شاهین آخوندزاده، رییس بیمارستان روزبه تهران، با بیان اینکه «بیش از نیمی از ورودیهای پزشکی دانشگاه تهران مهاجرت میکنند»، افزود ما مدام در حال از دست دادن هستیم و نخبهها در حال خروجاند بدون اینکه ورودی داشته باشیم.
او افزود: «یک جراح در عمان ۲.۵ برابر ایران درآمد دارد و این کشور مثل جاروبرقی در حال جذب گروههای پزشکی ما در رشتههای مختلف است.»
حدود یک ماه پس از آنکه معاون وزیر صنعت از مذاکره با چین و روسیه برای تجارت با ارزهای دیجیتال و دور زدن تحریمها خبر داد، وزیر صمت اعلام کرد با مصوبه جدید هیات دولت، استخراج رمز ارزها قانونی شد و بسیاری از مراکز غیرقانونی نیز با این مصوبه رسمیت مییابند.
رضا فاطمی امین، وزیر صنعت معدن و تجارت، روز یکشنبه ششم شهریور خبر خبر داد که در جلسه هیات دولت موضوع «رمز-داراییها» بررسی و مصوباتی جدید تصویب شد.
به گفته او، واحدهای متقاضی استخراج رمز ارزها دوباره میتوانند جواز تاسیس و پروانه بهرهبرداری بگیرند و «خیلی از مراکز هم که غیرقانونی این کار را انجام میدادند، با مصوبه امروز این کار رسمیت پیدا کرد».
او گفت که مصوبه استخراج رمز ارزها پیش از این نیز موجود بود اما ارائه جواز تاسیس و پروانه بهرهبرداری مدتی متوقف شده بود.
حدود یک ماه پیش، ۳۰ تیرماه، علیرضا پیمانپاک معاون وزیر صمت به روزنامه شرق گفته بود مذاکراتی درباره دادوستد با ارزهای دیجیتال با چهار-پنج کشور، از جمله چین و روسیه، در جریان است و «برای تجارت با رمز ارزها اعلام آمادگی کردیم».
او دور زدن تحریمها را یکی از دلایل روی آوردن به این ارزها ذکر کرده بود.
وزیر صنعت نیز در مصاحبه جدیدش گفته است اولین محموله وارداتی با روش رمز ارز «در هفتههای اخیر تامین ارز شد» و از این به بعد رمز ارزها میتوانند برای واردات استفاده شوند.
در سالهای اخیر گزارشهایی درباره روند فزاینده استخراج رمز ارزها در ایران و فعالیت مزارع استخراج در برخی نقاط ایران از سوی اتباع چین منتشر شده است؛ گروه توسعه سرمایهگذاری ایران و چین (فارم رفسنجان) از جمله شرکتهای دارای مجوز رسمی استخراج ارز دیجیتال در ایران بوده است.
پس از حمله روسیه به اوکراین و وضع تحریمهای غرب علیه مسکو، گزارشهایی درباره کمکهای جمهوری اسلامی به روسیه برای دور زدن تحریمها منتشر شد.
از جمله روزنامه والاستریت ژورنال در گزارشی با عنوان «کلاس تخصصی ایران برای دور زدن تحریمها» نوشت که جمهوری اسلامی به مثابه «بانک مرکزی تروریسم» میتواند در این باره به روسیه آموزش بدهد.
افزایش بیرویه استخراج رمز ارزها در نهادهای دولتی، و همچنین فعالیت مزارع دیجیتال در نقاط مختلف ایران سبب فشار بر سیستم برق ایران شد و از جمله دو ماه پیش مصطفی رجبی مشهدی، سخنگوی صنعت برق، اعلام کرد مراکز مجاز استخراج رمز ارز باید از ابتدای تیرماه دریافت برق خود را از شبکه سراسری قطع کنند.
وزیر صنعت در مصاحبه روز یکشنبهاش جزییاتی از مصوبات جدید هیات دولت ارائه نکرد.
یک ماه پیش علی خضریان، سخنگوی کمیسیون اصل نود مجلس، گفته بود قرار بود در اصلاح قانون مبارزه با قاچاق قرار بود به موضوع رمز ارزها پرداخته شود اما دولت اعلام کرد در حال تدوین لایحهای مستقل در این خصوص است و بحث اصلاح قانون مبارزه با قاچاق متوقف شد.
