آنتونی فاوچی، کارشناس ارشد بیماریهای عفونی و مشاور ارشد پزشکی رییس جمهور آمریکا، اعلام کرد در ماه دسامبر بازنشسته میشود و سمتهای فدرال را ترک میکند او ۸۱ سال دارد و نقشی مهم در مقابله با شیوع کرونا در آمریکا داشت
نیروهای امنیتی سومالی پس از ۳۰ ساعت درگیری به حمله و گروگانگیری الشباب در هتلی در موگادیشو، پایتخت این کشور، پایان دادند.
مقامهای سومالی هنوز درباره تلفات آماری ارائه نکردهاند. در حالی که خبرگزاری فرانسه تعداد کشتهشدگان را دستکم ۱۳ نفر اعلام کرده، سیانان میگوید در جریان این حمله و گروگانگیری دستکم ۲۰ نفر کشته و ۵۰ نفر دیگر زخمی شدهاند.
مقامهای امنیتی در حال پاکسازی این هتل از بمبهای احتمالی هستند. هتل حیات موگادیشو که عمدتا محل ملاقات و اقامت مقامهای دولتی است در اثر شلیک سلاحهای سنگین در این درگیری به شدت تخریب شده است.
اگر چه در آغاز این حمله، مقامهای امنیتی دهها نفر را نجات داده بودند، اما در طول درگیری تعداد نامشخصی افراد غیرنظامی در ساختمان گرفتار مانده بودند.
به گزارش رسانههای اسرائیل، مقامهای دولت بایدن در روزهای اخیر در تماسهای خود با مقامهای اسرائیلی، تلاش کردهاند به آنها اطمینان دهند که ایالات متحده در مذاکرات احیای برجام به جمهوری اسلامی امتیاز جدید نداده است.
وبسایت والانیوز به نقل از مقامهای ارشد آمریکایی گزارش داد که کاخ سفید طی ۱۰ روز گذشته با ارسال پیامهای اطمینانبخش به دفتر نخستوزیری اسرائیل تصریح کرده که هنوز شکافهایی در مذاکرات با ایران وجود دارد و انتظار نمیرود که برجام در آینده نزدیک احیا شود.
مقامهای ارشد آمریکایی همچنین به والانیوز گفتند: کاخ سفید در گفتوگو با مقامهای ارشد دفتر نخستوزیری اسرائیل تاکید کرده که بر خلاف گزارش رسانهها، دولت بایدن با هیچ امتیاز جدیدی در مذاکرات احیای برجام موافقت نکرده است.
آکسیوس نیز به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که دولت بایدن در روزهای اخیر در تلاش بوده به اسرائیل اطمینان دهد که برای احیای برجام امتیاز جدیدی به ایران نداده، اما مقامهای اسرائیلی میگویند در این مورد قانع نشدهاند.
مقامهای اسرائیلی به آکسیوس گفتند اگرچه اخیرا بحثهای بین آمریکا و اسرائیل درباره احیای برجام سختتر شده، یائیر لاپید، نخستوزیر این کشور، قصد ندارد مانند بنیامین نتانیاهو درباره توافق هستهای احتمالی با ایران، علیه دولت بایدن تبلیغات عمومی به راه بیاندازد.
از سوی دیگر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در گفتوگو با الجزیره گزارشها مبنی بر اینکه آمریکا پذیرفته برای احیای برجام امتیازات جدیدی به ایران بدهد را «کاملا نادرست» خواند.
در همین حال، یک مقام اسرائیلی در گفتوگو با وبسایت واینت ابراز امیدواری کرد مذاکرات احیای برجام با وجود پیشرفتهای اخیر، در نهایت به نتیجه نرسد.
او خاطرنشان کرد: «اگر طرفها در مذاکرات وین به توافق برسند، ما تلاش خواهیم کرد تا دستاوردهای اسرائیل در این توافق را به حداکثر برسانیم.»
