عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت گفتگوهایش در عمان شامل تمرکز بر راههای تضمین ترانزیت ایمن در تنگه هرمز بود.
او که برای دیدار با مقامهای عمان به مسقط، پایتخت این کشور، رفته بود، نوشت: «گفتوگوهای مهمی درباره موضوعات دوجانبه و تحولات منطقهای داشتیم.»
به گزارش آسوشیتدپرس، جنگهای اخیر اسرائیل با حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن، از جمله حزبالله و حماس، برخلاف اهداف اعلامشده پیش نرفته و این موضوع جایگاه سیاسی نتانیاهو را در آستانه انتخابات متزلزل کرده است.
در آغاز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی در اوایل اسفند ماه، نتانیاهو هدف این عملیات را تضعیف توان نظامی جمهوری اسلامی، نابودی برنامههای هستهای و موشکی و فراهمسازی شرایط برای تغییر حکومت عنوان کرده بود. با این حال، اگرچه توان نظامی حکومت ایران آسیب دیده، این حکومت همچنان تهدیدی برای منطقه و مسیرهای حیاتی انرژی مانند تنگه هرمز محسوب میشود و سایر اهداف اعلامشده نیز تا زمان اعلام آتشبس در اواخر فروردین محقق نشده است.
این وضعیت تنها به جبهه ایران محدود نیست. جنگ اسرائیل با حزبالله در لبنان نیز پیش از دستیابی به نتایج نهایی متوقف شد. نتانیاهو اعلام کرده که به درخواست دونالد ترامپ با آتشبس موافقت کرده، اما تاکید کرده که اسرائیل «هنوز کار خود را با حزبالله تمام نکرده است». در حال حاضر، نیروهای اسرائیلی همچنان در نوار ۱۰ کیلومتری جنوب لبنان حضور دارند.
همزمان، جنگ در غزه نیز به بنبست رسیده است. بیش از دو سال پس از حمله حماس در اکتبر ۲۰۲۳، این گروه تضعیف شده اما همچنان فعال است. این در حالی است که، به گفته گزارش، در این جبهه نیز ترامپ بر کاهش عملیات نظامی فشار وارد کرده است.
تحلیلگران میگویند مجموعه این تحولات باعث شده اسرائیل در هیچیک از جبههها به «پیروزی قاطع» دست نیابد. یوآو لیمور، تحلیلگر نظامی، در اینباره نوشت: «پس از بیش از ۹۰۰ روز جنگ، اسرائیل در هیچ جبههای به نتیجه تعیینکننده نرسیده و این تصور شکل گرفته که تصمیمها نه در اورشلیم، بلکه در واشینگتن اتخاذ میشود.»
در مقابل، نتانیاهو این جنگ را موفقیتآمیز توصیف کرده و آن را اقدامی پیشدستانه علیه «تهدیدی وجودی» دانسته است. او تاکید کرده که اسرائیل توانسته «ماشین تخریب ایران» را پیش از عملیاتی شدن، در هم بشکند.
نارضایتی عمومی و کاهش اعتماد
بر اساس این گزارش، نارضایتی از دولت نتانیاهو پس از حمله حماس در سال ۲۰۲۳ بهشدت افزایش یافته و همچنان ادامه دارد. اگرچه اسرائیل به برخی موفقیتهای نظامی دست یافته، اما نتایج نامشخص جنگها باعث خستگی و ناامیدی در میان افکار عمومی شده است.
دالیا شایندلین، تحلیلگر سیاسی، گفت: «مردم ناامید شدهاند، چون اهداف محقق نشده است.»
نتایج نظرسنجی موسسه دموکراسی اسرائیل نشان میدهد در هفته نخست جنگ با [حکومت] ایران، ۶۴ درصد از شهروندان به توانایی نتانیاهو اعتماد داشتند، اما پس از اعلام آتشبس، ارزیابیها از عملکرد دولت منفیتر از مثبت شده است.
تردید درباره روابط با آمریکا
گزارش آسوشیتدپرس همچنین به افزایش تردیدها درباره روابط اسرائیل و ایالات متحده اشاره میکند. هرچند ترامپ همچنان بهطور علنی از اسرائیل حمایت میکند، اما برخی اختلافات در اولویتها مشاهده میشود.
در نظرسنجی یادشده، اکثریت پاسخدهندگان معتقد بودند توافق احتمالی میان آمریکا و [حکومت] ایران ممکن است به اندازه کافی منافع امنیتی اسرائیل را در نظر نگیرد.
فشار داخلی و نارضایتی در مناطق مرزی
در مناطق شمالی اسرائیل، بهویژه نزدیک مرز لبنان، نارضایتی از آتشبس با حزبالله افزایش یافته است. ساکنان این مناطق که هفتهها زیر حملات موشکی قرار داشتند، این توافق را ناکافی میدانند.
در برخی شهرها، کسبوکارها همچنان تعطیل هستند و اعتراضاتی علیه دولت شکل گرفته است. یکی از ساکنان منطقه گفت: «این آتشبس یک اشتباه بود.»