در حالی که آمریکا و جمهوری اسلامی در حال رد و بدل کردن پاسخهای خود به متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام هستند، رسانههای اسرائیلی جزییاتی از این متن منتشر کردهاند.
جزییاتی از پیشنویس نهایی اتحادیه اروپا برای احیای برجام روز یکشنبه ششم شهریور در برخی رسانههای اسرائیلی، از جمله روزنامههای هاآرتص و جروزالمپست، منتشر شد.
این پیشنویس «نهایی» را اتحادیه اروپا ۳۰ تیرماه و پس از ماهها بنبست در مذاکرات هستهای، در اختیار ایران و آمریکا گذاشت و به آنها مهلت داد که نظر خود را درباره این پیشنویس ارائه دهند.
به نوشته رسانههای اسرائیلی، از روزی که ایران و آمریکا توافق جدید را امضا کنند، موسوم به «روز صفر»، تا روزی که اجرای کامل این توافق آغاز شود چهار مرحله و ۱۶۵ روز فاصله خواهد بود و طرفین در این مدت به «اعتمادسازی» خواهند پرداخت.
ایران و آمریکا باید پیش از فرا رسیدن «روز صفر»، بر سر آزادی زندانیان غربی از ایران در ازای آزادسازی پولهای مسدود شده جمهوری اسلامی به یک توافق جانبی رسیده باشند؛ این نخستین مرحله از مراحل چهارگانه خواهد بود.
در همین مرحله، جمهوری اسلامی باید موارد نقض برجام را متوقف کند اما میتواند ذخایر اورانیوم بسیار غنیشده را نگاه دارد.
به نوشته رسانههای اسرائیلی، در مرحله بعدی که در روز امضای برجام صورت میگیرد، جو بایدن سه فرمان اجرایی قبلی درباره ایران را لغو خواهد کرد و همچنین هفت میلیارد دلار اموال جمهوری اسلامی در کره جنوبی آزاد خواهد شد.
جمهوری اسلامی نیز در این مرحله غنیسازی ۶۰ درصدی را متوقف و آن را به غنیسازی ۲۰ درصدی کاهش میدهد.
مرحله بعدی ارسال توافق احیای برجام به کنگره ظرف پنج روز پس از روز صفر خواهد بود و بایدن از کنگره خواستار لغو تحریمهای هستهای علیه ایران (مواردی که در اختیار کنگره است) خواهد شد.
رسانههای اسرائیلی یادآور شدهاند عدهای در آمریکا استدلال میکنند از آنجا که توافق اصلی برجام به تصویب کنگره رسیده بود، لایحه بازگشت به این توافق نیازی به طرح دوباره در کنگره ندارد؛ با این حال رابرت مالی حدود سه ماه پیش در جلسه سنا گفته بود توافق جدید تحت لایحهای جدید به کنگره ارسال خواهد شد.
رسانههای اسرائیلی همچنین از احتمال دیگر، یعنی وتوی بایدن در صورت رای منفی کنگره به توافق، سخن گفتهاند.
«روز تایید»، یعنی ۶۰ روز پس از روز صفر، آمریکا بازگشت خود به برجام را به اطلاع شورای امنیت سازمان ملل و همچنین آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد رساند و به ایران برای فروش ۵۰ میلیون بشکه نفت یک بار معافیت میدهد.
در این مرحله، جمهوری اسلامی نیز سطح غنیسازی اورانیوم را به پنج درصد کاهش میدهد و آماده ارائه اطلاعات به آژانس میشود.
روز ۱۲۰ «روز اجرای مجدد» نامگذاری شده و ایران و آمریکا دستکم هفت روز پیش از آن تصمیم خود برای ادامه مسیر بازگشت به برجام را به طور عمومی اعلان خواهند کرد.
روز ۱۶۵ به عنوان «روز تکمیل» نامگذاری شده و در آن روز لغو تمامی محدودیتها و تحریمهای اتمی علیه جمهوری اسلامی عملی خواهد شد؛ همچنین در آن روز تحریم تسلیحات متعارف علیه ایران نیز برداشته خواهد شد.
