حمید سجادی، وزیر ورزش جمهوری اسلامی، در پاسخ به سوالی درباره افزایش پناهندگی ورزشکارانی ایرانی گفت: «منتظر تصمیمات باشید، به زودی در این خصوص اطلاعرسانی میکنیم.» او در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا افزود: «سازوکار که وجود دارد، البته اطلاعرسانی در حال حاضر مناسب نیست.»
جبار دوستی، فعال صنفی معلمان، در مریوان بازداشت شده است. شورای هماهنگی معلمان در نامهای به سازمان جهانی کار، از هیأتهای شرکتکننده در اجلاس سالانه این سازمان خواست نمایندگان جمهوری اسلامی را به دلیل سرکوب دائم تشکلها و فعالان صنفی، از هیأت مدیره سازمان جهانی کار اخراج کنند.
در بیانیه شورای هماهنگی معلمان ایران همچنین مطرح شده است که هیأتهای نمایندگی کارگری-صنفی حاضر در یکصد و دهمین اجلاس سازمان جهانی کار، به سرکوبهای اخیر علیه معلمان و نمایندگان آنها در کانونهای صنفی و فعالان کارگری-صنفی در ایران توجه کنند.
«رفع فوری و بیقید و شرط تمامی اتهامات منتسب شده به تمامی فعالین صنفی محبوس در ایران»، «آزادی تمام دستگیرشدگان» و «ملزم کردنِ دولت ایران به احترام به حقوق بنیادین کارگران، معلمان و مزدبگیران در زمینه آزادی ایجاد یا پیوستن به تشکل مستقل صنفی و کارگری، احترام و رعایت حق آزادی بیان و حق تجمع مسالمتآمیز بدون بیم و هراس از دخالت نیروهای امنیتی»، از مواردی هستند که در این بیانیه از هیأتهای حاضر در اجلاس خواسته شده است.
همچنین «بررسی و اقدام در مورد اعزام هیأتی بینالمللی تحت هماهنگی گروه کارگری سازمان جهانی کار و فدراسیونهای بینالمللی اتحادیهای، برای بررسی شرایط نیروی کار در ایران، نشست با تشکلهای مستقل صنفی و دیدار با فعالان صنفی زندانی در ایران و خانوادههای آنها»، از دیگر خواستههای معلمان ایران است.
امضاکنندگان این بیانیه تأکید کردند: «ما از هیأتهای نمایندگی شرکتکننده در این اجلاس درخواست داریم اقدام دولت ایران در نقض فزاینده حقوق کارگران و معلمان و به خصوص نقض حق تشکلیابی مستقل و نیز نقض حق تظاهرات مسالمتآمیز را محکوم کنند.»
بر اساس این بیانیه، از یازدهم اردیبهشت ماه و روز جهانی کارگر به این سو، تعدادی از فعالان صنفی و مردم متعرض، بازداشت شده، تحت بازجویی قرار گرفته و به موارد جدی اما کاملا بیپایهای همچون «اقدام علیه امنیتی ملی» متهم شدهاند، فقط به این دلیل واضح که: «دولت ایران میخواهد جنبش مستقل کارگری و صنفی در ایران و اعتراضات برحق مردم زحمتکش و تحت ستم را خاموش کند.»
به تازگی موج اعتصاب غذای سراسری معلمان هم در همبستگی با معلمان زندانی، شکل گرفته و گسترش یافته است.
اسکندر لطفی و اصغر میرزادگان از جمله معلمان زندانی اعتصابکننده هستند که ۶۱ معلم در اعتراض به وضعیت آنان، به اعتصاب غذایشان پیوستهاند و دست به اعتصاب غذا زدهاند.
در حالی که اعتراضات معلمان به تأخیر در تدوین آییننامه رتبهبندی معلمان همچنان ادامه دارد، محمود امانی طهرانی، دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش گفته است: «آییننامه رتبهبندی معلمان به عنوان یک اقدام اصیل، علمی، قابل دفاع و دراز مدت، "نیازمند کار عمیق" است.»
خبرگزاری رویترز به نقل از سه دیپلمات نوشت که پیشنویس قطعنامه آمریکا، بریتانیا، آلمان و فرانسه علیه جمهوری اسلامی به دلیل پاسخگو نبودن تهران نسبت به پرسشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به شورای حکام آژانس ارائه شد.
رویترز روز چهارشنبه ۱۷خرداد نوشت متن رسمی این قطعنامه که این خبرگزاری به آن دسترسی یافته، بسیار شبیه پیشنویسی است که هفته گذشته منتشر شد.