این در حالی است که ایال هولاتا، مشاور امنیت ملی اسرائیل، قرار است هفته آینده برای گفت و گو با مقامات آمریکا درباره برنامه اتمی ایران به این کشور سفر کند. او قصد دارد سهشنبه در این مورد با همتای آمریکایی خود، جیک سالیوان، دیدار کند.
در همین حال، مارشا بلکبرن، سناتور جمهوریخواه آمریکا، روز شنبه در انتقاد از تلاشهای کاخ سفید برای احیای برجام گفت: «دولت بایدن باید هرگونه معامله با رژیم خطرناک ایران را رد کند تا به جهان نشان دهد که آمریکا از تروریسم پیروی نخواهد کرد.»
از سوی دیگر، مقامهای جمهوری اسلامی نیز نسبت به احیای برجام در کوتاه مدت و چشمانداز دستاوردهای توافق احتمالی ابراز خوشبینی نکردهاند.
فریدون عباسی، نماینده مجلس و رییس پیشین سازمان انرژی اتمی گفت: «مردم نباید امیدوار باشند که توافق اثرات خیلی پر رنگی در زندگی آنها داشته باشد.»
او با بیان اینکه غرب «به دنبال کاهش قدرت انقلاب اسلامی در دنیا» است، گفت: «آنها این موضوع را از طریق فشار اقتصادی دنبال میکنند.»
محسن بهاروند، سفیر سابق ایران در بریتانیا، نیز گفت شاید پذیرش کلیت برجام چندهفته دیگر وقت ببرد و چند هفته دیگر برجام تعیین سرنوشت شود.
در حالی که مقامهای دولت بایدن گفتهاند جمهوری اسلامی در روند مذاکرات از تقاضای خود برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی، به عنوان یک خواسته کلیدی خود چشمپوشی کرده، مقامهای ایران تاکید کردهاند که هیچوقت این خواسته را به عنوان پیششرط مذاکرات مطرح نکردهاند.
محمد مرندی، مشاور تیم مذاکرهکننده ایران در وین، گفت: «بارها در چند ماه گذشته گفتهام که حذف سپاه پاسداران از لیست گروههای تروریستی آمریکا هرگز پیششرط یا خواست کلیدی ایران در مذاکرات احیای برجام نبوده است.»
او افزود: «ایران هم میتواند سنتکام را در لیست تروریستیاش نگاه دارد. اگر آمریکا نیاز دارد با گفتن این موضوع (عقبنشینی ایران درباره خروج سپاه از لیست تروریستی) به توافق مقبولیت بدهد به خودشان ربط دارد.»
دولت آمریکا در حال بررسی نظرات ایران درباره متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام است و مشخص نیست کاخ سفید چه زمانی قصد دارد اظهارنظر کند.
در پی اعلام یک گروه عراقی به نام «الوارثین» مبنیبر حمله پهپادی به یک پایگاه آمریکایی در کویت در انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی، نیروی هوایی آمریکا گزارش «این گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران» را کذب خواند و اعلام کرد که چنین حملهای رخ نداده است.
نیروی هوایی آمریکا تاکید کرد که همکاریهایش با کویت بدون اختلال ادامه دارد.
چند ساعت قبل، الوارثین با انتشار یک بیانیه ادعا کرد که در ۲۱ مرداد در انتقام کشته شدن قاسم سلیمانی، علیه پایگاه هوایی علی السالم کویت در نزدیکی مرز عراق حمله پهپادی انجام داده است.
این گروه همچنین ویدیویی را از پرتاب یک پهپاد منتشر کرد، اما هیچ سندی در ارتباط با هدف نهایی آن ارائه نکرد.
در همین حال، رسانههای کویت نیز از قول منابع آگاه وقوع چنین حملهای را رد کردهاند.
آسوشیتد پرس نیز پس از تحلیل عکسهای ماهوارهای شرکت پلنت لبز گزارش داد که هیچ نشانهای از وقع چنین حملهای در ۲۱ مرداد دیده نشده است.
