بر اساس این گزارش که چهارشنبه ۲۲ مهر منتشر شد، حجم تحویل گاز طبیعی مایعشده، موسوم به الانجی، از قطر تا پایان هشتم مهر به نزدیک یکسوم سطح پیش از جنگ رسید.
دادههای ردیابی کشتیها و اظهارات افراد آگاه از عملیات نشان میدهد در چهار هفته پس از آغاز اجرای روش تازه، حدود ۲۰ کشتی حامل گاز قطر از تنگه هرمز خارج شدند.
بلومبرگ برای بررسی تلاشهای قطر با بیش از ۲۴ معاملهگر و مقام گفتوگو کرده است.
این افراد به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود.
شرکت دولتی «قطر انرژی» نیز به پرسشهای این خبرگزاری پاسخ نداده است.
یک کشتی ۲۹ ساله راه صادرات را باز کرد
راهکار تازه زمانی شکل گرفت که صادرات گاز قطر عملا به بنبست رسیده بود.
به نوشته بلومبرگ، تا حدود دو ماه پیش و پس از اصابت یک پرتابه به یکی از کشتیهای حامل گاز این کشور در خارج از تنگه هرمز، حتی ارسال محدود محمولهها نیز تقریبا متوقف شده بود: «هم مشتریان با کمبود انرژی روبهرو بودند و هم اقتصاد قطر از توقف درآمدهای صادراتی تحت فشار قرار داشت.»
در این شرایط، مدیران قطر انرژی به سراغ «الریان»، یک کشتی ۲۹ ساله و از قدیمیترین شناورهای ناوگان، رفتند.
به روایت بلومبرگ، کاپیتان الریان پس از چند روز انتظار در آبهای خلیج فارس، با دریافت تضمینهای امنیتی از نیروی دریایی آمریکا اجازه حرکت یافت؛ با این دستور که چراغها و دستگاههای فرستندهـگیرنده کشتی را خاموش کند و بیسروصدا از تنگه بگذرد.
الریان موفق به عبور شد و ۱۹ شهریور (۱۰ سپتامبر)، به سوی بندر صحار عمان حرکت کرد.
چند روز بعد، «المسحبیه»، کشتی پیشرفتهای که در سال ۲۰۲۵ ساخته شده و تحت کنترل قطر است، به آن پیوست تا محموله را تحویل بگیرد و به چین، مقصد نهایی، برساند.
الریان نیز برای بارگیری دوباره از تنگه هرمز عبور کرد.
انتقال گاز در دریا به تجهیزات ویژه نیاز دارد
این روش به قطر امکان میدهد انتقال محموله از آبراه پرخطر تنگه هرمز و رساندن آن به مشتری نهایی را در دو مرحله انجام دهد.
صادرکنندگان نفت نیز از روش مشابهی استفاده کردهاند: کشتیهای حامل محموله از تنگه میگذرند و در دریای عمان بار خود را به شناورهای دیگری تحویل میدهند.
با این حال، به نوشته بلومبرگ، انتقال کشتیبهکشتی الانجی بسیار دشوارتر و پرهزینهتر از نفت خام است. این سوخت در دمای حدود منفی ۱۶۲ درجه سانتیگراد نگهداری میشود و جابهجایی آن به تجهیزات ویژه مقاوم در برابر سرمای شدید و خدمه آموزشدیده نیاز دارد.
هر هفته توقف صادرات، یک میلیارد دلار از درآمد قطر میکاهد
فشار اقتصادی، از عوامل اصلی تصمیم قطر برای ازسرگیری صادرات بوده است.
بر اساس محاسبات بلومبرگ با استفاده از قیمتهای کنونی قراردادهای بلندمدت، هر هفته توقف صادرات مجتمع راسلفان حدود یک میلیارد دلار از درآمد فروش قطر میکاهد. رقمی که برای اقتصادی به ارزش حدود ۲۰۰ میلیارد دلار قابل توجه است.
بلومبرگ همچنین به برآورد صندوق بینالمللی پول اشاره کرده که بر اساس آن، اقتصاد قطر ممکن است امسال ۱۵.۶ درصد کوچک شود.
نگرانی دیگر، از دست رفتن مشتریان بوده است. افراد آگاه از راهبرد قطر انرژی به بلومبرگ گفتند مدیران نزدیک به سعد شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر و مدیرعامل این شرکت، شاهد جایگزین شدن محمولههای آمریکایی در بازار مشتریان بزرگی مانند هند بودند. همزمان، چین تلاشهایش را برای متنوع کردن منابع تامین و کاهش وابستگی به خلیج فارس افزایش میداد.
تیم الکعبی در نهایت به این نتیجه رسید که چارهای جز ازسرگیری ارسال محمولهها ندارد.
قطر انرژی همزمان گسترش فعالیتهای تجاری خود را دنبال میکند تا از نوسانها و اختلالهای بازار نیز درآمد کسب کند.
بررسی شرایط انعطافپذیرتر برای مشتریان، بخش دیگری از تلاش این شرکت برای سازگاری با وضعیت تازه است.
بازگشت محمولهها خریداران را غافلگیر کرد
سرعت بازگشت محمولههای قطری، برخی خریداران را غافلگیر کرد.
به گزارش بلومبرگ، مشتریان، بهویژه در هند، پس از اختلالهای ماههای نخست جنگ دیگر روی تحویل گاز قطر حساب نمیکردند و با ازسرگیری صادرات ناچار شدند به سرعت برای دریافت محمولهها ظرفیت فراهم کنند.
قطر پیش از جنگ، پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ الانجی جهان بود و سال گذشته نزدیک به یکپنجم عرضه جهانی را تامین کرد. از این رو، احیای پایدار صادرات آن میتواند در آستانه زمستان و در شرایطی که قیمتها به بالاترین سطح چند سال اخیر رسیده، فشار بر بازار را کاهش دهد.
توبی کاپسون، شریک مدیریتی شرکت تجارت نفت و گاز «داونپورت انرژی»، به بلومبرگ گفت الگوی فعالیت قطر بر انتقال حجم عظیمی از محمولهها از تنگه هرمز استوار است.
به گفته او، برقراری مسیری منظمتر برای صادرات قطر میتواند یکی از بزرگترین تنگناهای بازار جهانی الانجی را کاهش دهد.
با وجود افزایش صادرات، امنیت این مسیر همچنان شکننده است.
بلومبرگ گزارش داد در هفته پیش از انتشار گزارش، موج تازهای از حملات یک کشتی مرتبط با قطر انرژی را هدف قرار داده است. نشانهای از اینکه بازگشت بخشی از محمولهها هنوز به معنای رفع خطر برای صادرات این کشور نیست.