در حالی که قرار است این پیشنویس در نشست این هفته شورای حکام مورد بررسی و رأیگیری قرار گیرد، برخی دیپلماتها به رویترز گفتند این قطعنامه با وجود هشدارهای تهران درباره عواقب احتمالی آن، تصویب خواهد شد.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون بارها نسبت به تصویب چنین قطعنامهای هشدار دادهاند و در همین رابطه، فداحسین مالکی، عضو کمیسیون ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی از برگزاری یک جلسه فوقالعاده در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در روز چهارشنبه خبر داد.
او گفت: «در این جلسه ضمن بررسی موضعگیری آقای گروسی در شورای حکام، موضوع تلاش سه کشور اروپایی در نشست فصلی شورای حکام درباره ایران مورد بررسی قرار میگیرد.»
در حالی که نگرانی مقامهای جمهوری اسلامی از تصویب قطعنامه علیه برنامه هستهای ایران در شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادامه دارد، کاظم غریبآبادی، نماینده پیشین جمهوری اسلامی در آژانس گفت اورانیومی که در یکی از مکانهای اعلام نشده ایران از سوی آژانس کشف شده، مربوط به «یکی از کشورهای دارای سلاح هستهای بوده» است.
کاظم غریبآبادی که اکنون معاون امور بینالملل قوه قضاییه و دبیر ستاد حقوق بشر این قوه است، شامگاه دوشنبه در گفتوگو با صداوسیمای جمهوری اسلامی گفت اورانیومهای غنیشده با منشأ انسانی که آژانس در سه مکان اعلام نشده ایران کشف کرده، «مقادیر ناچیزی» است.
او به یکی از این مکانها اشاره کرد و گفت: «خود آژانس به ما اطلاع داد که این اورانیوم از نوع اورانیوم کشف شده در یکی از کشورهای دارای سلاح هستهای بوده، نه به دلیل اینکه این اورانیوم در سلاح هستهای به کار میرود، بلکه منشا آن آنجا بوده است.»
غریبآبادی جزییاتی از این مکان و همچنین کشور مورد اشاره خود ارائه نکرد اما گفت: «زمانی که راهاندازی ذوب آهن اصفهان پیش از انقلاب صورت گرفته، یکی از این کشورها در آن مکان فعال بوده است.»
در حالی که مذاکرات هستهای وین برای احیای برجام از چند ماه پیش متوقف شده، مسائل حل نشده میان ایران و آژانس به یک چالش اساسی در پرونده هستهای ایران تبدیل شده است.
یک سال پیش آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد در سه محل اعلامنشده در ایران ذرات اورانیوم غنیشده با منشأ انسانی یافته است.
روز دوشنبه، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از تورقوزآباد، ورامین و مریوان به عنوان این سه مکان اعلام نشده نام برد و گفت: «همچنین ایران مکان یا مکانهای فعلی مواد هستهای و/یا تجهیزات آلوده به مواد هستهای را که در سال ۲۰۱۸ از تورقوزآباد منتقل شدهاند، به آژانس اطلاع نداده است.»
پیشتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر پیشین اسرائیل نام سایت تورقوزآباد را افشا کرده بود.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه هم در سخنرانی خود در آغاز نشست شورای حکام آژانس و هم در نشست خبری بعد از آن، بار دیگر اعلام کرد جمهوری اسلامی درباره یافتههای آژانس در سه مکان اعلام نشده ایران، توضیحاتی که از نظر فنی معتبر باشد ارائه نکرده است.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران اما اعلام کرد پاسخهایی که این کشور تاکنون درباره سوالهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه داده، «دقیق» بوده است.
اسلامی روز دوشنبه به شبکه تلویزیونی الجزیره گفت: «هیچ اراده جدیای از سوی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای اینکه جوابهای ایران را قانع کننده توصیف کند، وجود ندارد.»
غریبآبادی نیز با این ادعا که «آژانس نقش مستقل ندارد»، گفت: «اگر فشار سیاسی به آژانس وارد نمیشد، امکان حل و فصل موضوع میان ایران و آژانس بسیار بالا بود چون توضیحات ما از نظر فنی و علمی در مورد این مکانها معتبر است.»
روز دوشنبه همچنین وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد نفتالی بنت، نخست وزیر این کشور، در دیدار اخیر خود با مدیرکل آژانس، اطلاعاتی درباره برنامه هستهای ایران به او داده است.
