در تظاهرات سراسری مردم سودان علیه حکومت کودتا در این کشور، هشت معترض با شلیک ماموران امنیتی کشته شدند. به گزارش رویترز، روز پنجشنبه در خرطوم، پایتخت سودان، و شهرهای ام درمان و بحری تعداد تظاهراتکنندگان به دهها هزار نفر می رسید.
نیروهای امنیتی در خرطوم برای جلوگیری از ورود تظاهراتکنندگان به نزدیکی کاخ ریاستجمهوری، با گاز اشکآور و آبپاش سعی در متفرق کردند معترضان داشتند.
تظاهرات روز پنجشنبه با وجود استقرار سنگین نیروهای امنیتی در شهرها و سرکوب شدید اطلاعرسانی در این کشور صورت گرفت.
این تظاهرات در سومین سالگرد اعتراضاتی که به سرنگونی عمر البشیر از قدرت منجر شد برگزار شد.
درپی سرنگونی رژیم عمر البشیر در سودان، گروههای مدنی و ارتش این کشور برای تقسیم قدرت به توافق رسیدند. اما در اکتبر سال گذشته، عبدالفتاح البرهان، از فرماندهان ارتش، دولت انتقالی را سرنگون کرد و حکومت نظامی تشکیل داد.
طی هشت ماه پس از کودتا، شهرهای مختلف سودان صحنه اعتراضات مختلف علیه حکومت کودتا بودهاند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیه مشترکی با اعلام اینکه هیأت مذاکره جمهوری اسلامی در مذاکرات احیای برجام در دوحه مطالبههای اضافی و غیرواقعی جدیدی را مطرح کرد، خواستار آن شدند که تهران بدون تعلل بیشتر، از پیشنهاد روی میز که «به نفع مردم ایران» است، استفاده کند.
بریتانیا، فرانسه و آلمان اعلام کردند ایران در مذاکرات احیای برجام در دوحه بار دیگر از فرصت استفاده نکرده و در عوض، مطالبههای اضافی و غیرواقعی جدیدی را مطرح کرده است.
این سه کشور در این بیانیه خود هشدار دادند که اقدامات جمهوری اسلامی پنجره را حل مشکل از راه دیپلماتیک میبندد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان همچنین از جمهوری اسلامی خواستند تنشهای هستهای را متوقف کند، به همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی بازگردد و بدون تعلل بیشتر، از پیشنهاد روی میز که به نفع مردم ایران است، استفاده کند
دور جدید گفتوگوهای احیای برجام روز چهارشنبه هشتم تیر در دوحه، پایتخت قطر، بدون پیشرفت خاصی به پایان رسید و جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا بی آنکه زمان مشخصی را برای دور بعدی مذاکرات احتمالی اعلام کنند، خبر دادند که به تماسهای خود ادامه خواهند داد.
پس از پایان گفتوگوهای دوحه، حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در تماسی تلفنی با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، همتای قطری خود، گفت که توافق همچنان در دسترس است.
او تأکید کرد: «ارزیابی ما از مرحله اخیر مذاکرات در دوحه مثبت است و برای رسیدن به توافقی خوب، قوی و پایدار جدی هستیم.»
در ماههای گذشته دلیل به بنبست خوردن مذاکرات احیای برجام، اصرار ایران به خارج شدن نام سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی آمریکا اعلام شد.
در همین حال دو دیپلمات غربی به روزنامه والاستریتژورنال گفتند ایران در مذاکرات دوحه خواسته است در صورت احیای برجام، آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تحقیقات درباره آثار اورانیوم در سایتهای اعلام نشده جمهوری اسلامی پایان دهد.
مذاکرات اتمی پس از سفر جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران از سر گرفته شد.
سه کشور اروپایی اما از پرتاب «تحریکآمیز» ماهوارهبر ذوالجناح نیز انتقاد و ادامه فعالیت «بیثباتکننده» ایران در منطقه را شدیدا محکوم کردند.
در این بیانیه از جمهوری اسلامی خواسته شده تا تمام فعالیتها و اشاعه موشکهای بالستیک مغایر با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را متوقف کند.
