آمریکا باید به دنبال گزینههای جایگزین به غیر از احیای برجام باشد.