آژانس در گزارش اخیر خود هم نسبت به بیپاسخ ماندن پرسشهایش درباره مواد هستهای اعلام نشده از سوی جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرد و هم از تداوم نقض برجام از سوی ایران خبر داد.
در واکنش به این گزارش، کشورهای غربی پیشنویس قطعنامهای را برای ارائه در نشست جاری شورای حکام تهیه کردهاند که در آن از ایران خواسته شده به سوالات قدیمی آژانس در مورد آثار مشکوک اورانیوم در سه سایت اتمی پاسخ دهد.
بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی در ادامه اعتراضات به محقق نشدن مطالباتشان، بار دیگر در چند شهر ایران تظاهرات کردند و در کنار دیگر شعارهای حکومتی، شعار «مرگ بر رئیسی» سر دادند.
بر اساس گزارشها و تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی روز سهشنبه ۱۷ خرداد در شهرهایی چون، اهواز، ایلام، قزوین، خرمآباد، بندرعباس و ... تجمع کردند.
«دولت انقلابی، دروغ میگه حسابی»، «مرگ بر این دولت مردم فریب»، «بیسواد دروغگو، حاصل وعدههات کو؟» و «عزا عزاست امروز، روز عزاست امروز، بازنشسته مظلوم، صاحبعزاست امروز» از جمله شعارهای سرداده شده در تجمعهای امروز بازنشستگان بود.
همچنین بازنشستگان معترض در اهواز شعار دادند: «وعده وعید کافیه، سفره ما خالیه»، «تا حق خود نگیریم، از پا نمینشینیم» و «ما همه با هم هستیم، ظلم و ستم شکستیم».
بازنشستگان تأمین اجتماعی در بندرعباس نیز شعار «نه مجلس نه دولت، نیستند به فکر ملت» سر دادند.
روز دوشنبه ۱۶ خرداد نیز بازنشستگان سازمان تأمین اجتماعی در شهرهای مختلف ایران با برگزاری تجمعهای همزمان، به مصوبه «غیرقانونی» درباره افزایش ۱۰ درصدی حقوق بازنشستگان غیرحداقلبگیر اعتراض کردند.
بازنشستگان مطالباتی از جمله افزایش حقوق به میزان نرخ واقعی سبد معیشت دارند و میگویند دولت حتی حاضر نیست مصوبه شورای عالی کار مبنی بر افزایش ۳۸ درصدی برای غیرحداقلبگیران را رعایت کند.
هیأت مدیره کانون بازنشستگان اهواز در بیانیهای در شامگاه یکشنبه ۱۵ خرداد اعلام کرد بازنشستگان به دلیل نقض قانون در دولت، به دیوان عدالت اداری اعتراض میکنند و همچنین این موضوع را به سازمان جهانی کار ارجاع خواهند داد.
اعتراض بازنشستگان در شرایطی صورت گرفته که سخنگوی دولت روز یکشنبه در توییتی از اقدامهای قوه مجریه درباره بازنشستگان دفاع کرد و افزایش حقوق آنها را «یکی از بیشترین افزایشها در ۲۰ سال گذشته و نزدیک به ۲۰ درصد بالاتر از نرخ رسمی تورم» خواند.
در حالی که آزادسازی قیمتها که به افزایش شدید قیمت کالاهای اساسی منجر شده است، وضعیت گروههایی از جمله بازنشستگان را بیش از پیش دشوار کرده، تجمعهای مشابهی در ماههای گذشته با مطالبه افزایش مستمری بازنشستگی برگزار شده است.
حسین قاضیان، جامعهشناس، در تحلیل اعتراضات بازنشستگان به ایران اینترنشنال گفت: «تورم و فشار اقتصادی در جمهوری اسلامی بر بستر زمینههایی از نارضایتی عمومی قرار گرفته است. مردم احساس میکنند دیگر راهی برای بهتر شدن اوضاع وجود ندارد و آواری مانند متروپل بر سرشان در حال خراب شدن است. این تبدیل به اعتراضات خیابانی از سوی بازنشستگان میشود.»
شورش حاجی، عضو کمیته مرکزی سازمان خبات کردستان ایران به ایران اینترنشنال گفت جمهوری اسلامی عامل اصلی سوءقصد علیه اکبر سنجابی، یکی از اعضای این سازمان است.
حاجی در گفتوگو با ایران اینترنشنال تأیید کرد اکبر سنجابی از اعضای فعال سازمان خبات کردستان ایران، از سازمانهای مخالف جمهوری اسلامی، روز دوشنبه ۱۶ خرداد در اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق از طریق بمبی که به ماشینش متصل شدە بود، هدف حمله قرار گرفت.