پیش از این کاخ سفید هم پرتاب ماهوارهبر ذوالجناح در ایران را اقدامی «غیرمفید و بیثباتکننده» خواند و اعلام کرد به استفاده از تحریمها و سایر اقدامات برای جلوگیری از پیشرفت بیشتر در برنامه موشکی ایران متعهد است.
وزارت دفاع جمهوری اسلامی روز چهارم تیر از دومین پرتاب ماهوارهبر «ذوالجناح» خبر داده بود.
در پایان نشست سران کشورهای عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، این سازمان بر تقویت جناح شرقی خود تأکید کرد و بار دیگر روسیه را تهدیدی برای اروپا و این ائتلاف نظامی خواند. رئیسجمهوری آمریکا از ارسال تسلیحات جدید به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد.
ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، اعلام کرد نشست سال آینده این ائتلاف نظامی در لیتوانی، از کشورهای عضو جبهه شرقی ناتو برگزار خواهد شد.
جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا هم در حاشیه اجلاس ناتو در مادرید از ارسال تسلیحات بیشتر به اوکراین به ارزش ۸۰۰ میلیون دلار خبر داد و گفت که اکثر کشورهای ناتو در حال فراتر رفتن از سهم دو درصد تولید ناخالص ملی خود برای هزینههای این ائتلاف هستند.
بوریس جانسون، نخست وزیر بریتانیا نیز خواستار افزایش سهم کشورهای عضو این ائتلاف نظامی از دو درصد تولید ناخالص ملی آنها به دو و نیم درصد شد.
در همین حال اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، گفت که این کشور در حال افزایش تواناییهای نظامی خود در زمین، دریا و هوا با بیشترین سرعت ممکن است و یک یگان کماندوی دریایی در دریای بالتیک، یک لشکر تانک با ۱۵ هزار سرباز، ۲۰ واحد دریایی و ۶۰ هواپیما را برای حفاظت از مرزهای شرقی ناتو به صورت دائم حفظ خواهد کرد.
او تأکید کرد که روسیه تهدیدی برای اروپا و اعضای ناتو است.
کشورهای عضو ناتو روز چهارشنبه (هشتم تیر) نیز تصمیم گرفته بودند تعداد سربازان آماده را از ۴۰ هزار سرباز به ۳۰۰ هزار سرباز افزایش داده و سلاحهای سنگین بیشتری به لهستان و کشورهای حوزه بالتیک ارسال کنند.
ناتو همچنین سهشنبه آینده درباره عضویت فنلاند و سوئد به صورت رسمی تصمیمگیری خواهد کرد.
ترکیه، فنلاند و سوئد شامگاه هفتم تیر در مادرید توافقی را امضا کردند و آنکارا در ازای موافقت خود با پیوستن این دو کشور به ناتو، خواستار تعهد و اقدامهای ملموس آنان در زمینه درخواستهای خود شد.
در این توافق آمده است: «فنلاند و سوئد به درخواستهای معلق ترکیه برای اخراج یا استرداد به سرعت و به طور کامل رسیدگی و روندهای قضایی دوجانبه لازم را در این زمینه ایجاد خواهند کرد.»
سران ناتو در سند استراتژیک جدید این ائتلاف، روسیه را مهمترین تهدید مستقیم علیه امنیت کشورهای عضو ناتو و چین را چالشی در برابر منافع، امنیت و ارزشهای این ائتلاف نظامی خواندند.
اعضای ناتو در این سند تصریح کردند روسیه در تلاش است تا از طریق فشار، براندازی، تهاجم و ضمیمه کردن خاک کشورهای دیگر، نفوذ خود را گسترش دهد.
در همین حال امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، گفت که ناتو اتحادی علیه چین نیست اما باید چالشهای سیستمی چین را در نظر بگیرد.
یک روز پیش از این سخنان نیز دبیر کل ناتو از پیامدهای سرمایهگذاری چین بر سلاحهای مدرن دوربرد ابراز نگرانی کرد و گفت این کشور ارزشها و منافع ناتو را به چالش میکشد.
همزمان با نشست ناتو، روسیه اعلام کرد که برای اعلام «حسن نیت» خود از جزیره مار متعلق به اوکراین در دریای سیاه خارج شده و مانعی برای صادرات غلات و محصولات کشاورزی از اوکراین ایجاد نمیکند.