در سالهای اخیر، تعدادی از گروههای شبهنظامی در عراق که گفته میشود به ایران وابستهاند، در موارد مختلفی ادعا کردهاند که به نیروهای آمریکایی در عراق حمله کردهاند. با این وجود، بیشتر بمبهای کنار جادهای که این گروهها منفجر کردهاند، پیمانکاران عراقی را که اقلام مورد نیاز نیروهای آمریکایی را حمل میکردند هدف قرار دادهاند.
همزمان با سخنان سخنگوی سپاه پاسداران مبنی بر رد نفوذ اسرائیل در این نهاد، خبرگزاریهای وابسته به این نهاد نظامی، دلیل عادی سازی روابط اسرائیل و ترکیه را انتخابات در این دو کشور و نیاز ترکیه به متحدان جدید و بالا بردن امنیت خود ذکر کردند.
رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران، روز شنبه ۲۹ مرداد گفت که «دشمن در اطلاعات و مجموعه سپاه نفوذی ندارد.»
او تأکید کرد که ترورهای انجام شده در ایران «بیان کننده قدرت اسرائیل نیست»: «ما حتما این مختصر رفتارهای ایذایی اسرائیلیها را جمع کردیم و میکنیم.»
شریف همچنین گفت: «اما اینکه یک افسر سپاه را دشمن شناسایی و دو نفر از اراذل و اوباش را برای ترورش اجیر کردند، نمیخواهیم بگوییم کماهمیت بود اما پاسداران جدای از عموم مردم که زندگی نمیکنند.»
عصر یکشنبه اول خرداد، حسن صیاد خدایی، سرهنگ سپاه پاسداران، در کوچه «خزعل» خیابان «مجاهدین اسلام» با شلیک پنج گلوله افراد مسلح کشته شد.
پس از آن ایران اینترنشنال در خبری اختصاصی اعلام کرد که حسن صیاد خدایی در واحد ۸۴۰ نیروی قدس سپاه پاسداران مسئولیت انتخاب، ارتباطگیری و استخدام شهروندان غیرنظامی را برای ضربهزدن به اسرائیلیها در نقاط مختلف جهان بر عهده داشته است.
همچنین منابع ایران اینترنشنال خبر دادند که شکستهای متوالی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در انجام مأموریتهای تروریستی خارج از کشور، در طول زمان صداهای اعتراضی برای برکناری حسین طائب را تقویت کردند.
از سوی دیگر بر اساس اطلاعات اختصاصی رسیده به ایران اینترنشنال، معاون ضدجاسوسی و دو معاون پیشین و فعلی عملیات ویژه اطلاعات سپاه پاسداران، در عملیاتهای ناموفق علیه اهداف اسرائیلی نقش داشتهاند.
یک عضو ارشد پیشین سپاه پاسداران به ایران اینترنشنال گفته است روحالله بازقندی، معاون ضدجاسوسی اطلاعات سپاه، واحد ۱۵۰۰، مسئول عملیات شکستخورده اخیر در استانبول ترکیه برای ترور یوسف لوی سیفری، کنسول پیشین اسرائیل و سه زن توریست اسرائیلی بوده است.
واکنشها به عادیسازی روابط دو کشور ترکیه و اسرائیل
در ماههای گذشته و پیش از اعلام عادیسازی روابط دو کشور، ترکیه از بازداشت مأموران ایرانی برای قتل شهروندان اسرائیلی در ترکیه خبر داد.
خبرگزاری تسنیم نیز در گزارشی نوشت که آنکارا و تلآویو «با اشتیاقی فراوان در مسیر تقویت همکاریهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی-نظامی گام برمیدارند.»
این خبرگزاری «همکاری قوی دستگاههای اطلاعاتی ترکیه و اسرائیل» درباره خنثی کردن اقدامات جمهوری اسلامی برای ترور شهروندان اسرائیل و مواضع مشترک در حمایت از جمهوری آذربایجان در مقابل ارمنستان را از نشانههای نزدیک شدن روابط دو کشور دانسته است.