او ضمن تروریستی خواندن این اقدام، جمهوری اسلامی را عامل اصلی انجام این ترور خواند و از نهادهای امنیتی اقلیم کردستان عراق خواست تحقیقات گستردهای در رابطه با چگونگی رخداد آن صورت دهند.
روز دوشنبه سازمان ضد تروریسم اقلیم کردستان در بیانیهای تأیید کرد یک عضو سازمان خبات کردستان ایران، ساکن اربیل، از طریق بمبی که به ماشینش متصل شده، هدف قرار گرفته و زخمی شده است.
هنوز هیچ فرد، گروه یا سازمانی رسما مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.
وبسایتهای حقوق بشری کردستان نوشتند این سوءقصد در نزدیکی مقر سازمان خبات ایران در اربیل صورت گرفت و اکبر سنجابی از ناحیه پا به شدت مجروح و به یکی از مراکز درمانی اربیل منتقل شد.
بر اساس این گزارش، سنجابی که حدودا ۵۰ ساله است، پیشتر به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران به حبس ابد محکوم شده و پس از چند سال و در حالی که با وثیقه به مرخصی اعزام شده بود، زادگاهش را ترک و به اقلیم کُردستان مهاجرت کرده است.
طی سالهای گذشته فعالان سیاسی کُرد ایرانی بارها در شهرهای اقلیم کردستان عراق هدف سوءقصد نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی قرار گرفتهاند و تعدادی از آنان در این حملات کشته شدهاند.
نهادهای حقوق بشری با اعلام اسامی زندانیانی که روز دوشنبه در زاهدان اعدام شدند، آنها را ۱۲ شهروند بلوچ، شامل ۱۱ مرد و یک زن، معرفی کردند؛ به گفته این نهادها، بیش از ۲۰ درصد اعدامها در ایران شامل شهروندان بلوچ است.
خبر اعدام شماری از زندانیان در سحرگاه دوشنبه در زندان مرکزی زاهدان ابتدا بدون جزییات منتشر شد اما شامگاه دوشنبه برخی رسانهها، از جمله وبسایتهای حالوش، سازمان حقوق بشر ایران و هرانا، گزارش دادند که اعدام شدگان دستکم ۱۲ نفر بودهاند.
بنابر این گزارشها، اتهام شش نفر از اعدامشدگان به اسامی نصیر محمدانی، محمدنبی کبدانی، ابراهیم رخشانی، دستگیر گرگیج، ابراهیم گرگیج و جلیل گرگیج مرتبط با مواد مخدر اعلام شده بود.
اتهام شش نفر دیگر، به اسامی مهدی نصیری، عیسی صفری، حمیدالله پالیز، محمدعلی کهرازهی، محمدعمر کهرازهی، و همچنین یک زن با نام خانوادگی گرگیج، قتل اعلام شده بود.
این افراد از روز شنبه به سلول انفرادی منتقل شده بودند و اعدام آنها به صورت جمعی سحرگاه دوشنبه در زندان مرکزی زاهدان به اجرا درآمد.
قوه قضاییه و سایر مقامهای جمهوری درباره این اعدامها اظهار نظر رسمی نکردهاند.
اوایل خرداد نیز نهادهای حقوق بشری اعلام کردند همزمان با موج تازه اعتراضات در شهرهای مختلف ایران، جمهوری اسلامی طی ۱۰ روز دستکم ۲۶ زندانی محکوم به اعدام را در شهرهای مختلف به دار آویخته است.
پیش از این سازمان حقوق بشر ایران با ابراز نگرانی از «ارتباط معنادار بین اجرای احکام اعدام و رویدادهای سیاسی»، هشدار داده بود هر زمان اعتراضات مردمی در ایران افزایش مییابد «مقامهای جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای ارعاب و ایجاد وحشت در جامعه استفاده میکنند».
سرانه اعدام در ایران در رده نخست جهان قرار دارد و سازمان عفو بینالملل در تازهترین گزارش خود که دو هفته پیش منتشر شد اعلام کرد شمار اعدامها در جهان در سال ۲۰۲۱ میلادی نسبت به سال قبل از آن حدود ۲۰ درصد افزایش یافت و یکی از دلایل اصلی آن افزایش شمار اعدامها در ایران بود و ۵۴ درصد اعدامها در ایران صورت گرفت.