در همین حال دبیرکل ناتو گفت که کمبود مواد غذایی در جهان نه به دلیل تحریم روسیه از سوی غرب بلکه به دلیل حمله پوتین به اوکراین است.
او یادآوری کرد که ترکیه، یونان و کشورهای دیگر برای انتقال غلات تولید اوکراین اعلام آمادگی کردهاند.
ترکیه پیشنهاد کرده است کریدوری را برای عبور غلات اوکراین از دریای سیاه باز و ۲۰ میلیون تن غلات به بازارهای جهانی صادر کند.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، روسیه و اوکراین معمولا حدود ۴۰ درصد گندم مورد نیاز آفریقا را تأمین میکنند. قیمت غلات در سال گذشته در این قاره ۲۳ درصد افزایش یافته است.
رسانههای ترکیه گزارش دادند هفت نفر از گروه هشت نفره وابسته به نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی که به اتهام تلاش برای ترور اسرائیلیها در ترکیه بازداشت شده بودند، به دادسرا معرفی شدند.
رسانههای ترکیه اعلام کردند این هفت متهم صبح روز پنجشنبه (نهم تیر) با تدابیر شدید امنیتی به دادسرا معرفی شدند.
بازجویی از این هشت مظنون که در حین تدارک یک اقدام خرابکارانه برای نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی به دام افتاده بودند، به پایان رسیده است.
این افراد در حمله روز پنجشنبه (۲۵ خرداد) نیروهای امنیتی ترکیه به برخی از خانهها و هتلی در محله بیاوغلو در شهر استانبول دستگیر شده بودند.
رسانههای ترکیه گزارش دادند اسلحههایی که احتمالا قرار بوده در این طرح ترور از آنها استفاده شود، در عملیات مشترک نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ترکیه کشف و ضبط شدهاند.
نفتالی بنت، نخست وزیر اسرائیل، پیش از این در پیامی ویدیویی از رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه و نیروهای امنیتی این کشور و اسرائیل به دلیل تلاشهایشان برای خنثی کردن طرح حملههای احتمالی علیه شهروندان اسرائیلی در ترکیه، تشکر کرد.
پولیتیکو به نقل از یک دیپلمات آگاه نوشت یائیر لاپید، وزیر امور خارجه دولت بنت از سفر جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران انتقاد کرده و با اشاره به تلاش جمهوری اسلامی برای ترور شهروندان اسرائیلی به ویژه در ترکیه، این سفر را یک «اشتباه استراتژیک» خوانده است که «پیامی اشتباه به ایران میفرستد».
اسرائیل حکومت ایران را به طرحریزی برای این حملهها متهم کرده است.
روز چهارشنبه اما اعلام شد که این کشور هشدار سفر را برای شهروندانی که به ترکیه میروند، به سطح سه یا متوسط، کاهش داده است.
افشای طرح جمهوری اسلامی برای کشتن اتباع اسرائیلی در ترکیه منجر به بحران دیپلماتیک میان تهران و آنکارا و همچنین برکناری حسین طائب، رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران شد.
همچنین ترکیه برنامه سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی را چندین بار به تعویق انداخت تا این که بالاخره این سفر دوشنبه گذشته انجام شد.
وزیر امور خارجه ترکیه اما در نشست خبری مشترک با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در آنکارا گفت: «باید به همکاری با ایران در مورد مبارزه با تروریسم ادامه دهیم زیرا تروریسم دشمن مشترک ما است.»
گزارشهای منتشر شده از عراق حکایت از بالا گرفتن اختلاف در ائتلاف موسوم به «چارچوب هماهنگی»، گروههای شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی، بر سر تشکیل دولت آینده در این کشور دارد.
بنا بر اعلام منابع مطلع، ائتلاف نصر به رهبری حیدر العبادی و عمار الحکیم، رهبر جریان حکمت ملی، با گروه مسلح عصائب اهل الحق بر سر نحوه تشکیل دولت آینده با اختلافات جدی روبهرو شدهاند.
هر دو جریان نصر و حکمت ملی، خواستار تشکیل دولت انتقالی با داشتن صلاحیتهای کامل هستند و در مقابل قیس خزعلی، رهبر گروه مسلح عصائب اهل الحق، خواستار برگزار کردن دوباره انتخابات است.
