منابع مطلع از مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا به ایراناینترنشنال گفتند که بروز اختلاف شدید در میان اعضای تیم مذاکرهکننده حکومت ایران سبب شد مذاکرات را ترک کنند. به گفته آنها این اختلافها در نهایت به صدور دستور بازگشت فوری هیات به تهران در عصر روز شنبه ۲۲ فروردین منجر شد.
منابع مطلع همچنین گفتند که در جریان مذاکرات روز جمعه، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در برخی از مواضع خود، بهویژه درباره کاهش یا توقف حمایتهای مالی و تسلیحاتی از «جبهه مقاومت» و بهطور خاص حزبالله لبنان، نشانههایی از انعطاف نشان داده است.
به نقل از این منابع مطلع، این رویکرد با واکنش تند محمدباقر ذوالقدر، از فرماندهان سابق سپاه پاسداران و دبیر کنونی شورای عالی امنیت ملی، مواجه شد.
به گفته این منابع، ذوالقدر گزارشی از روند مذاکرات به بیت رهبری و فرماندهان ارشد سپاه ارائه کرد. این گزارش به خشم در سطح بالای حاکمیت دامن زده است. در این گزارش به «عدول از چارچوب اختیارات هیات» و همچنین ورود به مباحثی فراتر از دستورات رهبری اشاره شده بود.
این منابع تاکید کردند که در پی این تحولات، عصر روز شنبه ۲۲ فروردین و پس از رایزنیهایی در بیت رهبری، با نقشآفرینی حسین طائب، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، دستور بازگشت فوری هیات مذاکرهکننده به تهران صادر شد.
پیشتر نیز خبرهایی از بروز اختلاف میان مقامهای جمهوری اسلامی منتشر شده بود. هشتم فروردین گزارشهایی از بروز اختلافهای جدی میان مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی و احمد وحیدی، فرمانده سپاه پاسداران که گفته میشود اکنون فرد شماره یک این نهاد است، منتشر شد.
منابع آگاه در گفتوگو ایراناینترنشنال «نحوه مدیریت جنگ و پیامدهای مخرب آن بر معیشت مردم و اقتصاد کشور» را ریشه این اختلافها خواندند.
سه روز بعد، گزارشهایی درباره نارضایتی پزشکیان از قرار گرفتن در یک «بنبست کامل سیاسی» و اینکه حتی اختیار انتصاب مقامهای کشتهشده دولت در جریان جنگ نیز از او سلب شده است، منتشر شد.
بر اساس این گزارش، گفته میشود وحیدی بهصراحت اعلام کرده است که به دلیل شرایط بحرانی جنگ، تمامی پستهای کلیدی و حساس مدیریتی باید تا اطلاع ثانوی بهطور مستقیم از سوی سپاه پاسداران انتخاب و اداره شوند.
در هیات پرشمار مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی در اسلامآباد، افرادی از طیفهای مختلف درون حاکمیت جمهوری اسلامی حضور داشتند اما با توجه به این اطلاعات و همینطور گزارشهایی از محتوای مذاکرات و خواستههای جمهوری اسلامی، به نظر میرسد، نمایندگان اعزامی وابسته به سپاه در این جمع نیز دست بالا را داشتند.
بر اساس گزارشها، پافشاری جمهوری اسلامی بر تداوم برنامه هستهای و اعمال کنترل بر تنگه هرمز که در نهایت به شکست مذاکرات اسلامآباد انجامید.
پس از آن ایالات متحده از محاصر دریایی جزایر جنوبی ایران خبر داد و سنتکام اعلام کرد که از صبح روز دوشنبه ۲۴ فروردین، مانع ورود کشتیها به بنادر ایران و خروج کشتیها از آنها میشود. این محاصره در زمان مقرر آغاز شد.
با وجود اعلام شکست مذاکرات اسلامآباد، پاکستان دوشنبه ۲۴ فروردین اعلام کرد که رایزنیها با طرفین همچنان ادامه دارد و تشکیل جلسهای دیگر برای ادامه گفتوگوها محتمل است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، نیز عصر سهشنبه ۲۵ فروردین به روزنامه نیویورکپست گفت مذاکرات با جمهوری اسلامی «ممکن است طی دو روز آینده» در پاکستان پی گرفته شود.
منابع آگاه نیز پیش از آن به رویترز گفتند برخلاف بنبست ظاهری، درهای دیپلماسی همچنان باز است و یک مقام سفارت جمهوری اسلامی در پاکستان نیز گزارش داد دور بعدی مذاکرات واشینگتن و تهران ممکن است این هفته یا اوایل هفته آینده برگزار شود.
والاستریت ژورنال گزارش داد که بار دیگر وزرای خارجه عربستان سعودی، مصر، پاکستان و ترکیه با یکدیگر دیدار خواهند کرد تا درباره پیشنهادهایی که به ایران ارائه شده و هدف آن پایان دادن به انسداد عملی تنگه هرمز و دستیابی به یک آتشبس دائمی با واشینگتن است، گفتوگو کنند.
پیش از مذاکرات اسلامآباد میان تهران و واشینگتن، وزرای خارجه این چهار کشور منطقه در این شهر نشستی را برگزار کرده بودند.
دیدار آتی در شهر آنتالیا در ترکیه برگزار خواهد شد و به گفته چند مقام منطقهای، بخشی از تلاش منطقهای برای پر کردن شکافها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی و ازسرگیری مذاکرات برای پایان دادن به جنگ در خلیج فارس است.
