رئیس فیفا درباره حضور تیم فوتبال ایران در جام جهانی گفت: «قول دادم که ایران خواهد آمد؛ حتی اگر لازم باشد با اتوبوس به تهران بروم و خودم آنها را اینجا بیاورم. پاسخ آنها این بود: اگر لازم باشد، خودمان سوار اتوبوس میشویم و آن را میرانیم. ما صعود کردهایم و میخواهیم بازی کنیم.»
این اظهارات جیانی اینفانتینو، یک روز پیش از شروع جام جهانی ۲۰۲۶ درحالی مطرح میشود که پیشتر، مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال و احمد دنیامالی، وزیر ورزش دولت جمهوری اسلامی پس از شروع جنگ، تهدید کرده بودند تیم ملی در جام جهانی شرکت نخواهد. چه اینکه میزبان هر سه مسابقه ایران، ایالات متحده، یکی از طرفهای جنگ ۴۰ روزه بود.
اینفانتینو که در یک نشست خبری، یک روز پیش از افتتاحیه جام جهانی حرف میزد، درباره چالشهای این تورنمنت گفت: «در هفتههای گذشته، موضوع ایران، بلیتها و ویزاها مدام مطرح بوده است؛ مسائلی که ارتباطی با فوتبال ندارند و بیشتر به شرایط کنونی، به کشورهای میزبان ما و به وضعیت جهان مربوط میشوند.»
او با اشاره به حضور خود در اردوی تیم ملی در میانه جنگ ۴۰ روزه گفت: «اجازه بدهید درباره ایران بگویم که بسیار خوشحالم، چون خودم در ماه مارس (فروردین) امسال به آنتالیا در ترکیه رفتم تا تیم ایران را از نزدیک ببینم.»
رییس فیفا گفت: «وقتی برخی میگفتند حضور ایران در جام جهانی غیرممکن است، به آنها گفتم و قول دادم که ایران خواهد آمد؛ حتی اگر لازم باشد با اتوبوس به تهران بروم و خودم آنها را اینجا بیاورم، این کار را خواهم کرد. پاسخ آنها این بود: «اگر لازم باشد، خودمان سوار اتوبوس میشویم و آن را میرانیم. ما صعود کردهایم و میخواهیم بازی کنیم.» و این همان روح فوتبال است.»
او گفت: «البته چالشهایی وجود دارد. البته کار آسانی نیست. نمیدانم چه کسی دیگر میتوانست در چنین شرایطی که روشن است ما کنترلی بر آن نداریم، تضمین کند که ایران بتواند بیاید و بازی کند.»
اینفانتینو گفت: «وقتی ایران بازی کند، ورزشگاه پر خواهد شد و امیدوارم فضای مثبتی حاکم باشد، چون این فوتبال است. فوتبال یعنی مردم برای لحظهای واقعیتهای روزمره خود را فراموش کنند و بتوانند بر یک مسابقه و یک تیم تمرکز کنند.»
او گفت: «بنابراین بسیار خوشحالم که توانستیم شرایط حضور ایران در این جام جهانی را فراهم کنیم. به کار تیمم افتخار میکنم و از دولتهای سه کشور میزبان که با ما همکاری کردند تا این امر محقق شود، سپاسگزارم. البته هنوز برخی مسائل وجود دارد که همچنان در حال رسیدگی به آنها هستیم تا اطمینان حاصل کنیم همهچیز در مسیر درست پیش میرود.»
بخش قابل توجهی از مخاطبان داخل کشور در آستانه جام جهانی، به ایراناینترنشنال گفتند دیگر نه اشتیاقی به تماشای تیم تحت کنترل جمهوری اسلامی دارند و نه حوصله آن را.
مخاطبی گفت: «قبلا چهار سال صبر میکردم تا جام جهانی شروع شود؛ الان با این وضعیت روحی و اقتصادی، نه اشتیاقی دارم و نه حوصلهای.»
بسیاری اشاره کردند داغ جاویدنامان هنوز تازه است و «شوری» حتی برای تماشای بازیهای تیمهای محبوبشان ندارند.
برخی نیز اظهار امیدواری کردند تیمی که «غیر ملیترین» تیم فوتبال ایران است، «به بدترین شکل ممکن حذف شود».