همچنین جریانهای تشکیل دهنده ائتلافات سنی نیز پس از استعفای نمایندگان جریان مقتدی صدر از پارلمان، از هم پاشیده و حرکة الحقوق، شاخه سیاسی حزبالله عراق نیز اعلام کرد نمایندگانش از مجلس استعفا خواهند داد.
با وجود این روز گذشته گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی با اعلام حمایت از نامزدی برهم صالح برای تصدی دوباره پست ریاست جمهوری، اعلام کردند پس از عید قربان دولت را به طور رسمی تشکیل خواهند داد.
پیشتر باقر الساعدی، از اعضای هیأت هماهنگی، از معرفی نوری مالکی، حیدر العبادی و اسعد عیدانی، به عنوان کاندیداهای اصلی جریانهای مورد حمایت جمهوری اسلامی برای تصدی پست نخست وزیری خبر داده بود.
این در حالی است که این سه نفر پیشتر به دلایل مختلف مورد انتقاد مردم و معترضان در اعتراضات سراسری عراق قرار گرفتهاند.
در آخرین انتخابات پارلمانی در عراق، حزب مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه، با به دست آوردن ۷۳ کرسی، به نیروی اول پارلمان عراق تبدیل شده بود اما پس از هشت ماه بنبست بر سر تشکیل دولت، صدر از نمایندگان جریان خود خواست از نمایندگی در مجلس کنارهگیری کنند.
با استعفای نمایندگان جریان مقتدی صدر و جایگزینی آنان با نمایندگان ائتلاف تحت حمایت جمهوری اسلامی در جلسه دوم تیر پارلمان، این ائتلاف با به دست آوردن حدود ۱۳۰ کرسی از ۳۲۹ کرسی پارلمان، به نیروی اصلی پارلمانی تبدیل شد.
شرکت نفتی آمریکایی هالیبرتون اعلام کرد این شرکت از حکم دادگاه فدرال عراق پیروی و فعالیتهای خود را در اقلیم کردستان عراق متوقف خواهد کرد.
این شرکت در نامهای که برای احسان اسماعیل، وزیر نفت عراق فرستاده شده، نوشت از عقد قراردادهای جدید یا شرکت در مناقصههای جاری در اقلیم کردستان عراق بدون منفعت بغداد خودداری خواهد کرد.
این نامه در پاسخ به مجموعهای از نامهها از جمله نامه وزارت نفت به شرکت ملی نفت عراق ارائه شد که به «همه پیمانکاران اصلی و فرعی» برای قطع تعاملات قراردادی خود با حکومت اقلیم کردستان ظرف سه ماه آینده هشدار داده است.
وزارت نفت عراق تهدید کرده که اگر این تعاملات قطع نشود، این شرکتها در فهرست سیاه بغداد قرار خواهند گرفت.
دادگاه فدرال عراق روز سهشنبه ۲۵ بهمن ۱۴۰۰ (پانزدهم فوریه)، درباره آنچه «صادرات نفت اقلیم کردستان بدون هماهنگی و اجازه دولت مرکزی عراق» عنوان کرد، صادرات نفت و گاز و قوانین مرتبط با آن در اقلیم کردستان را خلاف قانون اساسی این کشور اعلام کرد.
پس از دو شرکت نفتی شلمبرگر و بیکر هیوز، هالیبرتون سومین شرکت نفتی آمریکایی است که در روزهای اخیر با استناد به این حکم، فعالیتهای خود را در اقلیم کردستان متوقف میکند.
همزمان یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا که نامش فاش نشده، از اربیل و بغداد خواست تا درباره مناقشه نفتی میان خود مذاکره کنند و از همکاری دفتر سازمان ملل متحد که وظیفه کمک در این زمینه را دارد، بهره ببرند.
این سخنگوی وزارت امور خارجه عراق به الحره گفت: «دولت عراق و دولت اقلیم کردستان باید پشت میز مذاکره بنشینند تا به یک راهحل قابل قبول دوجانبه برای مسأله نفت دست یابند و از انجام اقداماتی که به تنش دامن میزند، اجتناب کنند.»
