همزمان با سومین سالگرد جانباختن ژینا مهسا امینی، در شهرهایی از جمله تهران، کرج و مشهد تجمعها و راهپیماییهای اعتراضی شکل گرفت و در برخی شهرهای کشور با استقرار نیروهای امنیتی و انتظامی جو امنیتی شکل گرفته است
شهروندان معترض در تجمعهای سومین سالگرد جانباختن ژینا مهسا امینی، شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور»، «مرگ بر جمهوری اسلامی»، «مرگ بر حکومت آدمکش»، «ما ملت کبیریم، ایران را پس میگیریم» و «مرگ بر خامنهای» سردادند
جمعی از زنان زندانی سیاسی در زندان قرچک ورامین، همزمان با سومین سالگرد کشته شدن ژینا مهسا امینی و هشتادوششمین هفته کارزار «سهشنبههای نه به اعدام»، در حیاط این زندان تجمع کردند و طناب دار و روسریها را به آتش کشیدند
۱۴۰ فعال و تشکل در بیانیهای مشترک گفتند پایان جمهوری اسلامی نزدیک است و تاکید کردند مسئولیت کنشگران، ساخت یک آلترناتیو سیاسی جمعی، مردمی و با دخالت حداکثری احزاب سیاسی است
کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» همزمان با سومین سالروز کشتهشدن مهسا ژینا امینی نوشت با فرا رسیدن سالگرد اعتراضات ۱۴۰۱ که ارکان حکومت ولایت فقیه را به لرزه درآورد، یاد او و تمامی جانباختگان آن «جنبش بزرگ و دورانساز» را گرامی میدارد
کسبه سقز سهشنبه ۲۵ شهریور و در سومین سالروز کشتهشدن مهسا ژینا امینی، کرکره مغازههای خود را پایین نگه داشته و دست به اعتصاب سراسری زدند
هانا نیومن، نماینده آلمان در پارلمان اروپا، با انتشار ویدیویی درباره خیزش مهسا، گفت جمهوری اسلامی معترضان را اغتشاشگر خواند اما آنها مردمی شجاع و به دنبال آزادی بودند
خانوادههای بیش از ۱۰۰ تن از جانباختگان و همچنین شماری از آسیبدیدگان جنایات جمهوری اسلامی، در نامهای سرگشاده به رهبران جهان خواستار اقدام فوری برای مقابله با تشدید خشونت و سرکوب جمهوری اسلامی شدند
جشنواره جهانی فیلم «زن، زندگی، آزادی» در دومین سال برگزاری خود موفق شده است شبکهای جهانی از هنرمندان و فعالان فرهنگی را به هم پیوند بزند. این جشنواره در حالی در ده شهر دنیا برگزار میشود که هیئت داوران آن متشکل از چهرههای سینمایی از آمریکا، کانادا، اروپا و ایران است.
سه سال پیش از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، هرچند به نظر میرسد جمهوریاسلامی جان سالم به در برده اما مقاومت و ایستادگی زنان ایرانی همچنان ادامه دارد و جامعه و زندگی آنان را به شکلی غیرقابل بازگشت، دگرگون کرده است.
پس از سرکوب اعتراضات، حکومت طرحهای تازهای برای «اجرای حجاب» معرفی و پیاده کرد و با نصب دوربینهای نظارتی برای شناسایی زنان فاقد حجاب اجباری فشار بر آنان را افزایش داد.
این قوانین همچنان وجود دارد، اما پافشاری زنان و مردانی که از آنان حمایت میکنند، باعث شده، تا حد زیادی غیرقابل اجرا شوند.
شینا، هنرمند ۳۴ ساله ساکن تهران، به ایران اینترنشنال گفت: «وقتی به سه سال پیش نگاه میکنم، زمانی که به نظر میرسید حکومت کاملا مسلط بر اوضاع است، از شجاعت کسانی شگفتزده میشوم که میدانستند ممکن است بازداشت شوند، هدف گلوله قرار بگیرند و جانشان را از دست بدهند، بینایی خود را از دست بدهند یا تا پایان عمر روی ویلچر بنشینند، اما باز هم به خیابان آمدند.»
او با یادآوری اعتراضات ۱۴۰۱ و خشونت بیسابقه حکومت علیه معترضان، تاکید کرد که هزینه بسیار سنگین بود: «مردم سرانجام به خانههایشان برگشتند، اما هیچکس تردید ندارد که تغییرات پس از آن ارزشش را داشت. کسانی که معترض بودند دوباره اعتراض خواهند کرد و بسیاری که آن زمان در خانه ماندند، اگر دستاوردهای زنان به خطر بیفتد، اینبار به خیابان خواهند آمد.»
ادامه این مطلب را در اینجا بخوانید
یکی از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیامی به مناسبت سومین سالگرد مرگ حکومتی مهسا ژینا امینی گفت: «نام مهسا به نمادی ماندگار از مقاومت و آزادیخواهی بدل شده؛ صدایی که از خیابانهای ایران برخاست و امروز الهامبخش جنبشی جهانی است.»