رسانههای اسرائیلی همچنین به چند تاریخ در سالهای بعد نیز اشاره کردهاند؛ از جمله به سال ۲۰۲۴ که محدودیت ایران در زمینه تحقیقات و توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته منقضی خواهد شد.
این رسانهها همچنین سال ۲۰۲۵ که مکانیسم ماشه (بازگشت تمامی تحریمها در صورت تخطی ایران) منقضی خواهد شد را یادآور شدهاند.
در سال ۲۰۳۰ نیز کلیت توافق هستهای با ایران به طور کامل منقضی میشود.
اسرائیل بارها با احیای برجام در صورت فعلی آن مخالفت کرده و در روزهای اخیر نیز شماری از مقامهای ارشد اسرائیلی برای انتقال نگرانیهای خود در این باره به آمریکا رفتهاند.
داوید بارنهعا، رییس موساد، نیز قرار است در روزهای آتی به همین منظور رهسپار واشینگتن شود.
جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی از برخی خواستههایش صرف نظر کرد گفت نسبت به دو هفته قبل به توافق احیای برجام نزدیکتر شدهایم؛ همزمان رسانههای اسرائیلی جزییاتی از پیشنویس توافق را منتشر کردند.
جان کربی، سخنگو و هماهنگکننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی آمریکا، روز یکشنبه ششم شهریور به شبکه سیانان گفت: «به لطف صرف نظر کردن ایران از برخی موضوعات عمده، مسلما نسبت به دو هفته قبل به توافق نزدیکتریم.»
او با اشاره به اینکه برخی شکافها بین طرفین هنوز باقی است، به برنامه جیپیاس شبکه سیانان گفت: پاسخمان را به اتحادیه اروپا و ایران فرستادهایم و آنها در حال بررسی هستند.
جان کربی همچنین بار دیگر بر سیاست جو بایدن بر بازگشت به برجام تاکید کرد و گفت: «حل هیچ مشکلی در خاورمیانه با وجود ایران دارای سلاح هستهای آسانتر نخواهد بود.»
اظهارات جان کربی در حالی بیان شده است که مقامهای جمهوری اسلامی در روزهای اخیر گزارش رسانهها درباره کوتاه آمدن خود در روند مذاکرات احیای برجام را رد کرده بودند.
از سوی دیگر، رسانههای اسرائیلی از جمله هاآرتص و جروزالم پست روز یکشنبه جزییاتی از پیشنویسی را که اتحادیه اروپا ماه گذشته برای بررسی در اختیار طرفین گذاشت منتشر کردند.
به نوشته این رسانهها، ایران و آمریکا پیش از امضای توافق، بر سر موضوعاتی از قبیل آزادی زندانیان و آزادسازی پولهای مسدود شده به توافق میرسند و پس از امضای توافق نیز مراحلی به اجرا گذاشته خواهد شد.
بنابر همین گزارش، پس از امضای توافق چهار مرحله به مدت ۱۶۵ روز تا اجرای کامل برجام طی خواهد شد.
در روزهای اخیر شماری از مقامهای اسرائیلی، از جمله وزیر دفاع و همچنین مشاور امنیت ملی نخست وزیر آن کشور، برای گفتوگو با مقامهای دولت بایدن درباره نگرانیهای تلآویو از احیای برجام به واشینگتن رفتند.
قرار است داوید بارنهعا، رییس موساد، نیز به زودی رهسپار واشینگتن شود.
در حالی که وبسایت نزدیک به شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی اعلام کرده بود بررسی پاسخهای آمریکا حداقل یک هفته زمان میبرد، ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، گفت نمیتواند زمان مشخصی را برای اینکه چه زمانی پاسخ ایران داده خواهد شد، اعلام کند.
حساب توییتری سایت نور نیوز روز یکشنبه ششم شهریور نوشت: «بررسی دقیق پاسخهای آمریکا به محورهای اصلاحی ایران در خصوص ایدههای هماهنگکننده اتحادیه اروپایی همچنان در سطوح کارشناسی در جریان است و این روند حداقل تا پایان هفته جاری ادامه خواهد داشت.»