عراق دومین صادرکننده بزرگ نفت اوپک است و روزانه حدود ۳/۵ میلیون بشکه نفت میفروشد که درآمد حاصل از آن، ۹۰ درصد بودجه دولت بغداد را تشکیل میدهد.
اقلیم کردستان عراق در کل ۴۰۰ هزار بشکه نفت در روز تولید دارد و متعهد شده بود تولید روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت خود را از طریق وزارت نفت عراق به دولت مرکزی بغداد تحویل دهد و در ازای آن حقوق مقامهای کرد و پیشمرگهها، نیروهای مسلح اقلیم کردستان عراق را دریافت کند.
صادرات نفت اقلیم کردستان عراق که یک منطقه خودمختار به شمار میرود، در سالهای گذشته موضوع بحثهای مکرر میان بغداد و اربیل بوده و بغداد خواستار نظارت بر همه صادرات نفت اربیل شده است.
ارتش عراق در روزهای گذشته همراه با حشدالشعبی، دو بار قصد تصرف میدان گازی کورمور، وابسته به شرکت نفت و گاز امارات را کردند اما با ممانعت نیروهای پیشمرگه و ضد ترور اقلیم مواجه شدند.
روز چهارشنبه و در جلسه هیأت دولت اقلیم کردستان حملات راکتی به زیرساختهای نفتی و گازی اقلیم و همچنین رأی دادگاه فدرال عراق بررسی شد.
مسرور بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، هدف از این حملهها را ضربه زدن به زیرساختهای اقتصادی و دارایی اقلیم اعلام کرد.
به گفته او، دادگاه فدرال بدون هیچ گونه توجیه قانونیای بودجه اقلیم کردستان را قطع کرده است.
همزمان قباد طالبانی، معاون نخست وزیر اقلیم کردستان، گفت اطلاعات دقیقی در رابطه با جریانی که حملههای راکتی اخیر به میدان گازی کورمور را انجام دادهاند در دست دارند و راهکارهای برای پاسخگویی به این حملات اندیشیده شده است.
میدان گازی کورمور، وابسته به شرکت نفتی اماراتی دانا گاز در سلیمانیه در اقلیم کردستان عراق، طی هفته گذشته و در طول چهار روز، سه بار هدف حمله راکتی قرار گرفت.
طبق اعلام یگان ویژه ضد تروریسم اقلیم کردستان، در حمله آخر به این منطقه، شش راکت به این میدان گازی شلیک شد.
هیچ گروهی مسئولیت این حمله را به عهده نگرفته است.
با افزایش حملهها به این میدان گازی، یگان ویژه ضد تروریسم اقلیم کردستان به منظور حفاظت از آن وارد این منطقه در سلیمانیه شد.
جمعه گذشته نیز یک موشک کاتیوشا محل استقرار کارکنان این شرکت در سلیمانیه را هدف قرار داد که این حمله خسارات جانی در پی نداشت.
یک راکت هم چهارشنبه گذشته به سوی کورمور پرتاب شد که به داخل این میدان گازی اصابت کرد اما خسارتی بر جای نگذاشت.
مسئولیت این دو حمله را نیز هیچ گروهی به عهده نگرفت اما به نوشته رویترز، گروههای مسلحی که از سوی جمهوری اسلامی حمایت میشوند، پیشتر مسئولیت حملههای مشابه را بر عهده گرفتهاند.
در اردیبهشت ماه امسال، در پی اصابت شش موشک شلیک شده از استان نینوا به پالایشگاه شرکت «کار گروه» و اطراف آن در شمال اربیل، شورای امنیت اقلیم کردستان عراق در اقدامی کمسابقه گروه عصائب اهل حق و تیپ ٣٠ حشدالشعبی، از شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی را تروریست خواند و آنها را مسئول این حملات معرفی کرد.
شرکت «کار گروه» که در حوزه نفت و گاز فعالیت میکند متعلق به کریم برزنجی، سرمایهدار کُرد است که پیشتر، در بامداد یکشنبه ۲۲ اسفند ماه، سپاه پاسداران با شلیک موشک بالستیک از داخل خاک ایران، ویلای او در اربیل را هدف قرار داد.