سایه ادامه «محاصره دریایی» بنادر ایران توسط آمریکا بر سر «بازگشایی» تنگه هرمز

کمیته یهودیان آمریکا از دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، خواست که بازگشت آمریکایی‌های زندانی در ایران را به عنوان «اولویت ملی فوری» در نظر بگیرد.

به نوشته روزنامه اورشلیم‌پست، این کمیته در بیانیه‌ای که به طور مشترک با چند گروه دیگر در آمریکا منتشر کرد، گفت: «ایالات متحده باید صریح باشد: بازداشت یا گروگان‌گیری غیرقانونی آمریکایی‌ها، پذیرفته یا به حاشیه رانده نخواهد شد. دشمنان ما باید بدانند که آسیب رساندن به آمریکایی‌ها عواقب ماندگاری دارد و آمریکایی‌ها باید مطمئن شوند که دولتشان با عزم راسخ بازگشت آنها را دنبال خواهد کرد.»

علاوه بر کمیته یهودیان آمریکا، بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، بنیاد میراث جیمز دبلیو فولی، مرکز حقوق بشر رائول والنبرگ و اتحاد علیه ایران هسته‌ای، این بیانیه را امضا کرده‌اند.

بنیانگذاران انجمن گروگان‌ها و خانواده‌های گمشده ایالات متحده، شاخه آمریکایی گروهی که از گروگان‌های اسرائیلی در غزه حمایت می‌کرد، نیز این درخواست را امضا کرده‌اند.

شبکه خبری سی‌بی‌اس اعلام کرد که کمبود جهانی سوخت جت درنتیجه جنگ ایران «می‌تواند سفرهای تابستانی را پیچیده کند.»

به گفته سی‌بی‌اس، برخی از خطوط هوایی تعداد پروازهای خود را کاهش داده‌اند.

مولوی عبدالحمید، امام ‌جمعه اهل‌ سنت زاهدان، با تأکید بر ضرورت تقویت دیپلماسی، خواستار جلوگیری از تداوم جنگ و کاهش خسارات انسانی و اقتصادی شد، و توجه به مطالبات مردم از جمله عدالت و آزادی شد.

به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، او در سخنرانی نماز جمعه گفت در وضعیت کنونی، کشور به «دیپلماسی بسیار قوی و دارای اختیارات کامل» نیاز دارد تا بتواند از ادامه درگیری‌ها جلوگیری کند و مانع افزایش تلفات و خسارات شود.

مولوی عبدالحمید تأکید کرد که دستگاه دیپلماسی نباید تحت تأثیر جریان‌های تندرو قرار گیرد یا از آن‌ها هراس داشته باشد.

او در بخش دیگری از سخنانش ضمن ابراز مخالفت با جنگ، گفت که هیچ‌کس خواهان کشته‌شدن انسان‌ها و ویرانی کشور نیست.

مولوی عبدالحمید همچنین بر ضرورت تأمین امنیت، تقویت گفت‌وگو و توجه به مطالبات مردم از جمله عدالت و آزادی تأکید کرد.

بر اساس این گزارش، او با انتقاد از مجازات اعدام و مصادره اموال مخالفان، این اقدامات را موجب افزایش نارضایتی عمومی دانست و خواستار پرهیز از چنین رویکردهایی شد.

«فرماندهی نیروی پیشمرگه کردستان»، شاخه نظامی حزب دموکرات کردستان ایران، در پی حملات مجدد پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی به اردوگاه‌های غیرنظامی این حزب و واحدهای پیشمرگه در اقلیم کردستان عراق، اعلام کرد که «دفاع مشروع، حق اساسی ما است.»

حزب دموکرات کردستان ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت این بیانیه پس از آن منتشر شد که حملات جمهوری اسلامی منجر به کشته شدن دو پیشمرگه و فرزند یک پیشمرگه در آخرین مورد از سری حملاتی شد که اکنون از ۱۱۸ حمله موشکی و پهپادی علیه پایگاه‌های این حزب در شش هفته گذشته فراتر رفته است.

شاخه نظامی حزب دموکرات کردستان ایران گفت این حملات که حتی در زمان آتش‌بس انجام شد، نه تنها نیروهای پیشمرگه، بلکه خانواده‌های غیرنظامی، مدارس، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی را نیز هدف قرار داد.

در این بیانیه تاکید شد که «تجاوز مداوم جمهوری اسلامی، چاره‌ای جز اعمال حق خود برای پاسخ‌گویی، باقی نگذاشته است.»

در تازه‌ترین موضع‌گیری‌ها، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی که ریاست هیات ایرانی در مذاکرات اخیر با دولت آمریکا در اسلام‌آباد را برعهده داشت، هشدار داده است که در صورت تداوم محاصره بنادر ایران، تنگه هرمز «باز نخواهد ماند». او همچنین تاکید کرده که عبور و مرور کشتی‌ها صرفاً در «مسیر تعیین‌شده» و با «مجوز جمهوری اسلامی» انجام خواهد شد و وضعیت این آبراه را «میدان» تعیین می‌کند، نه «شبکه‌های اجتماعی».