خبرگزاری فارس نیز در گزارشی نوشت که مهمترین دلایل این اقدام، رقابت انتخاباتی در دو کشور و نیاز آنکارا به متحدان جدید و تلاش دولت رجب طیب اردوغان برای کنشگری بینالمللی است.
فارس همچنین هدف دیگر ترکیه را نیاز به متحدان جدید و امنیت ذکر کرد.
بر اساس این گزارش، «برای ترکیه، سوریه و عراق کشورهایی در صف نظم امنیتی مطلوب ایران و مورد حمایت روسیه محسوب میشوند» و «آنکارا نه میتواند مستقیما منافع و موجودیت دمشق و بغداد را تهدید کند و نه میخواهد مناطق مرزی این کشورها را ترک کند.»
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اما به عادیسازی روابط اسرائیل و ترکیه واکنش نشان نداده است.
روز ۲۶ مرداد ترکیه و اسرائیل عادیسازی کامل روابط خود را اعلام کردند و بر این اساس سفیران دو کشور به محل مأموریت خود باز خواهند گشت.
این عادیسازی روابط پس از گفتوگوی تلفنی رئیسجمهوری ترکیه با نخست وزیر اسرائیل اعلام شد.
روز جمعه نیز روسای جمهوری دو کشور به صورت تلفنی گفتوگو و برای توسعه روابط در همه زمینهها ابراز امیدواری کردند.
بر اساس گزارش دفتر ریاست جمهوری ترکیه، اردوغان گفت که با تعیین سفیران جدید ترکیه و اسرائیل به روابط دو کشور شتاب جدیدی بخشیده خواهد شد.
مقامات ترکیه اعلام کردهاند با وجود عادیسازی روابط با اسرائیل، به حمایت از حقوق فلسطینیان ادامه خواهند داد.
روابط این دو کشور پس از حمله اسرائیل به کشتی گروهی از فعالان ترک هوادار فلسطین و کشته شدن ۱۰ نفر از آنها در ماه می سال ۲۰۱۰ دچار تنش شد و پس از آن نیز مقامهای دو کشور چندین بار درگیری لفظی شدید داشتند.
با این حال از چند سال پیش اقدامات برای بهبود روابط آغاز شد و در جنگ سال گذشته میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، هر دو کشور از حامیان اصلی جمهوری آذربایجان بودند.
در اسفند ماه سال گذشته، اسحاق هرتزوگ، رئیس جمهوری اسرائیل، به آنکارا سفر کرد. سفر قبلی یک رئیس جمهوری اسرائیل به ترکیه در سال ۲۰۰۷ انجام شد و از سال ۲۰۰۸ هیچ مقام ارشدی از اسرائیل به ترکیه نرفته بود.
مواضع ترکیه در قبال سوریه
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز سهشنبه ۲۸ تیر در دیدار با اردوغان گفته بود حمله احتمالی ترکیه به شمال سوریه هم به ضرر دو کشور و هم به ضرر منطقه است.
در حالی که زمزمههایی درباره عادیسازی روابط میان آنکارا و دولت بشار اسد به گوش میرسد و همزمان گزارشهایی از حمله ترکیه به شمال سوریه منتشر میشود، اردوغان هم روز پنجشنبه ۲۷ مرداد در حین بازگشت از اوکراین در هواپیما به خبرنگاران گفت: «ما به خاک سوریه چشم ندوختهایم.»
او بدون اشاره به جزییات اعلام کرد: «از طرفی، ایران نیز در اینجا حساب و کتابی دارد و ما از آن مطلع هستیم. ما نمیخواهیم روند موجود در اینجا طولانی شود.»
اردوغان اخیرا از طرح ترکیه برای از سر گرفتن اقدامات به منظور ایجاد یک منطقه حائل ۳۰ کیلومتری در مرز جنوبی با سوریه سخن گفت. او در سال ۲۰۱۹ به دنبال ایجاد چنین منطقهای بود اما عملیات نظامی برای تحقق آن ناکام ماند.