کامبیز غفوری، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، در واکنش به اعدام بابک شهبازی در زندان قزلحصار گفت: «اعدام در دست جمهوری اسلامی مجازات نیست، ابزار سرکوب است و زمانی که ترس از اعتراضات مردمی دارند، آمار اعدام در ایران افزایش مییابد.»
ویدیوی رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهد که شامگاه چهارشنبه ۲۶ شهریور، ساکنان شهرک چیتگر تهران شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر حکومت آدمکش» سردادند.
سه سال پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، و بهویژه در سایه تحولات یک سال گذشته و جنگ ۱۲ روزه، اکنون با قاطعیت بیشتری میتوان از گستردگی و تداوم فرآیندی در جامعه ایران سخن گفت که دامنه نامگذاری و در نتیجه تحلیل آن از «خیزش» و «جنبش» تا «انقلاب» در نوسان بوده است.
دلیل این امر، علیرغم اشتراکات نظری فراوان و قابل توجه، نه تنها در درک ماهیت و ابعاد رویدادهای سه سال اخیر، بلکه عمدتا در ارزیابی دستاوردهای عینی و پیامدهای آن نهفته است.
در اینکه اعتراضات سراسری بیسابقه و متمایز سال ۱۴۰۱ و تجلی و تداوم آن به شیوههای گوناگون در سه سال گذشته تحولی ریشهای بوده که لایههای گوناگون جامعه را درگیر کرده، به تغییرات بنیادین در گفتمان عمومی و زندگی روزمره ایرانیان انجامیده و در حوزههایی مهم و تعیینکننده جمهوری اسلامی را بیش از هر زمان دیگر در مقابل جامعه به عقب رانده، کمتر مناقشه یا اختلاف نظری وجود دارد.
شعار «زن، زندگی، آزادی» که پیشتر در جنبشهای کُردی گفته شده بود (ژن، ژیان، ئازادی)، در هنگام خاکسپاری ژینا در آرامستان آیچی سقز سر داده شد و نه تنها نام مهسا را به اسم رمزی ملی بدل کرد، بلکه مهمتر از آن، راهی گشود که این شعار و مطالبات گسترده و عمیق خلاصه و فشردهشده در سه کلمه آن در تبادل و تعاملی خلاقانه در ایران بر اساس تجربه زیسته ایرانیان و داشتن پیشینهای به قدمت انقلاب مشروطه تکامل بیابد؛ بهگونهای که نه تنها بهعنوان شعاری ملی پذیرفته شود، بلکه در سطح جهانی نیز با روایت و تفسیر ایرانی آن درک گردد.
ادامه این مطلب را در اینجا بخوانید
اگر تجربههای نسل زد از «جنبش مهسا» به حافظه جمعی جامعه منتقل شود و بر اصولی چون آزادی، کرامت انسانی و حق انتخاب ایستادگی کند، بیشک میتواند زمینهساز فروپاشی نظم استبدادی حاکم باشد.
آنگاه تاریخ خواهد نوشت که نسل زد تنها نسل بعد از انقلاب ایران بود که نهفقط شورش کرد، بلکه آیندهای نو برای ایران طراحی کرد؛ نسلی که از دل اعتراض، معمار فردای کشورش شد.
نظر شما چیست؟ آیا نسل زد شورشی موقت است یا معمار آینده ایران؟ برای شرکت در «برنامه با کامبیز حسینی»، در واتساپ به شماره ۰۰۴۴۷۵۱۰۱۱۰۱۱۰ پیام بدهید: «یک ایران صدای شما را میشنود.»
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل، در یادداشتی اختصاصی برای ایراناینترنشنال گفت «زن، زندگی، آزادی» امتداد ۴۶ سال دادخواهی است و میتواند نیروهای پراکنده را برای تحقق عدالت و گذار از جمهوری اسلامی بسیج کند.
او در این یادداشت گفت از خاوران تا مهسا، خانوادههای قربانیان ستونهای جنبش دادخواهیاند.
محمدی نقش خانوادههای قربانیان و حافظه جمعی، از خاوران تا نام و یاد جانباختگان جنبش مهسا را حلقه پیوند نسلها دانست و بر کنشهای فرهنگی خلاق مانند شعر، موسیقی، فیلم و روایتگری بهعنوان موتور تداوم این جنبش تاکید کرد.
این فعال حقوق بشر دادخواهی را «چراغ عدالتیابی در برهوت بیعدالتی» خواند و افزود پیوستگی تجربههای نسلها و سماجت جامعه مدنی میتواند این انرژی را به نیرویی سازماندهنده برای تغییر بدل کند.
متن پاسخ کامل نرگس محمدی به ایراناینترنشنال را با عنوان «تمرکز بر جامعه و عدالت» در اینجا بخوانید.
ایراناینترنشنال در سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا ژینا امینی و آغاز جنبش »زن، زندگی، آزادی» از مردم ایران پرسید، پیامشان درباره این خیزش چیست؟
فرنوش فرجی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، درباره پاسخهای شهروندان توضیح میدهد
ایراناینترنشنال در سومین سالگرد قتل حکومتی مهسا امینی و آغاز جنبش زن، زندگی، آزادی از مردم ایران پرسید، پیامشان درباره این خیزش چیست؟
فرنوش فرجی، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، درباره پاسخهای شهروندان توضیح میدهد