این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که دونالد ترامپ بازگشایی تنگه هرمز را «روزی عالی و درخشان برای جهان» توصیف کرده و آن را نتیجه فشارهای آمریکا دانسته است. ترامپ در عین حال تاکید کرده که محاصره دریایی ایران همچنان ادامه خواهد داشت تا زمانی که توافق نهایی با تهران به‌طور کامل امضا شود.

در سطح رسمی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی صبح جمعه اعلام کرده بود که «در پی اعلام آتش‌بس در لبنان» عبور کشتی‌های تجاری در طول دوره آتش‌بس [بین آمریکا و جمهوری اسلامی] «به‌طور کامل آزاد» است، اما این آزادی مشروط به حرکت در مسیرهای از پیش تعیین‌شده از سوی ایران است. سخنگوی وزارت خارجه حکومت ایران نیز تاکید کرده که این اقدام در چارچوب تفاهم آتش‌بس انجام شده و موضوع تازه‌ای نیست.

• 

  ترامپ: اورانیوم ایران را می‌گیریم، پولی جابه‌جا نمی‌شود و تنگه هرمز دیگر بسته نخواهد شد

اسماعیل بقایی در مصاحبه با تلویزیون حکومت در ایران با بیان اینکه ما در واقع چیز جدیدی نداریم و اشارات آقای عراقچی معطوف به آن چیزی است که در توافق آتش بس ۱۹ فروردین اعلام شد، گفت: «به زبان ساده دشمن در مورد اجرای آتش بس در لبنان که یکی از شروط ایجاد آتش بس بین ایران و آمریکا بود، دبه کرده بود و و ما نیز متقابلاً اقداماتی که لازم بود انجام دادیم.»

بقائی ادامه داد: «با توجه به اینکه آتش بس شامل لبنان نیز شده است و شرط ما محقق شده ما نیز به آنچه که در توافق آتش بس در مورد تعهدات ایران مطرح شده بود عمل کردیم، بنابراین این موضوع چیز جدیدی نیست و همانی است که در توافق ۱۹ فروردین بر آن تاکید شد مبنی بر این‌که شناورهای تجاری با هماهنگی ایران از تنگه عبور کنند.»

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه ایران «نگهبان تنگه هرمز» است، گفته است که تهران در اجرای تدابیر لازم برای حفظ حقوق خود «هیچ مماشاتی» نخواهد داشت. او همچنین هشدار داده که در صورت ادامه محاصره دریایی، [حکومت] ایران «اقدامات لازم» را انجام خواهد داد و این محاصره را «نقض آتش‌بس» دانسته است.

همزمان، مقام‌های ایرانی اظهارات واشینگتن درباره برخی توافقات را رد کرده‌اند. از جمله، شبکه خبری سی‌ان‌ان به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گفت: «ادعاهای دونالد ترامپ درباره امتیازدهی تهران در موضوع اورانیوم واقعیات موازی» است.

این مقام جمهوری اسلامی که سی‌ان‌ان به نام او اشاره نکرد، سخنان رییس‌جمهوری آمریکا مبنی بر این که تهران پذیرفته است تا ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را به آمریکا ارسال کند، رد کرد. او این موضوع را «غیرقابل طرح» دانست.

• 

  ترامپ و نتانیاهو بر فشار حداکثری بر تهران و ضرورت نابودی کامل ظرفیت هسته‌ای تاکید کردند

رییس‌جمهوری آمریکا، جمعه ۲۸ فروردین اعلام کرد که ایالات متحده تمام اورانیوم غنی‌شده ایران را دریافت خواهد کرد و در قبال آن هیچ پولی به هیچ وجه جابه‌جا نخواهد شد. او همچنین گفت تنگه هرمز دیگر هرگز بسته نمی‌شود و موضوع لبنان هیچ جایی در توافق با جمهوری اسلامی ندارد.

در فضای داخلی ایران نیز برخی چهره‌ها بازگشایی محدود تنگه را نتیجه «عقب‌نشینی آمریکا» دانسته‌اند. در مقابل، واشینگتن همچنان این اقدام را بخشی از فشارهای خود برای پیشبرد مذاکرات توصیف می‌کند.

این اختلاف روایت‌ها نشان می‌دهد که اگرچه تنگه هرمز در حال حاضر، بنابر اعلام عمومی، برای کشتیرانی باز است، اما این وضعیت شکننده و مشروط است. تهران تاکید دارد که کنترل عملی تنگه را در اختیار دارد و می‌تواند در صورت تغییر شرایط آن را محدود کند، در حالی که آمریکا بازگشایی آن را نشانه موفقیت راهبرد فشار خود می‌داند.