در ادامه واکنشها به سفر ابراهیم رئیسی به مسکو، شماری از فعالان سیاسی در ایران از پنهانی و محرمانه بودن توافقها با روسیه و چین و از اینکه «مستعمره چین و روسیه شدهایم» انتقاد کردند؛ روزنامه کیهان مخالفان این توافقها را وابسته به آمریکا خواند.
در تازهترین موارد، یک فعال سیاسی هشدار داد مفاد توافقها منتشر شود تا مردم بدانند هدف از آنها چه بوده، مدیر مسئول یک روزنامه گفت روسیه و چین اقتصاد ایران را نابود کردهاند، و محمود احمدینژاد هم گفت معنای قرارداد پنهانی یعنی اینکه به ضرر ملت است.
حسین موسوی تبریزی، دبیرکل مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم، در مصاحبهای که روز شنبه دوم بهمن در روزنامه «آرمان ملی» منتشر شد، از پنهانی بودن مفاد توافقات با چین و روسیه انتقاد کرد و گفت: روسیه قابل اعتماد نیست و جمهوری اسلامی به دلیل انزوای بینالمللی ناچار به بستن قراردادهای بلندمدت با این دو کشور شده است.
او گفت: «به دلیل اینکه با برخی از کشورها دشمنی میکنیم ناچار به مذاکره و معامله با این کشورها شدهایم و اگر این رویکرد از بین برود نیاز به بستن چنین قراردادهایی وجود نخواهد داشت.»
محمود احمدینژاد، رییس جمهور سابق ایران، نیز در مصاحبه با تلویزیون اینترنتی «گرچک حیات» ترکیه گفته است اگر قراردادهای چین و روسیه «به رای مردم گذاشته نشوند هیچ اعتباری ندارند.»
او در این مصاحبه که ویدیوی آن به تازگی منتشر شده تاکید کرد: اگر این قراردادها به صورت پنهانی بسته شود «معنایش این است که به ضرر ملت است.»
محمد زارع فومنی، مدیرمسئول روزنامه صدای اصلاحات، نیز در همایش خانه احزاب در روز پنجشنبه گفت: مستعمره چین و روسیه شدیم.
با این حال روزنامه کیهان، زیر نظر نماینده خامنهای، مخالفان توسعه روابط با چین و روسیه را افرادی خواند که آمریکا به آنها برای تحقق رویای «حکومتی سکولار و سازگار با غرب» در ایران دل بسته است.
در روزهای اخیر سفر ابراهیم رئیسی به مسکو و سفر وزیر خارجه او به چین و نیز انتشار اظهار نظرهایی مبهم درباره توافقات با این دو کشور خبرساز شد.
در جریان سفر رئیسی به مسکو، برخی مقامهای جمهوری اسلامی از توافقات مهم در این سفر سخن گفتند؛ با این حال هیچ خبری از امضای قرارداد بین مقامهای دو کشور منتشر نشد.
هفته گذشته نیز در جریان سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، به چین مقامهای دو کشور از آغاز اجرایی شدن توافق ۲۵ ساله خبر دادند.
«برنامه ۲۵ ساله همکاریهای مشترک ایران و چین» فروردین امسال به امضای وزیران خارجه ایران و چین رسید اما مفاد آن همچنان محرمانه باقی مانده و مقامهای جمهوری اسلامی دلایل ضد و نقیضی برای عدم انتشار آن بیان کردهاند.
از جمله علی ربیعی، سخنگوی دولت حسن روحانی، دهم فروردین امسال گفت: «ما هیچ مشکلی برای انتشار این سند نداریم» اما نظر چینیها متفاوت است.
اما یعقوب رضازاده، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، روز جمعه به پایگاه خبری انتخاب گفت: علت محرمانه بودن توافق ایران و چین «این است که نمیخواهیم کشورهای اروپایی و آمریکایی از مفاد این قرارداد اطلاع داشته باشند و بخواهند سنگاندازی کنند.»