بر اساس این گزارش، پس از آنکه مذاکرات صلح در اسلامآباد بدون دستیابی به توافق پایان یافت، کشورهای منطقه به دنبال بازگرداندن واشنگتن و تهران به میز مذاکره هستند.
این گزارش میافزاید که دور دوم گفتگوها میان تهران و واشینگتن ممکن است ظرف چند روز آینده برگزار شود.
یسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد که خارج کردن اورانیوم غنیشده از ایران پیششرط پایان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی است.
کاتز سهشنبه گفت که جنگ ۱۲ روزه سال گذشته علیه حکومت ایران و عملیات اخیر «برنامه هستهای ایران و توانایی آن برای تولید سلاح هستهای را نابود کرده است.»
او در ویدئویی گفت: «آنچه باقی مانده، مسئله مواد غنیشده است که میتواند بهعنوان مبنایی برای تلاش جهت از سرگیری این پروژه عمل کند.»
وزیر دفاع اسرائیل افزود: «بنابراین، ایالات متحده و اسرائیل خارج کردن این مواد از ایران را بهعنوان پیششرط پایان این کارزار تعریف کردهاند.»
وزیر خارجه اسرائیل پیشنهاد همکاری با دولت لبنان برای برچیدن حزبالله را مطرح کرد.
گیدئون سعار گفت حزبالله با داشتن منابع مالی و حمایت جمهوری اسلامی، عملا لبنان را تحت کنترل خود نگه داشته است و دولت لبنان هم این گروه را غیرقانونی میداند.
اسرائیل و لبنان قرار است روز سهشنبه نخستین گفتوگوهای مستقیم خود در چند دهه گذشته را آغاز کنند، در حالی که میان خواستههای دو طرف شکافهای بزرگی وجود دارد.
نشریه پولتیکو در گزارشی به تلاشهای جیانی اینفانتینو، رییس فیفا، برای حضور تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی آمریکا پرداخته است.
به نوشته پولتیکو، در حالی که مذاکرات صلح اسلامآباد با شکست به پایان رسید، اینفانتینو هفتههاست که «دیپلماسی رفتوبرگشتی» خود را میان تهران و واشینگتن دنبال میکند.
رییس فیفا در میان تصمیم کشوری که نمیخواهد در خاک آمریکا بازی کند و میزبانی که میگوید برایش «اهمیتی ندارد» تیم ایران حضور داشته باشد یا خیر، به دنبال راه خروج میگردد.
با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، مقامات تهران آشکارا از عدم حضور تیم ملی در این جام جهانی سخن گفتهاند و وزیر ورزش خواستار انتقال بازیهای تیم ملی از لسآنجلس و سیاتل به مکزیک شده است؛ درخواستی که فیفا آن را رد کرد.
یک مقام ارشد فوتبال در آمریکای شمالی به پولتیکو گفت: «جیانی باید دو کار انجام دهد؛ اول، ترامپ را متقاعد کند که بازیهای ایران مشکلساز نخواهند شد؛ و دوم، تهران را راضی کند که از بازی در آمریکا نترسد. گزینههای دیگر مثل دومینو باعث سقوط فیفا میشوند.»
بازی با اعتبار فیفا
ایستادگی در برابر خواستههای تهران و واشینگتن، بزرگترین چالش ژیوپلیتیک برای اینفانتینو است.
او برای ساختن رابطهای نزدیک با ترامپ تلاش زیادی کرده، اما حالا این پیوند با اصول اصلی فیفا در تضاد قرار گرفته است.
غیبت تیمی که بر اساس لیاقت ورزشی صعود کرده، ضربه شدیدی به اعتبار فیفا و شخص اینفانتینو خواهد بود.
میگل مادورو، رییس سابق کمیته نظارت فیفا، معتقد است: «فدراسیونهای قدرتمندی مثل روسیه و چین به اینفانتینو فشار میآورند تا حضور ایران در جامجهانی تضمین شود. با فهم این موضوع متوجه میشویم که چرا اینفانتینو ناامیدانه به دنبال راهی برای نگهداشتن ایران در این رقابتها است.»
مشکلات از دسامبر گذشته شروع شد؛ زمانی که وزارت خارجه آمریکا برای تمام اعضای هیات اعزامی ایران جهت حضور در مراسم قرعهکشی ویزا صادر نکرد.
پس از تهدید ایران به کنارهگیری از مراسم، فیفا میانجیگری کرد و در نهایت گروه کوچکی به واشینگتن رفتند. در همان مراسم، اینفانتینو «جایزه صلح فیفا» را به ترامپ اهدا کرد.
میزبانی در مکزیک و بازی احتمالی در دالاس
ایران پیشنهاد داده است بازیهایش به مکزیک منتقل شود و دولت مکزیک نیز برای این موضوع اعلام آمادگی کرده، اما فیفا به دلیل پیچیدگیهای لجستیکی با آن مخالفت کرده است.
حتی اگر بازیهای گروهی منتقل شود، در صورت صعود ایران، بازیهای مرحله حذفی حتما باید در آمریکا برگزار شود.
دراماتیکترین سناریو زمانی رخ میدهد که ایران و آمریکا هر دو در گروههای خود دوم شوند. در این صورت، این دو کشور باید ۱۳ تیر ماه در دالاس به مصاف هم بروند؛ دیداری که میتواند سیاسیترین مسابقه تاریخ فوتبال لقب بگیرد.