خبرگزاری ایسنا نیز به نقل از «منابع مطلع» گزارش مشابهی را منتشر کرده است.
در پی این گزارشها، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در گفتوگو با ایرنا در پاسخ به سوالی در مورد اینکه جمهوری اسلامی ایران چه زمانی پاسخ آمریکا را میدهد، گفت: «موضوع پاسخ طرف آمریکایی در جلسات تخصصی و کارشناسی در حال بررسی است، زمان مشخصی را نمیتوانم اعلام کنم برای اینکه بگویم چه زمانی پاسخ ایران داده خواهد شد اما در اولین فرصتی که جمعبندی شکل بگیرد و جزئیات بررسی شود، پاسخ داده خواهد شد.»
او افزود موضوعات باقیمانده در ارتباط با روند مذاکرات، موضوعات زیادی نیست و بیشتر مسائل مرتبط با توافق برجام میان طرفین حل و فصل شده اما موضوعات باقیمانده، حساس و مهم و تعیین کنندهاند.
روز دوم شهریور کنعانی از دریافت پاسخ آمریکا به طرح پیشنهادی اروپا خبر داده و اعلام کرده بود که دولت آمریکا به نظرات ایران برای حل موضوعات باقیمانده در مذاکرات احیای برجام پاسخ داده است.
پس از آن شبکه العربیه گزارش داد آمریکا هیچ کدام از «خواستههای اضافی ایران» برای احیای برجام را نپذیرفته و در پاسخی که به اتحادیه اروپا ارائه داده، تاکید کرده غنیسازی اورانیوم ایران نباید از چهار درصد فراتر برود.
مقامات جمهوری اسلامی اما این خبر و خبرهای مشابه را تکذیب کردند.
در حالی که هنوز موضع ایران به پاسخ آمریکا اعلام نشده روزنامه کیهان، زیر نظر نماینده علی خامنهای، از تیم مذاکره اتمی خواست که «قید مذاکرات را بزند».
این روزنامه نوشت توافق اتمی باعث لغو تحریمها نمیشود و «در خوشبینانهترین حالت تحریمها به یک بهانه تعلیق و به بهانه دیگر اعمال میشوند» و این ایران است که باید در «دور باطل» تحریم و مذاکره برای لغو تحریم «حوزه مذاکرات را از هستهای به موشکی، منطقهای، حقوقبشر و... افزایش دهد».
روزنامه کیهان در سرمقاله خود «لغو تحریم با مذاکره» را یک «طعمه» خواند و از دولت خواست که «قید این طعمه را بزند» و وقت خود را صرف «خنثیسازی» تحریمها کند.
این روزنامه که مدیر آن منصوب علی خامنهای است، روز شنبه نیز در مطلبی خواستار آن شده بود که توافق احتمالی دو ماه به تاخیر بیفتد و نوشت که در این مدت اوضاع از زمین تا آسمان تغییر خواهد کرد.
روزنامه جمهوری اسلامی نیز در سرمقاله خود بر اساس گزارشهای رسانه ای منتشر شده نوشت: «موارد مهمی از خواستههای ایران مورد قبول آمریکا واقع نشده است.»
این روزنامه تاکید کرد که در این صورت «مذاکرات برجامی باز هم به محاق میرود و وعدهای که مذاکرهکنندگان به عنوان نمایندگان کشورهای عضو برجام مبنی بر امضا توافق در این هفته دادهاند، محقق نخواهد شد.»
جمهوری اسلامی در عین حال نوشت که آمریکا وعده داده توافق جدید را در کنگره تصویب کند. این روزنامه افزود: «اگر آمریکا به این وعده عمل کند، یکی از خواستههای مهم برجامی ایران برآورده شده و این، یک گام به جلو برای رسیدن به توافق محسوب خواهد شد.»
پس از آن که روزنامه جمهوری اسلامی این مطلب را منتشر کرد، ایرنا، خبرگزاری دولت ایران به نقل از یک منبع مطلع نوشت: «محتوای منتشر شده هیچ نسبتی با واقعیت پاسخ آمریکا ندارد و مملو از دادههای نادرست و کذب است.»