از سال ۲۰۱۶ بدین سو، ترکیه به قصد هدف قرار دادن شبهنظامیان کرد سوریه، یگانهای مدافع خلق موسوم به «یپگ»، سه عملیات مهم در سوریه انجام داده است.
کانال ۱۳ تلویزیون اسرائیل احیای احتمالی برجام و لغو تحریمهای اعمال شده علیه جمهوری اسلامی را زمینهساز تقویت فعالیتهای تروریستی تهران دانست. حسن نصرالله هم در تازهترین سخنرانی خود با اشاره به مذاکرات احیای برجام گفت که این موضوع مهم است اما: «تمرکز ما باید بر اسرائیل باشد.»
بر اساس گزارش کانال ۱۳ اسرائیل، احیای برجام این فرصت را برای ایران فراهم میکند که در مدتی کوتاه پول زیادی به دست بیاورد و پس از آن دنیا با «ایرانی قویتر، مصممتر و با بازوهای فراوان تروریستی در منطقه» روبهرو خواهد شد
ارزیابیهای کارشناسان در اسرائیل بر این قرار است که اروپاییها و آمریکاییها مشتاق امضای توافق تازه با جمهوری اسلامی هستند و این توافق به زودی امضا خواهد شد.
به گفته کانال ۱۳ اسرائیل، در این کشور باور بر این است که تهران پس از امضای دوباره برجام همچنان به تلاش پنهان خود برای رسیدن به سلاح هستهای ادامه خواهد داد و اگر این روند متوقف نشود، جهان در آیندهای نه چندان دور، شاهد ایرانی با سلاح هستهای خواهد بود.
بر اساس این گزارش، در حال حاضر اسرائیل تنها کشوری است که این واقعیت را میبیند و آن را فریاد میزند اما کاخ سفید متوجه نمیشود: «پس از روی کار آمدن دولت جو بایدن، روزی که در واشینگتن تصمیم گرفته شد با ایرانیها از طریق یک تصمیم استراتژیک به توافق برسند، در واقع نقطه شکست تلاشهای اسرائیل بود و امروز اسرائیل خود را در این راه تنها میبیند.»
از نظر مقامهای امنیتی در اسرائیل، جمهوری اسلامی ایران تغییری نکرده است و نیاتش هم تغییر نکردهاند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل با درک اینکه در جهان تنهاست به تلاشش در مقابل جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد: «اسرائیل در این نبرد تنها مانده است و باید چارهجویی کند.»
از سوی دیگر اما حسن نصرالله، رهبر حزب الله لبنان در سخنرانی تازه خود با اشاره به احتمال احیای توافق برجام گفت: «بین موفقیت توافق هستهای با ایران و موضوع "ثبت مرز" ارتباطی وجود ندارد. اگر ما به آنچه میخواهیم نرسیم، وضعیت به سمت تشدید نزاع پیش خواهد رفت.»
به گفته نصرالله آنچه در وین اتفاق میافتد و اینکه آیا توافق میشود یا نه مهم است اما نگاه لبنان باید به شمال اسرائیل معطوف باشد.
او مدعی شد که میانجی آمریکایی در خصوص ثبت مرزها (با اسرائیل) وقت تلف میکند.
اسرائیل و لبنان در سال ۲۰۲۰ با میانجیگری آمریکا مذاکرات حل اختلافات مرزی را از سر گرفتند اما این مذاکرات بار دیگر اردیبهشت سال گذشته متوقف شد.
میدان گازی کاریش در آبهای مدیترانه یکی از اختلافات عنوان شده است.
رسانههای اسرائیل پیش از این و در اواسط مرداد ماه از قول مقامهای این کشور اعلام کردند که انتظار میرود مذاکرات با لبنان برای تعیین مرز دریایی میان دو کشور در دو هفته آینده از سر گرفته شود.