شهروندی، بازیکنان تیم را «نماینده قاتلان ۴۰ هزار جاویدنام» و نماینده پرچمبهدستهای شبانه توصیف کرد و گفت: «نفرین خانوادههای داغدار بدرقه راهتان باد. شما از همین حالا باختهاید.»
چالش نمایش پرچم شیر و خورشید
بخش بزرگی از پیامهای رسیده به ایراناینترنشنال، توصیه و درخواست ساکنان ایران به جامعه ایرانیان مهاجر است.
بسیاری در این درخواستها تاکید کردند جام جهانی ۲۰۲۶ فرصتی بینظیر برای دیاسپورای ایرانی است تا صدای «ایران آزاد» و انقلاب ملی را به گوش جهان برسانند.
شماری از شهروندان، خواهان نمایش پرچم شیر و خورشید باوجود ممنوعیت فیفا شدند و برخی تاکید کردند «آمریکا، قطر نیست» و با این پرچم به ورزشگاهها خواهند رفت تا «جام جهانی را برای تیم حکومتی جهنم کنند».
در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، بسیاری از هواداران ایرانی پرچم شیر و خورشید را برای دیدارهای تیم ملی مقابل انگلیس، ولز و آمریکا به ورزشگاه آوردند اما هنگام ورود به ورزشگاهها، برخی از هواداران اجازه ورود با این پرچم یا پیامهای انتقادی علیه جمهوری اسلامی را نیافتند.
نشریه اتلتیک اواخر اردیبهشت گزارش داد بر اساس راهنمای رسمی فیفا برای ورزشگاهها در جام جهانی، ورود پرچم شیر و خورشید هنگام بازیهای ایران ممنوع خواهد بود.
فیفا بهصراحت اعلام نکرد که پرچم پیش از انقلاب کدام معیار را نقض میکند، اما این فرض وجود دارد که آن را «سیاسی» تلقی خواهد کرد.
این تصمیم با اعتراض و خشم شهروندان در داخل و خارج از ایران مواجه شد. برخی این ممنوعیت را تحت فشار فدراسیون جمهوری اسلامی خواندند و گفتند این موضوع نه تنها آزادی بیان را نقض میکند بلکه به حکومت کمک میکند تا تصویر جعلی «تیم ملی» خود را حفظ کند.
پرچم شیر و خورشید برای میلیونها ایرانی نماد هویت تاریخی، فرهنگی و مقاومت در برابر تحمیل ایدئولوژی ولایت فقیه به شمار میرود.
جام جهانی، فرصتی برای دادخواهی و اعتراض
مخاطبان در پیامهایی به ایراناینترنشنال، به هموطنان خود در مکزیک و آمریکا توصیه کردند در صورت ممنوعیت قطعی بردن پرچم شیر و خورشید، ابزارهای اعتراضی دیگری به کار ببرند.
پوشیدن تیشرتها و پیراهنهایی مزین به تصویر جاویدنامها، چسباندن عکس آنها پشت لباسها، پشت کردن به زمین هنگام پخش سرود جمهوری اسلامی، خواندن «ای ایران» هنگام پخش سرود رسمی جمهوری اسلامی و شعارهای اعتراضی از جمله این پیشنهادهاست.
شهروندان تاکید کردند برای بسیاری از ایرانیان، جام جهانی دیگر یک رویداد ورزشی نیست، بلکه فرصتی برای دادخواهی و رساندن صدای اعتراض به جهان است.
به گفته آنها، اولویت با ادامه مسیر اعتراض و تجمعات و تاکید بر «دادخواهی» است، نه تشویق تیمی که مردم آن را نماینده خود نمیدانند.
شهروندان همچنین با تاکید بر تفاوتهای محل برگزاری این دوره جام جهانی، یادآوری کردند آمریکا کشوری آزاد است و از سوی دیگر، «بسیجیهای قطر» دیگر در ورزشگاهها حضور ندارند، بنابراین حضور گسترده و خلاقانه معترضان میتواند موثر باشد.
حکومتی که با همه ابزارهای سانسور و سرکوب نتوانسته نمادهای ملی، یاد و نام جاویدنامان و دادخواهی برای کشتهشدگان اعتراضات چهار دهه اخیر را از جامعه حذف کند، در این میدان جهانی با چالش جدیتری روبهرو خواهد شد.
بازیهای ایران از ۲۶ خرداد آغاز میشود، اما به گفته یک شهروند، جمهوری اسلامی پیشاپیش «مغلوب این نبرد با مردم خود» است.