مذاکرات مقامات آمریکا و اسرائیل درباره توافق احتمالی ادامه دارد و در همین حال شبکه کان اسرائیل گزارش داد که انتظار میرود جو بایدن و یائیر لاپید علاوه بر گفتوگوی تلفنی طی روزهای آینده، ۲۹ شهریورماه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با یکدیگر دیدار کنند.
از سوی دیگر، رسانههای اسرائیل خبر دادند که بر اساس تخمین سازمان اطلاعات خارجی این کشور (موساد)، توافق احتمالی اتمی میان ایران و کشورهای غربی در چند روز یا چند هفته آینده امضا خواهد شد.
یک رسانه سوئدی گزارش داد که دو برادر سوئدی ایرانیالاصل که یکی از آنان به عنوان «جاسوس» در پلیس امنیتی و اطلاعات نظامی سوئد فعالیت میکرد، بابت اتهامهای وارده محاکمه خواهند شد.
روزنامه سوئدی اکسپرسن گزارش داد که این دو برادر در ایران متولد شدهاند، اما در کودکی به سوئد آمدند و متهماند که از مارس ۲۰۱۱ تا زمان دستگیریشان در سال گذشته میلادی، جاسوسی میکردند.
با این حال، این روزنامه تاکید کرد که هنوز مشخص نیست آیا این دو اطلاعاتی را به نیروهای اطلاعاتی ایران یا طرف دیگری دادهاند یا نه.
بر اساس این گزارش، برادر بزرگتر به عنوان بازپرس کار میکرد و مدتی نیز در پلیس امنیت و همچنین برای سرویس اطلاعات نظامی سوئد هم فعالیت کرده است.
به نوشته این روزنامه، این مرد به بر زبان فارسی تسلط داشته است.
همچنین، برادر کوچکتر او برای مدت کوتاهی برای پلیس امنیت سوئد کار میکرد، اما مشخص نیست که آیا این دو برادر در یک دوره زمانی در پلیس امنیت سوئد فعالیت داشتند یا نه.
این دو برادر که اکنون در بازداشت به سر میبرند، اتهامهای وارده را رد کردهاند.
یکی از اعضای نیروهای مسلح سوئد که نامش فاش نشده نیز در جلسه محاکمه حضور خواهد داشت. گفته میشود که او با فعالیت برادر بزرگتر مرتبط است.
هنوز مقامهای قضایی سوئد اطلاعاتی را درباره پرونده این دو منتشر نکردهاند، اما هم دادستانها و هم وکلای این دو برادر که به دادگاه استکهلم فراخوانده شدهاند، تایید کردند که این دو برادر به دلیل اتهامهای جاسوسی محاکمه خواهند شد.
روابط ایران و سوئد در سالهای اخیر به دلیل زندانی بودن احمدرضا جلالی، پزشک و پژوهشگر ایرانی-سوئدی در تهران به اتهام جاسوسی و صدور حکم اعدام برای او و همچنین برگزاری دادگاه حمید نوری، معاون دادیار سابق زندان گوهردشت در سوئد به اتهام مشارکت در کشتار زندانیان سیاسی زندانهای ایران در سال ۶۷، پرتنش شده است.
چندی پیش، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی با صدور اطلاعیهای از بازداشت یک تبعه سوئد در ایران به اتهام جاسوسی خبر داد و اعلام کرد که این تبعه با افراد «مظنون اروپایی و غیر اروپایی» در ایران ارتباط داشته است.
اما یکی از سخنگویان وزارت خارجه سوئد اعلام کرد گزارش وزارت اطلاعات درباره بازداشت یک شهروند سوئدی، مربوط به دستگیری یک تبعه حدودا ۳۰ ساله است که این کشور اروپایی در اردیبهشت ماه خبر بازداشت او را تایید کرده بود.
در اواسط اردیبهشت ماه و یک هفته پس از هشدار سوئد به شهروندانش در مورد سفر به ایران، رسانههای این کشور از دستگیری یک گردشگر سوئدی هنگام خروج از ایران خبر دادند.
این بازداشت همزمان با ورود دادگاه استکهلم سوئد به مرحله صدور حکم برای حمید نوری انجام شد.