انتخابات در پیش و چالشهای سیاسی
دولت نتانیاهو در ماههای پایانی دوره خود قرار دارد و باید تا پایان اکتبر انتخابات برگزار کند. در همین حال، احزاب مخالف از جمله ائتلافهای جدیدی را برای رقابت با او شکل دادهاند.
تحلیلگران هشدار میدهند اگر نتانیاهو نتواند افکار عمومی را قانع کند که جنگها به امنیت پایدار منجر شدهاند، با چالش جدی در انتخابات روبهرو خواهد شد.
نداو ایال، تحلیلگر سیاسی، در اینباره گفت: «با آتشبسهای ناپایدار که هر لحظه ممکن است فرو بپاشند، رأیدهندگان رضایت نخواهند داشت.»
گزارش آسوشیتدپرس نشان میدهد که ترکیب نتایج نامشخص جنگها، فشارهای داخلی و تردید نسبت به حمایت آمریکا، چشمانداز سیاسی نتانیاهو را در آستانه انتخابات پیچیدهتر کرده است.
جیسون ویلیک، ستوننویس واشینگتنپست، در یادداشتی که یکشنبه ششم اردیبهشت منتشر شد نوشت، تحلیلها نشان میدهد که دونالد ترامپ در برخی تصمیمات کلیدی، از جمله ورود به جنگ با حکومت ایران و تلاش برای بازطراحی حوزههای انتخاباتی، رویکردی پرریسک و شتابزده در پیش گرفته که با توصیههای کلاسیک نیکولو ماکیاولی تفاوت دارد.
نویسنده در ابتدای یادداشت خود نوشته ممکن است نیکولو ماکیاولی را زیاد نخوانده باشد، اما ترامپ بهوضوح با توصیه این فیلسوف قرن شانزدهم موافق است که یک سیاستمدار اگر بخواهد قدرت را حفظ کند، بهتر است «جسور باشد تا محتاط».
این تحلیل مینویسد ترامپ، که به باور تحلیلگران به اصل «جسور بودن» ماکیاولی پایبند است، در سال گذشته با فشار بر قانونگذاران تگزاس برای تغییر نقشههای انتخاباتی پیش از انتخابات میاندورهای تلاش کرد کنترل جمهوریخواهان بر کنگره را حفظ کند. همزمان، در سیاست خارجی نیز با اقدام نظامی علیه حکومت ایران، وارد مسیری شد که با ابهامهای قابلتوجه همراه بود.
با این حال، به نوشته واشینگتنپست، هر دو اقدام تاکنون نتایج مطلوبی نداشتهاند. دموکراتها با اقدامات متقابل در ایالتهایی مانند کالیفرنیا و ویرجینیا به تلاشهای جمهوریخواهان پاسخ دادهاند و این روند میتواند حتی به کاهش کرسیهای این حزب در مجلس نمایندگان منجر شود.
در حوزه سیاست خارجی نیز وضعیت مشابهی مشاهده میشود. جنگی که ترامپ آن را کوتاهمدت پیشبینی کرده بود، به یک آتشبس شکننده رسیده، در حالی که ساختار قدرت در ایران همچنان پابرجاست و توان نظامی آن بهطور کامل از بین نرفته است.
این تحلیل تاکید میکند که یکی از پیامدهای مهم «جنگ ایران»، اختلال در تردد در تنگه هرمز و افزایش قیمتها در ایالات متحده بوده که به کاهش حمایت عمومی از ترامپ انجامیده است. به گفته تحلیلگران، رییسجمهوری آمریکا توانایی خود برای تحمیل شرایط بر ایران را بیش از حد برآورد کرده و واکنش تهران را بهدرستی پیشبینی نکرده است.
در ادامه این تحلیل آمده است که اگرچه نتایج سیاسی همیشه قابل پیشبینی نیست، اما آنچه ترامپ را از توصیههای ماکیاولی متمایز میکند، نه جسارت بلکه نبود «پوشش در برابر ریسک» است. ماکیاولی بخت را به رودخانهای تشبیه میکند که میتوان با ایجاد سد و سیلبند، اثرات آن را مهار کرد. اما به نظر میرسد ترامپ چنین تمهیداتی را به اندازه کافی در نظر نگرفته است.
واشینگتنپست مینویسد که همزمانی اقدامات پرریسک - از جمله آغاز یک «جنگ غیرمحبوب» و ورود به منازعات سیاسی داخلی - میتواند پیامدهای یکدیگر را تشدید کند. در همین راستا، کاهش محبوبیت ترامپ و واکنشهای سیاسی داخلی، چشمانداز موفقیت این سیاستها را با تردید مواجه کرده است.
در جمعبندی این تحلیل آمده است که اگرچه جسارت و بخت در گذشته به ترامپ کمک کردهاند، اما تداوم این رویکرد بدون مدیریت ریسک میتواند موقعیت سیاسی او را تضعیف کند. به گفته نویسنده، موفقیت در چنین شرایطی مستلزم تطبیق با شرایط متغیر است. موضوعی که به باور تحلیلگران، چالش اصلی پیش روی ترامپ در ادامه مسیر خواهد بود.
